tiểu luận cuộc cạnh tranh thế giới công nghệ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN LỚP CAO HỌC KHOÁ 22 TRẦN THIỆN VĂN CUỘC CẠNH TRANH THẾ GIỚI CÔNG NGHỆ ĐỒ ÁN PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO TP.HCM, 2012... TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN LỚP CAO HỌC KHOÁ 22

TRẦN THIỆN VĂN

CUỘC CẠNH TRANH THẾ GIỚI CÔNG NGHỆ

ĐỒ ÁN PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO

TP.HCM, 2012

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN LỚP CAO HỌC KHOÁ 22

NHỮNG CUỘC CẠNH TRANH THẾ GIỚI CÔNG

NGHỆ

ĐỒ ÁN MÔN HỌC PP LUẬN SÁNG TẠO

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

GS TSKH HOÀNG KIẾM

Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến quý Thầy Cô trong Khoa đã tận tình giảng dạy, trang bị cho chúng em những kiến thức quí báu trong những năm học vừa qua

Mặc dù chúng em đã cố gắng hoàn thành luận văn trong phạm vi và khả năng cho phép, nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong sự cảm thông và tận tình chỉ bảo của quý Thầy Cô và các bạn

Người thực hiện Trần Thiện Văn

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT Tên Đề Tài: CUỘC CẠNH TRANH THẾ GIỚI CÔNG NGHỆ

Giáo viên hướng dẫn: GS TSKH Hoàng Kiếm

Thời gian thực hiện: từ ngày 15/11 /2012 đến ngày 15/12 /2012

Học viên thực hiện:

Trần Thiện Văn – 01211084

Nội Dung Đề Tài (mô tả chi tiết nội dung đề tài, yêu cầu, phương pháp thực hiện,

kết quả đạt được, …):

 Đúc kết và tìm hiểu các phương pháp luận sáng tạo

 Tìm hiểu và phân tích sự cạnh tranh trên các nền tảng và mạng xã hội

MỤC LỤC

LỜI CÁM ƠN 1

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT 2

MỤC LỤC 3

TÓM TẮT KHÓA LUẬN 4

Chương 1 Đúc kết môn học 5

1.1 Tóm tắt môn học 5

1.2 Áp dụng các phương pháp sáng tạo 7

Chương 2 CUỘC CHIẾN THẾ GIỚI CÔNG NGHỆ 11

2.1 Cuộc chiến các hệ thống 11

2.2 Cuộc chiến mạng xã hội 16

TÓM TẮT

Trong tài liệu này, em xin tóm tắt lại một số phương pháp luận sáng tạo đã được giảng dạy trong môn học Môn học thật sự mở ra cho em nhiều suy nghĩ mới về vai trò sáng tạo trong xã hội hiện tại Từ đó, em cũng xin chia sẻ một số ý kiến cá nhân về cách tư duy sáng tạo trong thực tế cuộc sống trong Chương 1

Phần tiếp theo, trong Chương 2, em xin phân tích một số cuộc tranh giành thị phần trên các lĩnh vực máy tính, thiết bị di động, và cả mạng xã hội Qua đó, rút ra một số nhận xét

cá nhân

Tài liệu là những quan sát, nhận xét của bản thân, nên chắc hẳn có những thiếu sót Mong thầy nhận xét và chỉ bảo thêm

Chương 1 Đúc kết môn học

 Nội dung Chương 1 trình bày sơ lược vấn đề đúc kết được từ môn học và cách

áp dụng vào thực tế

1.1 Tóm tắt môn học

Mười tuần trong môn PP Nghiên Cứu Khoa Học giúp khái quát được bức tranh khoa học, hình thành những khái niệm về khoa học với nhiều quan điểm khác nhau trên đa dạng các lĩnh vực khác nhau Môn học giúp nhìn nhận, phát hiện các vấn đề thực tiễn một cách khoa học :

6 Nguyên lý vạn năng

7 Nguyên lý chứa trong

8 Nguyên lý phản trọng lượng

9 Nguyên lý gây ứng suất sơ bộ

10 Nguyên lý thực hiện sơ bộ

11 Nguyên lý dự phòng

12 Nguyên lý đẳng thế

13 Nguyên lý đảo ngược

14 Nguyên lý cầu (tròn) hóa

15 Nguyên lý năng động

16 Nguyên lý tác động bộ phận và dư thừa

17 Nguyên lý bộ xung chiều khác

18 Sự dao động cơ học

19 Nguyên lý tác đông theo chu kỳ

20 Nguyên lý tác đông liên tục hữu hiệu

21 Nguyên lý vượt nhanh

22 Nguyên lý chuyển hại thành thắng

23 Nguyên lý quan hệ phản hồi

24 Nguyên lý sử dụng trung gian

25 Nguyên lý tự phục vụ

26 Nguyên lý sao chép (copy)

27 Nguyên lý rẻ thay cho đắt

28 Nguyên lý thay thế sơ đồ cơ học

29 Nguyên lý sử dụng các kết cấu thủy và khí

30 Sử dụng bao mềm dẻo và mềm mỏng

31 Sử dụng vật liệu nhiều lỗ

32 Nguyên lý đổi màu

33 Nguyên lý đồng nhất

34 Nguyên lý loại bỏ và tái sinh từng phần

35 Đổi các thông số hóa lý của đối tượng

lý, mà nó đòi hỏi rất nhiều yếu tố Chương tiếp theo, em xin chia sẻ một số cảm nhận về những vấn đề xung quanh việc tư duy sáng tạo

1.2 Áp dụng các phương pháp sáng tạo

Qua 40 nguyên lý khá dễ hiểu và gần gũi, ta dễ dàng thấy được hiệu quả ứng dụng rất thông minh, sáng tạo Tuy nhiên, khi đứng trước một bài toán nhất định, làm thế nào để biết áp dụng nguyên lý nào để giải quyết Dĩ nhiên, ta có thể duyệt và thử hết cái này đến

cái khác Hoặc là, ta nên đọc, hiểu và không cần nhớ nguyên lý 1 là gì, nguyên lý 2 là gì,

…, mà đơn giản là tìm một hướng giải quyết phù hợp cho bài toán bằng những kinh nghiệm tích luỹ từ các nguyên lý đã học Như vậy, vấn đề quan trọng trong giải quyết một cách sáng tạo là sự tỉnh táo, khéo léo để trí não hoạt động một cách thoải mái, trơn tru Trong quyển “Ignore everybody”, Hugh Macleod đưa ra những câu hỏi khá hay :

 Làm thế nào để những ý tưởng mới xuất hiện được trong thế giới đầy hoài nghi và

e sợ rủi ro này?

 Làm thế nào để khơi nguồn cảm hứng?

 Làm thế nào để xác định ranh giới giữa những điền sẵn sàng thực hiện và những gì không?

Tác giả cũng đưa ra một lý luận khá hay, đó là phải có tâm thế sống can đảm, dám đương đầu với dư luận, phải biết đứng ra ngoài đám đông để tạo dấu ấn riêng thay vì hoà lẫn vào

đó Dĩ nhiên một ý tưởng sáng tạo có giá trị phải khác biệt với suy nghĩ thường lệ của đa

số mọi người Do đó, các ý tưởng sẽ không tránh khỏi những ý kiến trái chiều, thậm chí

bị coi là điên rồ Và lịch sử cũng đã có nhiều câu chuyện về ý tưởng đột phá bị trù dập Điển hình nhất là nhà khoa học Galileo Galilei, ông bị quản thúc và phải từ bỏ thuyết nhật tâm trước sự thống trị và định kiến của Công Giáo với thuyết địa tâm

H nh 1-1 Sáng tạo và tối tử

Trong suy nghĩ sáng tạo, nhạy cảm là một yếu tố rất quan trọng [1] Thật không may, càng nhạy cảm, ta lại càng nhận được nhiều những tác động từ bên ngoài, nên cũng dễ bị ảnh hưởng, xao động trước ý kiến của dư luận, bạn bè, người thân, … Xin nhắc lại, những ý tưởng đột phá là những cách suy nghĩ khác biệt Vì thế, không tránh khỏi những can ngăn, chống đối, ngay cả là bạn bè và những người thân Như vậy, để khơi nguồn và bảo vệ các ý tưởng đột phá, ta phải chọn cuộc sống biệt lập với mọi người? Nhưng con người vốn là loài động vật theo bầy đàn, có những nhu cầu xã hội nhất định Nên thay vào đó, nên có lối sống dung hoà, sắp xếp, chọn lựa cách thể hiện phù hợp trước những đối tượng phù hợp, khéo léo đặt dấu ấn riêng ở những nơi thích hợp

Can đảm, giữ chất riêng để tạo một tâm lý vững vàng, làm nền tảng cho tâm hồn thoải mái là một điểm rất quan trọng Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi cho tư duy sáng tạo là nguồn tri thức trong lĩnh vực mà ta đang quan tâm [2] Giả sử một người chẳng biết gì về lập trình, chưa hề chơi một game nào trên mobile, thì làm sao có thể tìm ra ý tưởng tốt cho một trò chơi trên những thiết bị này Tri thức (knowledge) là một phần cốt yếu, để từ đó cất cánh những ý tưởng Tri thức có thể được thu nhận từ các hoạt động hằng ngày như học tập, lao động, thể thao, … Trong các hoạt động như vậy, dữ liệu thô (data) được ta quan sát, cảm nhận, lắng nghe, … trở thành thông tin (information), và cuối cùng được não tổng hợp thành tri thức (knowledge) Như vậy, để vẻ vời một toà nhà ý tưởng, trước hết ta cần đặt nền tri thức vững chắc trước đã Thế nhưng, sức mạnh nào giúp xây dựng kho tàng tri thức? Sức mạnh nào thôi thúc ta hoạt động miệt mài để thu lấy về nguồn tri thức? Đó là đam mê (passion)

The energy within our feelings is the energy behind manifesting and brings ideas into form Passion is about loving what one desires to bring forth in the world, the love of life

nd l v ng on ’s l f w th p ss on gr t n rgy [3]

Bằng cách nào Steve Jobs bán hết tài sản để theo đuổi ước mơ? Bằng cách nào ông đứng lên từ sự vấp ngả, rồi lại tiếp tục vấp ngả và đứng lên mạnh mẽ hơn nữa? Steve Jobs - một CEO vĩ đại, đã xây dựng đế chế Apple bằng tầm nhìn trước thời đại, tính cách đặc biệt, nhưng hơn hết, theo em nghĩ, chính niềm đam mê bất tận đã giúp ông vượt qua bệnh

tật, sự phũ phàng để cho ra những kiệt tác làm say đắm hàng triệu người trên toàn thế giới

Cốt lõi của sáng tạo là nền tảng tri thức Can đảm đương đầu dư luận, xã hội là yếu tố rất quan trọng để thả lỏng tâm hồn với những ý tưởng Cả hai yếu tố trên có thể không thể thiếu cho những tư duy đột phá, nhưng phải đặt trên niềm đam mê Thế nhưng làm thế nào để đồng thời đảm bảo cuộc sống cơm áo gạo tiền và giữ ngọn lửa đam mê, đặc biệt là trong thời đại kinh tế khó khăn ở Việt Nam? Trong quyển “Ignore everybody”, Hugh Macleod đã đưa ra một lý thuyết khá hay, đó là “lý thuyết Tình và Tiền” Ông cho rằng:

“Về cơ b n, mẫ ngư sáng t o c h nghề : lo i nghề th nhất sáng t o, quyến rũ

Lo i th h lo cơm áo g o tiền …”

Tác giả cũng dẫn chứng một anh chàng lập trình viên Ban ngày anh ta lập trình cho một doanh nghiệp vô danh (“Tiền”) Ban đêm và cuối tuần để viết những trò chơi để chơi với bạn bè (“Tình”)

Tóm lại tất cả, để tư duy sáng tạo, em nhận thấy có ba yếu tố cơ bản : Tri thức, Can đảm

và Tự tin, Đam mê Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn có một số yếu tố khác ảnh hưởng đến quá trình sáng tạo như : may mắn, môi trường, cơ chế xã hội, … Những sáng kiến nảy sinh hằng ngày Tuy nhiên, để tìm được ý tưởng sáng tạo cho một vấn đề là không đơn giản Cũng giống như trồng cây, ta phải gieo hạt, chăm phân, tưới nước, xem điều kiện ánh sáng, không khí, độ ẩm, … Để có được những ý tưởng có chất lượng, cần phải tạo môi trường sáng tạo trước đã Đặc biệt, trong thời đại này, khoa học sáng tạo là nguồn năng lượng thúc đẩy cá nhân, tổ chức, hay một đất nước lên một tầm vóc mới Do đó, môi trường sáng tạo cũng là một chủ đề rất được quan tâm hiện nay Chương tiếp theo,

em xin nêu một số quan sát nhận xét vài cuộc cạnh tranh khốc liệt trong thế giới công nghệ và vai trò của Innovation

Chương 2 CẠNH TRANH THẾ GIỚI

CÔNG NGHỆ

 Nội dung chương này tóm tắt về các cuộc cạnh tranh khốc liệt của thế giới công nghệ trên các lĩnh vực phần cứng và cả phần mềm Qua đó, nổi bật lên tầm quan trọng của phát kiến sáng tạo Đặc biệt là trong tốc độ phát triển chóng mặt của xã hội hiện nay

2.1 Cuộc chiến các hệ thống

Năm 1976, Steve Jobs 21 tuổi và Steve Wozniak 26 tuổi sáng lập công ty Apple Computer trong ga-ra nhà Jobs Sản phẩm đầu tiên của họ là máy tính cá nhân Apple I Apple I là một “discruptive Innovation” (cho phép em dùng tiếng Anh vì em không biết dịch thế nào), khi được tích hợp màn hình và bàn phím So với đối thủ cạnh tranh – cỗ máy Altair 8800 với các đèn led làm tín hiệu output

H nh 2-2 Chiếc máy Altair 8800

Và đến năm 1978, khi cho ra mắt chiếc Apple 2, Steve đã tạo ra phần mềm gọi là Hệ điều hành (Disk Operating System hoặc DOS)

Cũng năm 1976, thương hiệu "Microsoft" của Bill Gates đã được đăng ký tại Văn phòng bang New Mexico Đến năm 1980, Microsoft đã viết cho IBM một hệ điều hành , gọi là MS-DOS

H nh 2-1 Máy Apple 1 [4]

Năm 1984, Machintosh ra đời là sản phẩm thương mại đầu tiên của “multi-panel window GUI” và gây được tiếng vang lớn [4]

H nh 2-3Machinhtosh 1984 [4]

Ngay sau đó, năm 1985, Window 1.0 ra đời với những ứng dụng không hữu dụng và bị giới hạn nhiều do bị ràng buộc luật bản quyền từ Apple Đến khi cho ra đời Window 2.0, kèm theo 2 ứng dụng Microsoft Excel và Desktop Publisher Aldus PageMaker, cùng với

sự xuất hiện những ứng dụng từ bên thứ 3 cho Window, mở ra kỷ nguyên thành công rực

rỡ của Microsoft Thời điểm này, Steve Jobs đã bị đuổi khỏi công ty mình đồng sáng lập (Apple) và từ đó, Apple ngày càng ì ạch, tụt lại sau Microsoft

Từ hệ điều hành đầu tiên DOS, đến khái niệm “Window”, Microsoft luôn đi sau Apple

(dưới thời Jobs) Trong những sản phẩm cạnh tranh (như ứng dụng Paint), Apple vẫn tỏ

ra thân thiện hơn so với Window

H nh 2-4 Ứng dụng Pain trên Mac [4] H nh 2-5 Ứng dụng trên Window [4]

Bill Gate một lập trình viên xuất sắc, doanh nhân giỏi, nhưng những sản phẩm ra đời theo xu hướng chức năng và kinh doanh Còn Steve Jobs, không giỏi về kỹ thuật, chiếc máy đầu tiên được Atari đặt hàng cũng do Steve Wozniak làm nên Nhưng Jobs biết mang những ứng dụng đến người dùng một cách thân thiện nhất Điều đó, làm cho Microsoft luôn phải chạy theo Steve, từ HĐH DOS đến khái niệm “Window”, và cả về phông chữ :

H nh 2-6 Phông chữ trên máy MAC [4]

H nh 2-7 Phông nchữ trên Window - Microsoft [4]

Đến năm 1988, lại một lần nữa, Jobs đi trước Microsoft trong khái niệm “3D GUI”

H nh 2-8 3D GUI trên máy NEXT [4]

H nh 2-9 3D GUI trên Window 3.0 (1990) [4]

Từ năm 2007, Steve cho ra hàng loạt những siêu phẩm : iPhone, iPad, Macbook Air, Những “Discruptive Innovation” của Steve thật sự làm thay đổi cả thế giới, đặt ra những chuẩn mực mới cho sản phẩm công nghệ

Năm 2007, iPhone được giới thiệu, làm hàng triệu người trên toàn thế giới phải ngây ngất Hơn hết, nó làm thay đổi trật tự một chiều của Nokia trên thị trường điện thoại Và mãi đến gần đây (tháng 10 năm 2011), Nokia liên kết với Microsoft, cho ra đời dòng Lumia

đủ sức cạnh tranh với Apple Tuy nhiên, thị trường Smartphone hiện tại đã bị thống trị bởi các dòng chạy Android như Galaxy (của Samsung), Nexus (của chính Google thiết kế), HTC, Optimus (LG), Xperia (Sony),… Sau ngần ấy năm thống trị smartphone (từ năm 2007 đến tháng 12 năm 2012), iPhone bị các đối thủ cạnh tranh bắt kịp, đã dần đạt đến ngưỡng trên đường S-curve [6], nhưng giá trị và đẳng cấp của chiếc iPhone vẫn xứng đáng vị trí số 1 Đó chính là một minh chứng tuyệt vời nhất của “Discruptive Innovation”

Hơn hết, chiến lược gia Steve Jobs, hẳn đã đoán trước được sức cạnh tranh khủng khiếp của các đối thủ khắp nơi Khi mà iPhone vẫn là giấc mơ của hàng triệu người, bên cạnh quá trình optimization iPhone, năm 2008, ông lại làm điên đảo giới công nghệ một lần nữa bằng chiếc Macbook air- thứ ông mang ra từ một phong bì trong buổi ra mắt Và khi iPhone và Macbook air vẫn đang phát triển mạnh mẽ trên lưng chừng đường S-curve, một Discruptive Innovation khác mang tên iPad, tiếp tục vẽ thêm cho Apple một đường S-curve tiếp nối, làm các ông lớn công nghệ phải tiếp tục đuổi bám

Đáng tiếc, ngày 5 tháng 10 năm 2011, CEO vĩ đại Steve Jobs đã ra đi Hàng triệu con tim trên thế giới sẽ mãi nhớ đến ông như nhớ đến ông như một nhà phù thuỷ đại tài của làng công nghê, người không chỉ bán sản phẩm, mà bán cả giấc mơ - thứ mà hầu như chưa ai nghĩ tới bao giờ

Steve ra đi, Apple vẫn im hơi lặng tiếng với những Incremental Innovation cho các sản phẩm, và các vụ kiện tụng bằng sáng chế Những đối thủ cạnh tranh đang dần bắt kịp và tạo áp lực không nhỏ cho người tiên phong Trong đó, đáng kể nhất là người khổng lồ Google với hệ thống Nexus - Android – Search Engine - Google plus - Youtube – Chrome – Chrome OS - Chromebook …

2.2 Cuộc chiến mạng xã hội

Tháng 10 năm 2003, MarkZukerberg viết ứng dụng Facemash sau này trở thành “The Facebook” – mạng xã hội dành cho những sinh viên ĐH Havard The Facebook nhanh chóng được mở rộng ra các trường khác và dần sang các nước khác Năm 2005, đổi tên thành Facebook, và mua tên miền facebook.com

Trước đó, vào những năm 1990, nhiều mạng xã hội đã ra đời : SixDegrees.com, eGroups sau này được Yahoo! Inc mua lại, trở thành Yahoo! Groups (1997), AOL(1996), LinkedIn(2003), Friendster(2002) , MySpace (2003), Orkut (2004) ,… Nhưng đến năm

2004, Facebook ra đời và thành công rực rỡ Mark nói :

“It’s essentially an online directory for students where [they] can go and look up other people and find relevant information about them - everything from what they’re