Ôn tập cuối kì môn An toàn bức xạ

Ôn tập cuối kì môn An toàn bức xạ A) Liều xạ gây tử vong cho một nửa trong một nhóm (người hoặc động vật) bị nhiễm xạ Phát biểu nào dưới đây đúng với máy X quang? Phát biểu nào dưới đây không đúng với máy X quang? Phát biểu nào dưới đây là chính xác nhất về mục đích của việc bảo vệ an toàn bức xạ?

TỔNG HỢP CÂU HỎI TRẮC NHIỆM

1 LD50, Lethal Dose 50, là đại lượng chỉ ? => A

A) Liều xạ gây tử vong cho một nửa trong một nhóm (người hoặc động vật) bị nhiễm xạ

B) Liều xạ hấp thụ bằng 50 mSv cho một nhóm người hoặc động vật

C) Liều hấp thụ gây ra các hiệu ứng tất định (như cháy da, buồn nôn) cho một nửa trong một nhóm (người hoặc động vật) bị nhiễm xạ

D) Liều hấp thụ gây ra ung thư cho một nửa trong một nhóm (người hoặc động vật) bị nhiễm

xạ

2 Phát biểu nào dưới đây đúng với máy X quang? => B

A) Máy X quang mới lắp đặt có thể đưa vào sử dụng ngay, chỉ cần đảm bảo máy đó được hiệu chỉnh mỗi năm một lần

B) Sau mỗi lần sửa chữa mà thông số kỹ thuật của máy bị thay đổi, máy X quang phải được kiểm định và hiệu chuẩn lại rồi mới đưa vào sử dụng.

C) Nếu một cơ sở y tế mua một máy X quang cũ từ một cơ sở y tế khác về dùng thì máy X quang này không cần hiệu chỉnh lại nếu nó vẫn hoạt động tốt ở cơ sở y tế cũ

3 Phát biểu nào dưới đây không đúng với máy X quang? => C

A) Cần kiểm định và hiệu chuẩn máy X quang sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng

B) Máy X quang phải được kiểm định và hiệu chuẩn tối thiểu một lần mỗi năm

C) Việc kiểm định và hiệu chuẩn máy X quang có thể được thực hiện bởi một kỹ sư hoặc chuyên gia lắp máy, với yêu cầu người này hiểu sâu về máy X quang

Chú ý: cần 1 trung tâm kiểm định

4 Phát biểu nào dưới đây là chính xác nhất về mục đích của việc bảo vệ an toàn bức xạ?=> A

A) Ngăn chặn hiệu ứng phi xác suất, hạn chế hiệu ứng xác suất

B) Ngăn chặn hiệu ứng xác suất, hạn chế hiệu ứng phi xác suất

C) Ngăn chặn hiệu ứng xác suất và phi xác suất

D) Hạn chế hiệu ứng xác sất và phi xác suất

5 Phát biểu nào dưới đây là đúng về an toàn bức xạ? => A

A) Cần che kín vết thương bằng băng chống thấm trước khi bắt đầu làm việc với chất phóng

6 ALARA là viết tắt của từ nào? => C

A As low as Responsibly Acceptable

B Alarm Loss Activated Radiation Activated

C As low as Reasonably Achievable

D As low as Reasonably Attenuated

7 Ba yếu tố chính cần quan tâm trong an toàn bức xạ là? => B

A Thời gian, che chắn và liều cho phép

B Thời gian, khoảng cách và che chắn

C May đo liều, liều kế kích thích bằng nhiệt và liều kế cá nhân

D Không có yếu tố nào ở đây

8 Các chất phát xạ beta năng lượng cao (ví dụ như P-32) được che chắn tốt nhất vowisc các vậ liệu có Z thấp vì?=> B

A Các vật liệu này nhẹ và rẻ hơn chì

B Các hạt beta sẽ ít có xu hướng tương tác và tạo ra các tia X thứ cấp trong các vật liệu này

C Các vật liệu này có khả năng hấp thụ hạt beta cao hơn chì

D Tất cả các lí do liệt kê

9 Có thể bảo vệ bản thân khỏi bức xạ không?=> C

A Đeo tấm phim nhỏ (firm badge)

B Sử dụng liều kế

C Để ý đến các yếu tố: thời gian, khoảng cách, che chắn

D Tất cả các điều liệt kê

10 Có thể giảm liều xạ đến cơ thể bằng cách?=> D

A Tăng khoảng cách đến nguồn

B Giảm thời gian gần nguồn

C Sử dụng che chắn

D Tất cả các điều liệt kê

E Không điều nào ở đây

11 Một người làm việc trong môi trường phóng xạ cần? => E

A Báo cáo mọi tai nạn cho người quản lý

B Đảm bảo các nguồn xạ không gây nguy hiểm cho người khác

C Được đào tạo về an toàn bức xạ trước khi bắt đầu công việc

D Quen và tuân theo các quy định về an toàn bức xạ tại nơi làm việc

E Tất cả các điều liệt kê

12 Nói chung, vật liệu càng đặc thì?

14 Việc treo biển cảnh cáo bức xạ => D

A Giúp mọi người biết và tranh khu vực có phóng xạ

B Cần thực hiện trước khi bắt đầu công việc liên quan đến phóng xạ

C Chỉ cần thực hiện nếu liều vượt qua 2 mr/h

D Cần thực hiện trước khi bắt đầu công việc liên quan đến phóng xạ vì nó giúp mọi người biết và tránh các khu vực có phóng xạ

15 Có thể làm việc không cần che chắn nếu chỉ sử dụng một lượng nhỏ cỡ vài mCi chất phóng xạ

=> B

A Đúng

B Sai

Xem lại quy tắc an toàn

16 Khi đi vào 1 phòng chụp X quang khi máy X quang đang tắt, bạn hoàn toàn an toàn và không

18 Khi xảy ra sự cố đổ chất phóng xạ trong phòng lab, việc đầu tiên là không cho ai vào khu vực

đó và tránh chạm vào các vật dụng không cần thiết => A

A Đúng

B Sai

19 Khi xảy ra sự cố đổ chất phóng xạ trong phòng lab, việc cần làm là lau dọn chất phóng xạ đổ

ra khu vực đó bằng các giấy hút và gói vào 1 túi nilon riêng sau đó bỏ vào thùng rác của phòng => B

21 Nhiễm xạ cấp tính là nhiễm xạ liêu cao trong một thời gian dài => B

A Differentiate Air Concentration

b Differentiate Air Condensation

C Derived Air Concentration

D Derived Air Composition

27 Khi một chất phóng xạ xâm nhập vào cơ thể, chất phóng xạ đó sẽ có hằng số phân ra hiệu dụng bằng? => C

A Hàng số phân rã vật lý

B Hằng số phân rã sinh học

C Tổng của hằng số phân rã vật lý và hằng số phân rã sinh học

D Trung bình cộng của hằng số phân rã vật lý và hằng số phân rã sinh học

E ((2 x hằng số phân rã vật lý) + hằng số phân rã sinh học)/3

28 Cách thâm nhập vào cơ thể của chất bẩn phóng xạ? => D

A Qua đường thở và qua da

B Qua đường thở và qua đườn tiêu hóa

C Qua đường tiêu hóa và qua da

D Qua đường thở, đường tiêu hóa và qua da

29 ALI, giới hạn lượng hấp thụ trong 1 năm là viết tắt của? => C

A Acceptable Limits of Intake

B Accepted Limits of Intake

C Annual Limits of Intake

D Annually Limits of Intake

30 ALI, giới hạn lượng hấp thụ trong 1 năm, là một lượng chất phóng xạ (tính bằng Bq) bị hấp thụ vào cơ thể và gây ra một liều hiệu dụng bằng ……mSv cho nhân viên làm việc với phóng xạ

A 30

B 20

B Việc sử dụng phóng xạ trong y tế và chẩn đoán

C Các thử nghiệm bom nguyên tử

32 Khi bức xạ tương tác với màng tế bào hoặc DNA? => D

A Tế bào được kích thích

B Bức cạ thay đổi bước sóng

C Tế bào bị nhiễm xạ

D Tế bào có thể chết đi hoặc biến đổi thành một dạng khác, ví dụ tế bào ung thư

33 Khi bị nhiễm xạ liều cao, có thể xảy ra? => D

A Đỏ rộp da

B Rụng tóc

C Nôn

D Cả ba điều liệt kê

34 Đối tượng nào dưới đây nhạy cảm nhất với phóng xạ? => A

A Bào thai

B Trẻ em

C Thiếu niên

D Người lớn

35 Càng ít thời gian làm việc gần một nguồn phóng xạ hoặc bóng X quang thì ? => C

A Người làm việc sẽ chịu một liều xạ cao hơn

C Tủy xương và tế bào

D Tất cả các đối tượng liệt kê

B Tăng gấp bốn lần

C Tăng gấp ba lần

D Tăng gấp tám lần

Gợi ý: Luật bình phương khoảng cách

Lời giải: Tỷ lệ liều: 36/4=9=3^2 => Khoảng cách cần tăng gấp 3 lần

40 Một người đúng cách một nguồn phát tia gamma 2m sẽ giảm được liều xuống còn bao nhiêu nếu người đó dịch ra đứng cách nguồn 6 m?

Lời giải: Áp dụng: d'= HVL * (log2𝐼

𝐼0) Suy ra: Tỷ lệ cường độ là: 𝐼

𝐼0= 2𝐻𝑉𝐿𝑑′=23= 8

BÀI TẬP TÍNH TOÁN

Bài 1: Một kỹ thuật viên X quang được phép nhận một liều không quá 1 miniSv trong một tuần, hỏi

người đó được phép làm việc tối đa bao nhiêu giờ trong một khu vực có suất liều là 45 microSv/h?

Nếu giả sử người kỹ thuật viên đó làm việc tối đa 5 ngày/tuần, mỗi ngày 5 giờ thì suất liều cho phép của khu vực đó là bao nhiêu?

Lý thuyết: None

Bài làm:

Số giờ làm việc một tuần của người đó là: 1000/45 = 22 giờ/tuần

Suất liều cho phép của khu vực đó là: 1000/(5*5)= 40 microSv/h

Bài 2: Trong một năm một công nhân làm tại khoa Y học hạt nhân và Ung bướu nhận một liều tia

gamma là 0,04 Gy, một liều chùm điện tử là 0,003 Gy và một liều tia X là 0,002 Gy Hỏi liều tương đương tổng cộng của người đó là bao nhiêu?

Lý thuyết

Liều tương đương = Wr (trọng số bức xạ) * Liều

Bài làm:

Tia gamma 0.04 Gy , Wr(gamma)=1

Chùm điện tử: 0,003 Gy, Wr(điện tử)=1

Tia X: 0,002 Gy, Wr(Tia X) = 1

Liều tương đương: 0.04*1+0.003*1+0.002*1=0.045Gy

Bài 3: Một phòng X quang chẩn đoán có:

Chụp 100 bệnh nhân/ngày

3 films/bệnh nhân

20mAs/film

7 ngày/tuần

Hãy tính toán tải của phòng chụp X quang đó

Lời giải: 100 (bệnh nhân) *3 (films/bệnh nhân) *20 (mAs/film)*7 (ngày/tuần) = 42 000 mAs/tuần =

700 mA phút/tuần

Bài 4: Tính liều tương đương cho phép trong một năm đối với tuyến giáp của một nhân viên nếu

người đó bị chiếu xạ không đồng đều, bao gồm trên toàn thân, phổi và tuyến giáp Biết trong một năm, người này chịu một liều tương đương 10mSv trên toàn thân và 50 mSv trên phổi

Lời giải:

Note: Giới hạn cho toàn cơ thể là 20mSv; Khi chiếu xạ không đồng đều, chú ý liều tương đương = trọng số mô (Wr) * liều

Liều tương đương đối với tuyến giáp:

[20 mSv – (toàn thân)*1 – (phổi)*0.12 ]/0.05

=[20mSv – 10mSv -0.12*50mSv]/0.05

= 4mSv/0.05

= 80 mSv

Bài 5: Sử dụng các trọng số mô cho trong Bảng 6.2, tính toán các giới hạn liều tương đương trong

một năm cho mỗi cơ quan sau đây, giả sử mỗi cơ quan đó bị chiếu xạ hoàn toàn tách biệt: cơ quan sinh dục, tuyến giáp và mặt xương

Lời giải:

Bài 6: Tính hoạt độ của một nguồn 22Na cho suất liều 64 microSv/h tại một điểm cách nguồn 1m,

biết Na22 phát ra một lượng tử gamma có năng lượng 1.28MeV trong một phân rã

Lời giải:

64 microSv = A*1,28 /6*1^2 => E = 300 MBq

Bài 7: Một nguồn 60Co gây một suất liều 40 microSv/h ở khoảng cách 1m Hỏi cần phải đặt một

thanh chắn cách nguồn bao xa để suất liều sau thanh chắn đó không được vượt quá 2.5 microSv/h? Cần có một lướp chì dày bao nhiêu đặt ở vị trí ban đầu để có cùng tác dụng bảo vệ như trên? Biết HVL của chì đối với bức xạ gamma của 60Co là 12.5mm

rằng trong mỗi cú phân rã, nguyên tử 60Co phát ra hai lượng tử gamma có năng lượng 1, 17 và 1,33 MeV

Lời giải:

Bài làm:

I = I0 * exp (-md)

HVL = ln(0.5)*(-1)/m=0.347 mm

Bài 11: Nếu một lớp vật liệu có bề dày 2mm cho truyền qua 25% năng lượng của một chùm tia X

đơn năng, hãy tính toán HVL của chùm tia

Lời giải:

d'= -HVL * (log2𝐼

𝐼0)=> HVL =- d’/ (log2𝐼

𝐼0)=1 mm Bài 12: Trong một năm một công nhân nhận một liều gamma là 0,02Gy, một liều nơ tron nhiệt là

0,002 Gy và 1 liều nơ tron nhanh là 0,001 Gy Hỏi liều tương đương tổng cộng của người đó trong một năm là bao nhiêu?

Lời giải:

Liều tương đương = 0.02 Gy * 1 + 0.002 Gy *5 + 0.001 Gy * 20 = 0.05 Sv

Bài 13: Một người được phép nhận một liều không quá 1mSv trong một tuần, hỏi người đó được

phép làm việc tối đa bao nhiêu giờ trong một khu vực có suất liều là 50 microSv/h?

Lời giải: số giờ người đó được làm việc là: 1mSv/50microSv = 1000/50 =20h

Bài 14: Một bệnh nhân chiếu xạ ở khoảng cách 1m thì liều D1=15mR, d2=1,2m thì D2=?

Lời giải: D1/D2=(d2/d1)^2 => D2=10.4 mR

Bài 15: Giới hạn liều hàng năm cho nhân viên bức xạ 20 mSv /năm tương đương với 0, 4 mSv hoặc

400 micoSv/tuần với giả thiết một năm làm việc gồm 50 tuần Hỏi nhân viên có thể có mặt bao nhiêu giờ trong một tuần tại khu vực có suất liều là 20 µSv/h?

Lời giải:

Liều nhận trong 1 tuần = 20mSv/50 tuần = 400 microSv

Thời gian 1 tuần = Liều trong 1 tuần/suất liều=400 micro/20 microSv=20 h

Bài 16: Giới hạn liều hàng năm cho nhân viên bức xạ 20 mSv /năm tương đương với 0, 4 mSv hoặc

400 micoSv/tuần với giả thiết một năm làm việc gồm 50 tuần Hỏi nhân viên có thể có mặt bao nhiêu giờ trong một tuần tại khu vực có suất liều là 30 µSv/h?

Bài làm: Thời gian làm việc trong tuần = 20000/50/30=13,3h

Bài 17: Nếu một nhân viên bức xạ phải làm việc 40 h một tuần trong một khu vực nào đó, thì suất

liều cực đại được phép trong khu vực đó bằng bao nhiêu

Bài làm: 20 000/50/40=10 microSv/h

Bài 18: Giới hạn liều trên mỗi người dân là 1 mSv /năm Hỏi suất liều cực đại được phép trong một

khu vực có người liên tục (168 h/tuần) là bao nhiêu?

Bài làm:

1 năm có 52 tuần

1000/52/168 = 0.1145 microSv/h

Bài 19: Suất liều ở gần một cái van là 160 µSv/h Nếu suất liều đó gây bởi một nguồn 60Co ở bên

trong van, thì cần phải đặt một lớp chì xung quanh van là bao nhiêu để giảm suất liều xuống còn 10 µSv/h? Biết HVL của chì đối với bức xạ gamma của 60Co là 12,5 mm

Người ta có thể bảo vệ mình khỏi bức xạ vũ trụ hay không

Qua nguồn nước

Qua các vết nứt trên tường hoặc sàn

You can reduce your exposure to radiation by doing the following:

Increasing your distance from the source

Decreasing the amount of time near the source

Provide shielding between yourself and the source

None of the above

ALARA concept define as

As Low As Reasonably Accepted

As Low As Reasonably Achieveable

As Low As Radiation Available

Which unit describes how radioactive a radiation source is?

Gray, Gy

Sievert, Sv

Becquerel, Bq

Rad

To protect yourself from the internal radiation exposure, you should:

NOT eat and drink in the lab

NOT store empty cups/containers/utensils in the lab or near radioactive materials NOT store food and/or drink in the lab

All of the above

Gamma radiation can be shielded with:

What is the effective dose limit for a non-nuclear energy worker?

3 miliseiverts per year

1 milisievert per year

20 miliseiverts per year

None of the above

By which process is thermal energy transferred through a vacuum? conduction only

convection only

conduction and convection only

radiation only