Phòng GD&ĐT Đề thi thử vào lớp 10 Trường THCS NĂM HỌC 2020 – 2021 Môn thi NGỮ VĂN Thời gian làm bài 120 phút Phần I (6,0 điểm) Mở đầu bài thơ, có nhà thơ từng viết “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác Đã[.]
Trang 1Phòng GD&ĐT ………… Đề thi thử vào lớp 10
Trường THCS: ……… NĂM HỌC 2020 – 2021
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
Phần I (6,0 điểm)
Mở đầu bài thơ, có nhà thơ từng viết:
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hang tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”
và đến cuối bài, nhà thơ đã bày tỏ nguyện ước của mình:
“Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.”
Câu 1 (1.0 điểm): Những câu thơ trên nằm trong bài thơ nào? Tác giả là ai? Hãy
nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ đó?
Câu 2(1.0 điểm):
a Hãy tìm một thành ngữ có trong khổ thơ trên và giải thích ý nghĩa của thành ngữ đó
b.Việc lặp lại hình ảnh hàng tre ở câu kết bài thơ có ý nghĩa gì?
Câu 3 (3.5 điểm): Viết đoạn văn theo phép lập luận diễn dịch (khoảng 12 câu)
phân tích khổ cuối của bài thơ trên Trong đoạn văn có sử dụng phép thế và một thành phần biệt lập (Gạch chân và chú thích phép thế và thành phần biệt lập)
Câu 4 (0.5 điểm): Trong những năm tháng kháng chiến chống Mĩ, đồng bào cả
nước đau đáu hướng về miền Nam ruột thịt Địa danh miền Nam còn xuất hiện trong một bài thơ khác em đã học trong chương trình Ngữ Văn 9 Hãy chép lại câu thơ có chứa “miền Nam” và ghi rõ tên tác phẩm
Phần II(4,0 điểm)
Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long viết:
“Trong cái im lặng của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe tên người ta đã nghĩ đến việc nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước.”
(Trích Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long, Ngữ văn 9, tập 1
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2017)
Câu 1(0,5 điểm):Những nhân vật nào trong truyện được tác giả nhắc tới là Những
con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước?
Trang 2Câu 2(1,5 điểm): Trong truyện, bác lái xe giới thiệu với ông họa sĩ, cô kĩ sư về anh
thanh niên là “Người cô độc nhất thế gian” Em có đồng ý như vậy không? Cách giới thiệu như vậy có tác dụng gì?
Câu 3(2,0 điểm):Nghĩ về lối sống tử tế, nhà báo Nguyễn Lưu từng viết: “Người tử
tế (…) luôn đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết Người tử tế luôn có những hành động xuất phát từ động cơ trong sáng, mọi suy nghĩ đều hướng đếnsự lương thiện,
vì cuộc sống chung, thậm chí còn biết hy sinh những quyền lợi cá nhân để hướng tới những điều tốt đẹp trọn vẹn cho cộng đồng.”
Các nhân vật trong Lặng lẽ Sa Pa đều có lối sống tử tế, âm thầm cống hiến cho
cuộc đời Từ đó, em hãy viết đoạn văn (khoảng 2/3 trang giấy thi) nêu suy nghĩ về lối sống tử tế?
Hết
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM Môn thi: NGỮ VĂN
Phần I (6,0 điểm)
Câu 1
1,0 điểm
- Bài thơ: Viếng lăng Bác
- Tác giả: Viễn Phương
- Hoàn cảnh ra đời: Năm 1976, nước nhà thống nhất, lăng Bác vừa khánh thành, tác giả ra thăm miền Bắc và vào viếng lăng Bác
0,25 0,25 0,5
Câu 2
1,0 điểm
a Thành ngữ: bão táp mưa sa
Ý nghĩa: Ý nói những khó khăn, thử thách lớn
b Sự lặp lại hình ảnh hàng tre trong hai khổ thơ cuối tạo cho bài thơ có kết cầu đầu cuối tương ứng, làm đậm nét hình ảnh gây ấn tượng sâu sắc và dòng cảm xúc được trọn vẹn
0,25 0,25 0,5
Câu 3
3,0 điểm - Yêu cầu hình thức:+ Kiểu đoạn văn diễn dịch (Câu chủ đề đúng vị trí, đúng về
hình thức và nội dung) + Không sai chính tả, lỗi diễn đạt, đủ số câu, trình bày sạch đẹp
+ Có sử dụng phép thể để liên kết câu, có thành phần biệt lập (Gạch chân, chú thích rõ, nếu không gạch chân và chú thích không cho điểm)
- Yêu cầu nội dung: Đoạn văn bám sát vào ngữ liệu,
khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có dẫn chứng
lí lẽ để làm rõ cảm xúc, tâm trạng lưu luyến và ước nguyện, muốn được mãi ở bên Người:
+ Cảm xúc thương xót mãnh liệt, tâm trạng luyến tiếc, bịn rịn không muốn rời xa nơi Bác nghỉ của nhà thơ Đó cũng
là tâm trạng của muôn triệu con tim bé nhỏ cùng chung nỗi đau không khác gì tác giả
+ Ước nguyện thành kính của tác giả được thể hiện qua những hình ảnh đẹp, giàu ý nghĩa biểu tượng và ước nguyện đó cũng là ước nguyện chung của những người chưa một lần gặp Bác
+ Viết đúng ý song ý chưa sâu (2,0 điểm)
+ Diễn xuôi ý thơ, viết dài dòng, lan man hoặc viết sơ sài,
0,5 0,5 0.5
2,0
Trang 4còn mắc một số lỗi diễn đạt (3 lỗi trở xuống) (1,5 điểm)
+ Ý quá sơ sài, nhiều lỗi diễn đạt (từ 4 lỗi trở lên)
(1,0 điểm)
+Đoạn văn sai lạc nội dung, viết quá sơ sài, diễn đạt kém,
… (0,5 điểm)
(GV có thể căn cứ vào bài làm của HS để định ra các mức điểm còn lại cho phù hợp)
Lưu ý:
- Không phải đoạn văn diễn dịch (trừ 0,5 điểm)
- Đoạn văn quá dài, quá ngắn hoặc nhiều đoạn (trừ 0,5 điểm)
- Đoạn văn không có phép thể và thành phần biệt lập hoặc
gạch sai (trừ 0,5 điểm)
Câu 4
0,5 điểm - Chỉ đúng câu thơ: Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước.- Tác phẩm: Bài thơ về tiểu đội xe không kính 0,5 0,5
Phần II (4,0 điểm)
Câu 1
0,5 điểm - Nhân vật được tác giả nhắc tới: anh thanh niên, ông kỹsư vườn rau, anh nghiên cứu bản đồ sét 0,5
Câu 2
1,5 điểm
- Bác lái xe gọi anh thanh niên là “người cô độc nhất thể gian”, bởi anh sống trên đỉnh núi cao và tách biệt với cuộc sống của con người Anh thèm người, cuộc sống chỉ gắn bó với công việc
- Thế nhưng anh thanh niên không thấy mình cô độc Anh tìm thấy niểm vui trong công việc, trong việc đọc sách, trồng hoa, trong những lần lấy khúc gỗ chặn ngang đường để tìm cớ nói chuyện với mọi người,… Anh thấy mình hạnh phúc với công việc, sống có ý nghĩa
- Cách giới thiệu của bác lái xe có tác dụng + Nhân vật anh thanh niên được khắc hoạ qua điểm nhìn của người khác Qua đó tạo sự khách quan, hấp dẫn, lôi cuốn người đọc
0,5
0,5
0,5
Viết đoạn văn suy nghĩ về lối sống tử tế:
- Yêu cầu hình thức: Đúng hình thức đoạn văn, diễn đạt
rõ ràng, không mắc lỗi sai diễn đạt
- Yêu cầu nội dung:
0,25
Trang 5Câu 3
2,0 điểm
+ Giải thích: Sống tử tế: Sống đẹp, có văn hoá, văn minh,
lịch sự, làm những điều có ý nghĩa, mang lại niềm vui cho người khác
+ Biểu hiện lối sống tử tế: Trung thực, thật thà; sống vì lợi
ích tập thể, cộng đồng; không vụ lợi, ích kỷ, nhỏ nhen;
không làm hại người khác; lao động chân chính; biết giúp
đỡ người xung quanh; v…v
+ Lập luận: Ý nghĩa, vai trò của lối sống tử tế.
Sống tử tế giúp xã hội văn minh, tiến bộ, giàu tình yêu thương; giúp đẩy lùi cái ác, v…v
Người sống tử thế là người có lòng tự trọng, nhân ái, được mọi người yêu mến, kính trọng, v…v
+ Mở rộng vấn đề: Sống tử tế nhưng phải luôn sáng suốt,
có bản lĩnh, lập trường, không để người khác lợi dụng,…
+ Liên hệ:
Rèn luyện phẩm chất đạo đức theo lối sống tử tế:
trung thực, làm việc thiện, sống có lí tưởng, trách nhiệm, biết yêu thương con người,…
Phê phán những người sống thờ ơ, vô trách nhiệm,
vô nhân tính,…
0,25
0,25
0,5
0,5 0,25
Hết