Tiết 89: Văn bản: CHIẾU DỜI ĐÔII.Đọc hiểu văn bản: 1.Đọc: Thiên đô chiếu- Lí Công Uẩn Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô.. Hu
Trang 3Hoàng thành Thăng Long
Trang 5- Lí Công Uẩn tức là vua Lí Thái Tổ
(974 – 1028)
- Quê ở huyện Từ Sơn , tỉnh Bắc Ninh.
- Là người thông minh, nhân ái,
-Bài Chiếu viết năm 1010, bày tỏ ý
định dời đô từ Hoa Lư về Đại La.
- Thể loại: Chiếu (Thể văn do vua
dùng để ban bố mệnh lệnh cho
thần dân) Viết bằng văn vần, văn
xuôi hoặc văn biền ngẫu.
CHIẾU DỜI ĐÔ
Tiết 89: Văn bản:
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
Trang 7Tiết 89: Văn bản: CHIẾU DỜI ĐÔ
II.Đọc hiểu văn bản:
1.Đọc:
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà
tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.
Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương : Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện
hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định đô chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ?
Trang 8Tiết 89: Văn bản: CHIẾU DỜI ĐÔ
II.Đọc hiểu văn bản:
1.Đọc:
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
Phần 1: “Xưa nhà Thương đến Vua Bàn canh năm lần dời đô; nhà Chu đến Vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các Vua thời Tam đại theo ý riêng của mình mà tự
chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng của mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được bền lâu, số phận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.”
-> Lí do dời đô
Phần 2: “Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương :Ở vào nơi trung tâm trời
đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ là nơi thắng địa Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế Vương muôn đời.” -> Những lí do chọn thành Đại La làm kinh đô.
2.Bố cục: 3 phần
Phần 3: “Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định đô chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?” -> Lời ban bố mệnh lệnh
Trang 91 Lí do dời đô
a Lịch sử Trung Quốc :
- Nhà Thương : năm lần dời đô.
- Nhà Chu : ba lần dời đô phong tục phồn thịnh. Vận nước lâu dài,
- Mục đích: + Đóng đô nơi trung tâm
+Mưu toan việc lớn,
+Tính kế muôn đời cho con cháu.
Dẫn chứng cụ thể, lập luận chặt chẽ.
=> Dời đô là một việc bình thường, hợp quy luật, phù hợp với
nguyện vọng của nhân dân, đem lại kết quả tốt đẹp.
CHIẾU DỜI ĐÔ
Trang 10Cố đô Hoa Lư Đường vào cố đô Hoa Lư
Hoa Lư với núi rừng hiểm trở
Trang 11Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao
Vương : Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông
tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng
mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực
phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
Trang 12CHIẾU DỜI ĐÔ
Tiết 89: Văn bản:
Em hãy tìm những chi tiết thể hiện lợi thế của thành Đại La ? (Về vị trí
địa lí, về lịch sử, về chính
trị văn hóa)
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI (2 phút)
Trang 13CHIẾU DỜI ĐÔ
+ Là trung tâm của trời đất.
+ Thế đất uy nghi “rồng cuộn hổ ngồi”
+ Đúng ngôi nam bắc đông tây.
+ Tiện hướng nhìn sông, dựa núi.
+ Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng
+ Muôn vật phong phú tốt tươi
* Vị thế chính trị, văn hoá:
+ Chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước, cũng là kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
Dẫn chứng toàn diện, khát vọng thống nhất đất nước, hi vọng
về sự bền vững của quốc gia.
Trang 15KẾT QUẢ THẢO LUẬN
Nói “Chiếu dời đô” ra đời phản ánh ý chí độc lập,
tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại
Việt vì: Việc dời đô từ vùng núi Hoa Lư ra đồng bằng rộng lớn chứng tỏ triều đình nhà Lý đủ sức chấm dứt nạn phong kiến phương Bắc xâm lược, thế và lực của dân tộc Đại Việt đủ sức sánh ngang hàng phương Bắc Đóng đô ở Thăng Long là thực hiện nguyện vọng của nhân dân: thu giang sơn về một mối, nguyện vọng xây dựng đất nước độc lập, tự cường Như vậy, nguyện
vọng của Lý Thái Tổ thống nhất với nguyện vọng của nhân dân và phù hợp với yêu cầu của thời đại.
Trang 16Nhà vua ban chiếu
3.Phân tích:
c Lời ban bố mệnh lệnh:
Mệnh lệnh ngắn gọn, có lí có
tình thu phục lòng người.
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
“Trẫm muốn dựa vào sự
thuận lợi của đất ấy để định
chỗ ở Các khanh nghĩ thế
nào?”
Trang 17Hà Nội – Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa
Hội trường Ba Đình Phủ Chủ tịch
Trang 18CHIẾU DỜI ĐÔ
- Nội dung:
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
“Chiếu dời đô” phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất, đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh.
Trang 19III LUYỆN TẬP:
CHIẾU DỜI ĐÔ
Tiết 90: Văn bản:
(Thiên đô chiếu)- Lí Công Uẩn
Viết đoạn văn ngắn từ 7 đến 10 câu chứng minh rằng “Chiếu dời đô” có sức thuyết phục lớn bởi
có sự kết hợp giữa lí và tình ?
Trang 201- Đọc lại văn bản Nắm nội dung, nghệ thuật đã phân tích
2- Soạn bài “Câu phủ định”:
Đọc kỹ các ví dụ ở phần tìm hiểu bài trong SGK, nhận diện đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định