Trình bày được mục đích, chuẩn bị thụt tháo đại tràng.. Mục đích - Kích thích nhu động ruột làm dễ đi ngoài - Hỗ trợ tái lập chức năng đại tràng ở những bệnh nhân không kiềm chế được đi
Trang 1thụt tháo đại tràng Mục tiêu
1 Trình bày được mục đích, chuẩn bị thụt tháo đại tràng
2 Thực hiện được quy trình thụt tháo đại tràng
Nội dung
1 Mục đích
- Kích thích nhu động ruột làm dễ đi ngoài
- Hỗ trợ tái lập chức năng đại tràng ở những bệnh nhân không kiềm chế được đi ngoài
- Làm sạch đại tràng chuẩn bị cho khám đại tràng hoặc x quang
2 Chuẩn bị
2.1 Nước thụt:
- Nước thụt có thể là nước sạch, dung dịch NaCl 0,9%, hoặc dung dịch theo chỉ định của thầy thuốc Nước thụt phải ấm 37độ C
Người lớn từ 500- 1000ml, trẻ em không quá 500ml
2.2 Bình thụt đóng sẵn
2.3 Dụng cụ:
- Bốc đựng nước thụt, có dây cao su dài từ 1,2- 1,5 m và vòi thụt, khoá hãm mở nối dây cao su với vòi thụt Bốc, dây cao su, vòi,
khoá được khử khuẩn bằng đun sôi Vòi thụt 22-30 F cho người lớn, 12-16 F cho trẻ em
- Sonde hậu môn
- Quả bơm cao su và sonde Nelaton đã được khử khuẩn để thụt cho trẻ em
- Khăn vô khuẩn
- Kẹp Kocher
- Khay quả đậu
- Chất bôi trơn ( vaselin, paraphin )
- Bông, gạc vô khuẩn
- Vải nylon
- Bô dẹt
- Bô đựng nước bẩn
- Bô vệ sinh để đi ngoài, giấy vệ sinh, giấy gói vòi thụt
- Gối có bọc nylon bên ngoài
Trang 22.4 Nơi làm thủ thuật:
- Buồng thủ thuật thoáng, đủ ánh sáng và kín đáo
- Nếu phải thụt tại giường bệnh phải có bình phong che kín đáo 2.5 Chuẩn bị bệnh nhân :
Giải thích cho bệnh nhân về thủ thuật, cho bệnh nhân biết cảm giác khi thụt, động viên bệnh nhân chịu đựng nín đi đại tiện càng lâu càng tốt, ít nhất là 10 phút
2.6 Người làm thủ thuật:
- Có đủ mũ, áo, khẩu trang, găng tay
3 Các bước tiến
hành
3.1 Thụt nước
(1) Rửa tay, đi
găng
(2) Kiểm tra đúng
bệnh nhân
(3) Đặt tấm nylon trên giường dưới mông bệnh nhân
(4) Giúp bệnh nhân nằm nghiêng bên trái, chân trái duỗi thẳng, chân phải co
(5) Đặt bô dẹt phía chân giường,
chỗ dễ lấy
(6) Khoá kẹp ống thụt
(7) Đổ 1000 ml nước ấm 37 độ C
vào bốc thụt
(8) Mở kẹp ống thụt cho ít nước
chảy vào bô dẹt để đuổi khí trong
dây, làm ấm dây và tránh cho bệnh
nhân đánh hơi Sau đó khoá kẹp
(9) Bôi trơn vòi thụt 5-10 cm, tránh
làm tắc vòi
(10) Kéo quần bộc lộ vùng mông bệnh nhân
(11) Vành mông trên để có thể nhìn thấy hậu môn
Trang 3(12) Đưa từ từ vòi thụt qua lỗ hậu
môn vào trực tràng sâu 7-10 cm ở
người lớn, 5-7 cm ở trẻ em và 2-3
cm ở trẻ nhỏ Đưa chậm để tránh
co thắt hậu môn Nếu cảm thấy
có sức cản hoặc bệnh nhân đau
phải dừng lại và báo cáo thầy
thuốc
(13) Mở kẹp và treo bốc thụt cách
mặt giường khoảng 60 cm, treo
càng cao áp lực càng mạnh
(14) Nhắc bệnh nhân thở chậm,
sâu sẽ làm giảm co thắt do thụt
và làm bệnh nhân thư giãn
(15) Khi nước chảy gần hết, khoá
kẹp, từ từ rút vòi, gói vòi bằng
giấy vệ sinh để vào trong bốc
Khuyên bệnh nhân nhịn đi ngoài
càng lâu càng tốt
(16) Đặt bô dẹt dưới mông bệnh
nhân Để giấy vệ sinh nơi bệnh
nhân có thể lấy được
(17) Bệnh nhân có thể ra nhà tắm
để đi ngoài Giúp bệnh nhân tắm
và ở gần đó để hỗ trợ bệnh
nhân khi cần thiết Dặn bệnh
nhân không được dội nước để có
thể xem phân
(18) Thu dọn dụng cụ thụt khi
bệnh nhân đi ngoài
(19) Kiểm tra phân: số lượng, màu
sắc, mùi, táo hay lỏng
(20) Thu dọn dụng cụ và sửa lại
giường chiếu cho bệnh nhân
(21) Dặn N.B nếu có diễn biến bất thường, báo cho thầy thuốc
Trang 4(22) Báo cáo kết quả thụt: thời gian thụt, dung dịch thụt, tính chất phân ( số lượng, màu sắc, mùi, táo, lỏng và những chất bất thường), lấy phân xét nghiệm, sự chịu đựng của bệnh nhân và những bất thường xảy ra
4 Chú ý
- Tai biến có thể gặp:
+ Sốc: do đau, nước lạnh,
chảy dịch nhanh
+ Xây xước, chảy máu hậu
môn
+ Thủng trực tràng
Nếu làm đúng kỹ thuật tai
biến ít xảy ra
- Đối với trẻ nhỏ thụt bằng quả bơm cao su: Dùng tay bóp mạnh cho ra hết không khí, giữ nguyên tay bóp và cho đầu quả bơm vào nước thụt, thả tay dần cho nước thụt vào quả bơm, nối quả bơm với sonde Nelaton, bôi chất nhờn đầu sonde, đút đầu sonde vào hậu môn nhẹ nhàng, bóp tay từ từ cho nước cho nước chảy vào đại tràng, khi hết nước, giữ nguyên tay bóp quả bơm , rút quả bơm và sonde ra ngoài
- Trong quá trình thụt, nếu bệnh nhân khó chịu, cho chảy chậm hơn, nếu quá khó chịu không
nín đại tiện được thì rút vòi ra
cho bệnh nhân đi đại tiện và
sau đó thụt lại Nếu vòi tắc,
nâng bốc cao hơn hoặc kéo
vòi thụt lùi một chút
3.2 Thụt bình thụt đóng sẵn
- Các bước chuẩn bị như trên
- Mở vỏ bao và tháo nắp vòi thụt
- Vành mông người bệnh, nhìn thấy rõ hậu môn
- Nhẹ nhàng đưa đầu vòi thụt qua hậu môn vào trực tràng 5 cm
- Bóp bình chất dẻo từ từ cho đến khi hết dịch trong bình
- Giữ nguyên tay bóp, rút bình bỏ vào nơi quy định
- Động viên người bệnh nhịn đi ngoài càng lâu càng tốt