Giáo trình phay mài cơ bản

- Phay, mài được các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song vuông góc, mặt bậc, mặt phẳng nghiêng đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn.. 7 BÀI 1:VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY VẠN NĂ

Trang 1

1

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH

GIÁO TRÌNH

NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG

Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm …………

của………

NAM ĐỊNH, năm2018

Trang 2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

Trang 3

3

LỜI GIỚI THIỆU

Giáo trình môđun Phay mài cơ bản được xây dựng và biên soạn trên cơ sở chương trình khung đào tạo nghề Cắt gọt kim loại đã được trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định phê duyệt dựa vào năng lực thực hiện của người kỹ thuật viên trình độ lành nghề

Trên cơ sở phân tích nghề và phân tích công việc của các cán bộ, kỹ thuật viên

có nhiều kinh nghiệm, đang trực tiếp sản xuất cùng với các chuyên gia đã tổ chức nhiều hoạt động hội thảo, lấy ý kiến v.v , đồng thời căn cứ vào tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng của nghề để biên soạn Ban giáo trình môđun Phay mài cơ bản do tập thể cán bộ, giảng viên, kỹ sư của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định và các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm biên soạn

Ban biên soạn xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Cơ khí & Động lực trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định đã cộng tác, tạo điều kiện giúp đỡ trong việc biên soạn giáo trình Trong quá trình thực hiện, ban biên soạn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, khoa học và trách nhiệm của nhiều chuyên gia, công nhân bậc cao trong lĩnh vực nghề Cắt gọt kim loại Song do điều kiện về thời gian, Mặt khác đây là lần đầu tiên biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình mô đun Phay mài cơ bản được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu của thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai

Giáo trình môđun Phay mài cơ bản được biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hướng thị trường lao động; Tính hệ thống và khoa học; Tính ổn định và linh hoạt; Hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; Tính hiện đại

và sát thực với sản xuất

Giáo trình môđun Phay mài cơ bản nghề Cắt gọt kim loại cấp trình độ Lành nghề đã được Hội đồng thẩm định trường, khoa nghiệm thu và nhất trí đưa vào sử dụng và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khoá đào tạo ngắn hạn hoặc cho công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo

Nam Định, ngày 20 tháng 03 năm 2018 Nhóm biên soạn

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

Bài 1 Vận hành và bảo dưỡng máy phay vạn năng và Sử dụng dụng cụ gá

nghề Phay - Bào

1 Khái niệm cơ bản về gia công phay

2 Máy phay (Cấu tạo, công dụng , Nguyên lý làm việc và phân loại.)

3 Đặc tính kỹ thuật của loại máy phay thông dụng

4.Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng máy phay, bào, cách gá lắp

5 Vận hành máy phay vạn năng

6 Các biện pháp an toàn, bảo quản và bảo dưỡng máy phay vạn năng

Bài 3 Phay mặt phẳng ngang

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng ngang

2 Phương pháp phay mặt phẳng ngang

3 Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục

Bài 4 Phay các mặt phẳng song song,vuông góc

1 Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công

2 Phương pháp phay các mặt phẳng song song, vuông góc trên máy phay

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc

2 Phương pháp phay mặt bậc trên máy phay vạn năng

Bài 6: Phay mặt phẳng nghiêng

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng

2 Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng

Bài 7.Quá trình cắt gọt khi mài và các phương pháp mài và những yếu tố ảnh

hưởng đến chất lượng của bề mặt mài

1 Những đặc điểm khác nhau giữa mài và tiện, phay, bào

2 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của bề mặt mài

Trang 5

2 Tính chất và công dụng của các loại đá mài

5 Ký hiệu, hình dạng của đá mài

Bài 9.Vận hành máy mài phẳng gá lắp và sửa đá mài

1 Đặc tính kỹ thuật của máy mài phẳng

2 Các bộ phân cơ bản của máy mài phẳng

3 Thao tác vận hành máy mài phẳng

4 Phương pháp gá lắp đá mài và rà sửa đá

5 Chăm sóc và bảo dưỡng máy mài

Trang 6

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN BÀO XỌC CƠ BẢN

Tên môn đun: Phay – Bào cơ bản

Mã số mô đun: T512016611

Thời gian mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành:57 giờ; Kiểm tra: 3 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN:

-Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, cơ sở nghề, mô đun nghề: T512015810, T512015910, T512016010, T512016110,

T512016210, T512014811, ,…

- Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN:

- Nhận dạng, lựa chọn đúng các loại: Đồ gá, dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra

- Phay, mài được các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song vuông góc, mặt bậc, mặt phẳng nghiêng đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn

- Được đánh giá qua quá trình, sản phẩm bằng quan sát và bảng kiểm đạt yêu cầu + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

- Biểu lộ tinh thần trách nhiệm, tự giác và hợp tác trong quá trình làm việc

- Cẩn thận, nghiêm túc khi vận hành máy

Trang 7

7

BÀI 1:VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY VẠN NĂNG, SỬ DỤNG DỤNG CỤ GÁ NGHỀ PHAY BÀO

Mục tiêu của bài:

- Trình bày đầy đủ cấu tạo, nguyên lý làm việc, công dụng và phân loại máy phay

và một số đồ gá thông dụng trên máy phay, máy mài

- Trình bày hoạt động của các bộ phận chính, các cơ cấu điều khiển, điều chỉnh và những đặc trưng của máy phay chính xác

- Trình bày được hoạt động của các bộ phận chính, các cơ cấu điều khiển, điều chỉnh và những đặc trưng của các dụng cụ gá thông dụng

- Vận hành, bảo dưỡng máy phay và Sử dụng thành thạo đồ gá thông dụng đúng quy trình và đúng nội quy

Nội dung của bài:

1 Khái niệm cơ bản về gia công phay

2 Máy phay (Cấu tạo, công dụng , Nguyên lý làm việc và phân loại.)

3 Đặc tính kỹ thuật của loại máy phay thông dụng

4.Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng máy phay, mài, cách gá lắp

5 Vận hành máy phay vạn năng

6 Các biện pháp an toàn, bảo quản và bảo dưỡng máy phay vạn năng

1.1 VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAYVẠN NĂNG

1 Khái niệm cơ bản về gia công phay:

Phay là phương pháp gia công phổ biến, có khả năng công nghệ rộng rãi Ngoài phay mặt phẳng, phay còn gia công được nhiều bề mặt định hình khác nhau như phay rãnh, bậc, ren, bánh răng Trong sản suất loạt lớn, khối phay thay thế hoàn toàn cho

bào, xọc (ít) Dao phay có nhiều lưỡi cắt cùng làm việc nên đạt năng suất và chất lượng bề mặt chi tiết cao hơn rất nhiều so với bào, xọc

Phay là phương pháp gia công cắt gọt kim loại có phoi, dưới tác dụng của nhiều lưỡi cắt nhằm tạo ra chi tiết có hình dáng và kích thước theo yêu cầu

Gia công phay được thực hiện trên máy phay đứng, máy phay ngang vạn năng, máy phay giường, máy phay nhiều trục và máy phay chuyên dùng

2 Cấu tạo, công dụng và phân loại máy phay

Cấu tạo máy phay vạn năng

Theo cách bố trí trục chính người ta phân máy phay vạn năng thành 2 loại đó

là máy phay đứng và máy phay ngang

Máy phay đứng là máy có trục chính thẳng đứng, vuông góc với bề mặt làm

Máy phay ngang là máy có trục chính nằm ngang song song với bề mặt làm việc của bàn máy Trong sản suất loạt lớn hoặc khối trên máy phay ngang có ưu điểm là sử dụng tổ hợp dao tự động đạt kích thước

Dù là máy phay ngang hay đứng thì chúng đều được tạo thành bỡi các bộ phận chính sau:

Trang 8

Đế máy: Dùng nâng đỡ các bộ phận khác của máy bao gồm cả thân máy

đồng thời là nơi chứa các dung dịch trơn nguội

Thân máy: Được lắp trên đế máy đồng thời là nơi gá lắp và nâng đỡ toàn

bộ các bộ phận khác của máy

Bàn máy: Thực hiện chuyển động chạy dao thẳng đứng (Sđ) đồng thời là

dao ngang, trên bàn dao dọc là băng máy có rãnh chữ T để gá đặt và kẹp chặt phôi gia công

Hộp tốc độ: Tạo ra các cấp tốc độ cho chuyển động chính (n)

Hộp bước tiến: Tạo ra các bước chuyển động khác nhau của bàn máy khi

chạy tự động

Đầu máy (Máy phay đứng), có thể xoay qua lại một góc 450

Cần ngang (máy phay ngang) Dùng để lắp giá đỡ đỡ trục chính Tùy thuộc

vào số lượng dao và yêu cầu thực tế của chi tiết gia công mà ta lắp 1 hoặc nhiều

giá đỡ phù hợp

Trục chính: Mang dụng cụ cắt và truyền chuyển động quay cho nó Trục

chính có thể nằm ngang hoặc thẳng đứng tuỳ máy

Trang 9

Máy phay giường

-Ngoài ra còn có các loại máy phay khác như :Máy phay thùng, máy phay nhiều trục, máy phay chép hình dùng để gia công các chi tiết có hình dạng phức tạp

Máy phay nhiều trục

Trang 10

1 3 Đặc tính kỹ thuật của máy phay thông dụng:

Tùy thuộc vào từng máy cụ thể, từng hãng sản xuất mà từng máy có các số liệu đặc tính kỹ thuật khác nhau: kích thước máy, khối lượng máy, kích thước vật gia công, số cấp tốc độ, bước tiến, công suất động cơ…

5 Các cơ cấu điều khiển và phương pháp điều chỉnh

Máy được điều khiển thông qua các công tắc điện, nút điều khiển tự động, các tay quay để thực hiện chuyển động chạy dao, các cần gạt để tạo các cấp tốc độ, các cấp bước tiến

Hệ thống điều khiển chung, hệ thống tưới nguội, bôi trơn, chiếu sáng

Trang 11

1.4 Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng máy phay, mài, cách gá lắp

1 Các loại dụng cụ gá đơn giản thường dùng:

Êtô: thường dùng gá kẹp những chi tiết đơn giản mang tính chất chuyên dùng, thường gá những chi tiết dạng khối, hộp…

Ê tô hàm song song có đế xoay

Ê tô xoay vạn năng

Đòn kẹp: Dùng để kẹp trực tiếp các chi tiết lớn hoặc các chi tiết có hình dáng phức

tạp

òn kẹ p

Con

hôi

Gá kẹp chi tiết bằng hàm kẹp: dùng trong sản xuất hàng loạt

Ưu điểm: Đơn giản, tháo lắp nhanh, đạt độ chính xác cao

Gá kẹp chi tiết trên khối V: gá kẹp những chi tiết dạng tròn

Trang 12

Đầu phân độ:

Ngoài các dụng cụ, thiết bị nói trên tùy thuộc vào kết cấu chi tiết gia công mà ta chế tạo ra các dụng cụ gá kẹp cho phù hợp

2 Nguyên tắt chọn và gá lắp dụng cụ gá:

Khi chọn đồ gá gia công cần phải tuân thủ các nguyên tắt sau:

Phù hợp với kích thước và hình dáng của chi tiết gia công

Đơn giản, chính xác và an toàn

Đối với các chi tiết có dạng hình hộp:

Chi tiết có kích thước nhỏ thường dùng êtô để gá kẹp

Chi tiết có kích thước lớn có thể gá trực tiếp trên bàn máy, gá bằng đòn kẹp, hàm kẹp…

Gá bằng đòn kẹp

Đối với chi tiết dạng trụ tròn thường chọn đồ gá bằng khối V

Để chia chi tiết thành nhiều phần bằng nhau như bánh răng, bánh vít ta sử dụng đầu phân độ

Trang 13

Gá kẹp trên khối V

Các biện pháp an toàn trong quá trình sử dụng dụng cụ gá

Chọn đúng dụng cụ gá phù hợp với đặt thù và yêu cầu chi tiết gia công

Hiểu và sử dụng đúng quy trình

Vệ sinh sạch sẽ và thực hiện đúng chế độ bảo dưỡng

1.5.Vận hành máy phay vạn năng

Chuyển động cắt gọt trên máy phay được thực hiện dựa trên nguyên lý cắt gọt

sau: dụng cụ cắt quay theo trục chính, phôi chuyển động thẳng theo bàn máy

Dựa trên nguyên lý đó chuyển động tạo hình trong quá trình phay được thực hiện bởi sự phối hợp đồng thời của 2 chuyển động: Chuyển động chính và chuyển động chạy dao

Chuyển động chính: Là chuyển động quay của dao do trục chính của máy thực hiện Đây là chuyển động chủ yếu thực hiện quá trình cắt tạo ra phoi

Chuyển động chạy dao: Là chuyển động tịnh tiến dọc, ngang, hoặc thẳng đứng

do bàn máy mang phôi thực hiện, chúng thường vuông góc với trục dao Đây là chuyển động để thực hiện quá trình cắt liên tục và cắt hết chiều dài chi tiết

1.6 Các biện pháp an toàn, bảo quản và bảo dưỡng máy

Nhằm đảm bảo độ chính xác của máy, năng suất khi cắt gọt, đồng thời đảm bảo tuổi thọ của máy

Lau chùi máy

Trước khi lau chùi máy phải dừng hẵn máy, dọn phoi bằng băng xô, chổi mềm, dùng giẻ tẩm dầu mazút lau sạch sau đó dùng giẻ khô, sạch lâu lại Nếu nghỉ lâu ngày phải bôi một lớp dầu mỡ lên trên máy để chóng rỉ rét

Tra dầu mỡ

Thường xuyên theo dõi dầu mỡ qua kính sáng (Hộp tốc độ, hộp chạy dao có dầu mỡ đã đúng lượng quy định chưa), nếu thiếu phải bổ sung cho đủ, trong trường hợp nghỉ làm việc quá lâu ngày dầu mỡ có những hiện tượng biến chất, ta nên thay dầu, mỡ mới Ngoài ra phải cho dầu vào đầu trượt hàng ngày theo chỉ dẫn được gắn trên thân máy, các băng trượt đầu dao, bàn máy ngang, lên xuống, kiểm tra dầu mỡ xem có hiện tượng tắc thì phải sửa chữa ngay

Chú ý: Chủng loại dầu, mỡ phải đứng với lý lịch máy

Trang 14

BÀI 2 SỬ DỤNG DAO PHAY

- Trình bày đầy đủ cấu tạo, công dụng của một số dao phay thông dụng

- Nhận dạng, lựa chọn, sử dụng phù hợp các loại dao phay vào công việc cụ thể

và phương pháp gá lắp dao phay trên máy đúng quy trình, nội quy

1.1 Các loại dao phay trụ: Dùng phay mặt phẳng, mặt bậc…

1.2.Dao phay mặt đầu: Dùng phay mặt phẳng, mặt bậc

Trang 15

1.3 Dao phay ngón: dùng phay mặt phẳng nhỏ, hẹp, phay rãnh, bậc…

1.4 Dao phay đĩa: Phay rãnh, bậc…

1.5 Các loại dao phay khác

Dao phay góc kép

Dao phay cung tròn lồi

Dao cắt

Dao phay modull

Dao phay cung lõm

Gá lắp và điều chỉnh dao:

Gá lắp dao phay trụ:Lắp trục dao lên máy phay ngang

Đai ốc xiết trục dao

Đai ốc xiết giá đở

Trục dao

Dao phay trụ

Khâu định vị( Bạc)

Ốc cố định xà đở(cần ngang)

Trang 16

Trục xiết rút dao

Bạc lót

Lắp dao lên trục dao:

Bạc định vị Lắp trục gá vào trục chính máy phay

Lắp và định vị giá đỡ

Lắp dao lên trục gá

Trang 17

Hoặc lắp dao tổ hợp có chiều xoắn trái phải ngược nhau Tóm lại :

Nếu dao có chiều xoắn phải, nên lắp dao sao cho có chiều quay ngược chiều kim đồng hồ

Nếu dao có chiều xoắn trái, nên lắp dao có chiều quay cùng chiều kim đồng hồ

2.2 Lắp dao phay mặt đầu trên máy phay đứng:

Lắp dao mặt đầu lên trục

Lắ p dao và trụ c dao lên trụ c chính máy

phay

Các biện pháp an toàn khi sử dụng dao:

Tránh va đập

Chọn dao phù hợp với vật liệu gia công

Đảm bảo chế độ làm nguội trong quá trình gia công

Trang 18

BÀI 3 PHAY MẶT PHẲNG NGANG

- Xác định đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết cần gia công

- Lựa chọn được dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra, dụng cụ gá lắp phù hợp cho từng bước công nghệ

- Thực hiện các bước gia công đúng trình tự và phay mặt phẳng ngang đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng ngang

2 Phương pháp phay mặt phẳng ngang

Ra – Sai lệch số học trung bình của prôfin Ra được xác định theo công thức:

Rz - Chiều cao mấp mô prôfin theo 10 điểm Rz được xác định theo công thức:

Trang 19

Chú ý: Đối với độ nhám thô và rất tinh, việc kiểm tra chỉ áp dụng cho Rz Đối với độ

nhám trung bình, việc kiểm tra chỉ áp dụng cho Ra

3.2.Phương pháp phay mặt phẳng ngang

1 Phay mặt phẳng ngang bằng dao phay trụ ( thực hiện trên máy phay ngang)

2.2 Phương pháp phay đối xứng:

Khái niệm : tâm dao và trục đối xứng của chi tiết gia công trùng nhau

Để quá trình phay là tốt nhất nên chọn dao có đường kính khoảng 1,4 lần bề rộng chi tiết và cho phần phay nghịch lớn hơn phần phay thuận

Trang 20

3.3 Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục

Sai số về kích thước do sai số dịch chuyển của bàn máy theo phương cần thiết, sai số hiệu chỉnh chiều sâu cắt làm cho kích thước đạt được không đúng Do quá trình đo kiểm

Sai số về hình dáng hình học bề mặt (độ phẳng, độ thẳng không đạt) xuất hiện khi gia công những chi tiết với chiều sâu cắt lớn, đặt biệt là khi lượng dư gia công không đều, hoặc là do hệ thống công nghệ kém cứng vững

Độ nhẵn bóng bề mặt thấp nguyên nhân do mài dao không tốt; dao bị đảo; dao bị mòn; chọn chế độ cắt không phù hợp; dung dịch làm nguội không hợp lý

Trang 21

3.3.CÁC DẠNG SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC:

1 Sai số về kích thước

Nguyên nhân

- Sai số khi dịch chuyển bàn máy

- Hiệu chỉnh chiều sâu cắt sai

- Sai số do quá trình kiểm tra

Biện pháp khắc phục

- Thận trọng khi điều chỉnh máy

- Sử dụng dụng cụ kiểm tra và phươngpháp kiểm tra chính xác

2 Sai số về hình dạng hình học (độ không phẳng, không thẳng)

- Sai hỏng trong quá trình gá đặt

- Sự rung động quá lớn trong khi phay

- Chọn chuẩn gá và gá phôi chính xác

- Hạn chế sự rung động của máy, phôi,dụng cụ cắt

3 Sai số về vị trí tương quan giữa các bề mặt (độ song song của mặt ngang)

- Gá kẹp chi tiết không chính xác

không cứng vững

- Không làm sạch mặt gá trước khi gá để

gia công các mặt phẳng tiếp theo

- Sử dụng dụng cụ đo không chính xác

- Điều chỉnh độ song song, vuông góc khi

gá kẹp phôi trên êtô không chính xác

- Gá kẹp đủ chặt

- Làm sạch bề mặt trước khi gá

- Sử dụng và đo chính xác

- Sử dụng mặt chuẩn gá và phương pháp gá đúng kỹ thuật

Trang 22

3.4 Lập trình tự các bước phay mặt phẳng ngang

- Xác định được tất cả các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công, kích thước như bản vẽ

- Độ cân xứng,

- Độ nhám

- Đủ các loại dao phay và các yêu cầu kỹ thuật của nó

- Dầu bôi trơn ngang mức quy định

- Tình trạng máy móc làm việc tốt, an toàn

3

trí và chiều sâu của lưỡi cắt

- Kẹp chặt dao

- Gá phôi có độ không tương xứng giữa mặt chuẩn gá và mặt phẳng ngang

- Rà phôi đúng kỹ thuật, độ song song và vuông góc giữa phôi và hướng tiến dao

- Điều chỉnh chế độ cắt hợp lý

- Xác định chính xác vị trí cần gia công

- Đúng kích thước, độ nhám và các yêu cầu kỹ thuật khác

- Thực hiện công tác vệ sinh công nghiệp

- Giao nộp thành phẩm

- Ghi sổ bàn giao ca

Trang 23

BÀI 4 PHAY MẶT PHẲNG SONG SONG – VUÔNG GÓC

- Xác định các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết cần gia công đầy đủ và chính xác

- Lựa chọn được dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra, dụng cụ gá lắp cho chi tiết phù hợp và cho hiệu quả cao

- Thực hiện các bước gia công phay đúng trình tự và phay các mặt phẳng ngang, song song, vuông góc đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn

1 Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công

2 Phương pháp phay các mặt phẳng song song, vuông góc trên máy phay vạn năng

4 Các bước tiến hành

4.1.Yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng song song và vuông góc

Sai số hình học

Độ không phẳng Độ không thẳng Sai số vị trí tương quan

Độ không song song

Độ không vuông góc

Độ nhẵn bề mặt

Độ chính xác kích thước gia công

4.2 Phương pháp phay các mặt phẳng song song, vuông góc trên máy phay vạn năng:

1 Phay mặt phẳng song song – vuông góc bằng dao phay mặt đầu:

Phay trên máy phay đứng

Phay trên máy phay ngang

Trang 24

2 Phay mặt phẳng song song – vuông góc bằng dao phay trụ:

Phay thuận: Phay nghịch

3 Trình tự phay các mặt phẳng song song – vuông góc:

Phay mặt phẳng ngang A đảm bảo phẳng, và độ đạt bóng yêu cầu

Phay mặPhay mặt phẳng C đảm bảo phẳng, Đạt độ bóng, và vuông góc với mặt phẳng A Phay mặt phẳng D đảm bảo phẳng, đạt độ bóng, đúng kích thước, song song với mặt phẳng C và vuông góc với mặt phẳng A

Kiểm tra

Kiểm tra độ không vuông góc

Trang 25

Nguyên nhân

- Sai số do quá trình kiểm tra

- Hạn chế sự rung động của máy, phôi,dụng cụ cắt

3 Sai số về vị trí tương quan giữa các bề mặt (độ song song, độ vuông góc)

- Điều chỉnh độ song song, vuông góc khi

gá kẹp phôi trên êtô không chính xác

Trang 26

4.4 Lập trình tự các bước phay mặt song song, vuông góc

- Xác định được tất cả các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công, kích thước như bản vẽ

- Độ cân xứng,

- Độ nhám

- Đủ các loại dao phay và các yêu cầu kỹ thuật của nó

3

- Kẹp chặt dao

Trang 27

BÀI 5 PHAY MẶT BẬC

- Xác định đúng các yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc

- Lựa chọn được dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra, dụng cụ gá lắp cho chi tiết hợp lý

- Tính toán và điều chỉnh bàn máy, dao tương ứng và thực hiện đúng trình tự các bước gia công Phay mặt bậc một phía và mặt bậc hai phía trên máy phay bằng các phương pháp phay thích hợp đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc

2 Phương pháp phay mặt bậctrên máy phay vạn năng

5.1 PHAY MẶT BẬC

1 Yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc:

Độ không song song giữa các bậc

Dung sai kích thước gia công

Sai số hình học

Sai số vị trí

5.2.Phương pháp phay mặt bậc trên máy phay vạn năng:

Phay mặt bậc bằng dao phay trụ:

Lựa chọn dao phay:

Đường kính dao trụ D >2t +d +10mm Chiều rộng dao B >B' + 3÷5 mm

d : đường kính ngoài của khâu định vị

t : ciều sâu của bậc

B' : chiều rộng bậc

Điều chỉnh máy để đạt kích thước:

Điều chỉnh vị trí dao đạt kích thước B bằng cách theo vạch dấu; bằng phương pháp rà chạm dao; phay bằng phương pháp cắt thử cắt dần từng lớp mỏng 1÷2mm, lát cắt tinh khoảng 0,5mm

Đo và điều chỉnh máy để đạt chiều sâu cắt (t) của bậc

Trình tự phay mặt bậc

Trang 28

3 Phay mặt bậc bằng dao phay mặt đầu:

Nguyên tắt chọn dao:

Đường kính dao phay phải lớn hơn bề rộng của bậc Chiều dài dao phay phải lớn hơn chiều sâu của bậc Chọn dao răng thưa cho những vật liệu có độ dẻo cao

Phay trên máy phay ngang

Điều chỉnh máy để đạt kích thước:

Điều chỉnh vị trí dao đạt kích thước B bằng cách theo vạch dấu; bằng phương pháp rà chạm dao; hay bằng phương pháp cắt thử

Đo và điều chỉnh để đạt chiều sâu cắt (t) của bậc

Trang 29

Dùng để phay các bậc có bề mặt hẹp

Dao phải có đường kính lớn hơn bề mặt bậc

Dao phay ngón chui trụ

Dao phay ngón chui côn

Một số loại dao phay ngón thường dùng:

Dao phay ngón 5 lưỡi cắt

Trình tự thực hiện:

Điều chỉnh máy để đạt kích thước gia công

Khi phay bậc chọn chiều quay nghịch

2.4 Phay bậc bằng dao phay đĩa:

Dao phay đĩa có 2 loại cơ bản:

Dao phay đĩa 1 lưỡi cắt

Dao phay đĩa 3 lưỡi cắt

Điều chỉnh dao:

Cho dao chạm cử so dao

Điều chỉnh theo kích thước h

Rà dao chạm vào chi tiết

Điều chỉnh đạt kích thước a

a = c + b

Kỹ thuật rà dao:

Dùng băng giấy mõng để rà dao

Chú ý : cho dao đứng yên, di chuyển bàn máy đến khi băng giấy chạm nhẹ giữa dao và

phôi

Dùng vạch phấn để rà dao

Trang 30

Chú ý : cho dao quay, di chuyển bàn máy đến khi dao hớt đi một lớp phấn mỏng

3 Các dạng sai hỏng thường gặp:

Chiều dài lưỡi cắt lớn làm ảnh hưởng đến độ chính xác

Sai kích thước do điều chỉnh sai

Độ nhẳn kém do dao mòn, do chọn lượng chạy dao lớn, do cắt dày

Một số chi tiết thường sử dụng:

Mộng đuôi én, sóng trượt dẫn hướng hình V thường gặp trên những máy cắt kim loại, như: máy tiện máy phay, máy bào, máy mài…

Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng:

Phương pháp gá nghiêng phôi:

Gá phôi theo vạch dấu:

Giao tuyến mặt phẳng nghiêng được vạch dấu

Gá phôi lên êtô

Dùng mũi vạch để rà cho vạch dấu song song Phay như phay mặt phẳng song song bằng dao trụ

hay dao mặt đầu

Trang 31

Nguyên nhân

- Sai số do kiểm tra

- Hạn chế sự rung động của máy,phôi,dụng

cụ cắt

3 Sai số về vị trí tương quan giữa các bề mặt (độ song song, độ vuông góc)

- Điều chỉnh độ vuông góc khi gá kẹp phôi

trên êtô không chính xác

Trang 32

-

Đủ các loại dao phay và các yêu cầu kỹ thuật của nó

3

- Kẹp chặt dao

- Điều chỉnh dao chi tiết, hợp lý đúng góc

độ

Trang 33

Bài 6: PHAY MẶT PHẲNG NGHIÊNG

Mục tiêu của bài:

- Xác định đúng các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng

- Lựa chọn được dụng cụ cắt, dụng cụ kiểm tra, dụng cụ gá lắp cho chi tiết hợp lý

- Tính toán và điều chỉnh bàn máy, dao tương ứng và thực hiện đúng trình tự các bước gia công Phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay bằng các phương pháp phay thích hợp đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn

Nội dung của bài:

1 Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng

2 Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng

6.1.Yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng:

Đảm bảo góc độ chính xác giữa mặt phẳng nghiêng và mặt phẳng ngang Đảm bảo độ nhẵn bóng trên các bề mặt

Đảm bảo độ đối xứng giữa hai mặt nghiêng nếu là mặt nghiêng hai phía

Đảm bảo độ nhẵn bóng trong các bề mặt

Đảm bảo kích thước

*Một số chi tiết thường sử dụng:

Mộng đuôi én, sóng trượt dẫn hướng hình V

thường gặp trên những máy cắt kim loại, như: máy

tiện máy phay, máy bào, máy mài…

6.2.Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng:

- Phương pháp gá nghiêng phôi:

HH Gá phôi theo vạch dấu:

Giao tuyến mặt phẳng nghiêng được vạch dấu

Gá phôi lên êtô

Dùng mũi vạch để rà cho vạch dấu song song Phay

như phay mặt phẳng song song bằng dao trụ

hay dao mặt đầu

2.1.2 Gá nghiêng phôi bằng góc chêm:

Khi gá phôi trên êtô; không dùng chêm

song song mà dùng chêm góc, góc

của chêm bằng với góc nghiêng của chi

tiết

Sau khi gá đặt, phay mặt phẳng

nghiêng như khi phay mặt phẳng song

song

Trang 34

2.1.3 Gá theo thước góc, dưỡng góc:

2.1.4 Gá bằng êtô xoay vạn năng:

Ê tô quay được theo 3 hướng

2.1.5 Gá nghiêng phôi bằng đồ gá nghiêng vạn năng:

Phay mặt phẳng nghiêng với đồ gá xoay vạn

năng trên máy phay ngang

1- Ốc diều chỉnh 2-vạch khắc độ 3- Rảnh gá phôi

Trang 35

2.1.6 Phay rãnh nghiêng có bề rộng nhỏ ta dùng dao phay góc:

Dao phay góc đơn

Dao phay góc kép

2.1.7 Phay mặt phẳng nghiêng bằng phương pháp nghiêng đầu dao:

a Kết cấu đầu máy phay đứng

Cấu tạo đầu phay đứng

1 -bulông định vị

2- phần cố định

3- móc treo

4- vạch khắc độ 5- trục chính 6- phần xoay được 7,8-các bánh răng truyền động Các vị trí xoay của đầu phay

Đầu phay có thể xoay được trên mặt

Một vài loại đặc biệt có thể xoay được trong mặt phẳng yoz

b Phay mặt phẳng nghiêng bằng mặt trụ của dao:

c Phay mặt phẳng nghiêng bằng dao phay mặt đầu:

Tiêu đề	Giáo trình phay mài cơ bản
Tác giả	Nhóm biên soạn
Trường học	Trường cao đẳng công nghiệp Nam Định
Chuyên ngành	Cắt Gọt Kim Loại
Thể loại	Giáo trình
Năm xuất bản	2018
Thành phố	Nam Định

Định dạng
Số trang	71
Dung lượng	1,06 MB