Đề thi THPT Quốc gia môn Văn 2021 I Đọc hiểu (3,0 điểm) Đọc đoạn trích Từ những kẽ hở trên mặt đất, nước trào lên, mát lạnh và trong lành Từ một dòng nước nhỏ, nước hòa vào với nước tươi mát rơi từ tr[.]
Trang 1Đề thi THPT Quốc gia môn Văn 2021
Trang 2I Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Từ những kẽ hở trên mặt đất, nước trào lên, mát lạnh và trong lành Từ một dòng nước nhỏ, nước hòa vào với nước tươi mát rơi từ trên trời và nước thấm vào đất để tạo nên một dòng suối nhỏ cứ chảy mãi xuống cho tới khi, một dòng sông ra đời
Sông hình thành lực đẩy và cuốn trôi dần các lớp đất và nền khi dòng chảy từ từ
mở rộng và sâu thêm, giống như một đứa trẻ với đôi mắt sáng ngời vươn mình lớn dậy Dòng sông trở nên đủ mạnh mẽ để xuyên qua núi hay thậm chỉ tạo thành một hẻm núi.[ ]
Khi nước gặp con người, nó còn được chứng kiến nhiều chuyện nhiều hơn Một ông lão băng qua cây cầu, một cô gái trên chiếc xe đạp, một đôi tình nhân ngồi ngắm sông trôi Cứ mãi chầm chậm và cứ mãi xanh, dòng sông chứng kiến lũ trẻ chơi đùa trong công viên hai bên bờ và người cha cùng cậu con nhỏ đang chơi bắt bóng
Dòng sông, giờ đã ở tuổi xế chiều, lại càng trở nên dịu dàng khi nó tiến dần ra phía biển Rồi cũng đến lúc nó ra tới biển và dòng chảy của nước cuối cùng cũng đi tới hồi kết
Tất cả những trầm tích được nước mang theo lúc đó lắng lại ở cửa sông Kết quả là một vùng châu thổ được hình thành Sông Hằng, sông Mississippi và sông Amazon đều đã hình thành những châu thổ tựa như thành một vùng đất rộng lơn, tạo nên một đường bờ biển mới và rộng rãi Những vùng châu thổ màu mỡ này hình thành nên những vùng nông nghiệp vĩ đại nhất trên thế giới - món quà cuối cùng mà nước dành tặng cho loài người, trước khi nó hiến mình cho đại dương vào lúc cuối đời
(Trích Bí mật của nước, Masaru Emoto, NXB Lao động, 2019, tr.90-93
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Theo đoạn trích, sự ra đời của một dòng sông diễn ra như thế nào?
Câu 2: Trong đoạn trích, món quà cuối cùng nước dành tặng cho loài người trước khi hòa vào biển cá là gì?
Câu 3: Những câu văn sau giúp anh/chị hiểu gì về dòng chảy của nước và cuộc sống của con người?
Một ông lão băng qua cây cầu, một cô gái trẻ trên chiếc xe đạp, một đôi tình nhân ngồi ngắm sông trôi Cứ mãi chầm chậm và cứ mãi xanh, dòng sông
Trang 3chứng kiến lũ trẻ chơi đùa trong công viên hai bên bờ và người cha cùng cậu con nhỏ đang chơi bắt bóng
Câu 4: Qua hành trình từ sông ra biển của nước trong đoạn trích, anh/chị rút ra những bài học gì về lẽ sống?
II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải biết sống cống hiến Câu 2 (5,0 điểm)
Trong bài thơ Song, nhà thơ Xuân Quỳnh viết:
Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh,em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.155)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét vẻ đẹp nữ tính trong thơ Xuân Quỳnh
Trang 5Đáp án đề thi tốt nghiệp THPT 2021 môn Văn
Bộ Giáo dục công bố đáp án 2021 đề thi môn Ngữ văn thi trung học phổ thông quốc gia Mời các bạn, thầy cô và quý bậc phụ huynh cùng tham khảo lời giải chi tiết tại đây
Đáp án đề thi THPT Quốc Gia môn Văn năm 2021 đợt 2
Mời các bạn tham khảo đáp án và hướng dẫn giải chi tiết đề thi THPT Quốc Gia môn Văn năm 2021 đợt 2 cập nhật từ đội ngũ chuyên gia giải đề của chúng tôi (Đáp án chỉ mang tính chất tham khảo)
I
ĐỌC HIỂU - Đề thi Văn THPT Quốc gia 2021 3,0
1
Theo đoạn trích, mục đích của việc chăm sóc và giữ gìn hành tinh vì đó là mái nhà thân yêu của bạn, để cho các thế hệ mai sau - bất kể màu da, sắc tộc, tôn giáo, quốc tịch - có thể phát triển một cách trọn vẹn trong tương lai
0,5
2
Những điều cần gũi, trong việc đơn giản nên làm để bắt đầu xây dựng mái nhà chung: không hút thuốc, trồng thêm cây xanh, không đối xử thô bạo với động vật
0,75
4 Nêu quan điểm cá nhân, lý giải hợp lý 1,0
II
LÀM VĂN - Đề thi Văn THPT Quốc gia 2021 7,0
Viết đoạn văn về trình bày suy nghĩ của bản thân về
sự cần thiết của tinh thần hợp tác trong cuộc sống 2,0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn 0,25
Trang 6Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn
dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song
hành
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: sự cần thiết
của tinh thần hợp tác trong cuộc sống 0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù
hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách
nhưng phải làm rõ suy nghĩ của bản thân về vấn đề
nghị luận
- Hợp tác là chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn
nhau trong công việc, lĩnh vực nào đó vì mục đích
chung
- Tinh thần hợp tác tốt với mọi người của mỗi cá
nhân được hiểu là thái độ sống tích cực, cùng liên
kết, giúp đỡ lẫn nhau để đạt hiệu quả cao trong công
việc, trong học tập, vì lợi ích chung
- Thái độ hợp tác tốt với mọi người của mỗi cá nhân
được thể hiện ở việc biết lắng nghe ý kiến của mọi
người; biết chia sẻ những thuận lợi, khó khăn vướng
mắc trong công việc; tin tưởng và đặt niềm tin vào
người khác; sẵn sàng góp ý trên tinh thần trách
nhiệm, thân ái và dây dựng
- Sự hợp tác, đoàn kết giúp con người gắn kết với
nhau, tạo nên sức mạnh to lớn cả về tinh thần lẫn vật
chất, làm được những việc lớn lao và chắc chắn
thành công trong công việc
- Nếu không có tinh thần hợp tác với mọi người, bản
thân sẽ làm việc đơn độc, không nhận được sự hỗ trợ
và giúp đỡ của tập thể, khó vượt qua khó khăn để
hoàn thành tốt công việc Người không muốn hợp
tác thường tách mình ra khỏi tập thể, sống ích kỉ, thờ
ơ, vô cảm Những người như thế thật đáng chê trách
1,0
Trang 7- Là học sinh, nhất định phải rèn luyện tinh thần hợp
tác với bạn bè, tích cực tham gia các hoạt động
chung của tập thể và cộng đồng, xây dựng mối liên
kết bền chặt với những người xung quanh, không
ngừng phấn đấu học tập và rèn luyện bản thân để trở
thành người hữu ích, mai này đem sức mình xây
dựng quê hương, đất nước
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,25
e Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có
cách diễn đạt mới mẻ
0,25
2
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được
vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần
vận dụng tốt các thao tác lập luận kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu cơ bản
sau:
*Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu đôi nét về tác giả Quang Dũng và tác
phẩm Tây Tiến
0,5
Trang 8- Dẫn dắt vào trích thơ: Khổ thơ thể hiện một thế
giới lãng mạn và trữ tình ở vùng Tây Bắc với những
kỉ niệm đẹp
*Nội dung chính cần phân tích/ cảm nhận (2.5)
Luận điểm 1: Thiên nhiên và con người miền Tây
Bắc (4 câu đầu)
- Thiên nhiên và con người Tây Bắc là một thế giới
hoàn toàn khác với đoạn thơ đầu Đó là một cảnh sắc mềm mại, uyển chuyển, tinh tế, đầy chất thơ, chất
nhạc và hào hoa lãng mạn của nhà thơ Quang Dũng:
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Nhạc về Viêng Chăn xây hồn thơ
+ Hình ảnh quá đỗi đẹp giữa thiên nhiên con người
Tây Bắc, đó là hình ảnh giao lưu giữa các chiến sĩ
hành quân và các cô gái Thái e ấp, dịu dàng và
không kém phần rực rỡ
+ Họ cùng giao lưu, chuyện trò, cùng nhảy múa cho
ta thấy được tình cảm quân nhân đối với những
người dân và ngược lại
+ Đó là một đêm nhạc vui vẻ của những người chiến
sĩ, bỏ lại đằng sau sự ác liệt của chiến tranh
+ Họ đã cùng hòa quyện vào nhau tạo nên một tình
đoàn kết giữa tiền tuyến và hậu phương
-> Quang Dũng đã vẽ lên những nét vẽ khỏe khoắn
và đầy mê say dẫn người đọc vào một đêm liên hoan
văn nghệ đầy hấp dẫn
+ Chúng ta có thể thấy được các cô gái nơi đây có
một sự chuẩn bị kĩ lưỡng khi đứng trước những
chiến sĩ, đó không chỉ nói lên sự ngưỡng mộ đối với
các chiến sĩ mà còn thể hiện sự quan tâm tình cảm
của các cô gái dành cho các chiến sĩ, nó được nhìn rõ qua câu thơ:
3,0
Trang 9Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
- Sẽ rất thiếu sót nếu như chúng ta dừng lại ở đây Bởi lẽ bốn câu sau của đoạn thơ mới thực sự thi vị
Cả bốn câu là cảnh sắc Tây Bắc gợi cảm giác mênh mang, huyền ảo:
“Người đi Mộc Châu chiều sương ấy
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
+ Một không gian bảng lảng khói sương như trong cõi mộng cứ thế hiện ra Cái thực của khí trời Tây Bắc, cái mộng của không khí bảng lảng sương khói hiện lên như một miền cổ tích
+ Không gian dòng sông buổi chiều giăng mắc một màu sương, sông nước bến bờ hoang dại như một bờ tiền sử
"Có nhớ dáng người trên độc mộc "
-> Câu thơ không tả mà gợi, gợi cái dáng mềm mại uyển chuyển của cô gái trên chiếc thuyền độc mộc Cảnh rất thơ và người cũng rất tình
=> Qua những nét vẽ hư ảo trên, ta như thấy trước mắt mình một bức tranh sơn thủy hữu tình mang dấu
ấn của một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, lãng mạn, tài hoa vô cùng yêu mến, gắn bó với mảnh đất miền Tây
- tâm hồn Quang Dũng
* Đánh giá (0,5)
Thí sinh có thể bày tỏ quan điểm riêng của mình về các nhận định; cần nhận thức được những hiểu biết
về tác giả và việc bám sát văn bản để bày tỏ ý kiến
và thuyết phục về vấn đề là quan trọng
Gợi ý: Khát quát lại nội dung khổ thơ thứ hai: bức tranh diễm lệ có sức hòa hợp diệu kì giữa thiên nhiên
và con người Qua đó càng cho ta thấy cảm hứng
Trang 10lãng mạn của Quang Dũng khiến thơ của ông luôn cuốn hút và đậm chất tình
d Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,25
e Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ
0,5
Đáp án đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2021 đợt 1
I Đọc hiểu
Câu 1:
Sự ra đời của một dòng sông: Từ những kẽ hở trên mặt đất, nước trào lên, mát lạnh và trong lành Từ một dòng nước nhỏ, nước hòa vào với nước tươi mát rơi
từ trên trời và nước thấm vào đất để tạo nên một dòng suối nhỏ cứ chảy mãi xuống cho tới khi, một dòng sông ra đời
Câu 2:
Món quà cuối cùng nước dành tặng cho loài người trước khi hòa vào biển cả: những vùng châu thổ màu mỡ hình thành nên những vùng nông nghiệp vĩ đại nhất trên thế giới
Câu 3:
- Dòng chảy của nước: chậm rãi, hiền hòa
- Cuộc sống của con người: thanh bình, yên ả
- Dòng chảy của nước và cuộc sống của con người: gắn bó, hài hòa
Câu 4:
- Hành trình từ sông ra biển của nước: hình thành lực đẩy, mạnh mẽ xuyên qua núi; chứng kiến cuộc sống của con người; hình thành nên vùng châu thổ trước khi đổ ra biển
- Rút ra những bài học phù hợp Có thể nêu bài học theo hướng: mạnh mẽ, vượt khó, gắn bó, hòa nhập; đóng góp, cống hiến;