Hướng dẫn ôn tập giữa kì 2 Vật lý lớp 11 1 Từ trường Nêu được từ trường tồn tại ở đâu và có tính chất gì, định nghĩa đường sức từ và các tính chất của nó Nêu được các đặc điểm của đường sức từ của tha[.]
Trang 1Hướng dẫn ôn tập giữa kì 2 - Vật lý lớp 11
1 Từ trường:
- Nêu được từ trường tồn tại ở đâu và có tính chất gì, định nghĩa đường sức từ và các tính chất của nó
- Nêu được các đặc điểm của đường sức từ của thanh nam châm thẳng, của nam châm chữ U
- Biết được đường sức của từ trường đều là những đường thẳng song song cách đều nhau Chiều của đường sức trùng với hướng Nam - Bắc của kim nam châm thử đặt trong từ trường
- Nắm được đặc điểm đường sức từ của nam châm thẳng, nam châm chữ U Đặc điểm đường sức từ của Dòng điện thẳng dài, dòng điện tròn, ống dây
- Sử dụng quy tắc nắm bàn tay phải để xác định chiều của đường sức từ trong một số trường hợp
- Từ trường đều: Đường sức của từ trường đều là những đường thẳng song song cách đều nhau Chiều của đường sức trùng với hướng Nam - Bắc của kim nam châm thử đặt trong từ trường
- Vẽ đc các đường sức từ của dòng điện thẳng dài, Biết cách xác định từ trường do nhiều dòng điện thẳng dài gây ra tại một điểm
2 Lực từ Cảm ứng từ Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt
- Phát biểu được định nghĩa và nêu được phương, chiều của cảm ứng từ tại một điểm của từ trường Nêu được đơn vị đo cảm ứng từ
- Biết công thức tính lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường đều
- Biết công thức tính cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường gây bởi dòng điện thẳng dài vô hạn Tại tâm dòng điện tròn Trong lòng ống dây
- Sử dụng được quy tắc bàn tay trái đề xác định chiều lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện
- Xác định được độ lớn, phương, chiều của vectơ cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường gây bởi dòng điện thẳng dài Tại tâm dòng điện tròn Trong lòng ống dây
- Sử dụng được quy tắc nắm bàn tay phải đề xác định chiều của vectơ cảm ứng từ
- Xác định được vectơ lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua được đặt trong từ trường đều
- Xác định được độ lớn, phương, chiều của vectơ cảm ứng từ tại một điểm của dòng điện thẳng dài độ lớn, phương, chiều của vectơ cảm ứng từ tại một điểm trong lòng ống dây
có dòng điện chạy qua Xác định được độ lớn, phương, chiều của vectơ cảm ứng từ tại một điểm của từ trường do nhiều dòng điện gây ra
3 Lực Lo-ren-xơ
- Nêu được khái niệm lực Lo-ren-xơ Biết công thức tính lực Lo-ren-xơ Xác định được cường độ, phương, chiều của lực Lo-ren-xơ tác dụng lên một điện tích q chuyển động với vận tốc v trong mặt phẳng vuông góc với các đường sức của từ trường đều
4 Từ thông Cảm ứng điện từ Suất điện động cảm ứng:
- Viết được công thức tính từ thông qua một diện tích = BScos ,đơn vị đo từ thông., các cách làm biến đổi từ thông
- Biết thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ Phát biểu được định luật Len-xơ Phát biểu được định luật Fa-ra-đây về cảm ứng điện từ Xác định được chiều của dòng điện cảm ứng theo định luật Len-xơ
Độ lớn suất điện động cảm ứng xuất hiện trong mạch kín tỉ lệ với tốc độ biến thiên từ thông qua mạch kín đó: ec
t
= Nếu để ý đến chiều của dòng điện cảm ứng theo định luật Len-xơ, thì ta có hệ thức tính suất điện động cảm ứng: ec
t
= −
- Vận dụng các kiến thức về từ thông và suất điện động cảm ứng để giải bài tập
5 Tự cảm:
- Biết khái niệm từ thông riêng Nắm được khái niệm độ tự cảm, đơn vị đo độ tự cảm Nêu được định nghĩa hiện tượng tự cảm Biết khái niệm suất điện động tự cảm
- Nắm được công thức tính suất điện động tự cảm: etc L i
Vận dụng các kiến thức về tự cảm và suất điện động tự cảm để giải bài tập
6 Khúc xa ánh sáng Phản xạ toàn phần
- Phát biểu được định luật khúc xạ ánh sáng Khái niệm chiết suất tỉ đối, chiết suất tuyệt đối
Trang 2- Biết thí nghiệm về hiện tượng phản xạ tồn phần Khái niệm phản xạ tồn phần Điều kiện để xảy ra phản xạ tồn phần Cơng thức tính gĩc giới hạn phản xạ tồn phần
- Vận dụng các hệ thức trong định luật khúc xạ ánh sáng để tính chiết suất, gĩc tới, gĩc khúc xạ
- Biết nhận dạng các trường hợp xảy ra hiện tượng phản xạ tồn phần của tia sáng khi qua mặt phân cách Tính được gĩc giới hạn phản xạ tồn phần
Bài tập ví dụ
Câu 1 Chọn một đáp án sai khi nĩi về từ trường:
A Các đường cảm ứng từ khơng cắt nhau
B Tính chất cơ bản của từ trường là tác dụng lực từ lên nam châm hay dịng điện đặt trong nĩ
C Tại mỗi điểm trong từ trường chi vẽ được một và chi một đường cảm ứng từ đi qua
D Các đường cảm ứng từ là những đường cong khơng khép kín
Câu 2 Để xác định một điểm trong khơng gian cĩ từ trường hay khơng, ta đặt tại đĩ một
A kim nam châm B sợi dây dẫn C sợi dây tơ D điện tích
Câu 3 Điều nào sau đây sai khi nĩi về hệ số tự cảm của ống dây?
A khơng phụ thuộc vào mơi trường xung quanh; B phụ thuộc vào số vịng dây của ống;
C phụ thuộc tiết diện ống; D cĩ đơn vị là H (henry)
Câu 4 Cảm ứng từ của một dịng điện thẳng tại điểm N cách dịng điện 2,5 cm bằng 1,8.10−5T Tính cường độ dịng điện:
Câu 5 Trong các trường hợp sau đây trường hợp nào là tương tác từ
C Hai quả cầu tích điện đặt gần nhau D Lược nhựa sau khi cọ xát với dạ cĩ thể hút những mẫu giấy vụn
Câu 6 Suất điện động tự cảm của mạch điện tỉ lệ với
A tốc độ biến thiên cường độ dịng điện qua mạch B điện trở của mạch C từ thơng cực đại qua mạch D từ thơng cực tiểu qua mạch
Câu 7 Một dịng điện chạy trong dây dẫn thẳng dài vơ hạn cĩ cường độ 10A đặt trong chân khơng Tính độ lớn cảm ứng từ tại điểm cách dây dẫn 50 cm
Câu 8 Lực Lorenxơ là gì
Câu 9 Chọn câu trả lời sai
A Xung quanh một điện tích đứng yên cĩ điện trường và từ trường B Cảm ứng từ đặc trưng cho từ trường về mặt gây ra lực từ
C Ta chỉ vẽ được một đường sức từ qua mỗi điểm trong từ trường D Tương tác giữa dịng điện với dịng điện gọi là tương tác từ
Câu 10 Một dây dẫn uốn thành vịng trịn cĩ bán kính R đặt trong khơng khí Cường độ dịng điện chạy trong vịng dây là I Độ lớn cảm ứng từ do dịng điện này gây ra tại tâm
của vịng dây được tính bởi cơng thức nào?
Câu 11 Khi chiếu ánh sáng đơn sắc từ khơng khí vào một khối chất trong suốt với gĩc tới 60° thì gĩc khúc xạ là 30° Khi chiếu cùng ánh sáng đơn sắc đĩ từ khối chất đĩ ra
khơng khí với gĩc tới 30° thì gĩc khúc xạ là bao nhiêu?
Câu 12 Một tia sáng đơn sắc truyền từ mơi trường A vào mơi trường B dưới gĩc tới 9° thì gĩc khúc xạ là 8° khi gĩc tới là 60°thì gĩc khúc xạ là……
Câu 13 Tia sáng truyền trong khơng khí tới gặp mặt thống của một chất lỏng, chiết suất n=4/3 Tia phản xạ và khúc xạ vuơng gĩc với nhau Gĩc tới i cĩ giá trị là …
Câu 14 Tia sáng đi từ thuỷ tinh (n1=3/2) đến mặt phân cách với nước(n2=4/3) Điều kiện của góc tới I để có tia đi vào nước là
A i 62o44’ B i < 62o44’ C i < 41o48’ D i < 48o35’
Câu 15 Một tia sáng truyền từ mơi trường A vào mơi trường B dưới gĩc tới 9o thì gĩc khúc xạ là 8o Tìm gĩc khúc xạ khi gĩc tới là 60o
Câu 16 Đặt một thước dài 70cm theo phương thẳng đứng vuơng gĩc với đáy bể nước nằm ngang (đầu thước chạm đáy bể) Chiều cao lớp nước là 40cm và chiết suất là 4/3 Nếu
các tia sáng mặt trời tới nước dưới gĩc tới i (sini=0,8) thì bĩng của thước dưới đáy bể là bao nhiêu?
Câu 17 Độ lớn của suất điện động cảm ứng trong mạch kín tỉ lệ với
A điện trở của mạch B độ lớn từ thơng qua mạch C diện tích của mạch D tốc độ biến thiên từ thơng qua mạch ấy
Câu 18 Trong hệ SI đorn vị của hệ số tự cảm là ……
Câu 19 Suất điện động cảm ứng là suất điện động ………
Câu 20 Từ thơng qua một khung dây biến đổi, trong khoảng thời gian 0,2(s) từ thơng giảm từ 1,2 (Wb) xuống cịn 0,4 (Wb) Tính độ lớn suất điện động cảm ứng xuất hiện
trong khung
Trang 3Câu 21 Phát biểu nào sai? Từ trường tồn tại ở gần
A dây dẫn có dòng điện B một nam châm C thanh thủy tinh được nhiễm điện do cọ xát D chùm tia điện từ
Câu 22 Tại tâm của dòng điện tròn cường độ 5A người ta đo được cảm ứng từ B = 31,4.10−6 T Đường kính của dòng điện tròn bằng bao nhiêu:
Câu 23 Hiện tượng tự cảm thực chất là hiện tượng ………
Câu 24 Chọn câu sai Suất điện động tự cảm trong một mạch điện có giá trị lớn khi
A Cường độ dòng điện trong mạch biến thiên nhanh B Cường độ dòng điện trong mạch tăng nhanh
C Cường độ dòng điện trong mạch giảm nhanh D Cường độ dòng điện trong mạch có giá trị lớn
Câu 25 Dòng điện chạy qua một dây dẫn thẳng dài đặt nằm ngang trong không khí gây ra tại một điểm cách nó 4,5cm một cảm ứng từ có độ lớn 2,8.10-4 T Cường độ của dòng điện chạy qua dây dẫn là …
Câu 26 Khi điện tích q > 0, chuyển động trong điện trường có véc tơ cường độ điện trường thì nó chịu tác dụng của lực điện , còn khi chuyển động trong từ trường đều có véc tơ cảm ứng từ thì nó chịu tác dụng của lực Lorenxo FL Chọn kết luận đúng?
A vuông góc với B song song cùng chiều với C vuông góc với D song song ngược chiều với
Câu 27 Trong một mạch kín dòng điện cảm ứng xuất hiện khi nào?
Câu 28 Chiều của lực Lorenxơ được xác định bằng qui tắc ………
Câu 29 Một diện tích S đặt trong từ trường đều có cảm ứng từ B , góc hợp bởi vectơ cảm ứng từ và vectơ pháp tuyến n của diện tích S là α Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Từ thông qua một diện tích S đặt trong từ trường đều luôn có giá trị khác không B Đơn vị của từ thông là Tesla (T)
C Từ thông Φ xuyên qua mặt S xác định theo công thức Φ = BSsinα D Từ thông là đại lượng đại số
Câu 30 1 Wb bằng: A 1 T.m2 B 1 T/m C 1 T.m D 1 T/m2
Câu 31 Độ lớn cảm ứng từ tại một điểm bên trong lòng ống dây có dòng điện đi qua sẽ tăng hay giảm bao nhiêu lần nếu số vòng dây và chiều dài ống dây đều tăng lên hai lần và
cường độ dòng điện qua ống dây giảm bốn lần:
Câu 32 Chọn câu sai Dòng điện cảm ứng là dòng điện
A xuất hiện trong một mạch kín khi từ thông qua mạch kín đó biến thiên
B chỉ tồn tại trong mạch kín trong thời gian từ thông qua mạch kín đó biến thiên
C có chiều và cường độ không phụ thuộc chiều và tốc độ biến thiên của từ thông qua mạch kín
D có chiều phụ thuộc chiều biến thiên từ thông qua mạch kín
Câu 33 Người ta dùng khái niệm từ thông để diễn tả điều gì?
Câu 34 Một cuộn tự cảm có độ tự cảm 0,5H, trong đó dòng điện tăng đều với tốc độ 200 A/s thì suất điện động tự cảm là bao nhiêu
Câu 35 Một khung dây hình chữ nhật ABCD gồm 20 vòng cạnh 5 cm và 4 cm Khung đặt trong từ trường đều B = 3.10-3 T, đường sức vuông góc với mặt phẳng khung Quay khung 60° quanh cạnh AB Xác định độ biến thiên từ thông qua khung dây
Câu 36 Hai dây dẫn thẳng dài song song cách nhau một khoảng cố định 21 cm Dây thứ nhất mang dòng điện 3 A, dây thứ hai mang dòng điện 1,5 A, nếu hai dòng điện cùng chiều Xác định điểm mà tại đó cảm ứng từ bằng không nằm trên đường thẳng nối hai dòng điện
Câu 37 Theo định luật khúc xạ ánh sáng, khi tia sáng truyền từ môi trường kém chiết quang sang môi trường chiết quang hơn thì
A góc khúc xạ bằng 2 lần góc tới B góc khúc xạ bằng góc tới C góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới D góc khúc xạ lớn hơn góc tới
Câu 38 Chiết suất tuyệt đối của một môi trường trong suốt là ………
Câu 39 Khi nói về hiện tượng khúc xạ ánh sáng, kết luận nào sau đây là sai?
A Khi góc tới giảm thì góc khúc xạ giảm khi có tia khúc xạ.
B Hiện tượng khúc xạ ánh sáng chỉ xảy ra khi ánh sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác
C Tia tia khúc xạ luôn nằm trong mặt phẳng tới và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia
D Góc tới tăng, góc khúc xạ giảm
Câu 40 Chiếu một tia sáng đơn sắc đi từ không khí vào môi trường có chiết suất n theo hướng vuông góc với mặt phân cách thì góc khúc xạ r bằng:
B L
Trang 4A 90 B sinr =1/n C 0 D cosr = n
Câu 41 Cho hai mơi trường trong suốt đồng tính, chiết suất lần lượt n1, n2 Chiết suất tỉ đối của mơi trường hai đối với mơi trường một là ………
Câu 42 Dùng loại dây đồng đường kính 0,5 mm, bên ngồi cĩ phủ một lớp sơn cách điện mỏng quấn quanh một hình trụ tạo thành một ống dây, các vịng dây quấn sát nhau
Cho dịng điện cĩ cường độ 0,1 A chạy qua các vịng dây Xác định cảm ứng từ bên trong ống dây ?
Câu 43 Một ống dây cĩ chiều dài 40 cm Gồm 4000 vịng, cho dịng điện cường độ 10 A chạy trong ống dây Tính độ lớn cảm ứng từ B trong ống dây
Câu 44 Một khung dây hình trịn cĩ đường kính 10 cm cĩ dịng điện cĩ cường độ 20 A chạy qua Tính độ lớn cảm ứng từ B do dịng điện gây ra tại tâm của khung dây
Câu 45 Hai dây dẫn thẳng dài song song cách nhau một khoảng cố định 42 cm Dây thứ nhất mang dịng điện 3A, dây thứ hai mang dịng điện 1,5A, nếu hai dịng điện ngược chiều Xác định điểm mà tại đĩ cảm ứng từ bằng khơng nằm trên đường thẳng nối hai dịng điện
Câu 46 Một vịng dây trịn đặt trong chân khơng cĩ bán kín R = 10 cm mang dịng điện cường độ I = 50 A Tính độ lớn của véc tơ cảm ứng từ tại tâm vịng dây
Câu 47 Vịng dây trịn đặt trong chân khơng cĩ bán kín R = 12 cm mang dịng điện I = 48 A Biết khung dây cĩ 15 vịng Tính độ lớn của véc tơ cảm ứng từ tại tâm vịng dây Câu 48 Chiếu một chùm tia sáng đơn sắc song song trong khơng khí tới mặt nước (n = 4/3) với gĩc tới là i = 45° Tính gĩc hợp bởi tia khúc xạ và tia tới
Câu 49 Góc giới hạn i ghcủa tia sáng phản xạ toàn phần khi từ môi trường nước n=4/3 đến mặt thoáng với không khí bằng
Câu 50 Một miếng gỗ hình trịn, bán kính 4 (cm) ở tâm O, cắm thẳng gĩc một đinh OA Thả miếng gỗ nổi trong một chậu nước cĩ chiết suất n = 1, 33 Đinh OA ở trong nước
Mắt đặt trong khơng khí, chiều dài lớn nhất của OA để mắt khơng thấy đầu A là:
A OA = 3,25 (cm) B OA = 3,53 (cm) C OA = 4,54 (cm) D OA = 5,37 (cm)
Câu 51 Trong các hình vẽ sau, hình vẽ nào biểu diễn đúng hướng của véc tơ cảm ứng từ tại tâm vịng dây của dịng điện trong vịng dây trịn mang dịng điện:
Câu 52 Trong các hình vẽ sau, hình vẽ nào biểu diễn sai hướng của véc tơ cảm ứng từ tại tâm vịng dây của dịng điện trong vịng dây trịn mang dịng điện:
Câu 53: Hình vẽ nào sau đây xác định đúng chiều dịng điện cảm ứng khi cho cả nam châm và vịng dây dịch chuyển, với v1 > v2:
Câu 54 Một khung dây dẫn hình vuơng,cạnh a=10cm,đặt cố định trong từ trường đều cĩ véc tơ cảm ứng từ B vuơng gĩc với mặt phẳng khung.Trong khoảng thời gian =t 0, 05s,cho độ lớn của B tăng đều từ 0 đến 0,5T.Xác định độ lớn của suất điện động cảm ứng xuất hiện trong khung
Câu 55 Một khung dây dẫn cĩ 2000 vịng được đặt trong từ trường đều sao cho các đường sức từ vuơng gĩc với mặt phẳng khung.Diện tích mặt phẳng mỗi vịng
là 2dm2.Cảm ứng từ của từ trường giảm đều từ giá trị 0,5T đến 0,2T trong thời gian 0,1s.Tính suất điện động cảm ứng trong mỗi vịng dây và trong tồn khung dây?
S N
v 1
Icư
C
S N
v 1
B
Icư
S N v1
A
1
I=0
B
B
B