Tuần Tiết Ngày soạn Ngày dạy ÔN TẬP HỌC KÌ II (1 tiết) I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Sau khi học xong bài học này, học sinh sẽ Giúp học sinh hệ thống các kiến thức đã học ở chương trình học kì II + S[.]
Trang 1Tuần:
Tiết:
Ngày soạn: Ngày dạy:
ÔN TẬP HỌC KÌ II (1 tiết).
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức.
Sau khi học xong bài học này, học sinh sẽ:
- Giúp học sinh hệ thống các kiến thức đã học ở chương trình học kì II
+ So sánh tổ chức nhà nước thời Lý - Trần- Hồ- Lê sơ
+ Vai trò của nhà Lý, Trần, Hồ, Lê trong cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước
+ So sánh tổ chức chính quyền thời Lý , Trần, Hồ, Lê Sơ
+ Thống kê về một số thành tựu chính trên các lĩnh vực thời Lý, Trần, Hồ, Lê
Sơ Hoàn thành bảng theo mẫu các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI
+ Bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay
2 Năng lực.
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt:
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử
+ Rèn luyện kĩ năng so sánh, phân tích, nhận xét lịch sử
+ Khai thác và sử dụng thông tin sách giáo khoa lịch sử dưới sự hướng dẫn của
giáo viên
+ Hệ thống hóa được nội dung kiến thức đã học trong chương trình học kì II + Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành câu hỏi và bài tập
3 Phẩm chất
- Giáo dục tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, kính yêu những con người
đã xả thân vì đất nước
- Trách nhiệm, trung thực, tự chủ, tự tin
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.
1 Giáo viên.
+ Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực
+ Lược đồ các cuộc kháng chiến chống Tống, Mông-Nguyên, Khởi nghĩa Lam Sơn
+ Một số tư liệu có liên quan
2 Học sinh.
+ SGK, SBT sử 7
+ Ôn lại kiến thức ở học kì II
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.
Trang 2A Hoạt động khởi động.
a Mục tiêu: Giúp khơi gợi tính tò mò của - Học sinh Sau đó đưa học sinh vào
tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
b Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên
c Sản phẩm: Các sự kiện lịch sử trong giai đoạn thế kỉ XI đến thế kỉ XVI
d Tổ chức thực hiện
- Giáo viên hỏi: Hãy nhắc lại các sự kiện lịch sử chính đã diễn ra trên đất nước
ta từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI?
- Dựa vào câu trả lời của học sinh Giáo viên giới thiệu bài mới: Nước ta từ thế
kỉ XI đến đầu thế kỉ XVI đã trải qua nhiều biến cố lịch sử lớn: Củng cố, xây dựng đất nước, đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ và xây dựng đất nước đưa nước ta phát triển lên một tầm mới… Chúng ta sẽ cùng ôn lại những trang sử vẻ vang và rất đáng tự hào đó qua bài học hôm nay
B Hoạt động hình thành kiến thức.
1 ĐẠI VIỆT THỜI LÝ - TRẦN - HỒ (1009-1407)
a Mục tiêu: Giúp học sinh hệ thống lại các nội dung kiến thức cơ bản của nước
ta dưới thời các triều đại Lý- Trần- Hồ (1009-1407) có gì nổi bật
b Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên
c Sản phẩm: Những thành tựu mà triều đại Lý- Trần đã đạt được Hậu quả của
các biện pháp mà nhà Hồ đã thực hiện
d Tổ chức thực hiện.
Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- Học sinh xem lại bài
11,12,13,14,15 và trả lời các câu hỏi
sau:
Câu 1: Hoàn thành bảng thống kê
về quá trình thành lập các triều đại
lịch sử từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ
XV theo mẫu?
Thời gian Triều đại
Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê
về các thành tựu kinh tế, văn hóa,
giáo dục… thời Lý- Trần- Hồ theo
mẫu
Nội dung Các giai đoạn và
những điểm mới
Kinh tế
Trang 3Xã hội
Văn hóa
Giáo dục
Khoa học,
kĩ thuật
Câu 3: Kể tên các cuộc kháng chiến
chống ngoại xâm thời Lý, Trần, Hồ?
Các cuộc kháng chiến đó đã để lại
những bài học gì cho công cuộc bảo
vệ Tổ quốc hiện nay?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học
tập
- Học sinh đọc SGK và thực hiện
yêu cầu - Giáo viên khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực
khi thực hiện nhiệm vụ học tập
Câu 1: Hoàn thành bảng thống kê về
quá trình thành lập các triều đại lịch sử
từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ XV theo
mẫu?
Thời gian Triều đại
Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê về
các thành tựu kinh tế, văn hóa, giáo
dục… thời Lý- Trần- Hồ theo mẫu.
Nội dung Các giai đoạn và
những điểm mới
Kinh tế
Văn hóa
Giáo dục
Khoa học,
kĩ thuật
Câu 1: Quá trình thành lập các triều đại
phong kiến từ thế kỉ X – XV.
Thời gian Triều đại 1009- 1226 - Lí Công Uẩn lên ngôi
vua, nhà Lí thành lập
1226 - 1400 - Trần Cảnh lên ngôi
vua, nhà Trần thành lập
1400 - Hồ Quý Li lật đổ nhà
Trần, lập nhà Hồ
2 Các thành tựu về kinh tế – văn hóa-giáo dục- khoa học kĩ thuật
Nội dung
Các giai đoạn và những điểm mới
Kinh tế
+Nông nghiệp phát triên, nhiều năm được mùa +TCN: khá phát triển với 2 bộ phận thủ công nghiệp nhà nước và thủ công nghiệp nhân dân
+Thương nghiêp:
nhiều chợ
+Nông nghiệp: Có nhiều biện pháp để phục hồi phát triển.
+TCN:
các xưởng thủ công nhà nước…
các xưởng thủ công tại các làng xã +T.Nghiệp : Hoạt
Nhà Hồ thực hiện chế độ Hạn điền, hạn nô…
Trang 4Câu 3: Kể tên các cuộc kháng chiến
chống ngoại xâm thời Lý, Trần- Hồ?
Các cuộc kháng chiến đó đã để lại
những bài học gì cho công cuộc bảo
vệ Tổ quốc hiện nay?
hình thành, buôn bán với nước ngoài được hình thành
động buôn bán diễn
ra khắp nơi, Vân Đồn, Hội thống buôn bán sầm uất.
Văn hóa
Tôn giáo:
Đạo Phật được tôn sùng, nho giáo băt đầu được mở rộng Đạo giáo được thịnh hành + Văn học:
chữ Hán bước đầu phát triển
Tôn giáo:
Nho giáo, đạo giáo, phật giáo đều được coi trọng + Văn học chữ Hán, chữ Nôm phát triển
Văn hóa dân tộc được đề cao chữ Nôm được đề cao
Giáo dục
Chú ý đến học tập thi
cử, Văn Miếu- Quốc
tử giám được xây dựng
Quốc Tử Giám được mở rộng, các
kì thi được
tổ chức thường xuyên
Cải cách chế độ học tập, thi cử
để chọn nhân tài
Khoa học, kĩ thuật
Kiến trúc quy mô lớn, độc đáo, kĩ thuật điêu khắc tinh vi
Các bộ sử học ra đời.
Tác phẩm quân sự, Y học xuất hiện Nghệ thuật kiến trúc điêu khắc
rõ nét
Chế tạo được súng thần cơ, thuyền chiến
Câu 3:
Triều đại
Cuộc kháng chiến
Người lãnh đạo
Nhà Lý
chống quân Tống (1075-1077)
Lý Thường Kiệt Nhà
Trần
Ba lần kháng chiến chống quân Mông-Nguyên (Thế kỉ XIII)
Trần Quốc Tuấn
Trang 5Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt
động
- Học sinh lần lượt trả lời các câu
hỏi
Bước 4 Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết
quả của bạn mình
Giáo viên bổ sung phần phân tích
nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập của học sinh
Chính xác hóa các kiến thức đã hình
thành cho học sinh
Nhà Hồ
Chống quân Minh (1407)
Hồ Quý Ly
* Bài học kinh nghiệm
- Phải lấy đoàn kết toàn dân làm sức mạnh, dựa vào dân mà đánh giặc
- Phải giải quyết vấn đề lục đục trong nội bộ, không để nó là điểm yếu dẫn đến những kết quả không mong muốn
- Khi đánh giặc mạnh không nên đương đầu trực tiếp với giặc sẽ làm hao mòn lực lượng của ta và không rút lui cố thủ
mà bảo toàn lực lượng chờ thời cơ phản công
2 KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1418-1527)
a Mục tiêu: Giúp học sinh hệ thống lại các nội dung cơ bản của nước ta từ thế
kỉ XV đến thế kỉ XVI Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và quá trình hình thành phát triển nhà nước thời Lê Sơ
b Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên
c Sản phẩm: Thống kê về một số thành tựu chính trên các lĩnh vực quân sự,
chính trị, kinh tế, văn hóa thời Lê Sơ Hoàn thành bảng thống kê theo mẫu về các giai đoạn phát triển của khởi nghĩa Lam Sơn Bài học kinh nghiệm trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc
d Tổ chức thực hiện.
Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
học tập.
Trang 6- Học sinh xem lại bài 16,17 và trả
lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Lập và hoàn thành bảng
thống kê về các giai đoạn phát triển
của khởi nghĩa Lam Sơn?
Thời
gian
Sự kiện
lớn
Ý nghĩa
Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê
về tình hình kinh tế thời Lê Sơ
Lĩnh vực Tình hình phát
triển
Nông nghiệp
Thủ công
nghiệp
Thương
nghiệp
Câu 3: Pháp luật thời Lê Sơ có gì
khác so với thời Lý, Trần?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học
tập
- học sinh đọc SGK và thực hiện
yêu cầu Giáo viên khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực
hiện nhiệm vụ học tập
Câu 1: Lập và hoàn thành bảng
thống kê về các giai đoạn phát triển
của khởi nghĩa Lam Sơn?
1 Khởi nghĩa Lam Sơn.
Thời gian
Sự kiện lớn Ý nghĩa
1418-1423
Thời kì ở miền Tây Thanh Hóa.
(Cuộc KN Lam Sơn do
Lê Lợi lãnh đạo đã bùng nổ).
- Nêu cao tinh thần chiến đấu của ND
ta Cuộc KN chuyển sang giai đoạn mới
1424-1426 Giải phóngNghệ An,
Tân Bình, Thuận Hóa.
Cuộc KN chuyển sang giai đoạn phản công Tiêu diệt quân Minh, giải phóng đất nước.
Cuối 1426-cuối 1427.
Trận Tốt Động - Chúc Động.
Trận Chi
- Kết thúc 20 năm
đô hộ của nhà Minh Mở ra 1 thời kì phát triển
Trang 7Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê
về tình hình kinh tế thời Lê Sơ
Câu 3: Pháp luật thời Lê Sơ có gì
khác so với thời Lý, Trần?
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt
động
- học sinh lần lượt trả lời các câu
hỏi
Bước 4 Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh phân tích, nhận xét,
Lăng- Xương Giang.
mới ->Thời Lê sơ.
2 Tìm hiểu về tình hình kinh tế thời Lê Sơ:
Lĩnh vực Tình hình phát triển
Nông nghiệp - Cho quân lính thay nhau về quêsản xuất.
- Đặt 1 số chức quan chuyên lo về nông nghiệp như: Khuyến nông
sứ, Hà Đê sứ, Đồn điền sứ.
- Kêu gọi nhân dân phiêu tán trở
về quê làm ruộng.
- Thi hành chính sách quân điền, cấm giết trâu, bò Cấm điều động dân phu trong mùa cấy gặt.
TCN - Nhiều làng nghề thủ công
chuyên nghiệp nổi tiếng xuất hiện: Hớp Lễ, Chu Đậu (Hải Dương), Bát Tràng (Hà Nội)
- Các phường thủ công ở kinh thành Thăng Long: Nghi Tàm dết lụa, Yên Thái làm giấy
- Công xưởng do nhà nước quản
lý gọi là Cục Bách tác, phụ trách
đồ dùng cho nhà vua, vũ khí ,đóng thuyền, đúc tiền.
Thương nghiệp
- Nhà nước khuyến khích lập chợ mới, họp chợ, quy định về việc thành lập chợ và họp chợ.
- Kiểm soát chặt chẽ việc buôn bán với nước ngoài ở cử khẩu Vân Đồn, Vạn Ninh, Hội Thống…
Câu 3: Luật pháp
- Quốc triều hình luật (luật Hồng Đức).
- Nội dung chính là bảo vệ quyền lợi của vua, quan và giai cấp thống trị, địa chủ phong kiến Đặc biệt bộ luật có những điều luật bảo vệ chủ quyền quốc gia, khuyến khích phát triển kinh tế, gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền của phụ nữ
Trang 8đánh giá kết quả của bạn mình
Giáo viên bổ sung phần phân tích
nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
Chính xác hóa các kiến thức đã
hình thành cho học sinh
C Hoạt động luyện tập
a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức
b Nội dung: GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu
cầu học sinh chọn đáp án đúng (trắc nghiệm)
c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d.Tổ chức thực hiện:
GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng (trắc nghiệm)
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1 Nét độc đáo trong cách đánh giặc của nhà Lý năm 1075 là
A Mai phục bất ngờ B Vườn không nhà trống
C Lập phòng tuyến chặn giặc D Chủ động tấn công trước để phòng vệ
Câu 2 Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân xâm lược nào?
A Quân Mông Cổ B Quân Nam Hán C Quân Tống D Quân Minh
Câu 3 Sắp xếp các sự kiện của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn theo trình tự thời
gian?
1 Giải phóng Nghệ An
2 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động
3 Giải phóng Tân Bình - Thuận Hóa
4 Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động
A (1), (3), (2), (4) B (1), (2), (3), (4)
C (2), (3), (4), (1) D (4), (3), (1), (2)
Câu 4 Đánh giá nào sau đây đúng với công lao của Lê Lợi trong cuộc kháng
chiến chống quân Minh?
A Người tổ chức, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến thắng lợi hoàn toàn
B Nhà chính trị, quân sự tài ba, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới
C Là một tài năng xuất sắc trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn thơ
D Là vị vua anh minh, người có tài kiệt xuất
Câu 5 Pháp luật thời Lê sơ và Lý- Trần giống nhau ở điểm nào?
A Giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc
B Cấm giết mổ trâu bò, bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp
C Không cấm giết mổ trâu bò, bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp
D Bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ một số quyền cho phụ nữ
Câu 6 Mục đích tấn công sang đất Tống của nhà Lý là
Trang 9A chỉ tấn công ở vùng biên giới để tiêu diệt địch.
B chỉ tấn công thành Ung Châu rồi rút quân về
C chỉ tấn công những nơi tập trung quân lương của nhà Tống
D chỉ tấn công vào châu Khâm, châu Liêm (Quảng Đông)
Câu 7 Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy nghĩa quân đã tổ chức hội thề ở đâu?
A Lam Sơn B Khôi Huyện C Nghệ An D Lũng Nhai
Câu 8: Nét nổi bật của tình hình nghĩa quân Lam Sơn trong giai đoạn 1418 – 1423 là
A liên tục bị quân Minh vây hãm và phải rút lui
B mở rộng địa bàn hoạt động vào phía Nam
C tiến quân ra Bắc và giành nhiều thắng lợi
D tổ chức các trận đánh lớn nhưng không thành công
Câu 9 Vì sao nghĩa quân Lam Sơn rút vào Nghệ An hoạt động?
A Bị quân Minh vây bắt và dồn ép không còn đủ lực đấu tranh
B Rút quân chiến lược nhằm xây dựng, phát triển lực lượng
C Thất bại nặng nề trong các cuộc đối đầu với quân Minh,
D Nghệ An là vùng đông dân, quân Minh còn chưa quản lí hết
Câu 10 Vì sao nghĩa quân Lam Sơn có thể đánh bại quân Minh xâm lược?
A Có sự giúp đỡ của Lạc Long Quân với thanh gươm thần
B Nhà Minh gặp nhiều khó khăn trong nước do khởi nghĩa nông dân
C Nghĩa quân được tổ chức, trang bị đầy đủ và tinh nhuệ
D Có sự ủng hộ của nhân dân và lãnh đạo sáng suốt của bộ máy chỉ huy
Câu 11 Tại sao thời Lê Sơ nền giáo dục có sự phát triển mạnh mẽ nhất?
A Xây dựng Văn Miếu và mở trường tại các lộ
B Đầu tư vào quá trình tuyển dụng quan lại qua thi cử
C Dịch sách chứ Hán sang chữ Nôm làm tài liệu học tập, thi cử
D Định rõ quy tắc về việc học tập, thi cử tuyển dụng nhân tài
Thực hành:
GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa đã học
từ thế kỉ XI đến TK XVI trình bày lại diễn biến 1 trong các trận chiến mà em thích
D Hoạt động vận dụng.
a Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng
b Nội dung: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? Tìm hiểu thêm từ sách, báo và internet, hãy viết bài giới thiệu (khoảng 7-10) câu về một thành tựu văn hoá Đại Việt thời Lý, Trần, Lê Sơ còn được bảo tồn và phát huy giá trị đến ngày nay
c Sản phẩm.
d Tổ chức thực hiện
- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà thực hiện
Học sinh làm bài tập đầy đủ, ôn tập theo hướng dẫn của giáo viên Chuẩn
bị tiết sau kiểm tra kì II