Làm văn 7,0 điểm Câu 1.2,0 điểm: Từ nội dung phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn nghị luận về vấn đề cần phải có tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống.. Câu 2.5,0 điểm Tình đồng chí, đồ
Trang 1UBND HUYỆN NINH GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LỚP 9
NĂM HỌC 2019 – 2020 Môn thi: Ngữ văn
Thời gian lài bài: 120 phút
(Dành cho số báo danh lẻ)
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới:
“Quen rồi Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần Ngày nào ít: ba lần Tôi có nghĩ tới cái chết Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể Còn cái chính: liệu mìn có nổ, bom có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai? Tôi nghĩ thế, nghĩ thêm: đứng cẩn thận, mảnh bom ghim vào cánh tay thì khá phiền Và mồ hôi thấm vào môi tôi, mằn mặn, cát lạo xạo trong miệng.”
(Trích Những ngôi sao xa xôi, Ngữ văn 9, tập Hai)
Câu 1 Nhân vật “tôi” được nhắc tới trong đoạn văn là ai ? Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể đó
trong tác phẩm ?
Câu 2 Xác định phép liên kết có trong đoạn trích ?
Câu 3 Hãy lý giải tại sao nhân vật lại có suy nghĩ: Tôi có nghĩ tới cái chết Nhưng một cái chết
mờ nhạt, không cụ thể ? Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của nhân vật được thể hiện qua đoạn
văn trên
Phần II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1.(2,0 điểm):
Từ nội dung phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn nghị luận về vấn đề cần phải có tinh thần
trách nhiệm trong cuộc sống.
Câu 2.(5,0 điểm)
Tình đồng chí, đồng đội của người lính qua đoạn thơ sau:
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh, Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
( Trích “ Đồng chí – Chính Hữu, Ngữ văn 9 , Tập Một)
Họ và tên thí sinh:……….số báo danh:………
MÃ ĐỀ 01
Trang 2UBND HUYỆN NINH GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH LỚP 9 NĂM HỌC 2019-2020
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
Phần I
(3
điểm)
Câu 1 (1 điểm)
+ Nhân vật “tôi” được nhắc tới trong đoạn văn là Phương Định
+ Truyện được kể ở ngôi thứ nhất Việc lựa chọn nhân vật Phương Định – nhân
vật chính trong tác phẩm kể chuyện, tạo điểm nhìn của người trong cuộc nên
dễ dàng tái hiện hiện thực khốc liệt của chiến tranh
Thể hiện được thế giới nội tâm, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật một
cách chân thực giàu sức thuyết phục
0,5 0,25
0,25
Câu 2 (1 điểm)
Các phép liên kết có trong đoạn văn là:
+ Phép lặp: từ tôi
+ Phép nối: qua các quan hệ từ: nhưng, và…
+ Phép thế: tôi nghĩ thế
* Học sinh ghi đủ 3 phép liên kết và chỉ rõ từ ngữ chỉ phép liên kết đó: được
1,0 điểm Học sinh ghi thiếu 01 phép được 0,5 điểm, thiếu hai phép được 0,25
đ Học sinh chỉ ghi tên các phép mà không chỉ rõ biểu hiện của các phép liên
kết: 0,25 điểm.
1,0 đ
Câu 3 (1 điểm)
- Qua suy nghĩ: Tôi có nghĩ tới cái chết Nhưng một cái chết mờ nhạt, không
cụ thể, học sinh có thể lý giải như sau:
+ Việc nghĩ đến cái chết thể hiện tâm lý bình thường của con người, bởi các
nhân vật phải làm việc và chiến đấu trong hoàn cảnh khốc liệt, luôn đối diện
với bom đạn và hiểm nguy rình rập
+ Nhưng suy nghĩ đó hiện lên mờ nhạt, thoáng qua, cho thấy tâm lý vững
vàng, sự dũng cảm gan dạ không sợ gian khổ, không sợ hy sinh của các cô gái
Họ coi thường cái chết, coi nhẹ sự hy sinh và rất coi trọng nhiệm vụ
- Cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật Học sinh có nhiều cách trình bày khác
nhau (khuyến khích những bài viết thành một đoạn văn ngắn), đảm bảo các ý
sau:
+ Vẻ đẹp của tình thần dũng cảm, coi thường khó khăn gian khổ
+ Có tinh thần trách nhiệm, giàu đức hy sinh, quên mình vì nhiệm vụ => Qua
đó thấy được vẻ đẹp của tuổi trẻ nhiệt huyết, hăng say, sống hết mình vì lý
tưởng vì tình yêu đất nước
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 1 (2 điểm) Từ nội dung phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn nghị luận về
vấn đề cần phải có tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống.
* Yêu cầu về hình thức:
MÃ ĐỀ 01
Trang 3Phần II
(7
điểm)
+ Được trình bày đúng qui cách của một đoạn văn, viết lùi đầu dòng một chữ
và chữ cái đầu tiên viết hoa
* Yêu cầu về nội dung:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
- Nêu cách hiểu về tinh thần trách nhiệm:
+ Tinh thần trách nhiệm hiểu đơn giản là luôn có ý thức hoàn thành công việc
được giao, chịu trách nhiệm với công việc mình làm Hiểu toàn diện hơn là
hoàn thành bổn phận, nghĩa vụ với bản thân, với gia đình, với trường, lớp, với
cộng đồng và với xã hội… (Trong gia đình có ý thức cùng các thành viên làm
việc nhà, đến trường hoàn thành bài tập thầy cô giao, với những người đã đi
làm có ý thức hoàn thành công việc ở cơ quan, đơn vị…)
- Cần phải có tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống là một quan niệm sống
đúng đắn, tích cực
+ Bởi bản thân mỗi chúng ta luôn là một thành viên trong một tập thể, một
cộng đồng, không ai sống riêng lẻ mà tồn tại được nên sống có trách nhiệm sẽ
góp phần xây dựng được gia đình góp sức mình xây dựng tập thể
+ Có tinh thần trách sẽ khiến cho mọi việc luôn được hoàn thành, mang đạt
hiệu quả, là cơ sở dẫn đến thành công trong công việc và cuộc sống
+ Tạo được niềm tin, chữ tín, được mọi người tin tưởng, yêu quý
+ Sống có trách nhiệm sẽ khiến mỗi người nhận thức được giá trị của cuộc
sống, luôn biết sống cho đi, là cách để mỗi người hoàn thiện bản thân mình
(Học sinh lấy dẫn chứng về sống có trách nhiệm)
+ Ngược lại, sống vô trách nhiệm sẽ gây hại cho tập thể, hình thành nhiều thói
hư, tật xấu cho bản thân, trở nên sống ích kỷ, nhỏ nhen Do vậy mỗi người
cần có tình thần trách nhiệm từ những việc làm nhỏ nhất hàng ngày đến việc
có ý thức hoàn thành nghĩa vụ bản thân trong cuộc sống
(Lưu ý: - Nếu bài viết không đúng yêu cầu một đoạn văn mà diễn đạt đủ ý cho
tối đa 0,5 điểm Bài viết không đi sâu được vấn đề chính là: cần phải có tinh
thần trách nhiệm trong cuộc sống, mà làm dàn trải như một bài nghị luận thu
nhỏ cho không quá 1,0 điểm)
- Khuyến khích bài viết có tính sáng tạo, có cách biện luận riêng làm rõ được
vấn đề.
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
Câu 2 (5 điểm)
* Yêu cầu về hình thức:
+ Được trình bày đúng qui cách của một bài văn, có đủ bố cục ba phần: mở
bài, thân bài và kết bài
+ Trình bày sạch đẹp, khoa học, rõ ràng, văn viết mạch lạc, trong sáng, không
mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt…
* Yêu cầu về nội dung:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Chính Hữu và bài thơ “Đồng chí”
- Giới thiệu đoạn thơ và tình đồng chí, đồng đội của người lính qua đoạn thơ
b Thân bài:
* Khái quát hoàn cảnh sáng tác bài thơ, khái quát nội dung bài thơ và giới
thiệu nội dung đoạn thơ trong tổng thể nội dung của bài
* Lần lượt làm rõ được các khía cạnh của tình đồng chí, đồng đội qua các
0,5
0,5
Trang 4ý sau:
- Tình đồng chí, đồng đội của người lính thể hiện qua việc thấu hiểu tâm tư,
nỗi lòng của nhau:
+ Ý chí quyết tâm ra đi vì nghĩa lớn
+ Nỗi nhớ người thân, nhớ nhà, nhớ quê hương…
=> Tất cả tâm tư đó người lính dấu kín trong lòng không nói ra nhưng người
đồng đội của anh vẫn đồng cảm và thấu hiểu được
- Tình đồng chí, đồng đội còn là sự sẻ chia những khó khăn, gian khổ nơi
chiến trường:
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
+ Hình ảnh; “anh”, “tôi” sóng đôi trong từng câu thơ Họ đồng cam cộng khổ
cùng trải qua những cơn sốt, những trận ốm thập tử nhất sinh “Biết” từng cảm
giác khi lạnh, khi nóng của đồng đội… là sự đồng cảm, thấu hiểu và gắn bó rất
thân thiết
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
+ Hình ảnh thơ chân thực: “áo rách, quần vá, chân không giày”, cấu trúc thơ
song đôi, hình ảnh thơ đẹp “miệng cười”… khắc họa sâu sắc nghĩa tình đồng
đội Chính những thiếu thốn từ trang phục, trang bị, đến những khó khăn, khắc
nghiệt của thời tiết càng làm cho tình đồng chí, đồng đội bền chặt hơn
- Bên cạnh sự chia sẻ và đồng cảm trước những khó khăn, gian khổ, tình đồng
chí, đồng đội biểu hiện sâu sắc hơn ở sự chia sẻ nhau tình cảm, ý chí quyết
tâm qua cái nắm tay bền chặt:
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đây là một trong những hình ảnh đẹp nhất bài thơ, biểu hiện xúc động nhất
của tình đồng chí…
- Khái quát về tình đồng chí, đồng đội, đó là sự thấu hiểu, cảm thông, chia sẻ,
là điểm tựa, động lực tình thần của người lính Làm nên chân dung anh bộ đội
cụ Hồ, là cội nguồn sức mạnh để người lính chiến đấu và chiến thắng…
c Kết bài:
- Đánh giá, khái quát lại nghệ thuật, nội dung tình đồng chí, đồng đội của
người lính trong đoạn thơ
- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc bản thân
* Ghi chú:
- Với những bài làm không hiểu rõ vấn đề nghị luận, lạc đề sang phân tích
đoạn thơ một cách thông thường, cho tối đa 1,0 điểm Những bài chỉ chạm đến
một phần của vấn đề nghị luận: cho không quá 2,0 điểm
- Khuyến khích các bài làm có tính sáng tạo cao Tuy nhiên điểm khuyến khích
sẽ không vượt qua thang điểm của đề.
1,0
1,0
1,0
0,5
0,5