Hình nào biểu diễn đúng hướng lực tù tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ A Câu 11.. Hình
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 2 LỰC TỪ - CẢM ỨNG TỪ
A KIẾN THỨC CẦN NHỚ
+ Tại mỗi điểm trong không gian có từ trường xác định một vectơ cảm ứng từ :
− Có hướng trùng với hướng của từ trường;
− Có độ lớn bằng , với F là độ lớn của lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện có độ dài , cường độ I, đặt vuông góc với hướng của từ trường tại điểm đó
Đơn vị cảm ứng từ là tesla (T)
+ Lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện đặt trong từ trường đều, tại đó cảm ứng từ là :
− Có điểm đặt tại trung điểm của ;
− Có phương vuông góc với và ;
− Có chiều tuân theo qui tắc bàn tay trái;
− Có độ lớn:
B TRẮC NGHIỆM LÝ THUYẾT
Câu 1 Chọn một đáp án sai "lực từ tác dụng lên một dây dẫn có dòng điện đi qua đặt vuông góc với đường
sức từ sẽ thay đổi khi":
A dòng điện đổi chiều B từ trường đổi chiều
C cường độ dòng điện thay đổi D dòng điện và từ trường đồng thời đổi chiều
Câu 2 Đáp án nào sau đây đúng khi nói về tương tác giữa hai dòng điện thẳng song song:
A cùng chiều thì đẩy nhau B cùng chiều thì hút nhau
C ngược chiều thì hút nhau D cùng chiều thì đẩy, ngược chiều thì hút
Câu 3 Chọn một đáp án sai:
A Khi một dây dẫn có dòng điện đặt song song với đường cảm ứng từ thì không chịu tác dụng bởi lực từ
B Khi dây dẫn có dòng điện đặt vuông góc với đường cảm ứng từ thì lực từ tác dụng lên dây dẫn là cực đại
C Giá trị cực đại của lực từ tác dụng lên dây dẫn dài có dòng điện đặt trong từ trường đều B là
Trang 2A lần B lần C lần D lần
Câu 5. Đặt một khung dây dẫn hình chữ nhật có dòng điện chạy qua trong từ trường sao cho mặt phẳng khung dây vuông góc với các đường cảm ứng từ chiều như hình vẽ thì lực từ có tác dụng
A làm dãn khung B làm khung dây quay.
C làm nén khung D không tác dụng lên khung
Câu 6 Khung dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều chịu tác dụng của ngẫu lực từ khi
A mặt phẳng khung vuông góc với các đường cảm ứng từ
B mặt phẳng khung song song với các đường cảm ứng từ
C mặt phẳng khung hợp với đường cảm ứng từ một góc
D mặt phẳng khung ở vị trí bất kì
Câu 7 Các tương tác sau đây, tương tác nào không phải là tương tác từ
A tương tác giữa hai nam châm B tương tác giữa hai dây dẫn mang dòng điện.
C tương tác giữa các điện tích đứng yên D tương tác giữa nam châm và dòng điện.
Câu 8 Người ta thường có thể xác định chiều của lực từ tác dụng lên một đoạn dây mang dòng điện thẳng bằng quy tắc nào sau đây
A quy tắc bàn tay phải B quy tắc cái đinh ốc
C quy tắc nắm tay phải D quy tắc bàn tay trái.
Câu 9 Ống dây điện trên hình vẽ bị hút về phía thanh nam châm Hãy chỉ rõ cực
của thanh nam châm
A đầu P là cực dương, đầu Q là cực âm.
B đầu P là cực nam, đầu Q là cực bắc
Trang 3C đầu P là cực bắc, đầu Q là cực nam.
D đầu P là cực âm, đầu Q là cực dương.
Câu 10 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực tù tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
A
Câu 11 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Câu 12 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Câu 13 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực tù tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong tù trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
A
Câu 14 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Trang 4Câu 15 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
A
Câu 16 Hình nào biếu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
A
Câu 17 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
A
Câu 18 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
Trang 5Câu 19 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
Câu 20 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ:
Câu 21 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Câu 22 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
A
Câu 23 (Giống câu 21 )Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Trang 6A B C D
Câu 24 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Câu 25 Phát biểu nào dưới đây là sai? Lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện
A vuông góc với phân tử dòng điện B cùng hướng với từ trường,
C tỉ lệ với cường độ dòng điện D tỉ lệ với cảm ứng từ.
Câu 26 Phát biểu nào dưới đây là đúng? Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường
A vuông góc với đường sức từ B nằm theo hướng của đường sức từ.
C nằm theo hướng của lực từ D không có hướng xác định.
Câu 27 Trong các hình vẽ bên, là đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều và vuông góc với mặt phẳng hình vẽ, đoạn dây và véc tơ lực từ tác dụng lên đoạn dây đều nằm trong mặt phẳnghình vẽ Hình vẽ đúng là
A Độ mạnh yếu của từ trường nơi đặt nam châm thử
B Dạng đường sức từ nơi đặt nam châm thử
C Độ lớn và hướng của véc tơ cảm ứng từ nơi đặt nam châm thử
Trang 7D Hướng của véc tơ cảm ứng từ nơi đặt nam châm thử.
Câu 29 Hình vẽ bên biểu diễn dòng điện và véc tơ lực từ tác dụng lên đoạn dòng
điện đều nằm trong mặt phẳng hình vẽ Tình huống nào sau đây không thể xảy ra?
A hướng từ phía trước ra phía sau mặt phẳng hình vẽ
B vuông góc với mặt phẳng hình vẽ
C nằm trong mặt phẳng hình vẽ
D không nằm trong mặt phẳng hình vẽ
Câu 30 Một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều Lực từ lớn nhất tác dụng lên đoạn dây
dẫn khi đoạn dây dẫn đặt
A song song với các đường sức từ B vuông góc với các đường sức từ.
C hợp với các đường sức từ góc D hợp với các đường sức từ góc
Câu 31 Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường
A vuông góc với đường sức từ B nằm theo hướng của đường sức từ.
C nằm theo hướng của lực từ D không có hướng xác định.
Câu 32 Câu nào dưới đây nói về cảm ứng từ là không đúng ?
A Cảm ứng từ là một đại lượng vật lí đặc trưng cho từ trường về mặt tác dụng lực tại mỗi điểm trong từ trường
B Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường được biểu diễn bằng một vectơ trùng với hướng của từ trườngtại điểm đó
C Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường có độ lớn tỉ lệ với lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn thẳng đặt vuông góc với hướng của từ trường tại điểm đó, tỉ lệ với cường độ dòng điện và độ dài của đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua
D Trong hệ đơn vị quốc tế SI, cảm ứng từ được đo bằng đơn vị tesla (T)
Câu 33 Phần tử dòng điện nằm trong từ trường đều có các đường sức từ hướng thẳng đứng từ dưới lên
Gọi α là góc hợp bởi và đường sức từ Để cho lực từ có phương nằm ngang thì góc không thể bằng
Trang 8Câu 34 Phần từ dòng điện nằm trong từ trường đều có các đường sức từ hướng thẳng đứng từ dưới lên
Gọi là góc hợp bởi và đường sức từ Để cho lực từ có bằng 0 thì góc bằng
Câu 35 Phân tử dòng điện được treo nằm ngang trong một từ trường đều Gọi là góc hợp bởi và
đường sức từ Biết lực từ cân bằng với trọng lực của phần tử dòng điện Chọn câu sai.
A Từ trường nằm trong mặt phẳng nằm ngang sao cho khác 0 và khác
B Lực từ trường hướng thẳng đứng từ dưới lên
Câu 36 Một khung dây dẫn có dòng điện chạy qua nằm trong từ trường luôn luôn có xu hướng quay mặt
phẳng của khung dây đến vị trí
A vuông góc với các đường sức từ
B song song với các đường sức từ
C song song hoặc vuông góc với đường sức từ tuỳ theo chiều dòng điện chạy trong khung dây
D tạo với các đường sức từ góc
Câu 37 Một đoạn dây có dòng điện được đặt trong một từ trường đều Để độ lớn lực từ tác dụng lên dây đạt
cực tiểu thì độ lớn góc giữa véctơ phần tử dòng điện và véctơ cảm ứng từ phải bằng
Câu 38 Một đoạn dây có dòng điện được đặt trong một từ trường đều Để độ lớn lực từ tác dụng lên dây đạt
cực tiểu thì độ lớn góc giữa véctơ phần tử dòng điện và véctơ cảm ứng từ phải bằng
C ho c ặ D ho cặ
Câu 39 L c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n t l v i?ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ ỉ ệ ớ
A đi n tr c a đo n dây.ệ ở ủ ạ
B bình ph ng hi u đi n th gi a hai đ u đo n dây.ươ ệ ệ ế ữ ầ ạ
C căn b c hai c a hi u đi n th gi a hai đ u đo n dây.ậ ủ ệ ệ ế ữ ầ ạ
D c ng đ dòng đi n qua đo n dây.ườ ộ ệ ạ
Câu 40 Trong hình vẽ đo n dòng đi n ạ ệ đ t trong m t ph ng ch a các đ ng s c t c a m t t ặ ặ ẳ ứ ườ ứ ừ ủ ộ ừ
tr ng ườ
đ u các v trí khác nhau Đ l n l c t tác d ng lên đo n dòng đi n ề ở ị ộ ớ ự ừ ụ ạ ệ trong hình nào l n nh t?ớ ấ
Trang 9A Hình 4 B Hình 3 C Hình 2 D Hình 1.
Câu 41 Trong hình vẽ đo n dòng đi n ạ ệ đ t trong m t ph ng ch a các đ ng s c t c a m t t ặ ặ ẳ ứ ườ ứ ừ ủ ộ ừ
tr ng đ u các v trí khác nhau Đ l n l c t tác d ng lên đo n dòng đi n ườ ề ở ị ộ ớ ự ừ ụ ạ ệ trong hìnhnào bé nh t?ấ
khung dây sẽ th nào?ế
C tăng hay giám tuỳ thu c vào chi u c a đ ng s c t ộ ề ủ ườ ứ ừ D không thay đ i.ổ
Câu 43 Cho m t khung dây hình vuông c nh a đ t trong m t ph ng hình vẽ.ộ ạ ặ ặ ẳ
Khung đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t song song v i m t phang ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ớ ặ
Trang 10Câu 44 Hình vẽ mô t đo n dây d n ả ạ ẫ và l c t tác d ng lên đo n dây ự ừ ụ ạ
dân đó
đ u n m trong m t ph ng hình vẽ T chi u c a l c t và chi u c a dòng ề ằ ặ ẳ ừ ề ủ ự ừ ề ủ
đi n đãệ
ch ra trong hình v thì đ ng s c tỉ ề ườ ứ ừ
A n m trong m t ph ng hình vẽ và có chi u t trái sang ph i.ằ ặ ẳ ề ừ ả
B n m trong m t ph ng hình vẽ và có chi u t ph i sang trái.ằ ặ ẳ ề ừ ả
C vuông góc v i m t ph ng hình vẽ và h ng t tr c ra sau.ớ ặ ẳ ướ ừ ướ
D vuông góc v i m t ph ng hình vẽ và h ng t sau ra tr cớ ặ ẳ ướ ừ ướ
Câu 45 Đ t bàn tav trái cho các đ ng s c t xuyên vào lòng bàn tay, ngón tay cái choãi ra ặ ườ ứ ừ ch ỉ
chi u ề
dòng đi n thì chi u c a l c t tác d ng lên dòng đi nệ ề ủ ự ừ ụ ệ
A theo chi u t c tay đ n b n ngón tay.ề ừ ổ ế ố
B ng c chi u v i chi u t c tay đ n b n ngón tay.ượ ề ớ ề ừ ổ ế ố
C cùng chi u v i ngón tay cái choãi raề ớ
D ng c chi u v i ngón tay cái choãi raượ ề ớ
Câu 46 Ch n câu ọ SAI L c t tác d ng lên m t đo n dây có dòng đi n đ t trong t tr ng đ u t l ự ừ ụ ộ ạ ệ ặ ừ ườ ề ỉ ệ
v iớ
A c ng đ dòng đi n trong đo n dây.ườ ộ ệ ạ B chi u dài c a đo n dây.ề ủ ạ
C góc h p b i đo n dây và đ ng s c t ợ ở ạ ườ ứ ừ D c m ng t t i đi m đ t đo n dây.ả ứ ừ ạ ể ặ ạ
Câu 47 M t đo n dòng đi n n m song song v i đ ng s c t và có chi u ng c chi u v i chi u ộ ạ ệ ằ ớ ườ ứ ừ ề ượ ề ớ ề
đ ng s c t G i F là l c t tác d ng lên đo n dòng đi n đó thì:ườ ứ ừ ọ ự ừ ụ ạ ệ
C còn ph thu c đ dài đo n dây d n.ụ ộ ộ ạ ẫ D còn ph thu c c ng đ dòng đi n qua dây ụ ộ ườ ộ ệ
d n.ẫ
Câu 48 G p đôi đo n dây d n ậ ạ ẫ có chi u dài ề mang dòng
đi n ệ thành đo n dây kép có chi u dài ạ ề và đ t trong t ặ ừ
tr ng đ u L c t tác d ng lên đo n dây đóườ ề ự ừ ụ ạ
A ph thu c ụ ộ
B ph thu cụ ộ
C không ph thu c đ l n t tr ng.ụ ộ ộ ớ ừ ườ
D ph thu c vào góc h p b i dây d n và t tr ng.ụ ộ ợ ở ẫ ừ ườ
C L I GI I CHI TI TR C NGHI M LÝ THUY T Ờ Ả Ế Ắ Ệ Ế
Trang 1141D 42D 43D 44D 45B 46C 47B 48C
Câu 1 Ch n m t đáp án ọ ộ SAI "l c t tác d ng lên m t dây d n có dòng đi n đi qua đ t vuông góc v i ự ừ ụ ộ ẫ ệ ặ ớ
đ ng s c t sẽ thay đ i khi":ườ ứ ừ ổ
A dòng đi n đ i chi u.ệ ổ ề B t tr ng đ i chi u.ừ ườ ổ ề
C c ng đ dòng đi n thay đ i.ườ ộ ệ ổ D dòng đi n và t tr ng đ ng th i đ i chi u.ệ ừ ườ ồ ờ ổ ề
L i gi i: ờ ả
+ Khi dòng đi n vào t tr ng đ ng th i đ i chi u thì l c t không thay đ i (v ph ng, chi u, đi m ệ ừ ườ ồ ờ ổ ề ự ừ ổ ề ươ ề ể
đ t, đ l n) nên đáp án D là sai.ặ ộ ớ
Câu 2 Đáp án nào sau đây ĐÚNG khi nói v t ng tác gi a hai dòng đi n th ng song song:ề ươ ữ ệ ẳ
A cùng chi u thì đ y nhau.ề ẩ B cùng chi u thì hút nhauề
C ng c chi u thì hút nhauượ ề D cùng chi u thì đ y, ng c chi u thì hútề ẩ ượ ề
Câu 4 Khi tăng đ ng th i c ng đ dòng đi n trong c hai dây d n song song lên 4 l n thì l c t tác ồ ờ ườ ộ ệ ả ẫ ầ ự ừ
d ng lên m i đ n v chi u dài c a m i dây tăng lênụ ỗ ơ ị ề ủ ỗ
A 8 l nầ B 4 l nầ C 16 l nầ D 24 l nầ
L i gi i ờ ả
Ta có l c t tác d ng lên m i đ n v chi u dài c a m i dây: ự ừ ụ ỗ ơ ị ề ủ ỗ
Nên khi tăng c ng đ dòng đi n trong c hai dây d n song song lên 4 l n thì l c t ườ ộ ệ ả ẫ ầ ự ừ tăng 16 l n.ầ
Ch n ọ
Câu 5 Đ t m t khung dây d n hình ch nh t có dòng đi n ch y qua trong t tr ng sao cho m t ặ ộ ẫ ữ ậ ệ ạ ừ ườ ặ
ph ng khung dây vuông góc v i các đ ng c m ng t chi u nh hình vẽ thì l c t có tác d ng gì:ẳ ớ ườ ả ứ ừ ề ư ự ừ ụ
A l c t làm dãn khungự ừ B l c t làm khung dây quayự ừ
C l c t làm nén khungự ừ D l c tù không tác d ng lên khungự ụ
Trang 12L i gi i ờ ả
Theo quy t c bàn tay trái cho t ng c nh c a khung dây hình ch nh t, ta th y các l c có ph ng n m ắ ừ ạ ủ ữ ậ ấ ự ươ ằtrên m t ph ng hình ch nh t, có h ng vào tâm hình ch nh t và làm nén khung.ặ ẳ ữ ậ ướ ữ ậ
Ch n ọ
Câu 6 Khung dây d n mang dòng đi n đ t trong t tr ng đ u ch u tác d ng c a ng u l c t khi:ẫ ệ ặ ừ ườ ề ị ụ ủ ẫ ự ừ
A m t ph ng khung vuông góc v i các đ ng c m ng tặ ẳ ớ ườ ả ứ ừ
B m t ph ng khung song song v i các đ ng c m ng tặ ẳ ớ ườ ả ứ ừ
Câu 7 Các t ng tác sau đây, t ng tác nào không ph i là t ng tác t :ươ ươ ả ươ ừ
A t ng tác gi a hai nam châmươ ữ
B t ng tác gi a hai dây d n mang dòng đi nươ ữ ẫ ệ
C t ng tác gi a các đi n tích đ ng yênươ ữ ệ ứ
D t ng tác gi a nam châm và dòng đi nươ ữ ệ
L i gi i ờ ả
T ng tác gi a các đi n tích đ ng yên không ph i t ng tác t mà đó là t ng tác tĩnh đi n.ươ ữ ệ ứ ả ươ ừ ươ ệ
Ch n ọ
Câu 8 Ng i ta th ng có th xác đ nh chi u c a l c t tác d ng lên m t đo n dây mang dòng đi n ườ ườ ể ị ề ủ ự ừ ụ ộ ạ ệ
th ng b ng quy t c nào sau đây:ẳ ằ ắ
A quy t c bàn tay ph iắ ả B quy t c cái đinh cắ ố
C quy t c n m tay ph iắ ắ ả D quy t c bàn tay tráiắ
L i gi i ờ ả
Ng i ta có th xác đ nh chi u l c t b ng quy t c bàn tay trái.ườ ể ị ề ự ừ ằ ắ
Ch n ọ
Câu 9 ng dây đi n trên hình vẽ b hút v phía thanh nam châm Hãy Ố ệ ị ề
ch rõ c c c a thanh nam châm:ỉ ự ủ
A đ u P là c c d ng, đ u Q là c c âmầ ự ươ ầ ự
B đ u P là c c nam, đ u Q là c c b cầ ự ầ ự ắ
C đ u P là c c b c, đ u Q là c c namầ ự ắ ầ ự
D đ u P là c c âm, đ u Q là c c d ngầ ự ầ ự ươ
Trang 13Vì ng dây có chi u dòng đi n nh trên, theo qui t c n m tay ph i thì bên ph i c a ng dây là c c ố ề ệ ư ắ ắ ả ả ủ ố ự
b c, suy ra đ u P là c c Nam, đ u Q là c c B cắ ầ ự ầ ự ắ
Ch n đáp án ọ
Câu 10 Hình nào bi u di n đúng h ng l c tù tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
Câu 11 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ: ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
S d ng qui t c bàn tay trái, ta đ c l c F sẽ có h ng t trong ra ngoài nên nó đ c bi u th b ng ử ụ ắ ượ ự ướ ừ ượ ể ị ằ
m t d u (.) nh hình vẽ ộ ấ ư A Ch n đáp án ọ
Câu 12 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
S d ng qui t c bàn tay trái, ta th y ch có hình B là phù h p Ch n đáp án ử ụ ắ ấ ỉ ợ ọ
Câu 13 Hình nào bi u di n đúng h ng l c tù tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong tù tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
+ S d ng quy t c bàn tay trái cho hình vẽ C thì ta đ c l c ử ụ ắ ượ ự có chi u h ng t ngoài vào trong hay ề ướ ừ
đ c bi u thì b ng d u (+) ượ ể ằ ấ Ch n C ọ
Trang 14Câu 14 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i: ờ ả
+ S d ng quy t c bàn tay trái ta đ c hình B bi u di n chi u c a c m ng t đúng ử ụ ắ ượ ể ễ ề ủ ả ứ ừ Ch n B ọ
Câu 15 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i: ờ ả
+ S d ng quy t c bàn tay trái cho hình A do c m ng t có h ng đi ra ngoài nên l c t ử ụ ắ ả ứ ừ ướ ự ừ sẽ có
h ng nh trên ướ ư Ch n A ọ
Câu 16 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ế ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i: ờ ả
+ S d ng quy t c bàn tay trái cho hình A do c m ng t có h ng đi ra ngoài nên l c t ử ụ ắ ả ứ ừ ướ ự ừ sẽ có
h ng nh trên ướ ư Ch n A ọ
Câu 17 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i: ờ ả
+ Hình D bi u di n đúng h ng c a l c t ể ễ ướ ủ ự ừ Ch n D ọ
Câu 18 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
Trang 15A B C D
L i gi i ờ ả
+ Vì I có chi u đi l i g n chúng ta hay đi t trong ra ngoài nên theo quy t c bàn tay trái l c F sẽ ề ạ ầ ừ ắ ự
h ng sang bên ph i (ch n hình ướ ả ọ A .
Ch n ọ
Câu 19 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
Câu 20 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
+ Hình D bi u di n đúng h ng l c t , các hình A, B, C chi u c a l c t đ u b ngể ễ ướ ự ừ ề ủ ự ừ ề ị ược
Ch n ọ
Câu 21 Hình nào bi u di n đúng h ng l c t tác d ng lên m t đo n dây d n th ng mang dòng đi n ể ễ ướ ự ừ ụ ộ ạ ẫ ẳ ệ
I có chi u nh hình vẽ đ t trong t tr ng đ u, đ ng s c t có h ng nh hình vẽ:ề ư ặ ừ ườ ề ườ ứ ừ ướ ư
L i gi i ờ ả
+ Vì I có chi u đi ra xa chúng ta và vuông góc v i m t ph ng nên theo quy t c bàn tay trái l c t F ề ớ ặ ẳ ắ ự ừ
sẽ có h ng sang trái ch ch xu ng d i ch n hình ướ ế ố ướ ọ C
Ch n ọ
Câu 22 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Trang 16A B C D.
Lời giải
+ Ớ hình ta có và song song với nhau nên
Chọn
Câu 23 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức tù có hướng như hình vẽ
Lời giải
+ Hình C biểu diễn đúng hướng lực từ theo quy tắc bàn tay trái
Chọn
Câu 24 Hình nào biểu diễn đúng hướng lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện có
chiều như hình vẽ đặt trong từ trường đều, đường sức từ có hướng như hình vẽ
Câu 25 Phát biểu nào dưới đây là sai? Lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện
A vuông góc với phân tử dòng điện B cùng hướng với từ trường.
C tỉ lệ với cường độ dòng điện D tỉ lệ với cảm ứng từ.
Trang 17Lời giải
- Lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện luôn vuông góc với hướng từ trường.
Câu 26 Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường
A vuông góc với đường sức từ B nằm theo hướng của đường sức từ.
C nằm theo hướng của lực từ D không có hướng xác định.
Lời giải
- Lực từ tác dụng lên dòng điện thẳng phải vuông góc với dòng điện
Câu 28: Dùng nam châm thử ta có thể biết được
A Độ mạnh yếu của từ trường nơi đặt nam châm thử
B Dạng đường sức từ nơi đặt nam châm thử
C Độ lớn và hướng của véc tơ cảm ứng từ nơi đặt nam châm thử
D Hướng của véc tơ cảm ứng từ nơi đặt nam châm thử
Lời giải
- Tại mỗi điểm trong từ trường, hướng của từ trường là hướng mà nam châm thử nằm cân bằng ( hướng Nam – Bắc
Câu 29: Hình vẽ bên biểu diễn dòng điện và véc tơ lực từ tác dụng lên đoạn dòng
điện đều nằm trong mặt phẳng hình vẽ Tình huống nào sau đây không thể xảy ra
khi nói về hướng của cảm ứng từ ?
A hướng từ phía trước ra phía sau mặt phẳng hình vẽ
B vuông góc với mặt phẳng hình vẽ
C nằm trong mặt phẳng hình vẽ
D không nằm trong mặt phẳng hình vẽ
Trang 18Lời giải
- Lực từ tác dụng lên dòng điện thẳng phải vuông góc với mặt phẳng chứa dòng điện
và cảm ứng từ, vì vậy ba véc tơ này không thể đồng phẳng nên cảm ứng từ không thể
nằm trong mặt phẳng hình vẽ
Câu 30: Một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều Lực từ lớn nhất tác dụng lên đoạn dây dẫn khi đoạn dây dẫn đặt
A song song với các đường sức từ B vuông góc với các đường sức từ.
C hợp với các đường sức từ góc D hợp với các đường sức từ góc
Lời giải
Câu 31: Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường
A Vuông góc với đường sức từ B Nằm theo hướng của đường sức từ.
C Nằm theo hướng của lực từ D Không có hướng xác định.
Lời giải
- Cảm ứng từ tại mỗi điểm tiếp tuyến với đường sức tại điểm đó và cùng chiều đường sức
Câu 32: Câu nào dưới đây nói về cảm ứng từ là không đúng?
A Cảm ứng từ là một đại lượng vật lí đặc trưng cho từ trường về mặt tác dụng lực tại mỗi điểm trong từ trường
B Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường được biểu diễn bằng một vectơ trùng với hướng của từ trườngtại điểm đó
C Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường có độ lớn tỉ lệ với lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn thẳng đặt vuông góc với hướng của từ trường tại điểm đó, tỉ lệ với cường độ dòng điện và độ dài của đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua
D Trong hệ đơn vị quốc tế SI, cảm ứng từ được đo bằng đơn vị tesla
Lời giải
Cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường có độ lớn tỉ lệ nghịch với cường
độ dòng điện và độ dài của đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua
Câu 33: Phần tử dòng điện nằm trong từ trường đều có các đường sức từ hướng thẳng đứng từ dưới lên Gọi α là góc hợp bởi và đường sức từ Để cho lực từ có phương nằm ngang thì góc α không thể bằng
Lời giải
- Áp dụng quy tắc bàn tay trái
Trang 19Câu 34: Phần từ dòng điện nằm trong từ trường đều có các đường sức từ hướng thẳng đứng từ dưới lên Gọi α là góc hợp bởi và đường sức từ Để cho lực từ có bằng 0 thì góc α bằng
Lời giải
-
Câu 35: Phân tử dòng điện được treo nằm ngang trong một từ trường đều Gọi α là góc hợp bởi và đường sức từ Biết lực từ cân bằng với trọng lực của phần tử dòng điện Chọn câu sai.
A Từ trường nằm trong mặt phẳng nằm ngang sao cho α khác 0 và khác π
B Lực từ trường hướng thẳng đứng từ dưới lên
A vuông góc với các đường sức từ
B song song với các đường sức từ
C song song hoặc vuông góc với đường sức từ tuỳ theo chiều dòng điện chạy trong khung dây
D tạo với các đường sức từ góc
Trang 20Câu 39 Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện tỉ lệ với?
A điện trở của đoạn dây
B bình phương hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn dây
C căn bậc hai của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn dây
D cường độ dòng điện qua đoạn dây
Trang 21Câu 42 Một khung dây phẳng mang dòng điện nằm trong từ trường đều, mặt phẳng khung dây vuông góc với đường sức từ Tăng dòng điện trong khung lên gấp hai lần thì độ lớn của momen ngẫu lực từ tác dụng lên khung dây sẽ thế nào?
A tăng lên hai lần
B giảm đi hai lần
C tăng hay giám tuỳ thuộc vào chiều của đường sức từ
D không thay đổi
Lời giải
-Khi mặt phẳng khung vuông góc với đường sức từ thì mô men ngẫu lực bằng 0
Câu 43 Cho một khung dây hình vuông cạnh đặt trong mặt phẳng hình vẽ Khung đặt trong từ
trường đều, đường sức từ song song với mặt phang khung Độ lớn momen lực từ tác dụng lên
khung đối với hai trục quay ( và nằm trong mặt phẳng khung dây và song song với
một cạnh của khung dây) lần lượt là và Chọn phương án đúng
Lời giải
- Trục quay :
+ Mô men lực của :
+ Mô men lực của :
+ Vì hai lực này có tác dụng làm khung dây quay theo hai chiều ngược nhau nên tổng mômen lực là:
- Trục quay :
Trang 22+ Mô men lực của :
+ Mô men lực của :
+ Vì hai lực này có tác dụng làm khung dây quay theo cùng một chiều nên tổng mômen lực là:
- Từ
Câu 44 Hình vẽ mô tả đoạn dây dẫn và lực từ tác dụng lên đoạn dây
dân đó đều nằm trong mặt phẳng hình vẽ Từ chiều của lực từ và chiều
của dòng điện đã chỉ ra trong hình về thì đường sức từ
A nằm trong mặt phẳng hình vẽ và có chiều từ trái sang phải
B nằm trong mặt phẳng hình vẽ và có chiều từ phải sang trái
C vuông góc với mặt phẳng hình vẽ và hướng từ trước ra sau
D vuông góc với mặt phẳng hình vẽ và hướng từ sau ra trước
Lời giải
- Áp dụng quy tắc bàn tay trái
Câu 45 Đặt bàn tav trái cho các đường sức từ xuyên vào lòng bàn tay, ngón tay cái choãi ra chỉ chiều dòng điện thì chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện
A theo chiều từ cổ tay đến bốn ngón tay
B ngược chiều với chiều từ cổ tay đến bốn ngón tay
C cùng chiều với ngón tay cái choãi ra
D ngược chiều với ngón tay cái choãi ra
Câu 46 Chọn câu sai Lực từ tác dụng lên một đoạn dây có dòng điện đặt trong từ trường đều tỉ lệ với
A cường độ dòng điện trong đoạn dây B chiều dài của đoạn dây.
C góc hợp bởi đoạn dây và đường sức từ D cảm ứng từ tại điểm đặt đoạn dây.
Lời giải
Câu 47 Một đoạn dòng điện nằm song song với đường sức từ và có chiều ngược chiều với chiều đường sức
từ Gọi là lực từ tác dụng lên đoạn dòng điện đó thì
A
B
Trang 23C còn phụ thuộc độ dài đoạn dây dẫn.
D còn phụ thuộc cường độ dòng điện qua dây dẫn
Lời giải
Câu 48 Gập đôi đoạn dây dẫn có chiều dài mang
dòng điện thành đoạn dây kép có chiều dài và đặt
trong từ trường đều Lực từ tác dụng lên đoạn dây đó
A phụ thuộc
B phụ thuộc
C không phụ thuộc độ lớn từ trường
D phụ thuộc vào góc hợp bởi dây dẫn và từ trường
Lời giải
- Chiều dòng điện tác dụng lên hai đoạn là ngược chiều, trong khi từ trường như nhau nên lực tác dụng lênhai đoạn cùng độ lớn nhưng ngược hướng, do vậy hợp lực bằng
MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP
Dạng 1 Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn
+ Độ lớn lực từ của từ trường đều:
Để xác định hướng của lực từ ta dùng quy tắc bàn tay phải
Ví dụ minh họa:
Câu 1 Hai dòng điện I1 và I2 chạy trong hai dây dẫn thẳng, nằm trong mặt
phẳng hình vẽ và trực giao nhau Hướng của lực từ do dòng điện I1 tác
dụng lên dòng điện I2
A vuông góc với mặt phẳng hình vẽ, chiều từ ngoài vào trong
B vuông góc với mặt phẳng hình vẽ, chiều từ trong ra ngoài
2M
Trang 24+ Theo quy tắc nằm tay phải, từ trường của I1 gây ra tại vị trí đặt I2
hướng vuông góc với mặt phẳng hình vẽ, hướng ngoài vào trong
+ Theo quy tắc bàn tay trái, lực từ của từ trường dòng I1 tác dụng lên
dòng I2 cùng hướng với I1
Chọn C
Câu 2 Một đoạn dây dẫn dài 0,80 m đặt nghiêng một góc 60° so với hướng của các đường sức từ trong một
từ trường đều có cảm ứng từ 0,50 T Khi dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn này có cường độ 7,5 A, thì đoạn dây dẫn bị tác dụng một lực từ bằng bao nhiêu?
Lời giải
+
Chọn B
Câu 3 Một đoạn dây dẫn thẳng dài 128 cm được đặt vuông góc với các đường sức từ trong một từ trường
đều có cảm ứng từ 0,83 T Xác định lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn khi dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn này có cường độ 18A
Lời giải
+
Chọn A
Câu 4 Một dây dẫn thẳng dài 1,4 m đặt trong từ trường đều có cảm ứng từ 0,25 T Khi dòng điện cường độ
12 A chạy qua dây dẫn thì dây dẫn này bị tác dụng một lực bằng 2,1 N Góc hợp bới hướng của dòng điện chạy qua dây dẫn và hướng của cảm ứng từ gần giá trị nào nhất sau đây?
Lời giải
+
2I
1
I
F B
Trang 25Lời giải
+
Chọn B
Câu 6 Một đoạn dây dẫn đặt trong một từ trường đều có cảm ứng từ Khi dòng điện cường độ
chạy qua đoạn dây dẫn, thì đoạn dâv dẫn này bị tác dụng một lực từ bằng Biết hướng của dòng điện hợp với hướng của từ trường một góc Tính độ dài của đoạn dây dẫn đặt trong từ trường
Trang 26Câu 8 Một đoạn dây đồng CD chiều dài , có khối lượng m được treo
ở hai đầu bằng hai sợi dây mềm, rất nhẹ, cách điện sao cho đoạn dây
CD nằm ngang, tại nơi có gia tốc trọng trường g Đưa đoạn dây đồng vào trong từ trường đều cỏ cảm ứng từ B và các đường sức từ
là những đường thẳng đứng hướng lên Cho dòng điện qua dây CD
có cường độ I sao cho thì dây treo lệch so với phương
thẳng đứng một góc gần góc nào nhất sau đây?
có c m ng t ả ứ ừ và các đ ng s c t là nh ng đ ng th ngườ ứ ừ ữ ườ ẳ
đ ng h ng lên L y ứ ướ ấ Cho dòng đi n qua dây CD có ệ
c ng đ ườ ộ thì l c căng m i s i dây treo có đ l n làự ỗ ợ ộ ớ
L i gi i ờ ả
Trang 27Chọn đáp án B
+ Theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ là hướng ngang, có độ lớn
Trọng lực hướng thẳng đứng từ trên xuống, có độ lớn
Khi cân bằng thì hợp lực phải ở vị trí như hình vẽ
+ Điều kiện cân bằng:
Câu 10 M t đo n dây d n th ng ộ ạ ẫ ẳ , kh i l ngố ượ đ c ượ
treo vào hai s i dây m nh, nh MC và ND sao cho MN n m ngang ợ ả ẹ ằ
và CMND n m trong m t ph ng th ng đ ng C h đ t trong t ằ ặ ẳ ẳ ứ ả ệ ặ ừ
tr ng đ u có đ l n ườ ề ộ ớ có h ng th ng đ ng t d i lên.ướ ẳ ứ ừ ướ
Cho dòng đi n có c ng đ I ch y qua MN thì dây treo l ch m t ệ ườ ộ ạ ệ ộ
góc so v i ph ng th ng đ ng L y ớ ươ ẳ ứ ấ Giá tr I ị g n ầ
giá tr nào nh t ị ấ sau đây?
L i gi i ờ ả
+ Theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ là hướng ngang, có độ lớn
Trọng lực hướng thẳng đứng từ trên xuống, có độ lớn
Khi cân bằng thì hợp lực phải ở vị trí như hình vẽ
+ Điều kiện cân bằng:
Trang 28Câu 12 Một thanh kim loại có chiều dài và khối lượng được treo thẳng ngang bằng hai dây kim loại, nhẹ, cứng song song cùng độ dài và trong từ trường đều Cảm ứng từ của từtrường này có độ lớn , hướng vuông góc với thanh và chếch lên phía trên hợp với phương thẳng đứng một góc Lúc đầu, hai dây treo và nằm trong mặt phẳng thẳng đứng Sau đó, cho dòng điện cường độ chạy qua thanh Lấy Gọi là góc lệch của mặt phẳng chứahai dây treo và so với mặt phẳng thẳng đứng Giá trị gần giá trị nào nhất sau đây
Trang 29A B C D
L i gi i ờ ả
+ Chọn mặt phẳng hình vẽ, là mặt phẳng thẳng đứng vuông góc với , chiều dòng điện hướng từ ngoàivào trong Cảm ứng từ nằm trong mặt phẳng hình vẽ và chếnh lên trên, theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ có dạng như hình vẽ , có độ lớn
Trọng lực hướng thẳng đứng từ trên xuống, có độ lớn Khi cân bằng thì hợp lực
phải cùng phương ngược chiều với lực căng của hai sợi dây ở vị trí như hình vẽ
* Từ tam giác cân có góc ở đỉnh
Đáp án A.
Câu 13 Một thanh kim loại có chiều dài và khối lượng được treo thẳng ngang bằng hai dây kim loại nhẹ, cứng song song cùng độ dài và trong từ trường đều, tại nơi có gia tốc trọng trường Cảm ứng từ của từ trường này có độ lớn , hướng vuông góc với thanh và chếch lên phía trên hợp với phương thẳng đứng một góc Lúc đầu, hai dây treo và nằm trong mặt phẳng thẳng đứng Sau đó, cho dòng điện cường độ chạy qua thanh , sao cho Gọi là góc lệch của mặt phẳng chứa hai dây treo và so với mặt phẳng thẳng đứng Giá trị gần giá trị nào nhất sau đây.
L i gi i: ờ ả
Trang 30+ Chọn mặt phẳng hình vẽ, là mặt phẳng thẳng đứng vuông góc với , chiều dòng điện hướng từ ngoài vào trong Cảm ứng từ nằm trong mặt phẳng hình vẽ và chếnh lên trên, theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ có dạng như hình vẽ, có độ lớn
Trọng lực hướng thẳng đứng từ trên xuống, cỏ độ lớn Khi cân bằng thì hợp lực phải
L i gi i: ờ ả
Trang 31+ Theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ có dạng như hình vẽ, có độ lớn , điểm đặt tại trung điểm của thanh.
+ Trọng lực hướng thẳng đứng từ trên xuống, có độ lớn , điểm đặt tại
+ Khi cân bằng thì độ lớn mômen của đổi với bằng độ lớn mômen đổi với :
Chọn
chữ nhật Hai đầu M, N có thể quay xung quanh một trục cách điện
nằm ngang như trên hình vẽ Khung dây được đặt trong từ trường
đều có độ lớn cảm ứng từ , có phương thẳng đứng, có
chiều từ dưới lên trên Khi cho dòng điện cường độ chạy
vào khung thì khung lệch ra khỏi mặt phẳng thẳng đứng, khi đó
cạnh KS cách mặt phẳng thẳng đứng Cho:
lượng của khung dây gần giá trị nào nhất sau đây?
Trang 32Lời giải:
+ Gọi là trọng lượng các cạnh MK, NS và là trọng lượng cạnh KS
+ Theo quy tắc bàn tay trái, lực từ tác dụng lên các cạnh MK, NS có
phương song song với trục quay nên không có tác dụng làm quay; lực từ
tác dụng lên cạnh KS vuông góc với trục quay nên độ lớn mômen của nó
đổi với trục quay:
+ Độ lớn mômen của trọng lực đổi với trục quay:
+ Điều kiện cân bằng:
trong từ trường đều và luôn tiếp xúc với hai thanh ray đặt song song
cách nhau , nằm ngang, nằm trong mặt phẳng hình vẽ Từ
trường ngược hướng với trọng lực, có độ lớn Hệ số ma
sát giữa thanh nhôm MN và hai thanh ray là Biết thanh
nhôm chuyển động đều và điện trở của mạch không đổi Lấy
Thanh nhôm chuyển động về phía
A gần nguồn và cường độ dòng điện là B xa nguồn và cường độ dòng điện là
C gần nguồn và cường độ dòng điện là D xa nguồn và cường độ dòng điện là
Lời giải:
+ Theo quy tắc bàn tay trái, hướng của lực từ có dạng như hình vẽ, có độ lớn
+ Vì chuyển động đều nên lực từ cân bằng với lực ma sát:
Trang 33Đáp án B
Câu 17 Một thanh nhôm , khối lượng chuyển động trong từ trường đều và luôn tiếp xúc với hai thanh ray đặt song song cách nhau , nằm ngang, nằm trong mặt phẳng hình vẽ Từ trường ngược hướng với trọng lực, có độ lớn Hệ số ma sát trượt giữa thanh nhôm và hai thanh ray là
Lấy Khi cường độ dòng điện qua thanh nhôm không đổi bằng thì nó chuyển động nhanh dẫn đều với gia tốc?
Câu 18 Có hai thanh ray song song, cách nhau , đặt trong mặt phẳng nghiêng nằm trong từ trường đều
có Góc hợp bởi mặt phẳng nghiêng và mặt phẳng nằm ngang bằng như hình vẽ Các đường sức từ có phương thẳng đứng và có chiều hướng từ trên xuống dưới Một thanh nhôm khối lượng
trượt không ma sát trên hai thanh ray xuống dưới với vận tốc không đổi Biết khi thanh nhôm chuyển động, nó vẫn luôn nằm ngang và cường độ dòng điện trong thanh nhôm không đổi bằng Lấy
Đầu của thành nhôm nối với cực?
A Dương của nguồn điện và
Trang 34B Âm của nguồn điện và
C Dương của nguồn điện và
D Âm của nguồn điện và
Lời giải:
+ Thanh chịu tác dụng của ba lực: trọng lực , phản lực , lực từ
+ Vì vận tốc của thanh không đổi nên các lực tác dụng lên thanh cân bằng nhau Muốn vậy, phải hướng lên Theo quy tắc bàn tay trái, dòng điện chạy qua thanh nhôm hướng từ đến tức là nối với cực dương của nguồn điện
+ Chiếu đẳng thức véc tơ: lên mặt phẳng nghiêng (chọn chiều dương hướng xuống):
Chọn đáp án A
Trang 35Câu 19 Có hai thanh ray song song, cách nhau đặt
trong mặt phẳng nghiêng nằm trong từ trường đều có
Góc hợp bởi mặt phẳng nghiêng và mặt phẳng nằm ngang bằng như hình vẽ Các đường
sức từ có phương thẳng đứng và có chiều hướng từ trên
xuống dưới Một thanh nhôm khối lượng hệ số
ma sát giữa thanh nhôm và hai thanh ray là Biết
thanh nhôm trượt xuống dưới với gia tốc
thanh luôn nằm ngang và cường độ dòng điện trong
thanh nhôm không đổi bằng I chiều từ M đến N Lấy
Giá trị I gần giá trị nào nhất sau đây?
Trang 36DẠNG 2: LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN KHUNG DÂY DẪN TÓM TẮT LÝ THUYẾT
+ Lực từ tác dụng lên phần tử dòng điện đặt trong từ trường có:
• Điểm đặt: trung điểm của phần tử dòng điện
• Chiều: Xác định theo quy tắc bàn tay trái
• Độ lớn: với α là góc hợp bởi và
Để tìm lực từ tác dụng lên khung dây, tìm lực từ tác dụng
lên từng cạnh rồi tìm lực tổng hợp.
VÍ DỤ MINH HỌA
Câu 1 Một khung dây dần hình chữ nhật , có chu vi , có dòng điện cường độ I chạy qua, được
đặt trong một từ trường đều có phương vuông góc với mặt phẳng của khung dây và có cảm ứng là B
Lực từ tổng hợp tác dụng lên khung dây dẫn có
A hướng vuông góc với mặt phẳng khung dây B hướng song song với mặt phẳng khung dây.
+ Vì các cạnh vuông góc với từ trường nên α = 90°, độ lớn lực từ tính theo:
Chú ý: Khung dây dẫn phẳng có dòng điện chạy qua đặt vuông góc với từ trường đều thì tổng hợp lực từ tác
dụng lên khung dây bằng 0
Câu 2 Một khung dây dẫn hình chữ nhật , với , , được đặt trong một từ trường đều có phương vuông góc với mặt phẳng của khung dây và có cảm ứng là Cho dòng điện cường độ chạy qua khung dây dẫn theo chiều thì độ lớn lực từ tác dụng lên cạnh
và lần lượt là và Giá trị của là
Lời giải:
Chọn đáp án C