1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT VIỆT NAM – BA LAN (Đề kiểm tra có 01 trang) KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2022 2023 Môn thi NGỮ VĂN 11 Thời gian làm bài 90 phút, không kể thời gian phát[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT VIỆT NAM – BA LAN
(Đề kiểm tra có 01 trang)
KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II - NĂM HỌC 2022-2023
Môn thi: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
PHẦN I - ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
“Các em học sinh thân mến, có lẽ các em sẽ ngạc nhiên khi hôm nay thầy sẽ nói với các em về căn bệnh mà ít nhiều chúng ta sẽ mắc phải Căn bệnh này tuy không làm chết người ngay lập tức nhưng nguy hiểm lắm, nếu nhiều người không quyết tâm chạy chữa thì họ có thể trở thành những người vô dụng Nguy hiểm hơn nữa nếu xã hội có nhiều người mắc bệnh này thì sẽ trở nên nghèo nàn lạc hậu, không bao giờ tiến bộ được Căn bệnh này làm cho con bệnh dần dần trở thành người có nhân cách thấp kém, sống theo lối bầy đàn và không giúp ích gì cho xã hội
Đó là thầy đang muốn nói về căn bệnh lười, một căn bệnh có nguy cơ lan rộng một cách nhanh chóng Bệnh này có những biểu hiện và triệu chứng như sau: lười học, lười nghe giảng, lười làm bài tập, lười suy nghĩ, lười phản biện, lười đặt câu hỏi
Tại sao như vậy? Lười đọc sách hoặc chỉ đọc những cuốn sách nhảm nhí, lười đọc kiến thức tham khảo; lười lao động, lười làm việc chân tay kể cả những điều phục vụ cho chính bản thân mình; lười tập thể dục thể thao, rèn luyện thân thể Kể ra thì còn nhiều triệu chứng lười nữa Chắc rằng mỗi em đều cảm thấy mình đã mắc phải những triệu chứng đó
Mỗi một người đều có một thời gian sống rất hữu hạn, nếu họ mắc phải bệnh lười thì khoảng thời gian sống đó càng trở nên rất ngắn ngủi Con bệnh sống một cách uể oải, họ không suy nghĩ gì, không làm được một việc gì mặc cho thời gian vẫn trôi đi từ giờ này sang giờ khác, ngày này qua ngày khác, thậm chí năm này qua năm khác”
(Một phút chữa bệnh lười – PGS TS Văn Như Cương)
Thực hiện những yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm) Theo tác giả, căn bệnh lười sẽ gây ra những nguy hiểm gì?
Câu 2 (0,5 điểm) Hãy chỉ ra những biểu hiện và triệu chứng của căn bệnh lười mà tác giả nhắc đến
trong văn bản trên?
Câu 3 (1.0 điểm) Xác định một biện pháp tu từ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó trong câu văn:
“Lười đọc sách hoặc chỉ đọc những cuốn sách nhảm nhí, lười đọc kiến thức tham khảo; lười lao động,
lười làm việc chân tay kể cả những điều phục vụ cho chính bản thân mình; lười tập thể dục thể thao, rèn luyện thân thể”
Câu 4 (1.0 điểm) Rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/chị từ văn bản trên Giải thích tại sao?
PHẦN II - LÀM VĂN (7,0 điểm)
“Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng, Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”
(Ngữ văn 11, Tập hai, NXB GD Việt Nam, 2021, tr.23) Anh/chị hãy cảm nhận đoạn thơ trên, từ đó nhận xét về quan niệm sống vội vàng của nhà thơ Xuân Diệu
- Hết -
(Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm)
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
Môn thi: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
I
1
Đọc hiểu (3.0 điểm) Theo tác giả, căn bệnh lười sẽ gây ra những nguy hiểm sau:
- Nếu nhiều người không quyết tâm chạy chữa thì họ có thể trở thành những người vô dụng
- Xã hội có nhiều người mắc bệnh này thì sẽ trở nên nghèo nàn lạc hậu, không bao giờ tiến bộ được
- Làm cho con bệnh dần dần trở thành người có nhân cách thấp kém, sống theo lối bầy đàn và không giúp ích gì cho xã hội
Lưu ý: Nêu đúng từ 1 ý thì đạt 0,25 điểm Nêu đúng từ 2 ý trở lên thì đạt 0,5 điểm
0,5
2
Bệnh lười có những biểu hiện và triệu chứng như sau: lười học, lười nghe giảng,
lười làm bài tập, lười suy nghĩ, lười phản biện, lười đặt câu hỏi
Lưu ý: Nêu đúng từ 1-3 biểu hiện, triệu chứng cho 0,25 điểm
Nêu đúng từ 4 biểu hiện, triệu chứng trở lên cho 0,5 điểm
0,5
3
Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng:
- Biện pháp tu từ: liệt kê “lười đọc sách, lười đọc kiến thức, lười lao động, lười làm
việc chân tay, lười tập thể dục thể thao…”; hoặc BPTT điệp từ “lười” (0,5 điểm)
0.5
- Tác dụng: nhấn mạnh, nhằm làm rõ những biểu hiện đa dạng và các triệu chứng của
Lưu ý: Nêu đúng BPTT: 0.25điểm, chỉ ra đúng từ ngữ có BPTT: 0.25điểm
Kể sai BPTT không cho điểm ý tác dụng
4
Rút ra thông điệp :
- Nêu thông điệp (0,25 điểm)
- Lý giải thông điệp (0,75 điểm)
* Gợi ý một số thông điệp:
- Cần thay đổi bản thân để trở nên tốt hơn
- Cần rèn luyện thói quen đọc sách, tư duy suy nghĩ
- (…)
Lưu ý:
+ Hsinh đưa ra thông điệp và lí giải phải đúng theo thông điệp của mình + Cách lý giải phải phù hợp với thực tế và chuẩn mực đạo đức xã hội
+ Diễn đạt tốt, câu cú đúng, đủ, đảm bảo chính tả, ngữ pháp
1,0
II Làm văn (7.0 điểm)
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Khát khao giao cảm với đời và lòng yêu đời,
ham sống đến cuồng si của Xuân Diệu
0,5
Trang 3c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ; thể hiện sự cảm nhận sâu
sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và dẫn chứng:
c1 MB: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nêu vấn đề nghị luận 0,5
c2 TB: Khái quát đoạn 1 và đoạn 2 của bài thơ 0,5
- Phân tích đoạn thơ:
+ Lời hối thúc, giục giã sống vội vàng, cuống quýt của Xuân Diệu (câu đầu): Cụm từ
“mau đi thôi” như một lời thúc giục, “mùa chưa ngả chiều hôm” tức là xuân vẫn còn đó
Tác giả nhận ra vẫn còn kịp để yêu và sống trọn vẹn tuổi xuân với những gì đẹp nhất
+ Những ham muốn vồ vập, mãnh liệt của tác giả (8 câu tiếp): Điệp từ “ta muốn”, hàng loạt động từ mạnh theo chiều tăng tiến, điệp từ “cho”, các tính từ chỉ mức độ,các hình ảnh chỉ sự xuân sắc,tình tứ, giọng thơ sôi nổi, đắm say, nhịp thơ nhanh
diễn tả những ước nguyện cao đẹp và những khát khao bất tận của nhân vật trữ tình
+ Tình yêu cuộc sống cuồng si của Xuân Diệu( câu kết): Động từ “cắn” táo bạo, mới
mẻ, mùa xuân trở thành người thiếu nữ xinh đẹp, gợi cảm, quyến rũ “xuân hồng”
Nhà thơ như muốn chiếm hữu trọn vẹn vẻ đẹp của mùa xuân, của cuộc đời
3,0
- Đặc sắc nghệ thuật: Giọng điệu say mê, sôi nổi, ý thơ theo cấp độ tăng tiến, từ ngữ
táo bạo giàu sức gợi, nhịp thơ biến hóa, sử dụng nhiều biện pháp tu từ…
- Nội dung: Đoạn thơ là một khúc ca say đắm yêu đời của một trái tim trẻ trung, sôi nổi với những khát vọng cháy bỏng, tha thiết
0,5
- Nhận xét về quan niệm sống “vội vàng”:
+ Đây là quan niệm nhân sinh tiến bộ và mới mẻ của Xuân Diệu, bộc lộ cái tôi khát khao sống mãnh liệt và tận hưởng (sống là phải biết tận hưởng, yêu đời nhưng cũng phải dâng hiến và trân trọng những điều tốt đẹp mà cuộc đời ban tặng)
+ Qua đó gửi gắm thông điệp nhân sinh ý nghĩa: Thời gian luôn vận động chảy trôi, tuổi xuân con người vô cùng ngắn ngủi, cho nên phải biết quý trọng thời gian, tuổi trẻ;
biết tận hưởng chính đáng niềm vui trần thế, biết sống cao độ trong từng phút giây để
khi tuổi xuân và thời gian trôi qua ta không cảm thấy hối tiếc
0,5
c3 Kết bài: Khái quát vấn đề và suy nghĩ của cá nhân 0,5
d Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,25
e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, diễn đạt mới mẻ 0,25
tương tự giám khảo linh hoạt cho điểm.