Microsoft Word 2022 06 06 Vietnamese docx Subtitle Format Vietnamese Chapter 1 Introduction Quá trình chức năng mà qua đó hợp tử đơn bào của cơ thể người trở thành một cơ thể trưởng thành có 100 nghìn[.]
Trang 1Subtitle Format Vietnamese
Chapter 1 Introduction
Quá trình chức năng mà qua đó hợp tử đơn bào của cơ thể người trở thành một cơ thể
trưởng thành có 100 nghìn tỷ tế bào có lẽ là hiện tượng phi thường nhất của tạo hóa
Hiện nay nhiều nhà nghiên cứu biết rằng nhiều chức năng thông thường được thực hiện bởi
cơ thể trưởng thành thường được hình thành trong quá trình mang thai - một thời gian dài trước khi sinh
Thời kỳ phát triển trước khi sinh ngày càng được hiểu là thời gian chuẩn bị mà trong quá trình
đó con người đang phát triển có được nhiều cấu trúc, và rèn luyện nhiều kỹ năng, cần thiết cho sự sống sau khi sinh
Chapter 2 Terminology
Việc mang thai trong cơ thể người thường kéo dài khoảng 38 tuần tính từ thời điểm thụ tinh, hoặc thụ thai, cho đến khi sinh
Trong 8 tuần đầu sau khi thụ tinh, con người đang phát triển được gọi là phôi, có nghĩa là
"đang lớn lên bên trong." Thời gian này, gọi là thời kỳ phôi thai, được đặc trưng bởi sự hình thành các cơ quan quan trọng nhất của cơ thể
Từ khi kết thúc 8 tuần cho đến cuối thai kỳ, "con người đang phát triển được gọi là thai nhi," có nghĩa là "đứa con chưa sinh." Trong quãng thời gian này, gọi là thời kỳ thai nghén, cơ thể lớn lên và các cơ quan bắt đầu hoạt động
Tất cả các mức tuổi phôi và thai trong quá trình này nhằm chỉ thời gian từ khi thụ tinh
The Embryonic Period (The First 8 Weeks)
Embryonic Development: The First 4 Weeks
Chapter 3 Fertilization
Nói về mặt sinh học, "sự phát triển cơ thể người bắt đầu từ lúc thụ tinh," khi phụ nữ và đàn ông cùng kết hợp 23 trong số các nhiễm sắc thể của họ thông qua sự kết hợp các tế bào sinh sản của họ
Tế bào sinh sản của phụ nữ thường được gọi là "trứng" nhưng từ chính xác là noãn bào Tương tự như vậy, tế bào sinh sản của đàn ông thường được gọi là "tinh dịch" nhưng từ chính xác hơn là tinh trùng
Trang 2Sau khi noãn bào thoát khỏi buồng trứng của người phụ nữ trong quy trình gọi là rụng trứng, noãn bào và tinh trùng đi vào một trong các vòi tử cung, thường được gọi là các vòi Fallope Các vòi tử cung nối các buồng trứng của phụ nữ đến tử cung hay còn gọi là dạ con
Phôi đơn bào do kết quả này được gọi là hợp tử, nghĩa là "kết hợp hay nhập với nhau."
Chapter 4 DNA, Cell Division, and Early Pregnancy Factor (EPF)
DNA
46 nhiễm sắc thể của hợp tử tượng trưng cho lần xuất bản đầu tiên duy nhất của một kế hoạch di truyền hoàn chỉnh của một cá nhân mới Kế hoạch tổng thể này tập trung vào các phân tử xoắn chặt được gọi là DNA Chúng bao hàm những chỉ dẫn cho sự phát triển của cơ thể hoàn chỉnh
Các phân tử DNA giống như một thang xoắn được nhận biết là hình xoắn kép Các bậc thang được tạo từ các cặp phân tử, hay các base, được gọi là guanine, cytosine, adenine, và
thymine
Guanine chỉ ghép cặp với cytosine, và adenine với thymine Mỗi tế bào cơ thể người chứa khoảng 3 tỷ cặp base này
DNA của đơn bào chứa nhiều thông tin đến mức nếu chúng được diễn đạt thành văn bản, chỉ cần liệt kê chữ cái đầu của mỗi base cũng sẽ mất trên 1,5 triệu trang văn bản!
Nếu xếp từ đầu đến cuối, DNA trong một đơn bào cơ thể người đo được 3 1/3 feet hay 1 mét Nếu chúng ta có thể duỗi tất cả các DNA trong 100 nghìn tỷ tế bào của cơ thể trưởng thành,
nó sẽ dài trên 63 tỷ dặm Chiều dài này bằng với độ dài từ mặt đất đến mặt trời và quay ngược lại 340 lần
Cell Division
Khoảng 24 đến 30 giờ sau khi thụ tinh, hợp tử hoàn tất sự phân bào đầu tiên của nó Thông qua quá trình gián phân, một tế bào tách thành hai, hai thành bốn, và cứ như thế
Early Pregnancy Factor (EPF)
Vào khoảng 24 đến 48 giờ sau khi sự thụ tinh bắt đầu, có thể xác nhận có thai bằng việc phát hiện một hoóc-môn gọi là "yếu tố có thai đầu tiên" trong máu của người mẹ
Chapter 5 Early Stages (Morula and Blastocyst) and Stem Cells
Vào khoảng 3 đến 4 ngày sau khi thụ tinh, các phân bào của phôi có hình cầu và phôi được gọi là phôi dâu
Khoảng 4 đến 5 ngày, một ổ hình thành trong bọc tế bào này và phôi lúc đó được gọi là túi phôi
Trang 3Các tế bào bên trong túi phôi được gọi là khối tế bào bên trong và tập trung ở đầu, thân, và các cấu trúc khác cần cho cơ thể người đang phát triển
Các tế bào nằm trong khối tế bào bên trong gọi là tế bào thân phôi thai vì chúng có khả năng tạo thành mỗi một trong hơn 200 loại tế bào chứa trong cơ thể người
Chapter 6 1 to 1½ Weeks: Implantation and Human Chorionic Gonadotropin (hCG)
Sau khi di chuyển xuống vòi tử cung, phôi giai đoạn đầu tự bám vào thành trong của tử cung người mẹ Quá trình này, được gọi là sự bám phôi, bắt đầu 6 ngày và kết thúc 10 đến 12 ngày sau khi thụ tinh
Các tế bào từ phôi đang lớn lên bắt đầu sản xuất một hoóc-môn gọi là gonadotrophin nhau thai, hay hCG, chất được phát hiện ra bởi hầu hết các xét nghiệm thai
HCG điều khiển các hoóc-môn người mẹ để làm gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt thông thường, cho phép tiếp tục mang thai
Chapter 7 The Placenta and Umbilical Cord
Sau khi bám phôi, các tế bào trên mặt ngoài của túi phôi tập trung ở phần cấu trúc gọi là nhau,
có chức năng như một bề mặt chung giữa hệ tuần hoàn của người mẹ và của phôi thai
Nhau thai truyền ôxy, chất dinh dưỡng, hoóc-môn, và dược phẩm từ người mẹ sang cơ thể người đang phát triển; loại bỏ tất cả các chất thải; và ngăn không cho máu mẹ trộn lẫn với máu của phôi và bào thai
Nhau thai cũng sản xuất hoóc-môn và duy trì nhiệt độ của phôi và bào thai hơi cao hơn nhiệt
độ của người mẹ
Nhau thai tiếp xúc với cơ thể người đang phát triển thông qua mạch của dây rốn
Khả năng duy trì sự sống của nhau sánh với với khả năng duy trì sự sống của các thiết bị chăm sóc đặc biệt có ở các bệnh viện hiện đại
Chapter 8 Nutrition and Protection
Vào khoảng 1 tuần, các tế bào của khối tế bào bên trong tạo thành hai lớp gọi là nội bì và ngoại bì
Nội bì tập trung cho túi noãn hoàng, là một trong những cấu trúc mà qua đó người mẹ cung cấp dưỡng chất cho phôi ban đầu
Các tế bào từ ngoại bì tạo thành một màng được gọi là màng ối, mà trong đó phôi và sau này
là thai nhi phát triển cho đến lúc sinh
Trang 4Chapter 9 2 to 4 Weeks: Germ Layers and Organ Formation
Vào khoảng 2 1/2 tuần, ngoại bì đã tạo thành 3 mô chuyên biệt, hay lớp mầm, gọi là ngoại bì, nội bì, và trung bì
Ngoại bì có ở nhiều cấu trúc bao gồm não, tủy cột sống, dây thần kinh, da, móng, và tóc
Nội bì tạo ra lớp lót của hệ hô hấp và bộ máy tiêu hóa, và sinh ra các bộ phận của những cơ quan chính như gan và tụy
Trung bì tạo thành tim, thận, xương, sụn, cơ, tế bào máu, và các cấu trúc khác
Vào khoảng 3 tuần não chia thành 3 bộ phận chính gọi là não trước, não giữa, và não sau
Sự phát triển của các hệ hô hấp và tiêu hóa cũng đang thực hiện
Khi các tế bào máu đầu tiên xuất hiện trong túi noãn hoàng, các mạch máu hình thành ở khắp phôi, và tim hình ống hiện ra
Hầu như ngay lập tức, tim phát triển nhanh chóng tự gập lại khi những ngăn riêng biệt bắt đầu phát triển
Tim bắt đầu đập vào lúc 3 tuần và 1 ngày sau khi thụ tinh
Hệ tuần hoàn là hệ thống cơ thể đầu tiên, hoặc nhóm các cơ quan liên quan, để đạt được một trạng thái chức năng
Chapter 10 3 to 4 Weeks: The Folding of the Embryo
Từ 3 đến 4 tuần, sơ đồ cơ thể hiện ra là não bộ, tủy cột sống, và tim phôi được nhận dạng dễ dàng kế bên túi noãn hoàng
Sự phát triển nhanh làm nếp gấp của phôi tương đối phẳng Quá trình này nhập phần túi noãn hoàng vào trong lớp lót của hệ tiêu hóa và tạo thành ngực và các khoang bụng của cơ thể người đang phát triền
Embryonic Development: 4 to 6 Weeks
Chapter 11 4 Weeks: Amniotic Fluid
Khoảng 4 tuần màng ối trong suốt bao quanh phôi trong một túi đầy chất lỏng Chất lỏng vô trùng này, gọi là nước ối, bảo vệ cho phôi khỏi bị tổn thương
Chapter 12 The Heart in Action
Tim thường đập khoảng 113 lần trong mỗi phút
Trang 5Hãy chú ý tim đổi màu như thế nào khi máu đi vào và ra khỏi các ngăn tim với mỗi nhịp đập
Tim sẽ đập khoảng 54 triệu lần trước khi sinh và trên 3,2 tỷ lần trong suốt quá trình 80 năm của đời người
Chapter 13 Brain Growth
Sự phát triển não nhanh được chứng minh bằng sự thay đổi hình thức của não trước, não giữa, và não sau
Chapter 14 Limb Buds
Sự phát triển của chi trên và dưới bắt đầu bằng sự xuất hiện của các mầm chi vào khoảng 4 tuần
Da trong suốt vào thời điểm này vì nó chỉ là chỗ dày nhất của tế bào
Khi da dày lên, nó sẽ mất đi sự trong suốt này, điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ chỉ có thể xem các cơ quan bên trong phát triển trong khoảng một tháng
Chapter 15 5 Weeks: Cerebral Hemispheres
Từ 4 đến 5 tuần, não tiếp tục phát triển nhanh và chia thành 5 bộ phận riêng biệt
Đầu bao gồm khoảng 1/3 tổng diện tích của phôi
Bán cầu não xuất hiện, dần dần trở thành những phần lớn nhất của não bộ
Các chức năng rốt cuộc được kiểm soát bởi bán cầu não bao gồm suy nghĩ, học, ghi nhớ, nói, nhìn, nghe, tự vận động, và giải quyết vấn đề
Chapter 16 Major Airways
9 TUẦN Trong hệ hô hấp, các phế quản chính phải và trái xuất hiện và cuối cùng sẽ nối khí quản, hay ống dẫn khí, với các lá phổi
Chapter 17 Liver and Kidneys
Chú ý rằng gan lớn choán chỗ ổ bụng nằm kế trái tim đang đập
Những quả thận vĩnh viễn xuất hiện trong khoảng 5 tuần
Trang 6Chapter 18 Yolk Sac and Germ Cells
Túi noãn hoàng chứa các tế bào sinh sản đầu tiên gọi là các tế bào mầm Vào khoảng 5 tuần những tế bào mầm này di chuyển đến các cơ quan sinh sản nằm gần các quả thận
Chapter 19 Hand Plates and Cartilage
Cũng vào khoảng 5 tuần, phôi phát triển các bàn tay, và sự tạo sụn bắt đầu vào 5 1/2 tuần
Ở đây chúng ta thấy bàn tay trái và cổ tay lúc 5 tuần 6 ngày
Embryonic Development: 6 to 8 Weeks
Chapter 20 6 Weeks: Motion and Sensation
Vào khoảng 6 tuần bán cầu não phát triển nhanh hơn các bộ phận khác của não một cách không cân xứng
Phôi bắt đầu thực hiện các cử động phản xạ và tự phát Sự vận động như vậy cần thiết để thúc đẩy sự phát triển cơ thần kinh bình thường
Một đụng chạm vào vùng miệng làm cho phôi rụt đầu lại theo phản xạ
Chapter 21 The External Ear and Blood Cell Formation
Tai ngoài bắt đầu thành hình
Vào khoảng 6 tuần, sự tạo thành tế bào máu được thực hiện trong gan nơi các tế bào bạch huyết bây giờ đã xuất hiện Loại tế bào máu trắng này là một phần then chốt của hệ miễn dịch đang phát triển
Chapter 22 The Diaphragm and Intestines
Cơ hoành, cơ chính được dùng trong hô hấp, phần lớn hình thành trong vòng 6 tuần
Một phần ruột giờ lồi tạm thời vào trong dây rốn Quá trình bình thường này, được gọi là thoát
vị sinh lý học, tạo chỗ cho các cơ quan đang phát triển khác trong bụng
Chapter 23 Hand Plates and Brainwaves
Vào 6 tuần các bàn tay phát triển thành một mặt phẳng nhạy
Những cảm nghĩ đầu tiên đã được ghi lại vào lúc 6 tuần 2 ngày
Trang 7Chapter 24 Nipple Formation
Các núm vú xuất hiện ở hai bên thân không lâu trước khi đạt được vị trí cuối cùng của chúng
ở phía trước ngực
Chapter 25 Limb Development
Vào khoảng 6 1/2 tuần, có thể phân biệt các khuỷu tay, các ngón tay bắt đầu tách biệt, và có thề thấy cử động của bàn tay
Sự hình thành xương, được gọi là sự tạo xương, bắt đầu ở xương đòn, hay còn gọi là xương vòng, và các xương hàm trên và dưới
Chapter 26 7 Weeks: Hiccups and Startle Response
Hiện tượng nấc cụt có thể quan sát được lúc 7 tuần
Bây giờ có thể thấy cử động chân, cùng với phản ứng giật mình
Chapter 27 The Maturing Heart
Trái tim 4 ngăn hầu như hoàn chỉnh Trung bình, tim giờ đây đập 167 lần trong một phút
Hoạt động điện của tim được ghi nhận vào 7 1/2 tuần cho thấy mô hình sóng tương tự như của người lớn
Chapter 28 Ovaries and Eyes
Ở thai nhi nữ, có thể thấy buồng trứng vào lúc 7 tuần
Vào lúc 7 1/2 tuần, võng mạc có sắc tố của mắt được thấy dễ dàng và các mí mắt bắt đầu thời
kỳ phát triển nhanh
Chapter 29 Fingers and Toes
Các ngón tay tách biệt và các ngón chân chỉ dính ở dưới các bàn
Các bàn tay giờ đây có thể đụng vào nhau, và các bàn chân cũng vậy
Các khớp đầu gối cũng xuất hiện
Trang 8The 8-Week Embryo
Chapter 30 8 Weeks: Brain Development
Lúc 8 tuần não bộ trở nên phức tạp và chiếm gần một nửa tổng trọng lượng cơ thể phôi
Sự tăng trưởng tiếp tục với một tốc độ phi thường
Chapter 31 Right- and Left-Handedness
Vào lúc 8 tuần, 75% phôi thể hiện ưu thế tay phải Phần còn lại được chia đều giữa ưu thế tay trái và không có ưu thế nào cả Đây là bằng chứng đầu tiên của thói quen dùng tay phải hay trái
Chapter 32 Rolling Over
Các sách nhi khoa mô tả khả năng "cuộn mình" xuất hiện 10 đến 20 tuần sau sinh Tuy nhiên,
sự sắp xếp đầy ấn tượng này bộc lộ sớm hơn nhiều trong môi trường trọng lực thấp của túi ối đầy chất lỏng Chỉ có sự thiếu sức mạnh cần thiềt để vượt qua lực hút cao hơn bên ngoài tử cung mới ngăn không cho đứa bé mới sinh cuộn mình
Phôi trở nên linh hoạt hơn về hoạt động cơ thể trong suốt thời gian này
Các cử động có thể chậm hoặc nhanh, đơn lẻ hay lặp đi lặp lại, tự phát hay phản xạ
Sự xoay đầu, duỗi cổ, và đưa tay sờ lên mặt xảy ra thường xuyên hơn
Việc chạm vào phôi gây ra cử chỉ liếc mắt, cử động hàm, cử chỉ nắm tay lại, và trỏ ngón chân
Chapter 33 Eyelid Fusion
Từ 7 đến 8 tuần, các mí mắt trên và dưới nhanh chóng tăng kích cỡ mắt và nối với nhau một phần
Chapter 34 "Breathing" Motion and Urination
Dù không có không khí bên trong tử cung, phôi vẫn thực hiện hoạt động hô hấp từng cơn trong vòng 8 tuần
Vào thời điểm này, thận sản xuất nước tiểu được bài tiết vào nước ối
Ở phôi nam giới, tinh hoàn phát triển bắt đầu sản xuất và thoát kích thích tố sinh dục nam
Trang 9Chapter 35 The Limbs and Skin
Các xương, khớp xương, cơ, dây thần kinh, và mạch máu của các chi gần giống với của người lớn
Vào khoảng 8 tuần, biểu bì hay lớp da ngoài, trở thành một màng có nhiều lớp, mất đi nhiều
sự trong suốt của nó
Lông mày phát triển khi lông xuất hiện xung quanh miệng
Chapter 36 Summary of the First 8 Weeks
Tám tuần đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ phôi thai
Suốt thời gian này, phôi người đã phát triển từ một đơn bào thành gần 1 tỷ tế bào tạo ra hơn 4.000 cấu trúc cơ thể riêng biệt
Phôi giờ đây có hơn 90% cấu trúc được tìm thấy ở người lớn
The Fetal Period (8 Weeks through Birth)
Chapter 37 9 Weeks: Swallows, Sighs, and Stretches
Thai kỳ tiếp tục cho tới khi sinh
Vào khoảng 9 tuần, cử chỉ mút ngón cái bắt đầu và thai nhi có thể nuốt nước ối
Thai nhi cũng có thể nắm một vật, chuyển động đầu ra trước hoặc sau, mở và đóng hàm, chuyển động lưỡi, thở dài, và duỗi mình
Các thụ thể dây thần kinh trên mặt, các lòng bàn tay, và lòng bàn chân có thể cảm nhận sự chạm nhẹ
"Để phản ứng lại sự chạm nhẹ vào lòng bàn chân," thai nhi sẽ cong hông và đầu gối và có thể quắp ngón chân
Các mí mắt bây giờ hoàn toàn đóng
Trong thanh quản, xuất hiện các dây chằng âm thanh báo hiệu sự khởi đầu sự phát triển dây
âm thanh
Ở bào thai nữ, tử cung có thể nhận thấy và các tế bào sinh sản chưa trưởng thành, gọi là noãn nguyên bào, đang tái tạo bên trong buồng trứng
Cơ quan sinh dục ngoài bắt đầu phân biệt chúng là nam hay nữ
Trang 10Chapter 38 10 Weeks: Rolls Eyes and Yawns, Fingernails & Fingerprints
Sự phát triển đột ngột vào lúc 9 đến 10 tuần làm tăng trọng lượng cơ thể lên trên 75% Vào khoảng 10 tuần, sự kích thích của mí mắt trên gây ra sự cụp xuống của mắt
Thai nhi ngáp và thường xuyên mở và ngậm miệng
Hầu hết các thai nhi mút ngón cái tay phải
Các bộ phận của ruột bên trong dây rốn quay lại khoang bụng
Sự tạo xương được thực hiện ở hầu hết các xương
Móng tay và móng chân bắt đầu phát triển
Những vân tay riêng biệt xuất hiện vào khoảng 10 tuần sau khi thụ tinh Những dấu hiệu này
có thể dùng để nhận dạng trong suốt cuộc đời
Chapter 39 11 Weeks: Absorbs Glucose and Water
Vào khoảng 11 tuần mũi và môi hình thành hoàn chỉnh Như với mọi bộ phận cơ thể khác, hình dạng của chúng sẽ thay đổi ở từng giai đoạn của chu kỳ sống cơ thể người
Ruột bắt đầu hấp thụ glucoza và nước được nuốt bởi thai nhi
Dù giới tính được quyết định vào lúc thụ tinh, cơ quan sinh dục ngoài giờ có thể phân biệt được là nam hoặc nữ
Chapter 40 3 to 4 Months (12 to 16 Weeks): Taste Buds, Jaw Motion, Rooting Reflex, Quickening
Từ 11 đến 12 tuần, trọng lượng thai nhi tăng gần 60%
Mười hai tuần đánh dấu sự kết thúc ba tháng,hay quý, đầu tiên của thai kỳ
Các chồi vị giác riêng biệt giờ bao phủ phần trong của miệng Các vị chôi giác sẽ chỉ tồn tại trên lưỡi và vòm miệng đến khi sinh
Những cử động của ruột bắt đầu vào lúc 12 tuần và tiếp tục trong khoảng 6 tuần
Chất đầu tiên được thoát ra khỏi ruột kết của thai nhi và trẻ sơ sinh được gọi là phân su Nó bao gồm các enzim tiêu hóa, protein, và tế bào chết được bài tiết bởi bộ máy tiêu hóa Vào khoảng 12 tuần, chiều dài các tay đã gần đạt được sự cân xứng hoàn chỉnh với kích thước cơ thể Các chân dài hơn đạt được sự cân xứng cuối cùng của chúng