Suy giáp nguyên phát doc

Triệu chứng thần kinh – cơ: - Teo cơ do rối loạn chuyển hóa protein, tuy nhiên thâm nhiễm dạng nhầy ở cơ gây ra hiện tượng giả phì đại.. - Rối loạn kinh nguyệt: thiểu kinh hay vô kinh,

Suy giáp nguyên phát

Bệnh nhân thường là phụ nữ ở lứa tuổi khoảng 50 Triệu chứng xuất hiện từ

từ, dễ lẫn với các triệu chứng quanh tuổi mãn kinh Vì thế khi triệu chứng trở nên rõ rệt thì chẩn đóan mới được đặt ra là quá muộn Suy giáp nguyên phát còn gọi là bệnh phù niêm vì da và niêm mạc bị xâm nhiễm bởi

mucopolysaccharid ưa nước dạng nhầy, phù này là phù cứng, không có dấu

ấn lõm

1 Lâm sàng: Có nhiều nhóm triệu chứng

Triệu chứng da niêm:

- Mặt tròn như mặt trăng, ít biểu lộ tình cảm, trán nhiều nếp nhăn

- Mi mắt phù (nhất là mi dưới)

- Gò má hơi tím, nhiều mao mạch dãn, môi dầy và cũng hơi tím, phần còn lại trên mặt có màu vàng bủng

- Bàn tay, chân dày, ngón thô, đôi khi gan bàn tay, chân có màu vàng

(xanthoderma) Da tay, chân lạnh, thô nhám Da khô, bong vẩy, lông tóc

móng khô, dễ gãy, rụng

- Lưỡi to ra, có dấu ấn răng, tiếng nói khàn

- Vòi Eustache cũng bị thâm nhiễm => ù tai, giảm thính lực Niêm mạc mũi phù nề => ngủ ngáy to

Triệu chứng giảm chuyển hóa:

- Sợ lạnh, thân nhiệt giảm

- Rối loạn điều tiết nước: uống ít, tiểu ít, chậm bài niệu

- Cân nặng tăng dù ăn uống ít, có hiện tượng giả phì đại cơ

- Rối loạn nhu động ruột: táo bón kéo dài

- Giảm tiết mồ hôi rất đáng chú ý

Triệu chứng tim mạch:

- Nhịp chậm < 60 lần/phút (tuy nhiên >60 lần/phút thì không loại trừ suy giáp)

- Huyết áp tâm thu thấp

- Đau vùng trước tim hay cơn đau thắt ngực thực sự, khó thở gắng sức

- Mỏm tim đập yếu, diện tim rộng, tiếng tim mờ

- Có khi tràn dịch màng ngoài tim

Triệu chứng thần kinh – cơ:

- Teo cơ do rối loạn chuyển hóa protein, tuy nhiên thâm nhiễm dạng nhầy ở

cơ gây ra hiện tượng giả phì đại

- Cảm giác duỗi cứng cơ, giảm PX gân xương, kéo dài thời gian PX gân gót, hay bị vọp bẻ

Triệu chứng tâm thần:

- Thường thờ ơ, chậm chạp, trạng thái vô cảm

- Suy giảm các hoạt động cơ thể, hoạt động trí óc, hoạt động sinh dục

Triệu chứng nội tiết:

- Bướu giáp có thể to hay không to

- Rối loạn kinh nguyệt: thiểu kinh hay vô kinh, kèm chảy sữa, hoặc hội chứng mất kinh – chảy sữa, giảm bilido

- Suy thượng thận hồi phục sau điều trị với hormon giáp trạng

2 Cận lâm sàng:

Ảnh hưởng của sự thiếu hụt hormon giáp ở ngoại vi:

CTM: thiếu máu đẳng sắc hay nhược sắc, hồng cầu bình thường hay lớn Cholesterol máu > 3g/l (# 300mg%)

Lipid máu toàn phần và triglyceride máu cũng tăng

CPK tăng > 70UI/l

Định lượng hormon giáp lưu hành:

Iod toàn phần giảm < 4µg/dL

T4 < 3µg/dL

T3 < 80 ng/dL

T3 giảm đơn độc thì không đủ vì có thể gặp trong hội chứng “T3 thấp” Khi

đó, T4 bình thường hay hơi cao, T3 thấp, rT3 tăng và TSH bình thường, có rất nhiều nguyên nhân như trong bệnh lý giảm hấp thu carbon hydrat (kém dinh dưỡng, chán ăn tâm thần, đái tháo đường ), do dùng thuốc:corticoid, thuốc cản quang có iod (tác dụng giảm T3 mạnh), PTU, propanolol, trong các bệnh cấp tính ( nhồi máu cơ tim, bệnh có sốt, bỏng, chấn thương, phẫu thuật ), các bệnh mạn tính đặc biệt là ở gan, thận, ung thư giai đoạn cuối FT3 và FT4 ( T3 và T4 tự do) thường thấp, phản ánh chính xác khả năng sản xuất và dự trữ hormon giáp trạng vì không chịu ảnh hưởng các protein

chuyên chở (TBP)

Định lượng TSH:

TSH luôn luôn tăng, > 10 µIU/mL Đây là dấu hiệu chứng tỏ tổn thương tiên phát tại tuyến giáp.Trong suy giáp thứ phát, TSH có thể bình thường hay

thấp TSH là xét nghiệm nhạy nhất để tầm soát các rối loạn chức năng tuyến

giáp nguyên phát

Xét nghiệm giúp chẩn đoán nguyên nhân:

Nồng độ iod trong nước tiểu 24 giờ: nếu tăng chứng tỏ suy giáp có thề do

quá tải iod, giảm thường là do thiếu iod

Các kháng thể kháng giáp: kháng thể kháng thyroglobulin (antiTg) >1/2500

và kháng thể kháng microsom (antiTPO) > 1/50 cho phép nghĩ đến khả năng

viêm giáp Hashimoto

Siêu âm tuyến giáp: giúp đánh giá về kích thước và các bất thường về giải

phẫu tuyến

Xạ ký tuyến giáp: giúp phân loại các rối loạn sinh tổng hợp giáp trạng

Sinh thiết tuyến giáp qua chọc hút bằng kim nhỏ: phát hiện bất thường về

mặt mô học

3 Chẩn đoán:

4 Điều trị:

Trong 1 số trường hợp suy giáp do thuốc thì có thể hồi phục sau ngưng

thuốc, đa số các TH khác đều phải điều trị thay thế bằng hormon giáp trạng suốt đời

Các chế phẩm dùng trong điều trị suy giáp:

Trên lâm sàng LT4 (levothyroxin) là thuốc được ưu tiên chọn vì: thời gian bán hủy dài (7 ngày) nên chỉ dùng duy nhất 1 lần buồi sáng, ít gây biến

chứng tim mạch hơn LT3, nhất là trên BN >60 tuổi hay có BMV, có nhiều

dạng trình bày, dễ sử dụng: thuốc nước, viên nén, thuốc tiêm Các biệt dược: Synthroid, Levothroid, L.Thyroixine Roche, Levothyrox)