Bài thu hoạch cuối khóa chức danh nghề nghiệp

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA “ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TIỂU HỌC” PHẦN MỞ ĐẦU Bước sang thế kỳ XXI, nhân loại đang bước sang nền v.

BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA

“ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TIỂU HỌC”

PHẦN MỞ ĐẦU

Bước sang thế kỳ XXI, nhân loại đang bước sang nền văn minh mới, tất cả cácquốc gia đang chịu tác động sâu sắc bởi các yếu tố cơ bản: Toàn cầu hóa, kinh tế trithức, sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam đang tiến hànhCNH, HĐH đất nước, quyết tâm xây dựng đất nước để sớm trở thành một nước côngnghiệp theo hướng hiện đại Phát triển GD&ĐT phải đặt trong bối cảnh kinh tế - xãhội của thế giới, của khu vực và bối cảnh kinh tế - xã hội của quốc gia trong giai đoạnhiện nay, từ đó làm căn cứ xác định tầm nhìn cho tương lai Phát triển GD&ĐT cầnphù hợp với xu thế thời đại và thực tiễn sinh động của đất nước trong bối cảnh ViệtNam ngày càng chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện

Giáo dục trong thế kỷ XXI phải thực hiện dược sứ mệnh văn hóa trong tiến trìnhtoàn cầu, giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn lực có chấtlượng của đất nước và tạo cơ hội học tập cho mỗi người dân

Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của GD&ĐT theo Nghị quyết số 29/NQ-TW về

“Đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục và Đào tạo”, mỗi một ngưới cán bộ, giáoviên phải không ngừng học tập để nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụđáp ứng với yêu cầu đổi mới của đất nước

Nâng cao chất lượng GD&ĐT cần và có rất nhiều yếu tố tác động, trong đó tôi tâmđắc nhất là chuyên đề “Dạy học theo định hướng phát triển năng lực” Để làm tốt vấn

đề này, người giáo viên cần có kiến thức khoa học đầy đủ, hiểu thấu đáo mục tiêu vànội dung chương trình, có đủ năng lực chuyên môn để lựa chọn thiết kế nội dung và

tổ chức hoạt động giáo dục hiệu quả, đánh giá đúng và sử dụng được kết quả đánh giá

để nâng cao chất lượng giáo dục

Với những lí do trên, được trường Cao đẳng sư phạm Nghệ An phối hợp vớiTrung tâm giáo dục thường xuyên thành phố Vinh tổ chức lớp học bồi dưỡng theotiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp cho giáo viên 3 cấp: Mầm non, Tiểu học, THCS

Tôi đã đăng kí tham gia lớp học bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệpcho giáo viên tiểu học hạng III.

Qua quá trình được học tập và nghiên cứu cũng như sự hướng dẫn, truyền đạtcủa các thầy, cô giáo phụ trách giảng dạy chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩnchức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học ở hạng III, tôi nắm bắt được các nội dungnhư sau:

Nắm bắt xu hướng phát triển của giáo dục, tinh thần đổi mới căn bản và toàndiện giáo dục, các mô hình trường học mới Những mặt được và mặt hạn chế của các

mô hình trường học đó Vận dụng sáng tạo và đánh giá được việc vận dụng nhữngkiến thức về giáo dục học và tâm sinh lý lứa tuổi vào thực tiễn giáo dục học sinh tiểuhọc của bản thân và đồng nghiệp Chủ động, tích cực phối họp với đồng nghiệp, cha

mẹ học sinh và cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh tiểu học

Nắm vững và vận dụng tốt chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng,Nhà nước, quy định và yêu cầu của ngành, địa phương về giáo dục tiểu học; chủ độngtuyên truyền và vận động đồng nghiệp cùng thực hiện tốt chủ trương của Đảng vàpháp luật của Nhà nước về giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng Hiểu rõchương trình và kế hoạch giáo dục tiểu học; hướng dẫn được đồng nghiệp cùng thựchiện chương trình và kế hoạch giáo dục tiểu học

NỘI DUNG PHẦN 1 KẾT QUẢ THU HOẠCH ĐƯỢC SAU KHI THAM GIA KHÓA BỒI DƯỠNG

1.1 Tổng quan về các chuyên đề học tập

Phần I: KIẾN THỨC VỀ CHÍNH TRỊ, VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VÀ CÁC KỸ NĂNG CHUNG Chuyên đề 1 Lý luận về nhà nước và hành chính nhà nước

a) Tổng quan về chính sách công;

b) Hoạch định chính sách công

c) Tổ chức thực hiện chính sách công;

d) Đánh giá chính sách công

3 Kết hợp quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ

a) Khái quát về kết hợp quản lý nước theo ngành và lãnh thổ;

b) Nguyên tắc kết hợp quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ;

c) Nội dung kết hợp quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ

Chuyên đề 2 Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục đào tạo

1 Xu thế phát triển giáo dục đào tạo trong bối cảnh toàn cầu hóa

a) Bối cảnh tác động;

b) Xu thế phát triển của giáo dục trong khu vực và thế giới

2 Đường lối và các quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa

a) Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo và phát triển giáo dục phổthông trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện;

b) Chiến lược phát triển giáo dục đào tạo và phát triển giáo dục phổ thông.

3 Chính sách và giải pháp phát triển giáo dục phổ thông

a) Đổi mới nhận thức tư duy phát triển giáo dục;

b) Đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục;

c) Đổi mới thi kiểm tra đánh giá kết quả học tập;

d) Chính sách phát triển đội ngũ giáo viên;

1 Quản lý nhà nước về giáo dục trong cơ chế thị trường

a) Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo;

b) Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trong cơ chế thị trường định hướngXHCN;

c) Mô hình quản lý công mới và áp dụng đối với giáo dục đào tạo;

d) Cải cách hành chính nhà nước trong giáo dục đào tạo

e) Chính sách đầu tư cho phát triển giáo dục

Chuyên đề 4 Giáo viên với công tác tư vấn học sinh trong trường tiểu học

1 Ví trí và đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học

a) Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học;

b) Sự phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học;

c) Giao tiếp và quan hệ xã hội ở lứa tuổi học sinh tiểu học

2 Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của lứa tuổi học sinh tiểu học.

a) Hoạt động học tập trong trường tiểu học;

b) Phát triển trí tuệ của học sinh tiểu học;

c) Giao tiếp với trẻ lứa tuổi học sinh tiểu học

3 Tư vấn học đường cho học sinh tiểu học

a) Vai trò của tư vấn học đường;

Chuyên đề 5 Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường tiểu học

1 Tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục

a) Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học và giáo dục trong trường tiểuhọc

b) Xây dựng và quản lý hồ sơ dạy học, giáo dục trong trường tiểu học;

c) Triển khai thực hiện đổi mới phương pháp dạy học;

d) Sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học;

đ) Hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh;

e) Hoạt động của tổ chuyên môn trong trường tiểu học;

g) Quản lý hoạt động học của học sinh

2 Xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường tiểu học

a) Kinh nghiệm trong nước và quốc tế về phát triển chương trình giáo dục;

b) Quan điểm tiếp cận trong phát triển chương trình giáo dụctiểu học;

c) Nguyên tắc phát triển kế hoạch giáo dục ở trường tiểu học;

d) Quy trình phát triển kế hoạch giáo dục ở trường tiểu học

3 Báo cáo thực tế về việc xây dựng và phát triển chương trình ở trường tiểu học

Chuyên đề 6 Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên tiểu học hạng III

1 Yêu cầu năng lực giáo viên ở thế kỉ 21

a) Những vấn đề cốt lõi của giáo viên thế kỉ XXI;

b) Đạo đức nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu họchạng III;

c) Đội ngũ giáo viên cốt cán với nhiệm vụ đổi mới chương trình giáo dục phổthông

2 Phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên giáo viên cốt cán ở trường tiểu học

a) Giáo viên cốt cán và vai trò của giáo viên cốt cán ở trường tiểu học;

b) Kế hoạch, chuẩn bị, tổ chức dạy học, giáo dục và hỗ trợ đồng nghiệp về xây dựng kế hoạch, chuẩn bị, tổ chức dạy học;

c) Phương pháp và chiến lược dạy học, giáo dục và hợp tác, hỗ trợ đồng nghiệp về phương pháp và chiến lược dạy học và giáo dục;

d) Đánh giá và hợp tác hỗ trợ đồng nghiệp đánh kết quả việc dạy, học và giáo dục;b) Phát triển môi trường học tập của giáo viên và học sinh

Chuyên đề 7 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học

1 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

a) Dạy học theo tiếp cận trang bị kiến thức và dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực;

b) Quan điểm và nguyên tắc dạy học theo định hướng phát triển năng lực;

c) Môi trường, vai trò của người giáo viên vai trò của nhà quản lý trong hoạt độngdạy học theo định hướng phát triển năng lực;

d) Các tiêu chí đánh giá hiệu quả

2 Một số phương pháp dạy học hiệu quả

a) Phương pháp giải quyết vấn đề;

b) Hướng dẫn học tập thông qua hoạt động trải nghiệm;

c) Hướng dẫn học tập kiến tạo;

d) Tận dụng sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông

3 Dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn

a) Cơ sở lý luận và thực tiễn;

b) Các nguyên tắc và các bước xây dựng các chủ đề tích hợp liên môn;

c) Kế hoạch và tổ chức dạy học theo nội dung tích hợp liên môn

4 Báo cáo kinh nghiệm dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn.

Chuyên đề 8 Thanh tra kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng trường tiểu học

1 Thanh tra kiểm tra hoạt động chuyên môn

a) Thanh tra chuyên ngành các nội dung liên quan đế hoạt động dạy học và giáodục;

b) Kiểm tra nội bộ việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục

2 Hoạt động đảm bảo chất lượng

a) Mục tiêu chất lượng ở trường tiểu học;

b) Các chính sách đảm bảo chất lượng của trường tiểu học;

c) Các biện pháp kiểm soát và nâng cao chất lượng giáo dục ở trường tiểu học

3 Báo cáo thực tế hoạt động thanh tra kiểm tra và đảm bảo chất lưởng của một trường tiểu học.

Chuyên đề 9 Sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trong trường tiểu học

1 Hoạt động của tổ chuyên môn

a) Vai trò, vị trí của tổ chuyên môn ở trường tiểu học;

b) Chức năng nhiệm vụ của tổ chuyên môn

2 Tổ chuyên môn với hoạt động chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên

a) Tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ;

b) Tổ nhóm chuyên môn và tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung, phương phápdạy học và giáo dục;

c) Tổ chuyên môn với công tác bồi dưỡng giáo viên tập sự và bồi dưỡng giáo viêntại trường, tập huấn giáo viên;

d) Kết hợp các phương thức với sự hỗ trợ bồi dưỡng trực tuyến và khai tác mãnguồn mở;

đ) Giao lưu học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ sở GD

3 Tổ chuyên môn với việc phát triển nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

a) Xây dựng kế hoạch hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trong kếhoạch hoạt động nâng cao năng lực giáo viên và chất lượng giáo dục;

b) Tổ chuyên môn với việc phát hiện vấn đề và xác định chủ đề nghiên cứu khoahọc sư phạm ứng dụng;

c) Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng;

d) Đánh giá kết quả và tổ chức triển khai vận dụng kết quả nghiên cứu khoa học sưphạm ứng dụng trong trường tiểu học

Chuyên đề 10 Xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển trường tiểu học

1 Xã hội hóa giáo dục và xây dựng xã hội học tập

a) Xã hội hóa giáo dục, giáo dục vì xã hội và xã hội vì giáo dục;

b) Nhà trường với sự nghiệp xây dựng xã hội học tập và phát triển các trung tâmhọc tập cộng đồng

2 Xây dựng môi trường giáo dục

a) Nhà trường là một môi trường đạo đức, cởi mở và thân thiện;

b) Xây dựng mối quan hệ đồng nghiệp gắn bó, hợp tác và chia sẻ

3 Phát triển quan hệ giữa các trường tiểu học với các bên liên quan

a) Phát triển quan hệ với chính quyền các cấp ở địa phương để phát triển nhàtrường;

b) Phát triển quan hệ giữa nhà trường, giáo viên với cộng động để nâng cao chấtlượng giáo dục;

c) Quan hệ phối hợp và trách nhiệm giải trình của nhà trường với cha mẹ học sinh;d) Phát triển quan hệ với cộng đồng nghề nhiệp và với các cơ sở giáo dục khác;đ) Trường tiểu học với việc hợp tác và giao lưu quốc tế

4 Báo cáo kinh nghiệm hoạt động huy động các nguồn lực phát triển nhà trường

1.2 Kết quả thu hoạch về cơ sở lý luận của chuyên đề:

1.2.1 Cơ sở lý luận:

Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phươngtiện, cơ sở vật chất và tổ chức dạy học, điều kiện về tổ chức, quản lý Ngoài ra,phương pháp dạy học còn mang tính chủ quan Mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêngcủa mình cần xác định những phương hướng riêng để cải tiến phương pháp dạy học

và kinh nghiệm của cá nhân

Một trong những định hướng cơ bản của việc đổi mới giáo dục là chuyển từ nềngiáo dục mang tính hàn lâm, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việchình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học Địnhhướng quan trọng trong đổi mới PPDH nói chung và đổi mới PPDH ở Tiểu học nóiriêng là phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành động,năng lực cộng tác làm việc của người học Đó cũng là những xu hướng tất yếu trongcải cách PPDH ở mỗi nhà trường

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theohướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹnăng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc.Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tựcập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trênlớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa,nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trongdạy và học” Để thực hiện tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theoNghị quyết số 29/NQ-TW, cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phươngpháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học và một số biện pháp đổimới phương pháp dạy học theo hướng này.

Đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực của học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáodục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâmđến việc HS học được cái gì đến chỗ quan tâm HS vận dụng được cái gì qua việc học

Để đảm bảo được điều đó, phải thực hiện chuyển từ phương pháp dạy học theo lối

"truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹnăng, hình thành năng lực và phẩm chất Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổimới quan hệ giáo viên - học sinh theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằmphát triển năng lực xã hội Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻcủa các môn học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập tích hợp liên môn nhằmphát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp

Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình thành và phát

triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin ),

trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy Có thểchọn lựa một cách linh hoạt các phương pháp chung và phương pháp đặc thù củamôn học để thực hiện Tuy nhiên dù sử dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm

bảo được nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức(tự chiếm lĩnh kiến thức) với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”.

Việc sử dụng phương pháp dạy học gắn chặt với các hình thức tổ chức dạy học.Tuỳ theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổchức thích hợp như: học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở ngoài lớp Cầnchuẩn bị tốt về phương pháp đối với các giờ thực hành để đảm bảo yêu cầu rèn luyện

kỹ năng thực hành, vận dụng KT vào thực tiễn, nâng cao hứng thú cho người học.Cần sử dụng đủ và hiệu quả các thiết bị dạy học môn học tối thiểu đã qui định Cóthể sử dụng các đồ dùng dạy học tự làm nếu xét thấy cần thiết với nội dung học vàphù hợp với đối tượng học sinh Tích cực vận dụng CNTT trong dạy học

Việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực thể hiệnqua bốn đặc trưng cơ bản sau:

Một, dạy học thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập, giúp học sinh tựkhám phá những điều chưa biết chứ không thụ động tiếp thu những tri thức được sắpđặt sẵn Giáo viên là người tổ chức và chỉ đạo học sinh tiến hành các hoạt động họctập phát hiện kiến thức mới, vận dụng sáng tạo kiến thức đã biết vào các tình huốnghọc tập hoặc tình huống thực tiễn

Hai, chú trọng rèn luyện cho học sinh biết khai thác sách giáo khoa và các tài liệuhọc tập, biết cách tự tìm lại những kiến thức đã có, suy luận để tìm tòi và phát hiệnkiến thức mới Định hướng cho học sinh cách tư duy như phân tích, tổng hợp, đặcbiệt hoá, khái quát hoá, tương tự, quy lạ về quen… để dần hình thành và phát triểntiềm năng sáng tạo

Ba, tăng cường phối hợp học tập cá thể với học tập hợp tác, lớp học trở thành môitrường giao tiếp GV - HS và HS - HS nhằm vận dụng sự hiểu biết và kinh nghiệmcủa từng cá nhân, của tập thể trong giải quyết các nhiệm vụ học tập chung

Bốn, chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình

dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập (đánh giá lớp học) Chú trọng phát triển

kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của học sinh với nhiều hình thức như theolời giải/đáp án mẫu, theo hướng dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể phê phán, tìm

được nguyên nhân và nêu cách sửa chữa các sai sót(tạo điều kiện để học sinh tự bộc

lộ, tự thể hiện, tự đánh giá).

1.2.2 Cơ sở thực tiễn

* Về địa phương: Hưng Trung là một xã thuần nông, trồng lúa, vùng trũng củahuyện Hưng Nguyên, nằm cánh xa trung tâm huyện khoảng 20km, đời sống nhân dâncòn nhiều khó khăn, do vậy phần nào ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục Mặc dùgặp nhiều khó khăn, song với sự quyết tâm của hệ thống chính trị địa phương, sựphấn đấu nỗ lực của nhà trường đã đem lại kết quả đáng khích lệ, đáp ứng được nhucầu học tập của học sinh và tạo được niền tin cho phụ huynh.

*Về nhà trường: Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ được chia tách từ trường cấp

I và II của xã vào năm 1993 Năm học 2017-2018 trường có 24 lớp với 750 học sinh,70% học sinh theo đạo Thiên chúa Đội ngũ CB, GV, NV đảm bảo theo cơ cấu, đủđịnh biên cho dạy học 2 buổi/ngày; trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100& trong đótrên chuẩn 97,4%; tỷ lệ GV giỏi Tỉnh, Huyện, Trường chiếm 70%; tập thể sư phạmđoàn kết, tâm huyết với nghề

* Về đổi mới phương pháp dạy học: Giáo viên đã phần nào hiểu và áp dụngphương pháp dạy học mới, mô hình trường học mới, đã áp dụng CNTT trong một sốbài dạy Song việc vận dụng PPDH mới vào bài giảng chưa được sâu sắc, chưathường xuyên, trong các tiết dạy giáo viên thường sử dụng PPDH truyền thống, theohướng tiếp cận trang bị kiến thức là chủ yếu

Từ thực trạng trên, sau khi được tham gia khóa học bồi dưỡng, tối mạnh dạn đưa

ra một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học sau:

1.2.3 Một số biện pháp đổi mới PPDH:

1 Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống

Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là loại bỏ các phương pháp dạy họctruyền thống như thuyết trình, đàm thoại, luyện tập mà cần bắt đầu bằng việc cải tiến

để nâng cao hiệu quả và hạn chế nhược điểm của chúng Để nâng cao hiệu quả củacác phương pháp dạy học này người giáo viên trước hết cần nắm vững những yêu cầu

và sử dụng thành thạo các kỹ thuật của chúng trong việc chuẩn bị cũng như tiến hànhbài lên lớp, kỹ thuật đặt các câu hỏi và xử lý các câu trả lời trong đàm thoại, hay kỹthuật làm mẫu trong luyện tập Tuy nhiên, các phương pháp dạy học truyền thống cónhững hạn chế tất yếu, vì thế bên cạnh các phương pháp dạy học truyền thống cần kết

hợp sử dụng các phương pháp dạy học mới, có thể tăng cường tính tích cực nhận thứccủa học sinh trong thuyết trình, đàm thoại theo quan điểm dạy học giải quyết vấn đề.

2 Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học

Việc phối hợp đa dạng các phương pháp và hình thức dạy học trong toàn bộ quátrình dạy học là phương hướng quan trọng để phát huy tính tích cực và nâng cao chấtlượng dạy học Dạy học toàn lớp, dạy học nhóm, nhóm đôi và dạy học cá thể lànhững hình thức xã hội của dạy học cần kết hợp với nhau, mỗi một hình thức cónhững chức năng riêng Tình trạng độc tôn của dạy học toàn lớp và sự lạm dụngphương pháp thuyết trình cần được khắc phục, đặc biệt thông qua làm việc nhóm.Trong thực tiễn dạy học ở trường trung học hiện nay, nhiều giáo viên đã cải tiến bàilên lớp theo hướng kết hợp thuyết trình của giáo viên với hình thức làm việc nhóm,góp phần tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh Tuy nhiên hình thức làmviệc nhóm rất đa dạng, không chỉ giới hạn ở việc giải quyết các nhiệm vụ học tập nhỏxen kẽ trong bài thuyết trình, mà còn có những hình thức làm việc nhóm giải quyếtnhững nhiệm vụ phức hợp, có thể chiếm một hoặc nhiều tiết học, sử dụng nhữngphương pháp chuyên biệt như phương pháp đóng vai, nghiên cứu trường hợp, dự án.Mặt khác, việc bổ sung dạy học toàn lớp bằng làm việc nhóm xen kẽ trong một tiếthọc mới chỉ cho thấy rõ việc tích cực hoá “bên ngoài” của học sinh Muốn đảm bảoviệc tích cực hoá “bên trong” cần chú ý đến mặt bên trong của phương pháp dạy học,vận dụng dạy học giải quyết vấn đề và các phương pháp dạy học tích cực khác

3 Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề

Dạy học giải quyết vấn đề (dạy học nêu vấn đề, dạy học nhận biết và giải quyết vấn đề) là quan điểm dạy học nhằm phát triển năng lực tư duy, khả năng nhận biết và

giải quyết vấn đề Học được đặt trong một tình huống có vấn đề, đó là tình huốngchứa đựng mâu thuẫn nhận thức, thông qua việc giải quyết vấn đề, giúp học sinh lĩnhhội tri thức, kỹ năng và phương pháp nhận thức Dạy học giải quyết vấn đề là conđường cơ bản để phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh, có thể áp dụng trongnhiều hình thức dạy học với những mức độ tự lực khác nhau của học sinh Các tìnhhuống có vấn đề là những tình huống khoa học chuyên môn, cũng có thể là nhữngtình huống gắn với thực tiễn Trong thực tiễn dạy học hiện nay, dạy học giải quyết