CHUYÊN ĐỀ THÁNG 8 Tên chuyên đề Bồi dưỡng phát triển năng lực, phẩm chất trong môn Toán Người thực hiện Nguyễn Thị Bích Thuỷ MÔN To¸n TIẾT 22 T×m sè trung b×nh céng I Môc tiªu 1 Kiến thức Cã hiÓu biÕt[.]
Trang 1CHUYấN ĐỀ THÁNG 8 Tờn chuyờn đề: Bồi dưỡng phỏt triển năng lực, phẩm chất trong mụn Toỏn
Người thực hiện: Nguyễn Thị Bớch Thuỷ
MễN: Toán TIẾT 22: Tìm số trung bình cộng
I Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- Có hiểu biết ban đầu về số TBC của nhiều số
- Biết cách tìm số TBC của nhiều số
2 Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng tỡm số trung bỡnh cộng
3 Thỏi độ:
- HS hào hứng tự tin khi chia sẻ bài làm
II Đồ dùng dạy học
- Sử dụng hình vẽ trong sgk
III Các hoạt động dạy học
Khởi động : Chơi trũ chơi : Ai nhanh hơn Lớp trưởng điều khiển
Hoạt động 1 : KTBC (5')
Tớnh giỏ trị biểu thức :
a, ( 57 + 65 ) : 2=
-HS nhận xột bài làm của bạn
- Nờu thứ tự thực hiện phộp tớnh ?
-GV nhận xột chung phần KTBC
- HS làm bảng con:
a, ( 57 + 65 ) : 2=
Hoạt động 2: Bài mới (15’)
Giới thiệu bài: Giỏ trị của biểu thức này cũn
đc gọi là gỡ, hụm nay cụ cựng cỏc em tỡm hiểu
tiếp một dạng toỏn mới của lớp 4 qua Tiết 22:
Tỡm số trung bỡnh cộng
Hoạt động 2.1: Bài toán 1:
- Bài toán cho biết gì?
- Bài toán hỏi gì?
- Em hiểu “số lít dầu đú đợc rót đều vào 2 can”
có nghĩa là gì ? - Cú nghĩa là cũng số dầu đú khi rút đều vào
hai can được mỗi can cú số lớt dầu bằng nhau
GV : Cụ túm tắt lại bài toỏn lờn màn hỡnh như
sau :
-GVnúi chỉ vào sơ đồ : Nhỡn vào sơ đồ ta thấy
lỳc đầu số dầu của mỗi can khụng bằng nhau
Cũng với số dầu đú nếu rút đều vào 2 can thỡ
mỗi can là bao nhiờu lớt dầu ?
MH hiện sơ đồ đoạn thẳng
- Em hóy thảo luận nhúm 2, suy nghĩ cỏch
giải của bài toỏn, viết phộp tớnh vào bảng
con( HS chỉ viết phộp tớnh)
- Đại diện nhúm lờn trỡnh bày miệng lời
giải của mỡnh
- HS viết BC:
Bảng 1:
6 + 4 = 10 (lít)
10 : 2 = 5 (lít)
Đáp số: 5 lít
Bảng 2:
( 6 + 4 ) : 2 = 5 (l)
Đáp số: 5 lít
Trang 2- GV gắn hai bảng con giải theo 2 cỏch
lờn bảng 2 HS lờn bảng chia sẻ cỏch làm
- Cả lớp cho ý kiến về bài làm của hai bạn
Dự kiến cỏc cõu hỏi nhận xột và trao đổi
bài của HS
- Bạn làm đỳng rồi
- Tớ cú cỏch làm giống bạn
- Để tớnh số lớt dầu rút đều vào mỗi can bạn
đó làm thế nào?
Bảng 1:
- 6 + 4 để tỡm gỡ ?
- Để tính số lít dầu rót đều vào mỗi can tại
sao lại lấy tổng số dầu chia cho 2?
(Số lớt dầu được rút đều vào 2 can thỡ mỗi can cú số lớt dầu bằng nhau)
Bảng 2:
- Vỡ sao bạn lại viết 6 + 4 vào trong ngoặc
đơn ( Vỡ 6 + 4 là tỡm tổng số lớt dầu của hai can
ta tỡm trước rồi mới lấy tổng đú chia cho 2 nờn viết 6 + 4 viết trong ngoặc)
Cỏc bạn đó cú cỏch làm đỳng Sau đõy là
toàn bộ lời giải của bài toỏn Một bạn
hóy đọc lại toàn bộ lời giải của bài toỏn
trờn bảng :
- Hiện : Màn hỡnh
Bài giải
Cỏch 1:
Tổng số lít dầu của 2 can là:
6 + 4 = 10 (lít)
Số lít dầu rót đều vào mỗi can là:
10 : 2 = 5 (lít)
Đáp số: 5 lít
Cỏch 2:
Số lít dầu rót đều vào mỗi can là:
( 6 + 4 ) : 2 = 5 (l)
Đáp số: 5 lít
- Em hóy nhận xột hai cỏch trỡnh bày - Cỏch 1 làm hai phộp tớnh và hai cõu trả
lời Cỏch 2 làm gộp hai phộp tớnh cú chung một cõu trả lời
- Hai cỏch trỡnh bày cho kết quả ntn ? - Giống nhau
- GV : Như vậy để tỡm số lớt dầu ở mỗi
can ngoài cỏch làm thứ nhất, ta cú thể
trỡnh bày gộp theo cỏch thứ hai gọn hơn
-GV chốt chỉ vào cỏch làm gộp(6 + 4) : 2 = 5 (l)
- Như vậy 5 lớt dầu là số dầu rút đều vào
mỗi can hay ta núi 5 là số TBC của hai
số 6 và 4
- Hiện MH : Số 5 là số trung bỡnh cộng của hai số 6 và 4
- 2 HS nhắc lại
- Can thứ nhất cú 6 lớt dầu, can thứ hai cú
4 lớt dầu, vậy trung bỡnh mỗi can cú mấy
lớt dầu ?
- Can thứ nhất cú 6 lớt dầu, can thứ hai
cú 4 lớt dầu, vậy trung bỡnh mỗi can cú
5 lớt dầu
- 2 HS nhắc lại
Trang 3- Vậy muốn tỡm số TBC của hai số 6 và 4
ta đó làm thế nào ?
- Để tỡm TBC của 6 và 4, đầu tiờn ta tớnh
tống của 6 và 4 rồi chia tổng đú cho 2
GV chốt : Vậy muốn tỡm số TBC của hai số 6
và 4 ta làm hai bước :
Bước 1 : Tớnh tổng hai số 6 và 4
Bước 2 : Chia tổng đú cho 2
- 2 HS nhắc lại
Hoạt động 2.2: Bài toán 2:
- HS nờu bài toỏn
- Bài toán cho biết gì?
- Em hiểu trung bỡnh của mỗi lớp cú bao nhiờu
HS là ntn?
- Đú là số HS đều nhau của mỗi lớp
- HS thảo luận nhúm 2 giải bài toỏn vào nháp
- Soi nhỏp chữa bài
- HS cú thể trỡnh bày gộp
- Dự kiến HS đặt cõu hỏi cho bạn :
- Biểu thức trong ngoặc tỡm gỡ ?
- Bạn hóy giải thớch vỡ sao tỡm TB mỗi lớp
cú bao nhiờu HS, bạn lại lấy tổng số HS
của ba lớp chia cho 3
- Vỡ tất cả cú ba lớp, số HS phải được chia
đều cho 3 lớp thỡ số HS mỗi lớp bằng nhau Đú chớnh là số HS trung bỡnh của mỗi lớp
- GV nhận xột và chốt : Bạn đó giải bài
toỏn chớnh xỏc Hóy đọc lại lời giải bài
toỏn trờn màn hỡnh
- Hiện MH bài giải
Bài giải Cỏch 1:
Tổng số Hs của 3 lớp là
25 + 27 + 32 = 84 (học sinh) Trung bình mỗi lớp có số học sinh là:
84 : 3 = 28 (học sinh) Đáp số: 28 học sinh Cỏch 2:
Trung bình mỗi lớp có số học sinh là:
( 25 + 27 + 32): 3 = 28 (học sinh) Đáp số: 28 học sinh
- Giải bài toỏn này ngoài cỏch làm trờn ta
cũng cú thể trỡnh bày gộp GV chỉ vào
cỏch 2
Vậy TBC của ba số 25, 27, 32 là bao
nhiờu ?
- 28
- Muốn tỡm TBC của ba số 25, 27, 32 ta
ltn ?
- Ta tớnh tổng của ba số 25, 27, 32 rồi lấy
tổng đú chia cho 3
- GV chốt : tỡm TBC của ba số 25, 27, 32
ta làm 2 bước :
- Bước 1 : tớnh tổng của ba số 25, 27, 32
- Bước 2 : Lấy tổng đú chia cho 3
- HS nhắc lại
- Hai bước này ta làm gộp như sau : - M Hỡnh
- (25 + 27 + 32) : 3 = 28
Trang 4- Biểu thức trong ngoặc tỡm gỡ ? - Tỡm tổng của ba số
- Hóy so sỏnh hai bài toỏn vừa làm Khi
tỡm TBC của hai số ta ltn ? Tỡm TBC
của 3 số ta ltn ?
- Tỡm TBC của hai số ta tỡm tổng của hai
số rồi lấy tổng đú chia cho 2
- Tỡm TBC của ba số ta tỡm tổng của ba số
rồi lấy tổng đú chia cho 3
- Chia tổng hai số cho 2 vỡ sao ?
- Chia tổng 3 số cho 3 vỡ sao ?
- Vỡ tỡm TBC của 2 số và cú 2 số hạng
trong tổng
- Vỡ tỡm TBC của 3 số và cú 3 số hạng
trong tổng
- GV : Vậy 2 và 3 là số cỏc số hạng trong
tổng
Các em vừa biết cách tìm số TBC của
2 số, của 3 số Vậy muốn tìm số TBC
của nhiều số ta làm ntn?
- Muốn tìm số TBC của nhiều số, ta tính tổng của các số đó, rồi chia tổng đó cho số các số hạng
- Mở SGK đọc ghi nhớ/27
Hoạt động 3: Luyện tập (18’)
a,Bảng con:
Bài 1/ 27: (5’)
- Hóy nờu yờu cầu bài
- Lần 1:
a) ( 42 + 52) : 2 = 47
b) (36 + 42 + 57) : 3 = 45
- Nhận xột
- Giải thớch cỏch làm phần a
- HS làm bảng con hai lần giơ bảng
a) ( 42 + 52) : 2 = 47 b) (36 + 42 + 57) : 3 = 45 c) (34 + 43 + 52 + 39 ) : 4 = 42 d) (20 + 35 + 37 + 65 + 73) : 5 = 46
- Tỡm TBC của 42 và 52 làm như sau :
Tớnh tổng của 42 và 52, được kết quả chia cho 2 được 47
(b)Phộp tớnh trong ngoặc tỡm gỡ ? - Tỡm tổng ba số
- Vỡ sao em chia tổng cho 3? - Vỡ tỡm TBC của 3 số và trong tổng cú ba
số hạng nờn chia tổng cho 3
- Lần 2:
c) (34 + 43 + 52 + 39 ) : 4 = 42
d) (20 + 35 + 37 + 65 + 73) : 5 = 46
- HS lờn chia sẻ cỏch làm của mỡnh
- Cả lớp nhận xột trao đổi - Dự kiến cõu hỏi của HS :
- Ở phần c bước 1 bạn tỡm gỡ ? Vỡ sao phải
chia tổng này cho 4 ?
- Bạn hóy nờu cỏch tỡm số TBC của 4 số ?
tỡm được cho 5 ?
- Muốn tỡm TBC của 5 số ta làm thế nào ?
- Hóy nhắc lại muốn tỡm TBC của nhiều
số ta làm thế nào ?
GV chốt : Để làm tốt bài tập 1 em cần
lưu ý : Nắm vững cỏc bước tỡm số TBC
của cỏc số Viết phộp tớnh tổng của cỏc
số trong ngoặc đơn khi làm gộp Lưu ý
đếm số cỏc số hạng trong tổng cho chớnh
Trang 5xác để thực hiện chia tổng cho đúng
b Vở:
Bµi 2/ 27: (8’)
- Soi vở HS
- HS lên chia sẻ cách làm
- Cả lớp nhận xét
- Dự kiến câu hỏi của HS:
- Bạn hãy giải thích phép tính trong ngoặc
bạn tìm gì?
- Vì sao bạn chia tổng cho 4?
- GV nhận xét:
- Bài toán thuộc dạng gì?
- Tìm TB mỗi em cân nặng bao nhiêu kg
chính là tìm TBC của mấy số?
- Muốn tìm TBC của 4 số ta ltn?
- Ai có cách trình bày khác?( Tách hai
bước)
- Chốt: Khi giải bài toán dạng tìm số
TBC cần lưu ý làm đúng theo quy tắc và
có thể làm gộp hai bước cho gọn Có
câu trả lời chính xác cho phép tính
- HS lµm vë Bµi gi¶i:
Trung b×nh mçi em cân nÆng lµ:
( 36 + 38+ 40 + 34) : 4 = 37(kg) §¸p sè: 37 kg
c Nháp
Bµi 3/ 27: (5’)
- Hãy nêu yêu cầu bài
- HS thực hiện
- Nhận xét bài
- GV soi bài HS làm cách 1
+ HS trình bày cách làm
- Ai có cách làm khác?
- GV soi tiếp bài làm cách 2,3
+ Từng HS trình bày cách làm
-GV nhận xét các cách làm
GV chốt:
+ Em hãy nhận xét các cách làm?
+ Cách 2 nhanh ở bước nào?
+ Vì sao em cho cách 3 tính nhanh ?
+ Cách 3 được vận dụng khi nào?
- HS đọc đề bài
- HS lµm nháp – soi bài Cách 1:
( 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 ) : 9 =
45 : 9 = 5 Cách 2:
( 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 ) : 9=
(1 + 9 + 2 + 8 + 3 + 7 + 4 + 6 + 5) : 9=
(10 + 10 + 10 + 10 + 5) : 9=
(10 x 4 + 5 ) : 9=
(40 + 5 ) : 9=
45 : 9 = 5 Cách 3:
( 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 ) : 9 = ( 1 + 9 ) : 2 = 5
- Cách 2, 3 là cách tính nhanh tìm TBC của dãy số
- Nhanh ở bước tìm tổng bằng cách cộng tròn chục
- Tính gọn chỉ việc lấy số đầu cộng số cuối của dãy số rồi chia cho 2
- Khi tìm TBC của một dãy số cách đều nhau
Trang 6+ Em thấy TBC của dóy số này chớnh là số nào
trong dóy số?
* Chốt: Để tỡm TBC của một dóy số cỏch đều
nhau cú nhiều cỏch làm, em hóy linh hoạt vận
dụng một trong cỏc cỏch làm trờn để tỡm ra số
TBC một cỏch nhanh nhất
- Cần lưu ý với một số lẻ các STN cách đều
nhau thì số ở giữa dóy số chính là số TBC của
các số đó Đõy chớnh là cỏch tỡm nhanh ra TBC
của một dóy số cỏch đều nhau mà số cỏc số là
số lẻ
- Số TBC chớnh là số ở giữa của dóy số là 5
Hoạt động 3: Củng cố - dặn dò (3’)
- Hụm nay cỏc em học dạng toỏn gỡ ?
- Muốn tính TBC của nhiều số em làm nh thế
nào ? Hóy viết cỏch nhanh ra nhỏp để tỡm ra số
TBC của một dóy số cỏch đều ?
- Nhận xét giờ học