Ngày soạn 01/01/2022 Ngày dạy 6A 13/012022 Ngày dạy 6B 10/01/2022 VĂN HOÁ, LỊCH SỬ TRUYỀN THỐNG Tiết 1 Bài 1 LỄ HỘI Ở SƠN LA ( 2 tiết) I Mục tiêu 1 Về kiến thức Mô tả được đặc điểm một số lễ hội tiêu[.]
Trang 1Ngày soạn: 01/01/2022 Ngày dạy 6A: 13/012022
Ngày dạy 6B: 10/01/2022
VĂN HOÁ, LỊCH SỬ TRUYỀN THỐNG Tiết 1- Bài 1 LỄ HỘI Ở SƠN LA ( 2 tiết)
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Mô tả được đặc điểm một số lễ hội tiêu biểu ở Sơn La
- Nêu được ý nghĩa của các lễ hội ở Sơn La
- Đề xuất được giải pháp để bảo tồn, lan toả văn hoá lễ hội tại địa phương
2 Về năng lực:
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: biết chủ động đưa ra ý kiến giải pháp khi được giao
nhiệm vụ để hoàn thành tốt khi làm việc nhóm
3 Về phẩm chất:
- Yêu nước: Tự hào về truyền thống lễ hội quê hương người dân Sơn La
- Chăm chỉ: có ý thức tìm hiểu kiến thức về các lễ hội của quê hương đất nước
II Thiết bị day học và học liệu:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Tư liệu, bài viết tham khảo về lễ hội Sơn La
- Tranh ảnh, đoạn video về người một số lễ hội Sơn La
2 Chuẩn bị của học sinh: sách giáo khoa, vở ghi.
III Tiến trình day học:
1 Hoat động 1: Mở đầu
a) Mục tiêu:
- Tạo hứng thú cho HS trước khi vào bài mới
Lễ hội ở Sơn La mang những đặc trưng riêng biệt của từng dân tộc quần cư trên mảnh đất này Những đặc trưng ấy khởi nguồn từ những điều kiện địa lí, lịch sử, văn hoá của các cộng đồng dân cư tồn tại ở đây từ lâu đời Các lễ hội đã góp phần tạo nên bức tranh văn hoá nhiều sắc màu, độc đáo trong đời sống vật chất,
và tinh thần các tộc người nơi đây Nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc của miền đất này đang được gìn giữ, phát huy giá trị như lễ hội Cầu mưa của dân tộc Thái; lễ Pang A của dân tộc La Ha; nghi lễ Mạng Ma của dân tộc Xinh Mun; nghi lễ Xé Pang Á của dân tộc Kháng…
b) Nội dung:
- Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi kể tên 1
số lễ hội mà em biết?
c) Sản phẩm:
- HS dựa vào hình ảnh
Trang 2- GV có thể động viên khích lệ một số phần thưởng nhỏ cho HS: tràng pháo tay, điểm số, …
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Tổ chức cho HS chơi trò chơi “Hỏi – đáp nhanh”, GV đưa ra yêu cầu mỗi
bạn Hs kể về một số lễ hội ở Sơn La mà em biết
Bước 2: Một vài HS lần lượt kể những lễ hội ở Sơn La mà em biết.
Bước 3: Gv khen ngợi Hs tham gia trò chơi và dẫn vào bài.
2 Hoat động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoat động 2.1: Nghi lễ Gội đầu
a) Mục tiêu:
- Mục tiêu:
+ Học sinh hiểu thế nào là lễ hội gội đầu của dân tộc Thái trắng
b) Nội dung:
- HS khai thác thông tin trong sgk để thực hiện yêu cầu của GV
c) Sản phẩm:
Nội dung kiến thức
d) Tổ chức hoat động:
Hoat động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm
NV 1:
Bước 1: GV giao nhiệm vụ học tập
+ Nghi lễ Gội đầu của dân tộc nào, diễn
ra ở đâu?
+Hình thức nghi lễ Gội đầu?
+ Nguồn gốc nghi lễ?
+ Qua thông tin nghi lễ Gội đầu em có
biết ý nghĩa của nghi lễ Gội đầu đối với
dân tộc Thái trắng?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
+ GV hỗ trợ, gợi ý Hs thực hiện nhiệm
vụ
+ Hs trả lời câu hỏi
+ Hs khác nhận xét, bổ sung
+ HS tự do trình bày ý nghĩa nghi lễ
Gội đầu
Bước 3: GV nhận xét, chốt kiến thức.
+ GV nhận xét, tuyên dương những
HS tích cực
+ GV tóm tắt và khái quát lại kiến
thức
1 Nghi lễ Gội đầu
- Nghi lễ Gội đầu của người dân Thái trắng, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La
- Tổ chức hằng năm vào chiều 30 Tết (ngày cuối cùng của năm cũ)
- Hình thức, thời gian diễn ra: vào chiều
30 tết hàng năm mọi người đều phải ra sông, ra suối tắm rửa sạch sẽ, mặc quần
áo mới để đón mừng năm mới
- Nguồn gốc: bắt nguồn từ truyền thuyết nàng Han – vị nữ tướng anh hùng cầm quân đánh đuổi giặc phương Bắc
- Ý nghĩa: Nghi lễ Gội đầu nhằm tôn vinh vẻ đẹp của người con gái Thái với mái tóc dài tha thướt
Hoat động 2.2: Nghi lễ Mạng Ma (nghi lễ cầu sức khoẻ) của người Xinh Mun
Trang 3a) Mục tiêu
- Mục tiêu: HS hiểu được nghi lễ Mạng Ma của người Xinh Mun
b) Nội dung:
- HS khai thác, tìm hiểu thông tin về nghi lễ Mạng Ma.
c) Sản phẩm:
Nội dung kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
Hoat động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm
NV 1:
Bước 1: GV giao nhiệm vụ học tập
+ Gv chia lớp thành 8 nhóm trả lời câu
hỏi vào bảng phụ (mỗi nhóm trả lời 3
ý theo phân công của GV)
+ Nghi lễ Mạng Ma của dân tộc nào?
+ Thời gian diễn ra?
+ Phần lễ?
+ Phần hội?
+ Ý nghĩa lễ hội cầu mưa?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- GV hỗ trợ, gợi ý Hs thực hiện nhiệm
vụ
- 2 HS đại diện lên thuyết trình sản
phẩm của nhóm
- Hs nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS tự do trình bày ý nghĩa nghi lễ
Gội đầu
Bước 3: GV nhận xét, chốt kiến
thức.
+ GV nhận xét các nhóm
+ GV tóm tắt và khái quát lại kiến
thức
1 Nghi lễ Gội đầu
- Nghi lễ Mạng Ma của người Xinh Mun
- Nghi lễ thường tổ chức vào mùa xuân, khi hoa Ban, hoa Mạ nở rộ
phần lễ, thầy mo dâng lễ cầu mong lên thần linh, tổ tiên phù
hộ cho bà con dân bản khoẻ mạnh, vạn vật sinh sôi, mưa thuận, gió hoà, mùa màng tươi tốt, bội thu
Phần hội diễn ra với những điệu múa rộn ràng, vui tươi: Múa khăn, múa xoè vòng, múa tăng
bu, múa chèo thuyền trong tiếng trống, chiêng, tăng bu và các trò diễn tái hiện cảnh lao động sản xuất, sinh hoạt của con người, hoạt động của muông thú trong thiên nhiên
- Ý nghĩa: Nghi lễ là dịp để các con cháu trong gia đình về tụ họp, cầu mong cho bố mẹ được khoẻ mạnh, bản làng ấm no, không còn dịch bệnh
Trang 4Ngày dạy 6B: 17/01/2022
VĂN HOÁ, LỊCH SỬ TRUYỀN THỐNG Tiết 2- Bài 1 LỄ HỘI Ở SƠN LA ( 2 tiết)
3 Hoat động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu, phương pháp, kĩ thuật:
- Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu nội dung kiến thức bài học, hệ thống lại nội dung
kiến thức vừa tìm hiểu
- Phương pháp: trò chơi ( Y/c HS chuẩn bị trước)
- Kĩ thuật: Động não
b) Nội dung:
- Thể hiện kiến thức vừa học bằng cách chơi trò chơi theo hướng dẫn của GV
c) Sản phẩm:
- Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện:
- Bước 1: GV giới thiệu trò chơi “Bắt bướm”
+ Gv chia lớp thành 4 đội chơi
+ Luật chơi: Mỗi đội lần lượt chọn 1 lễ hội dưới bảng Trả lời đúng 1 câu được
công 1 điểm Nhóm nào nhiều điểm hơn sẽ giành chiến thắng
ST
T
gian
Các hoạt động chính
Mường
hay còn gọi
Lễ hội Hoa
Ban
dân tộc Thái đen
tại “Đông xên”
bản Mé, xã Chiềng Cơi, thành phố Sơn La
ngày 31/12 Lễ hội gồm các nghi lễ: Lễ rước Nàng
Tánh về dự hội, bà Một cúng cầu may, lễ
đi qua cầu Mường; lễ té nước cầu phúc Phần lễ trong Xên Mường (cúng bản mường) gồm ông mo, bà “một” (người khấn vái chính) gọi “mời” các vị thần linh như thần sông, thần núi, thần thổ địa, thần cai quản ruộng nương, vùng miền, các linh hồn người có công dựng bản mường, đất nước và những linh hồn của những người trong bản mường đã mất về dự, “ăn”, nhận các lễ vật do bản mường, con cháu dâng lễ.
Phần hội được diễn ra ngay sau phần cúng lễ kết thúc, gồm các trò chơi dân gian như: ném còn, kéo co, bắn nỏ, tó
má lẹ, trò chơi đánh chân đánh đầu, múa xoè bên đống lửa, tổ chức dân ca dân vũ, thăm hỏi, chúc tụng nhau Tổ chức giao lưu văn hóa – văn nghệ, thi đấu các trò chơi dân gian giữa các xã, phường, thưởng thức ẩm thực các món ăn dân tộc.
Trang 52 Lễ hội dâng
hoa măng
của
hội được
tổ chức vào trước ngày rằm hàng tháng trong mùa xuân.
Lễ hội gồm hai phần: lễ và hội Phần lễ cảm tạ đất trời tổ tiên, sông núi đã phù
hộ cho dân tộc La Ha mạnh khoẻ, ít ốm đau và mách bảo cho dân tộc La Ha có các loại thuốc lá chữa bệnh Phần hội sôi động vui vẻ, khẳng định được tính sáng tạo Các điệu múa xuất phát từ lao động, những công việc hàng ngày rất gần gũi với dân tộc La Ha, đồng thời khẳng định dân tộc La Ha luôn cầu cho mưa thuận gió hoà, cây cối tốt tươi, bản làng ít bệnh tật, dòng tộc phát triển hạnh phúc.
trâu
Nhiều dân tộc trên địa bàn Phù Yên
Mùa xuân
Lễ hội đua thuyền Quỳnh Nhai.
Lễ hội Mợi dân tộc Mường huyện Phù Yên.
Lễ hội Mương A Ma dân tộc Xinh Mun.
Lễ hội Xen Pang Ả dân tộc Kháng.
Lễ hội Mah Grợ của dân tộc Khơ Mú
Bước 2: HS chơi trò chơi theo sự hướng dẫn của GV
Bước 3: Gv nhận xét, chuẩn kiến thức và công bố đội chơi thắng cuộc.
4.Hoat động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu, phương pháp, kĩ thuật:
- Mục tiêu:
+ HS vận dụng được những kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề
- Phương pháp: đàm thoại, gợi mở
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi
b) Nội dung:
- Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề
c) Sản phẩm:
- Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
- Bước 1: GV giao nhiệm vụ
+ Giả sử là một hướng dẫn viên du lịch, em sẽ giới thiệu như thế nào về truyền thống lễ hội ở dân tộc Tỉnh Sơn La?
- Bước 2: Hs thực hiện nhiệm vụ
+ Gv gợi ý học sinh thực hiện nhiệm vụ
+ Hs đóng vai là một hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về truyền thống lễ hội ở các dân tộc Tỉnh Sơn La
- Bước 3: Gv nhận xét chuẩn kiến thức
* Hướng dẫn học bài ở nha:
Học bài:
+ Xem lại bài học
Trang 6- Chuẩn bị tiết sau: Bài 2: TRUYỆN CỔ TÍCH CỦA CÁC DÂN TỘC Ở SƠN LA + Tìm hiểu, kể tên 1 số truyện cổ tích dân tộc Sơn La
+ Kể 1 nội dung câu truyện mà em đã sưu tầm
+ ST: tranh ảnh, tư liệu liên quan đến bài học