kỹ thuật điện tử-Chương 2 cuộn cảm

kỹ thuật điện tử

CHƯƠNG 2

CÁC LINH KIỆN ĐIỆN TỬ THỤ ĐỘNG

1

2.3 CUỘN CẢM2.3.1 Cấu tạo – Ký hiệu

Cuộn cảm lõi không khí Cuộn cảm lõi sắt từ

2

2.3.1 CẤU TẠO – KÝ HIỆU

 Cuộn dây là một dây dẫn điện có bọc bên ngoài lớp sơn

cách điện (gọi là dây điện từ) quấn nhiều vòng liên tiếp

nhau trên 1 lõi

 Lõi của cuộn dây có thể là 1 ống rỗng (lõi không khí), lõi

sắt bụi hay sắt lá

 Cuộn dây lõi sắt lá dùng cho các dòng điện xoay chiều

tần số thấp, lõi sắt bụi cho tần số cao và lõi không khí

cho tần số rất cao

2.3.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

Thí nghiệm của Faraday

4

2.3.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

Kết luận:

 Khi cuộn dây nằm yên trong một từ trường có cường độ

không đổi thì cuộn dây không phát sinh ra dòng điện

 Từ thông qua mạch kín biến đổi theo t.gian là nguyên

nhân sinh ra dòng điện cảm ứng

 Dòng điện cảm ứng chỉ tồn tại trong thời gian từ thông

biến thiên qua mạch kín

 Cường độ dòng điện cảm ứng tỉ lệ thuận với tốc độ biến

thiên của từ thông

2.3.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

 Định luật Lentz:

Chiều dòng điện cảm ứng luôn có khuynh hướng chống

lại sự thay đổi từ thông qua mạch bởi từ trường bên

ngoài.

 Sức điện động cảm ứng (điện áp cảm ứng)

Trong đó:

n: số vòng dây

: lượng từ thông biến thiên

: khoảng thời gian biến thiên



6

2.3.2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

2.3.3 Đặc tính nạp xả của cuộn dây

8

- Khi K1 đóng, K2 mở

- Khi K2 đóng, K1 mở

2.3.3 Đặc tính nạp xả của cuộn dây

- Khi K1 đóng, K2 mở

10

2.3.3 Đặc tính nạp xả của cuộn dây

Dòng điện chạy qua cuộn dây tạo ra năng lượng trữ dưới

2.3.4 Đặc tính đối với dòng điện xoay chiều

Qua TN trên ta có điện áp trên cuộn dây ngược dấu với

2.3.4 Đặc tính đối với dòng điện xoay chiều

 Sức cản của cuộn dây đối với dòng xoay chiều

2.3.4 Đặc tính đối với dòng điện xoay chiều

 Góc lệch pha giữa điện áp và dòng điện:

Điện áp trên cuộn dây sớm pha hơn 90° so với dòng điện

qua cuộn dây



 Cuộn dây nhận dòng điện xoay chiều vào gọi là cuộn sơ

cấp Cuộn dây lấy dòng điện xoay chiều ra là cuộn thứ

2.3.6 Máy biến áp

chạy trong mạch từ sang cuộn thứ cấp Bên cuộn

thứ cấp có từ trường biến thiên sẽ tạo ra điện áp

18

2.3.6 Ứng dụng của cuộn cảm

a) Micro điện động

 Micro là linh kiện điện tử dùng để biến đổi chấn động

âm thanh ra dòng điện xoay chiều (còn gọi là linh kiện

điện thanh)

 Cấu tạo: một màng rung làm bằng Polystiron có gắn 1

ống dây đặt nằm trong từ trường của nam châm vĩnh

cửu

20

2.3.6 Ứng dụng của cuộn cảm

a) Micro điện động

 Hoạt động: Khi có âm thanh tác động vào màng rung,

cuộn dây sẽ dịch chuyển trong từ trường của nam châm

Từ thông qua cuộn dây thay đổi, cuộn dây sẽ cảm ứng

sinh ra dòng điện xoay chiều (gọi là dòng điện âm tần)

 Dòng điện âm tần có biên độ thấp hay cao phụ thuộc vào

âm điệu trầm hay bổng

2.3.6 Ứng dụng của cuộn cảm

b) Loa điện động

 Là linh kiện điện tử dùng để đổi dòng điện xoay chiều ra

chấn động âmp thanh (cũng được gọi là linh kiện điện

thanh)

 Cấu tạo: có một thanh nam châm vĩnh cửu, 1 cuộn dây

được đặt trong từ trường của nam châm và cuộn dây

được gắn với màng loa

22

2.3.6 Ứng dụng của cuộn cảm

b) Loa điện động

 Hoạt động: Khi có dòng điện xoay chiều vào cuộn dây

thì cuộn dây sẽ tạo ra từ trường tác dụng lên từ trường

của nam châm, sinh ra lực điện từ làm cuộn dây dịch

chuyển làm rung màng loa và tạo ra chấn động âm thanh

lan tỏa trong không khí

 Âm thanh do loa phát ra lớn hay nhỏ là do dòng điện vào

cuộn dây mạnh hay yếu, âm trầm hay bổng là do tần số