Giới thiệu thủ đô Hà Nội – kinh đô Thăng Long xưa qua bài giảng tích hợp liên môn “Chiếu dời đô” của Lí Công Uẩn... Vốn là người thông minh, có sức khoẻ và chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày
Trang 1Giới thiệu thủ đô Hà Nội – kinh đô Thăng Long xưa qua bài giảng tích hợp liên môn “Chiếu dời đô” của Lí Công
Uẩn
Trang 3Từ nhỏ ông là một cậu bé đĩnh ngộ hơn người, lại được sự nuôi dạy của hai nhà trí thức lớn đương thời
là sư Lý Khánh Văn và Thiền sư Vạn Hạnh
Trang 4Khi mới 20 tuổi, Lý Công Uẩn được đưa vào triều làm một chức quan võ Vốn là người thông minh, có sức khoẻ
và chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày càng được tin cậy trong triều, về sau làm tới Tả thân vệ Điện tiền chỉ huy sứ và trở thành trụ cột của nhà tiền Lê.
Trang 5Vì vậy ngay sau khi Lê Ngọa Triều mất, mọi triều thần mà người chủ xướng là quan Chi Hậu Đào Cam Mộc nhận thấy Lý Công Uẩn là người khoan hòa, nhân thứ và được lòng muôn dân nên đã tôn ông lên làm vua Lý Công Uẩn lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, triều Lý được thành lập Cuộc chuyển giao triều đại từ họ
Lê sang họ Lý đã diễn ra một cách hoà bình êm thấm
Trang 8Đặc điểm của thể chiếu
Nguồn gốc: Thể loại chiếu xuất hiện từ thời cổ đại của Trung Quốc, ban đầu gọi là mệnh, sau gọi là lệnh đến nhà Tần đổi là chiếu
Mục đích: Là văn bản vua dùng để ban bố mệnh lệnh
Nội dung: Chiếu thường thể hiện một tư tưởng lớn lao, công bố những chủ trương đường lối, nhiệm vụ mà vua và triều đình nêu ra và yêu
cầu thần dân thực hiện.
Hình thức: Thường viết theo lối văn biền ngẫu, văn vần, văn xuôi
Trang 9Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vư ơng:
Ở vào nơi trung tâm trời đất; đ ược cái thế rồng cuộn
hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện
hướng nhìn sông dựa núi; địa thế rộng mà bằng; đất
đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tư ơi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phư ơng đất n ước; cũng
là nơi kinh đô bậc nhất của đế v ương muôn đời.
Trang 10Bố cục: 3 phần
- Phần một: Từ đầu đến không thể không dời đổi:
Phân tích những tiền đề, cơ sở lịch sử và thực tiễn của việc dời đô.
- Phần hai: Tiếp theo đến muôn đời: Những lí do
để chọn thành Đại La làm kinh đô mới.
- Phần ba: Phần còn lại: Thông báo quyết định dời đô.
Trang 11- Nhà Thương năm lần dời đô, nhà Chu ba lần dời đô.
* Trong lịch sử Trung Quốc:
+ Muốn định đô ở nơi trung tâm
+ Mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu + Trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân
Trang 12+ Trăm họ phải hao tốn, muôn
vật không được thích nghi
Cố đô Hoa Lư
Trang 15- Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn, hổ ngồi
- Đã đúng ngôi nam bắc đông tây, lại tiện hướng nhìn sông dựa núi
- Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng
- Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi
- Chỉ có nơi này là thắng địa
Trang 16- Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở
=> Khẳng định ý chí dời đô từ Hoa Lư về Đại La
- Các khanh nghĩ thế nào ?
=> Mong muốn của nhà vua về việc dời đô
-> Câu hỏi mang tính đối thoại trao đổi tạo sự đồng cảm vua tôi
Trang 24Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Gồm có 3 phần chặt chẽ.
- Giọng văn trang trọng.
- Lựa chọn ngôn ngữ có tính chất tâm tình, đối thoại.
Trang 25Bài tập củng cố: Chứng minh chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ,
lập luận giàu sức thuyết phục
Gợi ý:
- Bài chiếu có kết cấu rất chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục thể
hiện ở trình tự lập luận hợp lí với các dẫn chứng và lý lẽ tiêu biểu
Phần mở đầu: Nêu lên nhiều chứng cứ về việc dời đô có thật trong lịch
sử Trung Quốc đã được xem xét và khẳng định là đúng Từ đó liên hệ đến thực tế nước ta và khẳng định việc dời đô là cần thiết.
Phần thứ hai: Phân tích các ưu điểm nổi bật của thành Đại La nhấn mạnh vào các ưu điểm đó để khẳng định đây là kinh đô của đế vương muôn đời.
Phần kết luận : Khẳng định ý chí dời đô của nhà vua.
- Tóm lại đây là một văn bản ngắn gọn nhưng kết cấu rất chặt chẽ lập luận sắc sảo, lời văn mạnh mẽ kết hợp với tình cảm chân thành nên có sức thuyết phục cao
Trang 26Bài tập về nhà
Cho câu chủ đề sau: Chiếu dời đô có sức thuyết phục
lớn bởi có sự kết hợp giữa lí và tình Dựa vào văn bản
Chiếu dời đô của Lí Công Uẩn, em hãy viết tiếp câu chủ
đề trên để có một đoạn văn diễn dịch dài khoảng 10 câu Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu cảm thán (gạch dưới câu cảm thán).
Trang 27
Tập làm MC
+ Năm 1010, Lí Công Uẩn ban Chiếu dời đô từ Hoa Lư (Ninh
Bình) về Đại La - Thăng Long (Hà Nội) Từ đó, thủ đô của chúng
ta đã trải qua những chặng đường lịch sử hào hùng, vẻ vang
+ Và thành Đại La - Thăng Long xưa nổi tiếng với câu Thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố Hiến.
+ Ngày 10-10-1954 đánh dấu thắng lợi huy hoàng của nhân dân Việt Nam trong cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, mở ra thời kỳ phát triển mới của Thủ đô và đất nước.+ Thủ đô Hà Nội ngày nay là thủ đô văn minh, hiện đại Ngày
16/7/1999, tại La Paz, Thủ đô Bô-li-vi-a, UNESCO đã tổ chức
trọng thể Lễ trao "Giải thưởng UNESCO - Thành phố vì Hòa
bình" năm 1999 cho 5 thành phố thuộc 5 châu lục trên thế giới Thủ đô Hà Nội là thành phố duy nhất của khu vực châu Á - Thái Bình Dương vinh dự nhận phần thưởng cao quý này
Trang 28Hà Nội xưa – Hà Nội nay
Sáng tác: Mạnh Hùng
Hà Nội ngàn xưa Thăng Long yêu dấu
Hà Nội hôm nay hiên ngang dáng hình
Hà Nội mai sau vươn xa xa mãi
Hà Nội ơi
Tìm về ngàn xưa cha ông giữ nước
Để lại hôm nay mùa xuân mãi đẹp
Và ngày mai thêm muôn hoa khoe sắc
Ơi Hà Nội, mãi là niềm tin yêu
Hát! Hát về Thủ đô trong trái tim ta, Hát về Hà Nội ngàn xưa yêu dấu
Thêm yêu Hà Nội
Hà Nội xưa - Hà Nội nay và mai sau.