AN TOÀN PHÓNG XẠ

I.1. Định nghĩaNhững chất có khả năng tự phát ra những tia không nhìn thấy được đi xuyên qua vật mà tia sáng thường không có khả năng đi qua được gọi là các  tia phóng xạ.I.2. Phân loại nguồn gốca. Nguồn tự nhiênCác nguyên tố phóng xạ tự nhiênBức xạ vũ trụb. Nguồn nhân tạoCác thiệt bị y tếTi vi, máy tínhCác nhà máy điện hạt nhân

Bùi Hoàng Nhật 90901829 10 điểm

Đỗ Thị Hoài Thương 90902712 10 điểm

Ngô Nguyễn Anh Thảo 90902499 9 điểm

Trần Phương Thảo 90902507 8 điểm

Nguyễn Tấn Thái Khoa 90901246 7 điểm

Nguyễn Thị Thùy Oanh 90901894 9 điểm

Nguyễn Minh Bảo 90904037 7 điểm

I Định nghĩa và phân loại

II Tác động của chất phóng xạ

III Giải pháp

Những chất có khả năng tự phát ra những tia không nhìn thấy được đi xuyên qua vật

mà tia sáng thường không có khả năng đi qua được gọi là các tia phóng xạ

Đám mây nấm từ vụ nổ hủy diệt thành phố Nagasaki

Phân loại

 Phóng xạ ion hóa

 Phóng xạ không ion hóa

a Phóng xạ không ion hóa:

 Ánh sáng, các làn sóng điện radio hay radar, microwave

 Loại phóng xạ này thông thường không ảnh hưởng đến tế bào và mô của cơ thể con người

b Phóng xạ ion hóa:

Tia X, tia Gamma, tia neutron, electron, proton

Gây ra những phản ứng hoá học tức khắc lên tế bào khi bị tiếp nhiễm

Được dùng trong y khoa, trong công nghệ thử

nghiệm vũ khí, trong các hệ thống an toàn trong các quy trình sản xuất cao cấp (khoá đóng mở trong lò năng lượng hạch nhân, trong kỹ nghệ tàu biển, hay trong vận hành

nhà máy xi măng)

II Tác động

 Phóng xạ ảnh hưởng tới

nhiều cấu trúc quan trọng

trong tế bào, dẫn đến ngừng hoạt động của tế bào hoặc của cả một cơ quan, gây

thay đổi trên cấu trúc gen

 Phân loại cơ chế:

 Trực tiếp

 Gián tiếp

 Ví dụ: nếu enzyme X cần thiết cho việc tạo ra năng lượng hoạt động

tế bào bị ảnh hưởng bởi chất phóng xạ thì tế bào sẽ không còn năng lượng sống, quá trình trao đổi chất sẽ dừng lại, dẫn đến chết tế bào

* Tác động

sinh học

b Cơ chế gián tiếp

Xảy ra khi các phân tử nước trong cơ thể bị tác động bởi

chất phóng xạ, phân hủy và sinh ra các gốc tự do gây ảnh

hưởng xấu đến tế bào

Phản ứng bên dưới miêu tả quá trình phân hủy của nước

* A Ảnh hưởng cấp tính

* B Ảnh hưởng mãn tính

Mức 1000 mSv: Buồn nôn, chóng mặt, tỷ lệ tử vong là 10% sau 30 ngày

Mức 5000 mSv: xuất huyết nội, 50 % tử vong

Mức 10000 mSv: 100 % tử vong

B Ảnh hưởng do nhiễm xạ

mãn tính

Được phát hiện nhiều năm sau khi bị nhiễm

Những tổn thương do tia xạ có thể được chữa trị nếu liều lượng xạ không quá cao và tổng

thời gian tiếp xúc dài

B Ảnh hưởng do nhiễm xạ mãn

tính (tt)

Ảnh hưởng lên phôi thai

Ảnh hưởng lên gen

Gây ung thư

II.3 Sự tích tụ chất phóng xạ

trong cơ thể

a Qua đường hô hấp:

Nếu đứng trong môi trường phát ra phóng xạ thì nguy cơ hít phải chất phóng xạ rất cao

b Qua đường tiêu hóa:

Nếu làm việc trong hoặc tiếp xúc với môi trường có chất phóng xạ, để chất phóng xạ dính vào tay mà sau đó không tẩy rửa trước khi ăn thì

có thể chất phóng xạ sẽ đi vào bên trong cơ thể qua đường miệng

d Qua tổn thương da hoặc tiêm:

Những tổn thương da sẽ là đường xâm nhập của chất phóng xạ Chủ động tiêm chất phóng xạ vào người với mục đích y tế

I.4 Yếu tố ảnh hưởng cơ thể

do phóng xạ

 Li ều lượng nhiễm xạ

 Th ời gian nhiễm xạ

 Lo ại nhiễm xạ: Loại gamma, beta hay alpha

 Đ ặc tính sinh học của người chịu xạ: tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe chung, khả năng chuyển hóa, chiều cao, cân nặng…

 Ph ạm vi nhiễm xạ: mỗi loại tế bào, mô, cơ quan có một

độ nhạy khác nhau với cùng tia xạ

* Giảm thời gian ở vùng nhiễm xạ

* Tăng khoảng cách với nguồn phát xạ

* Che chắn bằng cách đặt vật cản giữa cơ thể và nguồn phát xạ

II.1 Ba nguyên tắc phòng tránh nhiễm xạ

Thời gian ở trong vùng nhiễm xạ càng ngắn, liều lượng phóng xạ tiếp xúc sẽ càng thấp

Các thao tác cần được thực hiện càng nhanh

càng tốt, đồng thời cần tổ chức luân phiên nhân sự thực hiện các thao tác trong vùng nhiễm xạ nhằm

giảm thiểu thời gian tiếp xúc của mỗi người

II.1 Ba nguyên tắc phòng tránh nhiễm xạ

Liều phóng xạ tiếp xúc có thể được giảm đáng kể nếu gia tăng khoảng cách giữa cơ thể với nguồn phát xạ

Đối với nguồn phát xạ là một điểm, quan hệ giữa liều phóng xạ

và khoảng cách tuân theo luật bình phương nghịch đảo:

 Nếu nguồn phát xạ không phải ở dạng điểm, lượng phóng xạ

tiếp xúc cũng sẽ giảm đi khi khoảng cách tăng lên, nhưng theo

một mối quan hệ khác với luật bình phương nghịch đảo ở trên

II.1 Ba nguyên tắc phòng tránh nhiễm xạ

phát xạ

photon phát ra từ nguồn phát xạ và tùy độ dày thích hợp

hoàn toàn, chỉ có thể giảm cường độ của các tia phóng xạ

nước hay bất kỳ vật liệu gì sẵn có…

II.2 An toàn khi có sự cố

phóng xạ

a.Trong thời kỳ đầu:

Sơ tán và ẩn trú tại nơi có che chắn, tắm rửa và thay quần áo để tránh nhiễm xạ trực tiếp do bị chiếu xạ hoặc qua

II.2 An toàn khi có sự

cố phóng xạ

b Trong thời kỳ trung gian và kỳ sau:

Di dời dân cư và tẩy rửa ô nhiễm

Cấm sử dụng nguồn nước và thức ăn đã bị

nhiễm xạ trên diện rộng: Lệnh cấm này cần

được thực thi xuyên suốt từ kỳ đầu đến cả thời

kỳ sau

II.3 Phản ứng nhanh khi có nổ hạt nhân

Phải tránh chất phóng xạ càng

nhanh, càng xa càng tốt!

 Nếu có cảnh báo về khả năng xảy

ra một tai nạn

Hãy làm theo những hướng dẫn của nhân viên phản ứng khẩn cấp

Dựa vào thông tin được công bố về một tai

nạn hạt nhân, có thể bạn sẽ được yêu cầu tìm nơi trú ẩn, đến một địa điểm cụ thể hay sơ tán khỏi khu vực

 Nếu không có cảnh báo và xảy ra

đột ngột

Hãy tìm nơi trú ẩn ngay lập tức

Hãy ở lại bên trong

- Bạn nên ở lại nơi trú ẩn trong ít nhất là 24 giờ trừ khi có sự hướng dẫn khác của các cơ

quan công quyền

- Nghe ngóng tin tức bằng tivi, radio hoặc điện thoại di động

 Nếu bạn đang ở bên ngoài và không chạy kịp

Hãy tìm một nơi trú ẩn và thông báo cho mọi người xung quanh về tình trạng bản thân trước khi vào Sau đó hãy tẩy rửa các chất phóng xạ bám trên người càng nhiều càng tốt

Thực hiện những bước đơn giản để loại bỏ các chất phóng xạ bám dính trên người bạn

II.4 Độ phóng xạ an toàn

cho phép

*

Những yêu cầu về chống phóng xạ trong công trình sử dụng hạt nhân

Hệ thống điều hành phòng chống độc

Tiêu chuẩn khi làm việc với phóng xạ

Trách nhiệm xã hội và cộng đồng khi có nguy cơ khủng bố

2 Giải pháp xử lý ô nhiễm

phóng xạ bằng vi khuẩn

(Hoa Kỳ) nghiên cứu đã tìm ra loại siêu vi khuẩn (Super Bacteria) có khả năng giúp con người xử lý được các phân tử Urani phóng xạ

thuộc họ Tshewanella

3 Tái chế chất thải hạt nhân

bằng phân tử

Edinburgh, Scotland vừa sáng

chế ra một loại phân tử “ăn”

chất phóng xạ Uranium giúp

chuyển đổi chất thải hạt nhân

thành nhiên liệu

4 Chôn cất vĩnh viễn

chất thải hạt nhân

Một chương trình nghiên cứu của một sinh viên Việt Nam bên Pháp :

Kỹ thuật chôn cất trong “đất sét đặc biệt” Chất

có khả năng chống thấm, không cho các tia

phóng xạ đi qua, bền vững, ít tốn chi phí và tính hiệu quả cao

Thành tựu này đang được các nhà máy điện hạt nhân ở Hà Lan áp dụng rộng rãi

Tài liệu tham khảo

Cảm ơn cô và các bạn

đã lắng nghe