ĐỀ TÀI: VĂN HÓA ĐÔ THỊ - ĐẠI ĐÔ THỊ NEWYORK ppt

Sự ra đời và quá trình phát triển Năm 1524 khi Giovannida Verazzano khám phá ra vùng đất New York , nơiđây có khoảng 500 cư dân bản địa Lenape sinh sống .Verazzano , nhà thám hiểmngười ý

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA VĂN HÓA HỌC

Về kinh tế : xuất hiện các hoạt động trao đổi thương mại.

Về xã hội : phân công lao động xã hội và nghề nghệp phát triển

Vế dân số : mật độ bình quân cao 2.500 dân

Về tổ chức : các bộ máy quyền lực điều hành, quản lý các hoạt động trên phạm

vi lãnh thổ

2 Sự ra đời và quá trình phát triển

Năm 1524 khi Giovannida Verazzano khám phá ra vùng đất New York , nơiđây có khoảng 500 cư dân bản địa Lenape sinh sống Verazzano , nhà thám hiểmngười ý phục vụ cho vương triều Pháp đã gọi vùng này là Nouvelle “Angoulême”.Thành phố có tên gọi là new York từ khi nó trở thành điểm giao dịch thương mạicủa người Hà Lan , Henrhudson, người khám phá quốc tịch anh được người HàLan thuê tìm ra con đường tới phương Đông ngắn hơn đã tìm tới đây vào năm

1609 Ông nhận ra khả năng tiềm tang về lĩnh vực thương mại tại đây khi ông thấyvịnh được che chắn an toàn và có dòng chảy vào đó Những người bản địa đã bắtđầu chào đón họ và bắt đầu công việc kinh doanh lông thú mang lại lợi nhuận cao

Vì vậy, New York được khai sinh từ chức năng cảng biển

Năm 1626 , tổng điều tra thuộc địa Hà Lan là Petr minuit đã mua lại đảoMANHATTAN từ người Lenape Với tên gọi Nouvell Amstesdam , 40 năm sau(1666) là thành phố người Anh với tên gọi là New York Thành phố New Yorkphát triển chính yếu như một cảnh dưới thời kỳ cai trị của đế quốc Anh Việc mởkênh đào Erie’ năm 1825 nối NEW York với đại hồ thong ra biển Đại Tây Dương ,làm cho New York trở thành thủ đô kinh tế và tài chính của nước Mỹ Từ năm1825-1930 , trong vòng một thế kỷ đô thị kết nối New York từ 200 nghìn dân tăng

lên 11 triệu dân (gấp 55 lần )trong khi các cảng biển khác ở vùng Đông Bắc Mỹnhư Philadelphie cũng tăng gấp 30 lần , Boston gần 40 lần và Baltimor 10 lần Thế kỷ 19 , thành phố chuyển mình nhờ những làn sóng nhập cư cùng nhữngphát triển mạnh mẽ Năm 1898 thành phố hiện đại New York được thành lập với

sự kết hợp của Brooklyn , quận New York , quận Richmond và phần phía tây quậnQueens Thập niên 1920 New York qua mặt London trở thành đô thị đông dân nhấttrên thế giới và vùng đô thị vượt mức 10 triệu người vào đầu thập niên 1930, trởthành siêu đô thị đầu tiên trong lịch sử loài người Năm 1950 , phố Wall của ngườiNew York đưa nước Mỹ lên cao trong vai trò cường quốc thống trị kinh tế thế giới,

và hoàn thành tổng hành dinh Liên Hợp Quốc Trong năm 1960 New York phảiđối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế , tỉ lệ tội phạm và căng thẳng sắc tộc giatăng Thập niên 1980 sự sống lại của nền công nghiệp tài chính đã cải thiện sứcmạnh của đô thị Sự xuất hiện của cac hành lang điận tử , xuất hiện trong nền kinh

tế thành phố và dân số New York đạt một đỉnh điểm cao chưa từng có trong năm

2000

3 Đặc trưng văn hóa đô thị New York

Ở Tây Âu , cuộc cách mạng công nghiệp và thời kỳ tích tụ tư bản ở đô thị từthương mại dựa trên hệ thống thành thị có từ trước đó Ở Bắc Mỹ khác thành thịxuất hiện chủ yếu là một sự kiện địa lý , thuộc dạng sơ khai , đơn giản ở Châu Âu Hai đặc điẻm của đô thị ở Bắc Mỹ khác với đô thị lớn ở Châu Âu là khác biệt vềchức năng kinh tế hiện đại và chức năng cư trú , cùng với việc tổ chức giao thông

Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai , hai dải đất ven biển ở tây nam ( California )

và ở đông bắc hình thành hai cực của đời sống kinh tế và văn hóa nước Mỹ Từtrước chiến tranh , các thủ phủ Washington , Phialadelphie, New York và Boston ở

vùng duyên hải Đại Tây Dương dài 600 km , có 18 triệu thị dân , trong đó hơn mộtnửa thuộc đô thị liên hiệp New York

New York là vùng đô thị kết nối lớn nhất thế giới với 12 triệu dân , trong đó 7.5triệu thuộc khu vực trung tâm đô thị New York nằm trong vùng đô thị rộng lớn ,dọc bờ biển Đại Tây Dương , từ Baltimore và thủ đô lien bang Wáhington đếnBoston Nó là thành thị biểu trưng của nước Mỹ , mặc dù đây không phải là đô thịchính trị , song là nơi đặt trụ sở Liên Hiệp Quốc New York xây dựng các côngtrình lớn về tài chính , thương mại và công nghiệp và là nơi tập trung lớn về tư bản.Tuy nhiên , đây cũng là nơi khai mão nhiều cuộc khủng hoảng chính sách kinh tế

Mỹ và chính sách MỸ đều được tiến hành ở New York

Chức năng cơ bản của New York là chức năng tài chính thế giới Một nhómkhông nhỏ tới 10 tổ chức điều hành toàn bộ công việc kinh doanh lớn và côngnghiệp quốc tế , với các ngân hang kinh doanh , các trusts công nghiệp và các vănphòng tài chính quốc tế , làm cho New York trở thành thủ đô thế giới hơn là củanước Mỹ Tuy vậy New York được khai sinh từ chức năng cảnh biển , hoạt độngcảng biển góp phần sinh ra chức năng công nghiệp Quan hệ giữa chức năng cảngbiển và sự phát triển công nghiệp phát triển hơn ở châu âu New York còn là cảngchính của người châu âu nhập cư vào Mỹ , biển nơi đây thành trung tân tuyển dụnglao động thường trực trong suốt thế kỷ xx

Liên hiệp đô thị New York chiếm ít nhất là một triệu cônh nhân côngnghiệp.Tước khi ban hành lệnh hạn chế nhập cư , New York gồm 4\5 dân cư sinh

ra ở ngoài nước Mỹ hoặc có cha mẹ là người nhập cư , đây cũng là nơi có nhiềungười Do Thái nhất thế giới với hơn một triệu người Đây cũng là thành phố cóngười Iralandes nhất thế giới , và cũng la thành phố có đông người ý đứng sauRôma và Milan Thành phố trung tâm New York gồm 5 khu vực lân cận là :

Manhattan, Brôklyn , Queens, Richmond và Bronx trong bán kính hơn 50 kmquanh Manhattan.

Về giao thông vận tải : hơn một nửa dân số vùng đô thị kết nối nằm trong quầng

đô thị cách trung tâm hơn 30 km Vận chuyển hang ngày từ ngoại vi vào trungtâm và ở bên trong đô thị được thực hiện bằng đường sắt , metro và xe buýt trong

đó metrô chiếm ưu thế đưa hoặc đón khách Công thức vận chuyển ở đô thị đầutiên sau Tramway là đường sắt trên cao rất ồn ào và kềnh càng dần dần biến mấtthay thế bằng đường hầm chỉ ngoi lên mặt đất khi ra ngoài trung tân thành phố Vềđường sắt có 3 hệ thống chính yếu và hệ thống Amtrak :Đường sắt Long ISLAD ,đường sắt Metrô – North và Newjersy.Trong các đô thị lớn ở Mỹ và úc , tỷ lệ giữalượng xe hơi lưu thông và tổng dân số vượt quá 1\4 hoặc 1\3 nhất là ở Los Angles

Về kiến trúc :kiểu kiến trúc phổ biến nhất là những tòa nhà chọc trời NewYork có những tòa nhà với những nổi bật mang nhiều phong cách khác nhau

Về công viên : có trên 110 km2 đất công viên thành phố và 23 km bãi sông , bãibiển công cộng

Về các quận : có 5 quận chính là Manhattan, Brooklyn , Queens , The Broonx ,Đảo Staten

Về giải trí và nghệ thuật biểu diễn : New York có vai trò quan trọng đối vớinền điện ảnh Mỹ Ngày nay New York là trung tâm điện ảnh thứ hai của nghànhcông nghiệp điên ảnh Hoa KỲ

Về du lịch : Với khoảng 47 triệu du khách Mỹ và ngoại quốc viếng thămhàng năm , du lịch đóng vai trò quan trọng đối với New York Những địa điẻmchính như:Tà nhà Empire State, các bảo tàng , các công viên trung tâm , quảngtrường thời đại ,

Về kinh tế : New York là vùng trung tâm toàn cầu về thương mại và giaodịch quốc tế , cũng là một trong ba “trung tâm tập quyền kinh tế” thế giới vớiLondon và Tokyo Thành phố là một trung tâm chính về tài chính , bảo hiểm , địa

ốc và nghệ thuật tại Hoa Kỳ Vùng đô thị New York có tổng sản phẩm vùng đô thịước tính là 1.13 ngàn tỉ đô la mỹ trong năm 2005

II KHÔNG GIAN VĂN HÓA

1 Không gian tự nhiên

City of New York là thành phố đông dân nhất tại Hoa Kỳ và trung tâm củaVùng đô thị New York, một trong những vùng đô thị đông dân nhất thế giới Nằmtrên một bến cảng thiên nhiên thuộc duyên hải Đại Tây Dương của Đông Bắc Hoa

Kỳ, khoảng nửa đường từ Washington D.C đến thành phố Boston Thành phố gồm

có năm quận: The Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens và Đảo Staten Dân sốthành phố được ước tính vào năm 2007 khoảng trên 8.3 triệu người, với diện tíchđất là 789.4 km2

The Bronx là một trong năm quận của Thành phố New York và cũng là

quận mới nhất trong số 62 quận của tiểu bang New York The Bronx nằm ở đôngbắc quận Manhattan và phía nam của quận Westchester (của tiểu bang) Đây làquận duy nhất của thành phố nằm chủ yếu trên đất liền Bắc Mỹ (trong khi bốnquận kia nằm trên các hòn đảo, trừ Marble Hill, một phần nhỏ của quậnManhattan) Năm 2009, Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ước tính rằng dân số quận là1.391.903 người vào ngày 1 tháng 7 năm 2008, với diện tích đất là 109 km2, đứnghạng thứ 4 về dân số và diện tích đất, đứng hạng ba về mật độ dân số so với nămquận của thành phố

The Bronx bị sông Brons chia cắt thành một khu vực có nhiều đồi hơn bênphía Tây, gần quận Manhanttan Phần phía Đông của nó bằng phẳng hơn nằm gầnquận Queens và quận Long Island Phần phía Đông của nó bằng phẳng hơn nằm

gần quận Queens và quận Long Island Tây Bronx bị sát nhập vào Thành phố NewYork (lúc đó phần lớn thành phố chỉ có một phần đất Manhattan) vòa năm 1874,

và phần phía Đông sông Bronx vào năm 1895 The Bronx đầu tiên có chính danh

riêng là khi nó trở thành một quận của Thành phố Đại New York (City of Greater New York) vào năm 1898 Trong những năm vừa qua, sự pha trộn văn hóa đã làm

cho The Bronx thành một nguồn của âm nhạc Latin và Hip hop

Mahattan, có khi Việt Nam hóa thành Mã Nhật Tân là 1 trong 5 quận của

thành phố New York, chủ yếu nằm trên phần cửa sông Hudson Có đường ranhgiới trùng với khu Mahattan là nơi có mật độ dân số cao nhất Hoa Kỳ với1.620.867 dân số trong 59.47 km2 tức là 27.255 người/km2 (số liệu năm 2007).Mahattan có số dân đông thứ 3 trong 5 khu của New York, nhưng diện tích lại nhỏnhất Bao gồm đảo Mahattan và một vài đảo nhỏ: đảo Roosevelt, đảo Randall’s,Ward’s, đảo Governors, đảo Liberty, một phần của đảo Ellis, và đảo U Thant;ngoài ra còn bao gồm Marble Hill, một phần nhỏ của Bronx

Mahattan là khu vực giàu có nhất của Hoa Kỳ, năm 2005 thu nhập bìnhquân đầu người tại Mahattan là hơn 100.000 USD Nơi đây là trung tâm thươngmại, tài chính, văn hóa của Hoa Kỳ và cả thế giới Hầu hết các đài phát thanh,truyền hình, viễn thông và các công ty lớn ở Hoa Kỳ đặt trụ sở chính, cũng nhưnhiều báo, tạp chí, nhà xuất bản và các phương tiện truyền thông khác

Ngoài ra là nơi đặt trụ sở đầu não của Liên Hợp Quốc Mahattan có cáctrung tâm thương mại lớn nhất ở Hoa Kỳ, là nơi đặt trụ sở của cả 2 sàn giao dịchNew York Stock Exchange và NASDAQ

Brooklyn (đặt theo tên thị trấn Breukelen của Hà Lan) là một trong năm

quận của thành phố New York Quận này nằm ở tây nam quận Queens, trên mũiphía tây của Long Island Đây là một thành phố độc lập cho đến khi nó được kếthợp vào thành phố New York năm 1898 Brooklyn là một quận đông dân nhất củathành phố New York với 2.5 triệu người, và là quận lớn thứ nhì về diện tích đất từ

năm 1986, Brooklyn có cùng địa giới với quận King (quận tiểu bang), một quận đôdân nhất của tiểu bang New York và là quận có mật độ dân số đông thứ hai tại Hoa

Kỳ, sau quận New York (là quận Mahattan của thành phố New York)

Mặc dù là một phần của thành phố New York, Brooklyn có một nền văn hóariêng biệt, nghệ thuật độc lập và di sản kiến trúc độc đáo Nhiều khu dân cư củaBrooklyn là những khu vực sắc tộc biệt lập

Queens là quận lớn nhất tính theo diện tích, hạng nhì tính theo dân số, và

nằm xa về phía đông nhất trong năm quận mà hình thành Thành phố New York.Các ranh giới của quận nằm tương đương với ranh giới của quận Queens (quận tiểubang), một đơn vị hành chánh của tiểu bang New York Nằm trên phần phía tâycủa Long Island, Queens là nơi có đến hai trong số ba phi trường lớn của Vùng đôthị New York (Phi trường Quốc tế John F.Kennedy và phi trường LaGuardia) Nócũng là nơi có đội bóng chày New York Mets; nơi tranh giải quần vợt Mỹ Mởrộng; có công viên Flushing Meadows – Corona; Kaufman Astoria Studios; vàSilvercup Studios

Đảo Staten là một quận của thành phố New York nằm trong phần phía tây

nam của thành phố Ngăn cách Đảo Staten với tiểu bang New Jersey là hai eo biểnArthu Kill và Kill Van Kull; về hướng đông thì Vịnh New York ngăn cách đảo vớiphần còn lại của New York Với dân số 487.407 người, đảo Staten là quận ít ngườinhất trong số năm quận nhưng là quận lớn thứ ba tính theo diện tích (153 km2).Quận Đảo Staten cùng có chung địa giới với Quận Richmond, quận cực nam củatiểu bang New York Trước năm 1975, quận này có tên chính thức là QuậnRichmond Đảo Staten đôi khi đôi khi được cư dân gọi là “quận bị lãng quên” vì

họ có cảm giác rằng chính quyền Thành phố New York đã thờ ơ với quận này

Đảo Staten về tổng quan là quận ngoại thành nhất trong năm quận củaThành phố New York Bờ biển phía Bắc, đặc biệt là các khu dân cư St.George,Tompkinsville, Park Hill, và Stapleton, là khu vực đô thị lớn nhất của đảo Ở đây

có nhiều nhà cửa lớn cất theo kiến trúc thời Victiria Bờ biển phía Nam có các dân

cư có vẻ ngoại ô hơn và là nơi có con đường lát gỗ dài thứ tư trên thế giới Tronglịch sử các khu vực miền trung và miền nam của đảo là nơi chuyên nuôi gia cầm và

bò cung cấp sữa cho thành phố Tuy nhiên nền nông nghiệp ở đây đã dần biến mấttrong thế kỷ 20

Quận được nối với Brooklyn bằng cầu Verazano- Narows còn ba cây cầuGoethals, Outerbridge Crosing và Bayonne nối đảo với thị trấn bên New Jersey.Giao thông công cộng trên đảo Staten có xe buýt và một tuyến đường sắt tốc hànhcủa Cơ quan Giao thông Vùng đô thị New York, Đường sắt Đảo Staten khởi hành

từ bến phà ở Đường George đến Tottenville Phà Staten nối liền đảo vớiManhattan, ngoài chức năng phương tiện giao thông còn là điểm thu hút du khách

vì tuyến phà băng qua vịnh cho khách nhìn thấy quang cảnh của Tượng nữ thần tự

do, Đảo Elles và mũi cực nam của Manhattan chi chít những cao ốc chọc trời

 Địa hình

Sông Hudson là một con sông quan trọng trong địa hình thành phố Vị trínơi cửa sông có bến cảng tự nhiên kín và bên cạnh Đại Tây Dương đã giúp choNew York phát triển nổi bật trong vai trò một thành phố thương mại Phần lớnthành phố được xây dựng trên ba đảo là Manhattan, Đảo Staten, và Long Island,khiến cho đất đai khan hiếm và tạo ra mật độ dân số cao

Sông Hudson chảy qua thung lũng Hudson rồi đổ vào vịnh New York GiữaThành phố New York và thành phố Troy, con sông trở thành một cửa sông SôngHudson tách thành phố ra khỏi tiểu bang New Yersey Sông East là một eo thủytriều, chảy từ vịnh Long Island, tách the Bronx và Manhattan khỏi LongIsland Sông Harlem, một eo biển thủy triều giữa sông East và sông Hudson, tách

Manhattan khỏi the Bronx Như vậy địa hình thành phố bị chia cắt bởi ba con sôngchính.

Đất đai của thành phố đã bị con người biến đổi khá nhiều, nhất là nhữngphần đất lấn sông nằm dọc theo những bến sông mặt tiền kể từ thời còn là thuộcđịa của Hà Lan Việc lấn sông đáng kể nhấtở Hạ Manhattan tạo ra các khu pháttriển mới như khu dân cư Battery Park City trong thập niên 1970 và thập niên

1980 Một vài những biến đổi tự nhiên về địa hình cũng diễn ra, đặc biệt ởManhattan

Điểm cao nhất của thành phố là đồi Totd trên Đảo Staten cao 409,8 ft (124,9mét) so với mặt nước biển Đây cũng là điểm cao nhất ở vùng biển phía Đông Hoa

Kỳ tính từ tiểu bang Maine Đỉnh của khu vực này phần lớn được bao phủ bởi rừngcây thưa thớt thuộc vành đai xanh đảo Staten

 Khí hậu

Theo phân loại khí hậu Koppen, New York có có khí hậu bán nhiệt đới ẩm,trung bình có 234 ngày nắng trong năm Đây là thành phố chính vùng cực Bắc tạiBắc Mỹ có khí hậu bán nhiệt đới ẩm

Mùa hè ở New York có đặc điểm là nóng và ẩm, nhiệt độ trung bình từ 26 –

29 °C (79 đến 84 °F) và thấp trung bình từ 17 – 21 °C (63 đến 69 °F) Tuy nhiêntrung bình cũng có đến từ 16 đến 19 ngày nhiệt độ vượt trên 32 °C (90 °F) trongmỗi mùa hè và có thể vượt trên 38 °C (100 °F) cứ mỗi 4 đến 6 năm Vào mùa đôngthời tiết lạnh và có gió thổi từ ngoài biển vào có lúc làm giảm ảnh hưởng khôngkhí lạnh tới khu vực giúp cho thành phố ấm hơn các thành phố có cùng vĩ tuyếnnhư Chicago, Cincinati và Pittsburgh Nhiệt độ trung bình trong tháng 1, thánglạnh nhất thành phố là, là 0 °C (32 °F) Tuy nhiên cũng có ít ngày, nhiệt độ mùađông xuống hàng -12 đến hàng -6 °C (10 đến 20 °F) và cũng có ít ngày nhiệt độ

lên cao từ 10 đến 15 °C (50 đến 60 °F) Mùa xuân và mùa thu nhiệt độ khá thấtthường, có thể lạnh cóng hoặc ấm nhưng thường dễ chịu với độ ẩm thấp.

New York có lượng mưa hàng năm khoảng 1.260 mm, trải khá đều suốtnăm Tuyết rơi vào mùa đông trung bình khoảng 62 cm, nhưng thường khá biếnđổi từ năm này sang năm khác và tuyết phủ mặt đất thường rất ngắn Tuy hiếmgặp, nhưng đôi khi vùng New York cũng phải hứng chịu những cơn bão

 Môi trường

Thành phố New York có khối lượng vận tải quá cảnh đứng đầu Hoa Kỳ.Vào thập niên 1920 tiêu thụ xăng dầu của thành phố ngang với tỉ lệ trung bình củaquốc gia Trong thời gian gần đây,việc sử dụng các phương tiện vận tải công cộngmức độ cao đã tiết kiệm cho thành phố khoảng 1,8 tỉ gallong xăng dầu vào năm

2006, tiết kiệm được khoảng nửa số xăng dầu toàn quốc dùng cho việc chuyên chở

Do mật độ dân số cao và lượng xe ô tô sử dụng thấp, chủ yếu sử dụng vận tải côngcộng, nên New York trở thành một trong những thành phố sử dụng hiệu quả nănglượng nhất tại Hoa Kỳ Khí thải nhà kính của Thành phố New York khoảng 7,1 tấnmỗi đầu người, so với trung bình quốc gia là 24,5 tấn/năm Người New York nóichung chỉ chịu trách nhiệm khoảng 1% khí thải nhà kính của quốc gia mặc dùchiếm tỉ lệ 2,7% dân số toàn quốc Trung bình, một người dân New York tiêu thụđiện năng không bằng một nửa so với một người San Francisco và chỉ bằng gần1/4 lượng điện năng mà một cư dân ở thành phố Dallas sử dụng

Trong những năm gần đây, thành phố tập trung về việc giảm thiểu nhữngảnh hưởng bất lợi đối với môi trường Số lượng lớn chất ô nhiễm tích tụ tại thànhphố đã dẫn đến bệnh hen suyễn và những triệu chứng hô hấp khác trong số cư dân

ở thành phố Chính quyền thành phố bắt buộc phải mua các trang thiết bị có hiệuquả năng lượng nhất để sử dụng trong các văn phòng và nhà cửa công cộng củathành phố New York có đội xe buýt chạy bằng khí thiên nhiên và loại chạy bằng

sự kết hợp giữa dầu diesel với điện lớn nhất trên toàn quốc Ở đây cũng có một số

xe taxi đầu tiên sử dụng công nghệ hybrid Chính quyền thành phố là một thỉnhnguyện viên trong vụ kiện bước ngoặc được Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ thụ ly

tên Massachusetts đối đầu Cục Bảo vệ môi trường để yêu cầu họ xếp các loại khí

nhà kính vào loại những chất ô nhiễm Thành phố cũng đi đầu trong việc xây dựngcác tòa nhà văn phòng xanh trong đó có tháp Hearst

Thành phố New York được cung cấp nước uống qua hồ chứa nước của dãynúi Caskill được bảo vệ an ninh Vì hồ nước tinh khiết và quá trình nước được lọcmột cách tự nhiên nên New York là một trong số bốn thành phố chính duy nhất củaHoa Kỳ có nước uống đủ tinh khiết mà không cần phải sử dụng các nhà máy xử lýnước để lọc nước

2 Không gian kĩ thuật

 Giao thông

Không như mọi thành phố lớn khác của Hoa Kỳ, chuyên chở công cộng làkiểu chuyên chở phổ biến nhất của New York Khoảng 56,4% người dân NewYork ra vào thành phố làm việc trong năm 2005 sử dụng giao thong công cộng.Khoảng 1/3 số người sử dụng giao thong công cộng tại Hoa Kỳ và 2/3 số người sửdụng giao thông đường sắt trên toàn quốc trong vùng đô thị thành phố New York.Điều này trái ngược với phần còn lại của quốc gia, nơi có khoảng 90% người ravào thành phố bằng xe hơi New York là thành phố duy nhất tại Hoa Kì có hơnphân nửa hộ gia đình không có xe hơi Tại Manhattan, hơn 75% dân cư không có

xe hơi trong khi tỉ lệ của toàn quốc là 8% Theo cục điều tra dân số Hoa Kì, cư dânNew York bỏ ra bình quân 38,4 phút mỗi ngày để đi đến nơi làm việc- thời gianđến nơi làm việc dài nhất trong số những thành phố lớn trên toàn quốc

Hệ thống xe lửa Amtrak phục vụ thành phố New York tại Ga Pennsylvania.Amtrak phục vụ nối đến các thành phố Boston, Philadelphia và Washington, D.Cdọc theo tuyến hành lang Đông Bắc cũng như phục vụ tuyến đường dài đến cácthành phố như Chicago,New Orleans,Miami, Toronto và Montreal Ga xe bus cơquan quản lý cảng, g axe bus chính liên thành phố của thành phố, phục vụ 7000 xebus và 200.000 người ra vào thành phố để làm việc hang ngày Vì thế nó trở thành

ga xe bus bận rộn nhất thế giới

New York city Subway là hệ thống trung chuyển nhanh nhất thế giới khitính về số lượng các nhà ga hoạt động: 468 nhà ga Nó là hệ thống lớn thứ 3khitính về số lượng người đi xe điện hàng năm (1,5 tỉ lượt người trong năm 2006) Xeđiện ngầm New York cũng nổi tieengsvif gần như toàn bộ hệ thống này phục vụ24h/ ngày, khác với các hệ thống tại nhiều thành phố khác là thường hay ngưngphục vụ qua đêm trong số đó có London Underground, Paris Métro , WashingtonMetro, Madrid Metro và Tokyo Subway.Hệ thống chuyên chở tại thành phố NewYork rộng khắp và phức tạp Nó gồm có cầu treo dài nhất ( cầu Verrazano-Narrows) tại Bắc Mỹ, đường hầm có hệ thống cơ học hơi đầu tiên trên thế giới( đường hầm Holland), hơn 12.000 xe taxi màu vàng, 1 đường xe cáp chuyên chởnhững người ra vào làm việc giữa đảo Roosevelt và quận Manhattan với nhữngvùng địa phương lân cận khác nhau trong phạm vi bên trong và ngoài thành phố Phà bận rộn nhất Hoa Kỳ là phà đảo Staten, hang năm chuyên chở trên 19 triệuhành khách trên 1 lộ thủy dài 8,4 km giữa đảo Staten và Hạ Manhattan Hệ thốngtrung chuyển nhanh tên Staten Island Railway chỉ phục vụ quận đảo Staten Đườngsắt PATH ( Port Authority Trans-Hudson) nối hệ thống xe điện thành phố NewYork dến các điểm trong Đông bắc tiểu bang New Jerjey

Đội xe bus và hệ thống đường sắt công cộng nội thành của thành phố NewYork là lớn nhất Bắc Mỹ Hệ thống đường sắt nối các khu ngoại ô trong vùng ba

tiểu bang đến thành phố gồm có đường sắt Long Island, đường sắt Metro-North vàNew Jersey Transit Các hệ thống kết hợp này gặp nhau tại ga Grand Central và

Ga Pennsylvania và gồm có hơn 250 ga và 20 tuyến đường sắt

Thành phố New York là cửa ngõ hàng đầu cho hành khách hàng không quốc

tế đến Hoa Kỳ, khu vực có sân bay lớn phục vụ, đó là phi trường quốc tế Stewartgần Newburth, NY Phi trường này do cơ quan quản lý Cảng New York và NewJersey trưng dụng và mở rộng để làm 1 phi trường” dự phòng” để giúp đối diện với

số lượng hành khách ngày càng đông, 100 triệu hành khách sử dụng 3 phi trườngtrong năm 2005 và không lưu của thành phố là nơi bận rộn nhất của Hoa Kỳ Dulịch ra nước ngoài khởi hành tại các phi trường John F Kennedy và phi trườngNewark chiếm ¼ tổng số khách du lịch Hoa Kỳ đi ra nước ngoài trong năm 2004

Nhờ vào tỉ lệ cao số người sử dụng chuyên chở công cộng to lớn của NewYork, thành phố cũng có 1 hệ thống rộng khắp gồm các xa lộ tốc hành và đườngcông viên nối thành phố New York với phía Bắc tiểu bang New Jersey, quậnWestchester, Long Island và tây nam tiểu bang Connecticut bằng nhiều cầu vàđường hầm Vì những xa lộ này phục vụ hang triệu cư dân ngoại ô ra vào NewYork làm việc nên chuyện người lái xe bị kẹt xe hàng giờ trên các xa lộ này làchuyện thường thấy mỗi ngày, nhất là vào giờ cao điểm Cầu George Washingtonđược xem là 1 trong số các cây cầu bận rộn nhất trên thế giới theo lượng xe lưuthông

Mặc dù thành phố New York phị thuộc vào chuyên chở công cộng nhưngđường xá của thành phố cũng được xem là 1 đặc điểm đáng chú ý Bảng quy hoạchđường phố Manhattan năm 1811 có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển bề mặtthành phố như Broadway, phố Wall và đâị lộ Madison cũng được dung như 1 hìnhthức ngắn gọn để gọi các ngành công nghiệp quốc gia nằm ở đó: theo thứ tự vừa kể

là nhà hát (Broadway), tổ chức tài chính (phố Wall) và quảng cáo (đại lộMadison).

 Các công trình kiến trúc

Kiểu kiến trúc phổ biến nhất tại thành phố New York là những tòa nhà chọctrời Kể từ khi được giới thiệu và sử dụng rộng rãi ở đây, kiến trúc này đã làmchuyển đổi các tòa nhà của New York từ kiểu truyền thống châu Âu sang nhữngkhu thương maị vươn thẳng đứng lên cao Tính đến tháng 8/2008, New York có5.538 tòa nhà cao tầng, nhiều hơn bất cứ thành phố nào khác của Hoa Kỳ và đứngthứ 2 trên thế giới chỉ sau Hồng Kông Hiện nay thành phố có hơn 50 nhà chọc trờixây dựng xong, cao trên 200m, bị bao quanh bởi mặt nước.Mật độ dân số và giá trịbất động sản cao trong những khu thương mại khiến cho New Yorktrowr thành nơitập trung nhiều nhất các tòa nhà,tòa tháp chung cư và văn phòng trên thế giới

New York có những tòa nhà với kiến trúc nổi bật mang nhiều phong cáchkhác nhau Woolth Building tại phố Wall, hoàn thành năm 1913, là tòa nhà chọctrời mang kiến trúc Gothic Phục hưng thời kỳ đầu Nghị quyết phân vùng năm

1916 bắt buộc các tòa nhà mới phải được xây theo kiểu chồng lên nhau( phần dưới

có diện tích rộng hơn phần trên) và giới hạn các tháp bằng 1% nền đất bên dướicho ánh nắng mặt trời chiếu xuống đường phố bên dưới Kiểu thiết kế Art Decocủa tòa nhà Chrysler năm 1930 với đỉnh thon nhỏ và hình chop bằng thép đã phảnánh những yêu cầu bắt buộc đó Tòa nhà này được nhiều sử gia và kiến trúc sưxem như là tòa nhà đẹp nhất New York với cách trang trí rõ nét Ví dụ như: cácgóc của tầng 61 có hình biểu trưng chim ó gắn trên nắp phía trước đầu xe Chryslerkiểu năm 1928 và cả mẫu đèn hình chữ V được ghép chặt bởi 1 tháp chóp bằngthép ở trên đỉnh tòa nhà

Một ví dụ về ảnh hưởng lớn của kiến trúc” phong cách quốc tế” tại Hoa Kỳ

là tòa nhà Seagram(1957), đặc biệt vì diện mạo của nó sử dụng các xà bằng théphình chữ H được bọc đồng dễ nhìn thấy để làm nổi bật cấu trúc tòa nhà Tòa nhàCondé Nast là 1 ví dụ điển hình cho “thiết kế bền vững” trong các tòa nhà chọc trờicủa Mỹ

Đặc điểm của các khu dân cư lớn của New York thường là các dãy phố(rowhouse, townhouse) đá nâu tao nhã và các tòa chung cư tồi tàn được xây dựngtrong 1 thời kì mở rộng nhanh từ năm 1870 đến năm 1930) Đá và gạch trở thànhcác vật liệu xây dựng chọn lựa của thành phố say khi việc xây nhà gỗ bị hạn chếbởi vụ cháy lớn năm 1835 Không giống như Paris trong nhiều thể kỷ đã được xâydựng từ chính nền đá vôi của mình New York luôn lấy đá xây dựng từ hệ thốngcác mỏ đá xa xôi và các tòa nhà của thành phố thì đa dạng về màu sắc và kết cấu.Một điểm nổi bật khác của các tòa nhà là sự hiện diện của những tháp nước bằng

gỗ đặt trên nóc Vào thập niên 1800, thành phố bắt buộc các tòa nhà trên 6 tầnggắn các tháp nước như vậy để không cần phải nén nước quá cao ở các cao độ thấp

mà có thể làm bể các ống dẫn nước của thành phố Những tòa nhà chung cư cóvườn hoa trở nên quen thuộc suốt thập niên 1920 tại những khu ngoại ô trong đó

có Jackson Heights nằm trong quận Queens Lưu thông trong khu vực này trở nênthuận tiện với việc mở rộng đường xe điện ngầm

3 Không gian nhân văn

 Không gian công cộng

Thành phố New York có trên 110km2 đất công viên thành phố và 23km bãisông, bãi biển công cộng Đất công viên được tăng lên hàng trăm mẫu từ Khu giảitrí Quốc gia Gateway thuộc hệ thống công viên quốc gia Hoa Kỳ nằm trong ranh

giới thành phố Chỉ riêng khu bảo tồn hoang dã vịnh Jamaica, khu bảo tồn hoang

dã duy nhất trong hệ thống công viên quốc gia, bao phủ 36km2 gồm các đảo cóđầm lầy và nước chiếm phần lớn ở đây Công viên trung tâm (Central Park) củaManhattan do Frederick Law Olmsted và Calvert Vaux thiết kế là một công viênthành phố được viếng thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ với con số 30 triệu lượt kháchviếng thăm Công viên Prospect tại Brooklyn cũng do Olmsted và Vaux thiết kế,

có một đồng cỏ rộng 360.000 m² (90 mẫu Anh) Công viên Flushing MeadowsCarona trong khu Queens, lớn thứ ba của thành phố, là nơi tổ chức triển lãm thếgiới năm 1939 và 1964 Trên 1 phần 5 khu The Bronx, rộng khoảng 28 km², đượcdành cho không gian mở và công viên trong đó có công viên Van Cortlandt, côngviên Pelham Bay, vườn thú The Bronx và các vườn thực vật New York

 Không gian giải trí

Với những tòa nhà chọc trời, những thư viện lớn hiện đại và những sân khấuhoành tráng ở Broadway, New York là thành phố có nhiều cái nhất của Mỹ và cảthế giới Trong vô số điểm đến du lịch, top 10 mang tính biểu tượng của New Yorkđối với du khách nước ngoài tập trung tại khu Manhattan

- Empire State Building

Được xây dựng năm 1930-1931, tòa nhà chọc trời này là một trong những biểutượng nổi tiếng nhất của New York, là bối cảnh thuộc hàng "sao" của vô số bộphim kinh điển của Hollywood Tòa nhà được khánh thành ngày 1-5-1931, cao381m (tính cả cột ăngten cao đến 448,7m) với 102 tầng Đỉnh tòa nhà được chiếusáng bằng nhiều màu sắc khác nhau tùy theo những sự kiện riêng biệt, từ lễ quốckhánh đến những sự kiện thể thao