Bai 23 hich tuong si

Nội dung: Bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, thể hiện lòng căm thù giặc, ý chí quyết thắ

Tiết : 101,102,103

(Trần Quốc Tuấn)

I Đọc và tìm hiểu chú thích

1 Đọc

Giọng văn : Khích lệ lịng yêu

nước bất khuất quyết chiến thắng

kẻ thù xâm lược bằng việc học

“Binh thư yếu lược”.

Trần Quốc Tuấn (1231-1300)

- Tước Quốc công tiết chế

Hưng Đạo Vương là danh

tướng kiệt xuất thời Trần

- Người văn võ song toàn, có

công lao lớn trong hai chống

quân Mông - Nguyên.

- Ông được tôn vinh là “Đức

Đền thờ Đức Thánh Trần ngày lễ hội tháng Tám âm lịch

hàng năm tại xã Hưng Đạo (Chí Linh, Hải Dương)

Dựng lại Hội nghị Bình Than tại bến Lục Đầu

Chí Linh (Hải Dương)

Tượng đài Trần Hưng Đạo tại Nam Định Tượng đài Trần Hưng

Đạo tại TP Vũng Tàu

Tượng đài Trần Hưng Đạo tại Trường Sa Tượng đài Trần Hưng

Đạo đúc bằng đồng

(Trần Quốc Tuấn)

Tiết : 101,102,103

Đây là cuốn binh thư mà Trần Quốc

Tuấn đã dày công biên soạn để cho

tướng hịch văn” được công bố tháng

9.1284, tại cuộc duyệt binh ở bến Đông

Bộ Đầu (Thăng Long) trước cuộc kháng

chiến chống quân Mông - Nguyên lần

thứ 2.

HÀO KHÍ ĐÔNG A

Chữ Trần (Hán tự) gồm bộ

A và chữ Đông hợp lại

(Trần Quốc Tuấn)

Tiết : 10`,102,103

Hịch tướng sĩ:

 Hịch là thể văn nghị luận

thời xưa, được vua chỳa,

tướng lĩnh một phong trào

dựng để cổ động, thuyết

phục, hoặc kờu gọi đấu

tranh chống thự trong giặc

ngoài.

 Kết cấu chặt chẽ, lý lẽ sắc

bộn, dẫn chứng thuyết

phục Thường được viết

theo thể văn biền ngẫu.

Giới thiệu về thể hịch: - Phần mở đầu: có tính chất nêu

vấn đề

- Phần thứ hai: nêu truyền thống

vẻ vang trong sử sách để gây lòng tin t ởng.ưưởng

(Trần Quốc Tuấn)

Hịch tướng sĩ:

Thể văn nghị luận, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, viết bằng văn xuôi hoặc văn vần Dùng để ban bố công khai do vua, tướng lĩnh biên soạn.

Chiếu dùng để ban bố mệnh lệnh Hịch dùng để cổ vũ, kêu gọi, khích lệ tinh thần, cũng có khi khuyên nhủ, răn dạy thần dân và người dưới quyền.

So sánh giữa hịch và chiếu

Giống nhau :

Khác nhau :

Tiết : 101,102,103

(Trần Quốc Tuấn)

Tiết : 101,102,103

1 Nội dung:

Bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn phản ánh tinh thần yêu

nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống

ngoại xâm, thể hiện lòng căm thù giặc, ý chí quyết thắng

II Đọc – hiểu văn bản:

2 Bố cục văn bản

Phần 1: “Từ đầu lưu tiếng tốt” : Nêu gương sáng trong sử sách.

Phần 2: “Huống chi cũng vui lòng” : Tố cáo sự ngang ngược của kẻ thù và nói lên lòng căm thù giặc.

Phần 3: “Các ngươi có được không ?” : Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai.

Phần 4: “còn lại” : Nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu.

Quan nhỏ :

- Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang

Lòng trung quân ái quốc  như một luận

cứ làm cơ sở cho lập luận.

…Huống chi ta cùng các ng uơi sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đu ờng, uốn l ỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thoả lòng tham không cùng, giả hiệu Vân Nam Vuơng mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn Thật khác nào nh đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau!

Ta th uờng tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột

đau nh cắt, n uớc mắt đầm đìa; chỉ căm tức ch ua xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.”

b.Tố cỏo tội ỏc của giặc và tõm sự của tỏc giả:

 Tội ác của giặc:

b.Tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:

-Thật

khác nào

- Ngĩ

thấy

- sứ giặc đi lại nghênh ngang

- uốn lưỡi cú diều sỉ mắng

- đem thân dê chĩ bắt nạt

- địi ngọc lụa, thoả lịng tham

- thu bạc vàng, để vét của kho

 Dẫn chứng xác thực, lý lẽ sắc sảo

Nghệ thuật ẩn dụ,

so sánh=> vạch trần bản chất tham lam, tàn bạo, hống hách của giặc.

- đem thịt mà nuơi hổ đĩi.

- sao cho khỏi tai vạ về sau !”

Khích lệ lịng căm thù giặc và khơi gợi nỗi nhục mất nước.

- Ta thường

… tới bữa quên ăn

… nửa đêm vỗ gối

… ruột đau như cắt

… nước mắt đầm đìa

 Giäng v¨n lóc tha thiÕt lóc ®anh thÐp hïng hån.

Nhịp dồn dập, ngắn gọn, ngôn từ ước lệ giàu hình ảnh có giá trị biểu cảm.

- … xả thịt, lột da, … nuốt gan uống máu  Sử dụng các động từ

mạnh, thành ngữ,

- …trăm thân … phơi ngoài nội cỏ

- …nghìn xác … gói trong da ngựa  Nghệ thuật phóng đại,

điển cố, văn biền ngẫu.

Lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, tinh thần

sẵn sàng hy sinh vì nghĩa lớn.

 Tâm sự của vị Quốc công tiết chế:

b.Tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:

Nhắc nhở, khích lệ ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ của bề tôi đối với vua, tình cốt nhục như huynh đệ.

*.Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tướng:

C Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:

Các ngươi Cùng Ta

không có mặc thì ta cho áo

không có ăn thì ta cho cơm

quan nhỏ thì ta thăng chức

lương ít thì ta cấp bổng

đi thủy thì ta cho thuyền

Cùng sống chết Cùng vui cười

 Câu văn biền ngẫu nhiều ý, hai vế song hành, điệp cấu trúc câu.

 Cách đối xử chu đáo, hậu hĩnh mối quan hệ gắn bó khăng khít.

Quên hết danh dự, bổn phận, mất cảnh giác, lối sống cầu an hưởng lạc cần phải phê phán.=> khích

lệ lòng tự trọng của tướng sĩ

*.Phê phán những biểu hiện sai trái:

C Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:

Tình cảnhđất

nước

Thái độ bản thân

thấy chủ nhục không biết lo

thấy nước nhục không biết thẹn

hầu quân giặc không biết tức

nghe nhạc không biết căm

 Câu văn biền ngẫu nhiều ý, hai vế song hành, điệp cấu trúc câu., nghệ thuật liệt kê

 Phê phán thái độ bàng quan thờ ơ, ăn chơi nhàn rỗi, chỉ lo vun vén cá nhân

chọi gà, đánh bạc, săn bắn, uống

vui thú ruộng vườn, quyến luyến

Cảnh báo bức tranh thảm họa, nỗi đau đớn nhục nhã của cảnh nước mất, thân làm nô lệ.

*.Hậu quả và thảm hại tất yếu:

c.Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:

Nếu ham chơi Giặc đến

cựa gà trống Không đâm thửn áo giáp giặc

mẹo cờ bạc Không dung mưu lược nhà

binh ruộng lắm Khong dung làm việc quân cơ

tiền của nhiều không mua được

chó săn khỏe không đuổi được

chén rượu ngon Không làm giặc say chết

tiếng hát hay Không làm giặc điếc tai

 Câu trúc câu đối xứng và đối lập Điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, tăng tiến.

 Nước mất, nhà tan, bị bắt làm tù binh, bị mất tất cả, chịu khổ nhục, tiếng

dơ muôn đời.

 Lập luận sắc bén rõ

ràng Thái độ tác giả : dứt khoát, cương quyết Câu kết : giọng tâm tình, tâm sự

- Học tập Binh thư yếu lược

 Bày tỏ gan ruột của một chủ tướng yêu nước.

Khích lệ, động viên đến mức cao nhất ý chí và quyết tâm chiến đấu của tướng sĩ.

Lời kêu gọi – cũng là lời mệnh lệnh:

 Nâng cao tinh thần cảnh giác

- thái ấp vững bền, bổng lộc được hưởng thụ.

- gia quyến êm ấm, vợ con bách niên giai lão.

- tổ tiên được tế lễ, thờ cúng.

- trăm năm sau còn lưu tiếng thơm.

 Kết quả:

 Bức tranh đất nước đẹp đẽ.

? Nhiệm vụ cấp bách cần làm của tướng sĩ

là gì ? Và kết quả mang lại ?

quyết tâm đánh giặc cứu nước của Trần Quốc Tuấn và dân tộc.

 Ghi nhớ :

 SGK

Sơ đồ lập luận của văn bản:

Khích lệ lòng

tự trọng, nhận rõ cái sai, thầy rõ cái đúng.

Khích lệ lòng trung quân ái quốc, lòng

ân nghĩa thuỷ chung.

Hịch tướng sĩ

1 Bài cũ : - Nắm rõ nội dung cơ bản và nghệ thuật đặc sắc.

- Học thuộc lòng Ta th ờng vui lòng “Ta thường vui lòng” ”.

giả tác phẩm.

- Tìm hiểu tác giả tác phẩm.

- Thực hiện câu hỏi SGK.