LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP TÓM TẮT PAGE 1 Kính thưa PGS TS Nguyễn Huy Oánh Chủ tịch Hội đồng Kính thưa quý thầy, quý cô trong Hội đồng Kính thưa PGS TS Phạm Thanh Khiết người hướng dẫn khoa học Kính thưa quý[.]
Trang 1Kính thưa PGS.TS Nguyễn Huy Oánh - Chủ tịch Hội đồng
Kính thưa quý thầy, quý cô trong Hội đồng
Kính thưa PGS.TS Phạm Thanh Khiết - người hướng dẫn khoa học Kính thưa quý vị đại biểu và các bạn
Được sự cho phép của Hội đồng, học viên xin trình bày tóm tắt luận văn của mình như sau:
Về tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của Đảng và nhân dân ta, chiến sĩ cộng sản quốc tế lỗi lạc, danh nhân văn hoá thế giới Người đã để lại cho Đảng và nhân dân ta di sản lý luận vô cùng quý giá, soi sáng công cuộc đổi mới sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Trong đó, những tư tưởng cơ bản của Người về phát triển sản xuất nông nghiệp không những có ý nghĩa thực tiễn to lớn, mà còn là cơ sở lý luận vô cùng quan trọng, đã và đang được các cấp bộ Đảng và chính quyền vận dụng để xây dựng phát triển nền kinh tế nông nghiệp nước ta đi lên theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Sau 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nông nghiệp nước ta cơ bản đã chuyển sang sản xuất hàng hoá, tốc độ tăng trưởng khá cao và liên tục trong nhiều năm Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp nước ta vẫn còn nhiều mặt bất cập, thiếu tính bền vững
Quảng Ngãi, một tỉnh duyên hải miền Trung, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp của tỉnh tăng trưởng tương đối ổn định, tự đảm bảo được lương thực và bước đầu chuyển dịch theo hướng CNH, HĐH Song, cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh còn lạc hậu, chuyển dịch chậm, kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng
Kính thưa Hội đồng!
Từ trước đến nay, Đảng ta luôn khẳng định quyết tâm xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Tháng 12 năm 2003 Trung ương Đảng và Chính phủ đã
Trang 2quyết định đưa tư tưởng Hồ Chí Minh thành một môn học vào giảng dạy và học tập trong các trường cao đẳng và đại học của cả nước
Bản thân học viên là người trực tiếp làm công tác giảng dạy Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ về mặt lý luận, nâng cao trình độ nhận thức phục vụ cho công tác giảng dạy và góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất nông nghiệp phát triển là điều hết sức cần thiết
Với những lý do trên, học viên chọn đề tài “Vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi” làm luận
văn thạc sỹ là có ý nghĩa thiết thực
Về tình hình nghiên cứu
Hiện nay chưa có một đề tài nào nghiên cứu về việc vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh vào phát triển nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi
Liên quan đến đề tài của luận văn, đến nay đã có một số công trình nghiên cứu ở những góc độ khác nhau Trong số đó, đặc biệt là tác phẩm:
“Tư tưởng kinh tế Hồ Chí Minh với xây dựng nền kinh tế định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay” của PGS.TS Nguyễn Huy Oánh, đã đặt cơ sở, gợi mở những
ý tưởng ban đầu để luận văn tiếp tục đi sâu nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi
Về mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục tiêu nghiên cứu:
Một là: Nắm vững những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về
sản xuất nông nghiệp và tình hình vận dụng những tư tưởng đó vào thực tiễn
đổi mới, để từ đó nâng cao nhận thức phục vụ cho công tác giảng dạy hiện nay của bản thân.
Hai là: Đề xuất phương hướng, giải pháp chủ yếu tiếp tục vận dụng có hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần thúc đẩy phát triển, chuyển dịch mạnh mẽ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
- Luận văn có nhiệm vụ:
1 Trình bày, luận giải làm sáng tỏ những tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp
Trang 32 Phân tích, đánh giá quá trình vận dụng những tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp vào trong thực tiễn đổi mới ở nước ta, mà trọng tâm ở tỉnh Quảng Ngãi
3 Xác định những phương hướng, giải pháp chủ yếu để tiếp tục quán triệt sâu sắc và vận dụng tốt tư tưởng Hồ Chí Minh vào thúc đẩy sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi phát triển, chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung luận văn kết cấu thành 3 chương, 7 tiết
Chương 1: NHỮNG TƯ TƯỞNG CƠ BẢN CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ SỰ VẬN DỤNG NHỮNG TƯ TƯỞNG ĐÓ VÀO ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI CỦA ĐẢNG (gồm 2 tiết)
Tiết 1: Những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp.
Trong tiết này, luận văn tập trung vào 3 tư tưởng cơ bản của Người
Một là: Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp toàn
diện bao gồm cả trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp, nghề phụ gia đình, với cơ cấu hợp lý, bổ sung cho nhau, cùng phát triển mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hoá lớn, hiệu quả cao và bền vững
Hai là: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đẩy mạnh công tác thuỷ lợi, phòng
chống hạn hán, lũ lụt; chọn giống, cải tiến nông cụ, sử dụng máy móc, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để đưa sản xuất nông nghiệp nước ta tiến lên sản xuất lớn
Ba là: Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác hoá, xã hội hoá sản xuất Hợp
tác hoá nông nghiệp phải tiến hành từng bước, từ thấp đến cao, bắt đầu từ tổ đổi công từng vụ, từng việc đến tổ đổi công thường xuyên rồi mới lên hợp tác bậc nhất, sau đó tiến tới hợp tác xã bậc cao Hợp tác hoá chưa đủ, muốn đưa nông nghiệp lên sản xuất lớn còn phải xã hội hoá nông nghiệp
Trang 4Tiết 2: Vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp vào thực tiễn đổi mới ở Việt Nam
Luận văn đã tập trung trình bày sự vận dụng những tư tưởng cơ bản của
Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp vào trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn phát triển sản xuất nông nghiệp, nhất là từ Đại hội VI (1986) đến nay, cố gắng nêu lên những kết quả đạt được cũng như những tồn tại cần phải khắc phục
Chương 2: TÌNH HÌNH VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH QUẢNG NGÃI
Chương 2 được kết cấu gồm 3 tiết:
Tiết 1: Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp thể hiện trong Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi
Luận văn đã cố gắng thể hiện rõ sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng về phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện, về ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hoá nông nghiệp, về phát triển kinh tế tập thể xây dựng quan hệ sản xuất mới được phản ánh trong Nghị quyết của đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi qua các kỳ Đại hội, đặc biệt là từ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV đến nay
Tiết 2: Những thành tựu và hạn chế trong việc triển khai thực hiện
tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi
Một mặt, luận văn đã khẳng định những kết quả đã đạt được về tốc độ gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành và nội
bộ ngành, về sản lượng lương thực, sản lượng thuỷ sản, phát triển tiểu thủ công nghiệp, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, đầu tư xây dựng kết cấu
hạ tầng, phát triển thuỷ lợi, giao thông, điện lực, bưu chính viễn thông
Mặt khác, luận văn đã chỉ rõ những tồn tại, yếu kém, đặc biệt cho thấy kinh tế nông nghiệp, nông thôn Quảng Ngãi hiện nay đang đối mặt với những khó khăn thách thức lớn; đó là:
Trang 5- Cơ cấu kinh tế nông nghiệp lạc hậu và chuyển dịch chậm, tỷ trọng chăn nuôi, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ còn quá thấp
- Tiềm lực khoa học và công nghệ yếu, chưa thật sự trở thành động lực thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển mạnh mẽ
- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nói chung, công nghiệp hoá, hiện đại hoá sản xuất nông nghiệp, nông thôn nói riêng
- Phần lớn hợp tác xã sau chuyển đổi hoạt động cầm chừng Trình độ, năng lực quản lý và tổ chức sản xuất kinh doanh của Ban quản trị hợp tác xã rất thấp
- Đời sống người dân ở nông thôn có nhiều khó khăn, hộ nghèo chiếm tỷ
lệ khá cao Kết quả điều tra hộ nghèo vào cuối năm 2005 theo chuẩn mới, toàn tỉnh có 87.862 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 31,94% so với tổng số hộ dân cư trong toàn tỉnh Tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực thành thị chiếm 17,87%, khu vực nông thôn chiếm 34,32%, còn 6 huyện miền núi thì tỷ lệ hộ nghèo lên tới 74, 95%; đồng bào dân tộc thiểu số có hơn 85% số hộ nghèo
Tiết 3: Nguyên nhân của những thành tựu, hạn chế trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào phát triển nông nghiệp ở tỉnh Quảng Ngãi.
Trong tiết này, luận văn tập trung làm rõ nguyên nhân của tồn tại, yếu kém trong cả mặt nhận thức và chỉ đạo tổ chức thực hiện
+ Về mặt nhận thức:
1 Lĩnh hội tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp toàn diện trong các cấp uỷ đảng, chính quyền, mặt trận đoàn thể và nhân dân chưa thật đầy đủ, chưa thật sâu sắc
2 Nhận thức của các cấp uỷ đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể, mà nhất là ở cấp cơ sở về nội dung công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn còn nhiều hạn chế, thiếu tính thực tế
3 Một số cán bộ, đảng viên quan niệm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn theo lối tư duy xưa cũ, cho rằng công nghiệp hoá đó là việc xây dựng các
xí nghiệp công nghiệp có quy mô lớn thuộc trách nhiệm của Trung ương, của
Trang 6Nhà nước, chứ không phải là việc của địa phương Tư tưởng ỷ lại, trông chờ
vào cấp trên vẫn còn nặng nề
4 Trình độ nhận thức và nắm bắt thông tin về khoa học, kỹ thuật và công nghệ sản xuất nông nghiệp của cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn tỉnh còn nhiều hạn chế
5 Nhận thức về kinh tế hợp tác và hợp tác xã hiện nay vẫn chưa có sự thống nhất cao Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và nhân dân vẫn chưa hiểu đúng mô hình hợp tác xã kiểu mới
+ Về việc tổ chức thực hiện:
1- Các cấp uỷ đảng chậm đổi mới phương thức lãnh đạo, lúng túng trong công tác vận động quần chúng thực hiện các mục tiêu chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn
2- Công tác chỉ đạo, điều hành của uỷ ban nhân dân các cấp và các cơ quan, ban ngành bộc lộ nhiều yếu kém Năng lực tham mưu và triển khai tổ chức thực hiện của các cơ quan chuyên môn trong bộ máy hành chính các cấp yếu, thiếu đồng bộ Cải cách hành chính chưa theo kịp yêu cầu
3- Các cấp chính quyền và các cơ quan chức năng buông lỏng chức năng quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường Tài nguyên đất, nước, rừng, biển, chưa được quản lý, khai thác, sử dụng hợp lý, có hiệu quả
4- Hoạt động của mặt trận, đoàn thể nhân dân từng nơi, từng lúc chưa bám sát mục tiêu chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn Phương thức hoạt động còn nặng tính chất hành chính, thiếu sáng tạo, chưa tạo ra được các phong trào thi đua phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn
5- Công tác tổng kết thực tiễn rút kinh nghiệm và việc xây dựng các mô hình tiên tiến điển hình để nhân ra diện rộng thực hiện chưa tốt
Trang 7Chương 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ QUÁN TRIỆT VÀ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH QUẢNG NGÃI TRONG THỜI GIAN TỚI
Để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp Quảng Ngãi phát triển, chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng CNH, HĐH
Một là: Tổ chức thực hiện tốt việc học tập, tuyên truyền, phổ biến quán
triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn Trong công tác tuyên truyền, bên cạnh việc đẩy mạnh hoạt động của các cơ quan thông tin đại chúng, cần phải hết sức coi trọng công tác tuyên truyền miệng
Hai là: Tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp toàn diện để tạo bước
chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hoá Trong đó công tác quy hoạch phải được đặt lên hàng đầu và đặt trong mối quan hệ tổng thể của cả nước và thị trường quốc tế
Ba là: Bằng nhiều phương thức khác nhau tích cực huy động các nguồn
lực (nguồn lực tại chỗ trong nhân dân, nguồn lực trong các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, nguồn vốn ngân sách địa phương, nguồn vốn đầu tư của Trung ương, vốn đầu tư nước ngoài) để tiếp tục xây dựng phát triển kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn
Bốn là: Phát triển lực lượng sản xuất gắn liền với việc củng cố hoàn thiện
quan hệ sản xuất, xây dựng phát triển cơ cấu kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN Nhanh chóng hoàn thành việc sắp xếp, đổi mới hoạt động của các doanh nghiệp chế biến nông lâm thủy sản Tiếp tục chuyển đổi, nâng cao hiệu quả các hợp tác xã nông nghiệp; phát triển mô hình kinh tế trang trại
Năm là: Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện một số chính sách liên quan trực
tiếp đến kinh tế nông nghiệp, nông thôn như: chính sách đất đai, chính sách đầu tư, chính sách tài chính - tín dụng, chính sách đào tạo để tạo ra môi trường và động lực thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển mạnh mẽ
Trang 8KẾT LUẬN
Những tư tưởng của Người về phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện;
về đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp; về hợp tác hoá, xã hội hoá sản xuất, xây dựng quan
hệ sản xuất mới trong nông nghiệp, nông thôn là điển hình của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào trong điều kiện thực tiễn kinh
tế xã hội cụ thể ở nước ta
Ngày nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của tiến bộ khoa học, công nghệ
và những đòi hỏi khắt khe của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Những tư tưởng chủ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp không những còn nguyên giá trị, mà còn có ý nghĩa lịch sử cả về mặt lý luận và thực tiễn Những tư tưởng đó đã và đang là kim chỉ nam hướng dẫn chúng
ta con đường tiến tới mục tiêu dâu giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh
Vì vậy trong thời gian tới, nếu những giải pháp luận văn đề xuất đựơc tổ chức thực hiện tốt thì kinh tế nông nghiệp của tỉnh sẽ chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, góp phần đưa tỉnh Quảng Ngãi nhanh chóng thoát ra khỏi tình trạng nghèo, kém phát triển và trở thành Tỉnh
có trình độ phát triển kinh tế - xã hội khá trong khu vực
Kính thưa Hội đồng!
Kính thưa quý thầy cô giáo
Thưa các bạn
Để hoàn thành luận văn này, trong quá trình thực hiện học viên đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của quý thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp, các cơ quan ban ngành trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là sự chỉ dẫn chu đáo của PGS.TS Phạm Thanh Khiết - người trực tiếp hướng dẫn khoa học Học viên xin chân thành cảm ơn!