Biên bản thảo luận giữa kỳ

Cùng với sự phát triển kinh tế, gia tăng dân số và sự lãng phí tài nguyêntrong thói quen sinh hoạt của con người, lượng rác thải ngày một tăng, thành phần ngày càng phức tạp và tiềm ẩn n

BIÊN BẢN THẢO LUẬN NHÓM

Đô thị hóa, công nghiệp hóa là những tiêu chuẩn để đánh giá sự tăng trưởng của một đất nước làm cho đời sống kinh tế đất nước có những

khởi sắc Tuy vậy, nó cũng tồn tại nhiều hạn chế đó là gây áp lực đối vớimôi trường nhất là môi trường đô thị hiện nay Các loại ô nhiễm môi trường thường gặp ở đô thị là ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước, vv…

Trong cuộc sống hiện đại như ngày nay, vấn đề rác thải đang xuất hiện rất nhiều trong xã hội gây ô nhiễm môi trường và làm biết bao sinh vật chết vì rác Trong đó vấn đề bức bách nhất là xả rác ra đường hoặc nơi công cộng Vấn đề xả rác nơi công cộng đã và đang xuất hiện nhan nhảntrên đường phố, từ thành thị đến nông thôn, ở mọi lúc mọi nơi Đặc biệt

ta có thể thấy rất rõ hiện tượng này mỗi khi đi trên những con phố lớn, văn minh, người dân vô tư xả rác bừa bãi ngay trên chính vỉa hè, lề phố Hay khi đi ăn nhà hàng, mặc dù chủ nhà hàng đã để sẵn một thùng rác nhỏ dưới bàn ăn của mỗi người nhưng khi dùng xong giấy ăn hoặc tăm tre thì họ lại thản nhiên vứt xuống nền nhà và tệ hại hơn là vứt qua cửa

sổ dẫn đến việc rác thải mắc vào cành cây, dây điện gây mất mĩ quan thành phố hay rơi xuống lòng đường gây khó chịu cho người đi lại Vào một quán nước, những người hút thuốc hay ăn kẹo cao su đều có gạt tàn

để bỏ vào nhưng hình như không ai nhìn thấy nên gạt tàn thì vẫn sạch sẽ còn sàn nhà thì lại đầy những điếu thuốc cùng với những bã kẹo cao su Những việc làm này đều do một bộ phận người dân vô ý thức bảo vệ môi trường và thành phố, nơi mình sinh sống Nhìn vào bộ mặt của các

đô thị, người ta có thể đánh giá trình độ và mức độ phát triển của một quốc gia

2 Rác thải hữu cơ

Rác hữu cơ là loại rác dễ phân hủy và có thể  đưa vào tái chế để đưa vào

sử dụng cho việc chăm bón và làm thức ăn cho động vật

3.Rác thải vô cơ

Rác vô cơ là những loại rác không thể sử dụng được nữa cũng không thểtái chế được mà chỉ có thể xử lý bằng cách mang ra các khu chôn lấp rácthải

II Phân loại rác thải

Nếu xét theo mức độ độc hại, người ta phân thành chất thải nguy hại và chất thải không nguy hại Nếu xét theo phương thức thải, thì chất thải được chia thành:

1.Rác sinh hoạt

Rác thải sinh hoạt là các chất rắn bị loại ra trong quá trình sống, sinh hoạt, hoạt động, sản xuất của con người và động vật Rác phát sinh từ các hộ gia đình, khu công cộng, khu thương mại, khu xây dựng, bệnh viện, khu xử lý chất thải… Trong đó, rác sinh hoạt chiếm tỉ lệ cao nhất

Số lượng, thành phần chất lượng rác thải tại từng quốc gia, khu vực là rất khác nhau, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật Bất kỳ một hoạt động sống của con người, tại nhà, công sở, trên đường đi, tại nơi công cộng…, đều sinh ra một lượng rác đáng kể Thànhphần chủ yếu của chúng là chất hữu cơ và rất dễ gây ô nhiễm trở lại cho môi trường sống nhất Cho nên, rác sinh hoạt có thể định nghĩa là những thành phần tàn tích hữu cơ phục vụ cho hoạt động sống của con người, chúng không còn được sử dụng và vứt trả lại môi trường sống

2.Rác văn phòng

Là các văn phòng phẩm không còn sử dụng được nữa

Chất thải công nghiệp

Là các chất thải phát sinh từ các hoạt động sản xuất các nhà máy, xí nghiệp, gồm:

1 Chất thải rắn nguy hại: dễ cháy nổ, gây ngộ độc cho sức khỏe con người và dễ ăn mòn nhiều vật chất khác

2 Chất thải rắn không nguy hại

3 Chất thải xây dựng

Thải ra từ quá trình hoạt động của công trường xây dựng và sửa chữa các công trình xây dựng, chủ yếu là các loại xà bần (gạch, đá, đất vụn )

4 Chất thải y tế

Là vật chất ở thể rắn, lỏng và khí được thải ra từ các cơ sở y tế, gồm:

1 Chất thải y tế nguy hại: là chất thải y tế chứa yếu tố nguy hại cho sức khỏe con người và môi trường như dễ lây nhiễm, gây ngộ độc,phóng xạ, dễ cháy, dễ nổ, dễ ăn mòn hoặc có đặc tính nguy hại khác nếu những chất thải này không được tiêu hủy an toàn

2 Chất thải thông thường

III THỰC TRẠNG

Cùng với sự phát triển kinh tế, gia tăng dân số và sự lãng phí tài nguyêntrong thói quen sinh hoạt của con người, lượng rác thải ngày một tăng, thành phần ngày càng phức tạp và tiềm ẩn ngày càng nhiều nguy cơ độc hại với môi trường và sức khỏe con người.

1 Thực trạng rác thải đô thị ở Việt Nam.

Lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại các đô thị ở nước ta đang có xu thế phát sinh ngày càng tăng, tính trung bình mỗi năm tăng khoảng 10% Tỷ lệ tăng cao tập trung ở các đô thị đang có xu

hướng mở rộng, phát triển mạnh cả về quy mô lẫn dân số và các khu công nghiệp, như các đô thị tỉnh Phú Thọ (19,9%), thành phố Phủ Lý (17,3%), Hưng Yên (12,3%), Rạch Giá (12,7%), Cao Lãnh(12,5%)… Các đô thị khu vực Tây Nguyên có tỷ lệ phát sinh

CTRSH tăng đồng đều hàng năm và với tỷ lệ tăng ít hơn (5,0%)

Tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị loại III trở lên và một

số đô thị loại IV là các trung tâm văn hóa, xã hội, kinh tế của các tỉnh thành trên cả nước lên đến 6,5 triệu tấn/năm, trong đó CTRSHphát sinh từ các hộ gia đình, nhà hàng, các chợ và kinh doanh là chủ yếu Lượng còn lại từ các công sở, đường phố, các cơ sở y tế Chất thải nguy hại công nghiệp và các nguồn chất thải y tế nguy hại ở các đô thị tuy chiếm tỷ lệ ít nhưng chưa được xử lý triệt để vẫn còn tình trạng chôn lấp lẫn với CTRSH đô thị

Kết quả điều tra tổng thể mới nhất cho thấy, lượng CTRSH đô thị phát sinh chủ yếu tập trung ở 2 đô thị  đặc biệt là Hà Nội và TP

Hồ Chí  Minh Tuy chỉ có 2 đô thị nhưng tổng lượng CTRSH phát sinh tới 8.000 tấn/ngày (2.920.000 tấn/năm) chiếm 45,24% tổng lượng CTRSH phát sinh từ tất cả các đô thị

Tính theo vùng địa lý (hay vùng phát triển kinh tế – xã hội) thì  các

đô thị vùng Đông Nam bộ có lượng CTRSH phát sinh lớn nhất tới 2.450.245 tấn/năm (chiếm 37,94% tổng lượng phát sinh CTRSH

các đô thị loại III trở lên của cả nước), tiếp đến là các đô thị vùng Đồng bằng sông Hồng có lượng phát sinh CTRSH đô thị là

1.622.060 tấn/năm (chiếm 25,12%) Các đô thị khu vực miền núi Tây Bắc bộ có lượng phát sinh CTRSH đô thị thấp nhất chỉ có 69.350 tấn/năm (chiếm 1,07% ), tiếp đến là các đô thị thuộc các tỉnh vùng Tây Nguyên, tổng lượng phát sinh CTRSH đô thị là 237.350 tấn/năm (chiếm 3,68%) Đô thị có lượng CTRSH phát sinh lớn nhất là TP.Hồ Chí Minh (5.500 tấn/ngày), Hà Nội (2.500 tấn/ngày); đô thị có lượng CTRSH phát sinh ít nhất là Bắc Kạn – 12,3 tấn/ngày; Thị xã Gia Nghĩa 12,6 tấn/ngày, Cao Bằng 20

tấn/ngày; TP.Đồng Hới 32,0 tấn/ngày; TP.Yên Bái 33,4 tấn/ngày

CTRSH đô thị bình quân trên một đầu người đạt khoảng 0,65 kg/người/ngày

Tỷ lệ phát sinh CTRSH tính bình quân lớn nhất tập trung ở các  đô thịphát triển du lịch như TP.Hạ Long 1,38kg/người/ngày; TP.Hội An 1,08kg/người/ngày; TP.Đà Lạt 1,06kg/người/ngày; TP.Ninh Bình

1,30kg/người/ngày Các đô thị có tỷ lệ phát sinh CTRSH tính bình quân đầu người thấp nhất là TP Đồng Hới (Tỉnh Quảng Bình) chỉ 0,31kg/người/ngày; Thị xã Gia Nghĩa 0,35kg/người/ngày; Thị xã KonTum 0,35kg/người/ngày; Thị xã Cao Bằng 0,38kg/người/ngày Trong khi đó tỷ lệ phát sinh bình quân đầu người tính trung bình cho các đô thị trên phạm vi cả nước là 0,73kg/người/ngày.

Với kết quả  điều tra thống kê chưa đầy đủ như trên cho thấy, tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị  ở nước ta ngày càng gia tăng với tỷ lệ  tương đối cao (10%/năm) so với các nước phát triển trên thếgiới Tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị loại III trở lên và một số đô thị loại IV lên khoảng 6,5 triệu tấn/năm (năm 2004: tổng lượng chất thải sinh hoạt của tất cả các đô thị Việt Nam là 6,4 triệu tấn/năm) Dự báo tổng đến năm 2020 khoảng gần 22 triệu tấn/năm

Để quản lý tốt nguồn chất thải này, đòi hỏi các cơ quan hữu quan cần đặc biệt quan tâm hơn nữa đến các khâu giảm thiểu tại nguồn, tăng cường tái chế, tái sử dụng, đầu tư công nghệ xử lý, tiêu hủy thích hợp góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường do CTRSH gây ra

2.Thực trạng rác thải đô thị Thanh Hóa

a Tổng quan về Thanh Hóa

   Một số điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội

Thanh Hoá là một tỉnh lớn, với 4 vùng kinh tế: ven biển, đồng bằng, trung du và miền núi, với số dân 3.646.593 người (số liệu năm 2004).

Diện tích tự nhiên là 11.116,34 km2 chiếm 3,37% diện tích cả nước Trên 70% diện tích là vùng gò đồi và rừng, có 22,8% diện tích đất nông nghiệp Với 102 km bờ biển và 3 cảng cá: Lạch Trường, Lạch Hới,Lạch Bạng, cảng Nghi Sơn Tổng thu ngân sách nhà nước ước tính

khoảng 1.076 tỷ đồng, tổng sản phẩm (GDP) tăng 10%

b Thực trạng rác thải đô thị Thanh Hóa

Có lẽ chưa bao giờ vấn đề môi trường và xử lí rác thải lại đươc các quốc gia đặc biệt quan tâm như hiện nay và Việt Nam là quốc gia nói chung

và tỉnh Thanh Hóa nói riêng về vấn đề này Vệ sinh môi trường đô thị với hai trọng tâm lớn là nước thải và rác thải được xem là thách thức chocác nước nói chung và Việt Nam nói riêng

Ngày nay trên báo chí và các thông tin đại chúng ta thường thấy xuất hiện các cum từ khá quen thuộc như “ biến đổi khí hậu” ,“ hiệu ứng nhà kính” , “ rác thải và đô thị” … Điều đó chứng tỏ con người đã và đang nhận ra những tác hại khôn lường của việc ô nhiễm môi trường đối với cuộc sống Dường như thiên nhiên đang “ nổi giận” và “đáp trả” quyết liệt đối với những hành động mà con người gây ra chỉ vì những lợi ích trước mắt Chúng ta có thể bắt gặp rác thải ở khắp nơi: trên đường phố,

ở các con sông, ở các khu chợ, ở các khu vui chơi công cộng, thậm chí ởcác khu dân cư

1.1 Chất thải rắn sinh hoạt

Theo số liệu thống kê, hiện nay tổng chất thải rắn (CTR) sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa khoảng 1800 tấn/ngày đêm, công tác phân loại tại nguồn chưa được thực hiện; công tác thu gom do các công

ty dịch vụ môi trường, hợp tác xã vệ sinh môi trường hoặc các tổ, đội vệ sinh thực hiện và vận chuyển về các bãi rác của địa phương để đốt hoặc chôn lấp Tỉ lệ thu gom CTR sinh hoạt tại khu vực các đô thị đạt khoảng

75-80%, tại khu vực nông thôn đạt khoảng 55-60%, phần còn lại không được thu gom đang đổ thải tại các khu vực ven đường, bên cạnh các sông, ngòi, ao hồ Hiện tại, trên địa bàn toàn tỉnh có 438 bãi chôn lấp

và khu xử lý CTR sinh hoạt, tuy nhiên các bãi chôn lấp này chủ yếu xử

lý bằng biện pháp đốt thủ công và chôn lấp

Rác thải sinh hoạt vứt bừa bãi ở bến tàu Lạch Bạng, xã

Hải Bình,

huyện Tĩnh Gia

Rác thải sinh hoạt vứt dọc tuyến đường vào khu kinh tế

Nghi Sơn, xã Mai Lâm, huyện Tĩnh Gia

Cảnh tượng tại Bãi rác tập trung BVĐK tỉnh Thanh Hóa không chothấy điều đó Rác thải y tế nhưng hầu như không được phân loại mà phần lớn được chất đống đốt ngay phía sau khuôn viên

Theo tìm hiểu của chúng tôi, vào mỗi buổi chiều, nhân viên vệ sinh của BVĐK tỉnh Thanh Hóa lại đẩy những thùng rác từ các khoa về phía sau nhà xác của bệnh viện này Khu vực rộng vài chục m2 đối diện nhà tang

lễ Tp Thanh Hóa có cổng phụ thông ra phía sau đường lớn thường chất đầy rác

Nằm trong khuôn viên bệnh viện, sát khu nhà chữa bệnh vài chục bước chân nhưng bãi tập trung rác này trông rất bẩn thỉu, bốc mùi hôi thối nồng nặc Rác chất thành từng đống cao, tràn ra cả ngoài xe, nước đen kịt chảy lênh láng khắp nơi, ruồi nhặng rất nhiều

Theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: tỉnh Thanh Hoá có 11 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trong

đó có 06 cơ sở sản xuất kinh doanh và 05 bệnh viện

Stt Tên cơ sở Địa chỉ Tiến độ thực hiện

Bệnh viện đã được trang bị lò đốt rác thải y tế với công suất 15kg/mẻ, hệ thống xử lý chất thải lỏng bệnh viện với công suất 150m3/ngày đêm đã đi vào vận hành Đã được chứng nhận hoàn thành xử lý ô nhiễm môi trường triệt để tại Quyết định số281/QĐ-STNMT ngày

01/9/2009 của Sở Tài nguyên vàMôi trường tỉnh Thanh Hoá

2 Bệnh viện Phụ

sản Thành phố

Thanh Hóa

Thành phố Thanh Hoá, Thanh Hoá

Đã hoàn thành hệ thống xử lý nước thải với công suất

200m3/ngày đêm, đi vào vận hành tháng 9/2005 Nước thải của bệnh viện đã được xử lý đạt TCCP trước khi thải ra môi trường Đã được chứng nhận hoàn thành xử lý ô nhiễm môi trường triệt để tại Quyết định số478/QĐ-STNMT ngày

21/11/2008 của Sở Tài nguyên

và Môi trường tỉnh Thanh Hoá

3 Bệnh viện Tâm

thần Thanh

Hóa

Thành phố Thanh Hoá, Thanh Hoá

Đã được cấp chứng nhận hoàn thành xử lý ô nhiễm môi trường triệt để tại Quyết định số

310/QĐ-STNMT ngày 07/10/2009 của Sở Tài nguyên

Stt Tên cơ sở Địa chỉ Tiến độ thực hiện

và Môi trường tỉnh Thanh Hoá

4 Bệnh viện Y

học cổ truyền

Thanh Hóa

Thành phố Thanh Hoá, Thanh Hoá

Đã xây dựng hệ thống xử lý chất thải và đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cấp chứng nhận hoàn thành tại Quyết định số 22/QĐ-STNMT ngày 14 tháng

6 Công ty Giấy

Lam Sơn Xã Vạn Thắng, huyện

Nông Cống, Thanh Hoá

Đang triển khai thực hiện dự án đầu tư, nâng cấp cải tạo hệ thống xử lý chất thải

UBND tỉnh Thanh Hoá đã có văn bản số 2749/UBND-NN ngày 11/7/2007 về việc tạm đình chỉ một số khâu sản xuất giấy của cơ sở

7 Công ty cổ

phần Giấy

Mục Sơn

Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá

Đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cấp Quyết định chứng nhận hoàn thành các biện pháp xử lý ô nhiễm triệt để tại Quyết định số 42/QĐ-STNMT ngày 03 tháng

02 năm 2009

Stt Tên cơ sở Địa chỉ Tiến độ thực hiện

Đang triển khai dự án Cải thiện môi trường đô thị miền Trung - Tiểu dự án Thanh Hoá

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hoá đã có Quyết định số 328/QĐ-STNMT và 327/QĐ-STNMT ngày 12/11/09chứng nhận cơ sở hoàn thành xử

lý ô nhiễm môi trường triệt để

10 Mỏ Cromit Cổ

Định Xã Tân Ninh, huyện Triệu

Sơn, Thanh Hoá

Đang thực hiện dự án đầu tư nâng cấp và hiện đại hoá bệnh viện

Khu tập trung rác tại BVĐK tỉnh Thanh Hóa nước chảy lênh láng, bốc mùi hôi thối nồng nặc.

Chất thải y tế và chất thải thông thường được đổ chung nhau, không thấyđược phân loại Tại 2 xe rác đặt ở cổng ra vào, ngoài chăn, chiếu nệm, thức ăn thừa, vỏ hoa quả còn có túi truyền máu, băng vệ sinh, dây truyềndịch, truyền máu, băng vết thương

Khi được hỏi vì sao không phân loại rác mà bỏ trộn lẫn vào nhau, một nhân viên vệ sinh bất ngờ hỏi ngược lại chúng tôi: “Phải phân loại hả anh? Tụi em tưởng rác cứ đưa ra đây rồi có xe Cty môi trường chở lên bãi rác Đông Nam (xã Đông Nam, huyện Đông Sơn - PV) chôn lấp là được”

Ngoài ra, nhân viên bệnh viện còn chất đống chăn chiếu, gối nệm, áo quần bệnh nhân, bao bì, nhựa, xốp để đốt Thấy chúng tôi xuất hiện, một nhân công vệ sinh nhanh tay hốt lên xe kéo, miệng phân bua là “để tạm vào đây cho đỡ chật” Tuy nhiên, theo quan sát của PV đống tro bêncạnh vẫn còn lửa âm ỉ cháy

Băng vệ sinh còn dính máu nguy cơ lây nhiễm cao nhưng không được phân loại mà để trộn lẫn trong rác sinh hoạt.

Kim tiêm, dây truyền dịch với nguy cơ lây nhiễm cao nhưng được đưa xuống khu rác thải để mang đi.

Ông Nguyễn Văn H., một người dân ở phía sau BVĐK Thanh Hóa cho biết: “Cứ vào mỗi buổi chiều, lửa cháy rừng rực, khói bốc ngút trời, nhà chúng tôi xa cả nửa cây số mà cũng thấy khét lẹt”

( nguồn: Theo Bảo Nam)

Rác thải sinh hoạt vứt ngay tại tấm biển "cấm đổ rác" tại

 Rác thải sinh hoạt trải dài bờ biển, xã Quảng Nham,

huyện Quảng Xương

1.2. Chất thải rắn công nghiệp thông thường

Theo thống kê, khối lượng CTR công nghiệp phát sinh trên địa bàn tỉnh ước tính khoảng 6.475,39 tấn/ngàyđêm; trong đó, CTR công nghiệp thông thường chiếm khoảng 80 - 85%, cơ bản được các doanh nghiệp thu gom, phân loại tại nguồn Tỷ lệ thu gom CTR này ước đạt khoảng 90%, trong đó, tỷ lệ CTR được tái chế khoảng 5 - 8%; phần còn lại đượccác doanh nghiệp hợp đồng với các Công ty vệ sinh môi trường địa phương vận chuyển đến bãi rác của địa phương để xử lý

Hiện nay, tại một số xã, huyện trong tỉnh Thanh Hóa nhiều ngườidân vô tư xả, đổ rác ra các tuyến đường, bãi biển, gây mất mĩ quan, ô nhiễm môi trường; nếu không được thu dọn những đống rác này sẽ trở thành nơi phát tán của dịch bệnh trong mùa hè, trực tiếp ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân