ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ HUY CẬN

ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ HUY CẬN Đề 1 Phân tích cảnh đoàn thuyền ra khơi qua khổ1,2 Huy Cận là nhà thơ tiêu biểu xưa nền thơ thoại Việt Nam một hồn thơ dào dạt cảm hứng lãng mãn về tình đất nước, con người.

ĐOÀN THUY N ĐÁNH CÁ -HUY C N-Ề Ậ

Đề 1:Phân tích cảnh đoàn thuyền ra khơi qua khổ1,2

Huy C n là nhà th tiêu bi u x a n n th tho i Vi t Nam-ậ ơ ể ư ề ơ ạ ệ m tộ

h n th dào d t c m h ng lãng mãn v tình đ t n cồ ơ ạ ả ứ ề ấ ướ , con ng i,và ườ thiên nhiên trong th i đ i m i Bài tờ ạ ớ h “Đoàn thuy n đánh cá” là ơ ề tác

ph m su t s c c a ông Tác ph m v a ẩ ấ ắ ủ ẩ ừ là m t ộ b c tranh đ p đẽ, v a ứ ẹ ừ

là khúc ca hào hùng v nh ng nề ữ g iườ đánh cá trên bi n c bao la, ể ả

nh ng con ng th c s làm ch bi n tr i, làm ch cu c đ i m i Đ c ữ ự ự ủ ể ờ ủ ộ ờ ớ ọ bài th ta th c s n t ng tr c c nh đoàn thuy n ra kh i qua ngòiơ ự ự ấ ượ ướ ả ề ơ

bút c a tác gi Huy C n.ủ ả ậ

Bài th ơ đ c ượ sáng tác vào năm 1948 và in trong t p “Tr i m i ậ ờ ỗ ngày l i sáng” Khi đó cu c ạ ộ kháng chi n ch ng Phápế ố đã k t thúc ế

th ng l i, mi n B cắ ợ ề ắ đ c ượ gi i phóng và b t tay vào công cu c xây ả ắ ộ

d ng cu c ự ộ s ng ố m i Ni m tin vui d t dào tin yêu tr c cu c s ng ớ ề ạ ướ ộ ố

m i đag hình thành,ớ đang thay da đ i th tổ ị , tr thanh ngu n c m h ngở ồ ả ứ

l n c a th ca lúc b y gi Nhi u nhà th đã đi t i các mi n xa xôi ớ ủ ơ ấ ờ ề ơ ớ ề

c a t qu c đ s ng và đ vủ ổ ố ể ố ể i tế : mi n núi,h i đ o…Huy C n có ề ả ả ậ

chuy n đi th c t vài ngày vùng m Qu ng Ninh T chuy n đi y, ế ự ế ở ỏ ả ừ ế ấ

h n th c a ông đã n y n tr l iồ ơ ủ ả ở ở ạ

Kh ổ m t ộ bài th là c nh ra kh i trong bu i hoàng hôn th t huy ơ ả ơ ổ ậ hoàng, tráng l ệ và đ y s c s ng Nhà văn Ngầ ứ ố uy nễ Tuân đã t ng vi t ừ ế

“M t tr i đ nh lòng tr ng kh ng l , đ t trên mâm l t t ti n ặ ờ ỏ ư ứ ổ ồ ặ ễ ừ ừ ế vào” v i “hòn l a” Khi hoàng hôn bớ ử uông xu ng m t tr i nh ố ặ ờ ư m t ộ quả

c u l a kh ng lầ ử ổ ồ đang t t l n xu ngừ ừ ặ ố bi nể , cả không gian vũ tr ụ

nh nhúng ư m t ộ màu đ r c r , huy hoàng V i ngh thu t so sánh, ỏ ự ỡ ớ ệ ậ

đ c đáo chộ o th y c nh bi n hoàng hôn vô cùng tráng l , hùng vĩ ấ ả ể ệ

H nh nh ỉ ả “m t xu ng bi nặ ố ể ” trong bài th ch có th ơ ỉ ể th y đ c ấ ượ ở

đi m nhìn ể ngh thu t đ c bi t đó là đi m nhìn di đ ng trên con ệ ậ ặ ệ ể ộ

thuy n ra kh i, nhìn v h ng Tây n i b bãi Bi n bao la tr nên ề ơ ề ướ ơ ờ ể ờ

g n gũi, hi n hòa song s liên t ng thú v câu th ti p theo “sóng ầ ề ự ưở ị ở ơ ế

đã cài then đêm s p c a B ng bi n pháp tu t nhân hóa đã khi n ậ ử ằ ệ ừ ế

ng iườ đ c liên t ng đ n vũ tọ ưở ế rụ lúc này nh ư m t ộ ngôi nhà r ng ộ l n ớ

mà màn đêm buông xu ng chính là cánh c a kh ng l , còn nh ng conố ử ổ ồ ữ sóng là chi c then cài c a Phép nhân hóa làm cho bi n vào đêm tr ế ử ể ở nên hi n hòa g n gũi ch kề ầ ứ hông làm l nh lẽo r n ng pạ ợ ợ

Trên n n c nh thiên nhiên tráng l ,ề ả ệ vũ tr b t đ u đi vào tr ng ụ ắ ầ ạ thái ngh ng i thì nỉ ơ g i ng i ườ ườ b t đ u vào vi c ra kh i đánh cá Đó ắ ầ ệ ơ

là s t ng ph n gi a thiên nhiên và con nự ươ ả ữ g i:ườ

“Đoàn thuy n đánh cá l i ra kh i,ề ạ ơ

Câu hát căng bu m ra kh i.”ồ ơ

N u nh tr c đây vế ư ướ ới m t ộ T Hanh “Con thuy n iế ề m b n m i ế ỏ

tr v n m” thì nay Huy C n là hình nh ở ề ằ ậ ả “đoàn thuy nề ” ch kứ hông

ph i là con thuy n Hình nh đó cho th y ả ề ả ấ m t ộ s c m nh t p thứ ạ ậ ể,m tộ

hình nh c a cu c s ng mi n B c lúc b y gi Ch “l i” v a kh ng ả ủ ộ ố ề ắ ấ ờ ữ ạ ừ ẳ

đ nh nh p đi u lao đ ng c a nị ị ệ ộ ủ g iườ dân chài đã đi vào n đ nhổ ị , v a ừ

th hi n s đ i l p gi a s ngh ng i và hành đ ng làm vi c c a con ể ệ ự ố ậ ữ ự ỉ ơ ộ ệ ủ

ng iườ Đi p khúc lao đ ng c a con nệ ộ ủ g i không ườ h bu n t b i nó ề ồ ẻ ở

đ c ượ thôi thúc b i ở chính ni m vui ca hát c a nề ủ g iườ lao đ ng:ộ

“Câu hát căng bu m ra kh i.”ồ ơ

B ng bút pháp lãng m n tác gi đã xây d ng hình nh th kh e ằ ạ ả ự ả ơ ỏ kho n, m i l Tr c kh gian r ng l n c a bi n c và con ng hoàn ắ ớ ạ ướ ộ ớ ủ ể ả toàn t tin trong ni m vui ph i ph i, s ph n ch n hăng sat Tiêng ự ề ơ ớ ự ấ ắ hát c a ng ng dân hòa cùng s c gió nâng cánh bu n đ a đoàn ủ ư ứ ồ ư

thuy n băng băng v t sóng ra kh i.ề ượ ơ Ba s v t , hi n t ng:”câu hát, ự ậ ệ ượ cánh bu mồ ,gió kh i”ơ g n k t th t t nhiên và kì thú Ti ng hát y ắ ế ậ ự ế ấ làm n i b t tinh th n l c quan, ni m vui lao đ ng, khi th c a ng lao ổ ậ ầ ạ ề ộ ế ủ

đ ng đag ra kh i chinh ph c bi n c ộ ơ ụ ể ả

Đoàn thuy n ra kh i trong câu hát l c quan và đ y khí th ề ơ ạ ầ ế

Ti ng hát còn th hi n ni m mong c vào chuy n ra kh i thành ế ể ệ ề ướ ế ơ công t t đ p.ố ẹ

“Hát r ng: cá b c bi n Đông l ngằ ạ ể ặ

Cá thu bi n Đông nh đoàn thoiể ư

Đêm ngày d t bi n muôn lu ng sáng.ệ ể ồ

Đ n d t l i ta, đoàn cá i !”ế ệ ướ ơ

V i hình th c li t kê, hình nh các loài cá: cá b c, cá thu,…Huy ớ ứ ệ ả ạ

C n đã cho nậ g i ườ đ c th y s giàu có c aọ ấ ự ủ bi n Đông ể , cá đ c ượ nhà

th soơ sánh “nh đoàn thoi” miêu t hình nh nh ng con cá thu l p ư ả ả ữ ấ lánh ánh trăng l t r t nhanh trên bi n nh con thoi ch y đi ch y l i ướ ấ ể ư ạ ạ ạ trên khung cửi d t v i Trong s t ng t ng c a nh ng con nệ ả ự ưở ượ ủ ữ g iườ đánh cá yêu quý bi n c quê h ngể ả ươ thì cá đi trên bi n là cá d t bi n, ể ệ ể

cá vào l i là cá d t l i L i m i g i “đ n d t l i ta, đoàn cá i” ướ ệ ướ ờ ờ ọ ế ệ ướ ơ

đ c ượ c t lên thân th ng trìu m n T “ta” vang lên r t đ i t hào ấ ươ ế ừ ấ ỗ ự kiêu hãnh

Nh v y ư ậ hai kh đ u bài th là c nh đoàn thuy n ra kh i đánh ổ ầ ơ ả ề ơ

cá v i ni m vui ph n ch n l c quan tin t ng c a nớ ề ấ ấ ạ ưở ủ g iườ dân trong

ni m vui, ni m t hào tr c s giàu có c a bi n c quê h ng ngoài ề ề ự ướ ự ủ ể ả ươ

n n c nh quê h ng tráng lề ả ươ ệ

Với giọng thơ sôi sổi hào hứng, thể thơ bảy chữ, hình nhà thơ vừa kì vĩ tráng lệ vừa gần gũi cụ thể, sử

dụng thành công phép so sánh, nhân hóa độc đáo, tác giả đã miêu tả khung cảnh thiên nhiên lúc hoàng hôn trên biển thật tráng lệ, cảnh đoàn thuyền đánh cá Qua đó cho thấy khí thế hào hùng của con người lao động

Với khả năng quan sát miêu tả tinh tế,hoà cùng

với cảm hứng vũ trụ thật mãnh liệt,Huy Cận đã tái hiện vẻ đẹp của khí thế lao động hăng say của đoàn thuyền đánh

cá trên biển trong một đêm trăng.Mở đầu đoạn thơ là hình ảnh đoàn thuyền lướt nhanh giữa trời cao biển rộng:

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng.” Hai câu thơ đầu ta bắt gặp hình ảnh đoàn thuyền thật sống động.Các từ “gió,trăng,mây,biển”gợi tả được một không hian rộng lớn bao la thoáng đãng không còn ranh giới giữa biển và trời.Biện pháp tu từ phóng đại kết hợp với liên tưởng thật thú vị, con thuyền vốn nhỏ bé hiện lên thật kì vĩ lớn lao ,với gió làm bánh lái,có trăng làm

buồn hoà điệu với biển khơi.Độn từ “lướt” miêu tả con thuyền lao nhanh,băng băng lướt sóng r khơi giữa mênh

mông biển trời.Như vậy tầm vóc của con thuyền con được vùng lên ,trở nên kì vĩ giữa không gian rộng lớn như sánh ngang với vũ trụ

Hai câu thơ sau tác giả cho thấy chủ nhân của con thuyền-người đánh cá trên biển cũng trở nên hiên ngang lớn lao trong tư thế của người làm chủ:

“Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Dàn đan thế trận lưới vây giăng.” Hàng loạt những động từ như “đậu,dò,dàn đan,vây giăng”cho thấy hành động của con thuyền và con

người.Người dân chài ra tận khơi xa để tìn luồng cá giống hệt một cuộc chiến,họ chình phục thiên nhiên để làm giàu cho Tổ quốc.Đánh cá nhưng vẫn cần bày binh hố trận,có chiến thuật,chiến lược thù mới thu được nhiều chiến lợi phẩm.Như vậy với bút pháp lãng mạn,tầm vóc của con thuyền và tư thế của người lao động trên biển được nâng

lên,hoà nhập với vũ trụ,công việc lao động nặng nhọc của người đánh cá đã trở thành khúc ca tràn đầy niềm vui

Bức tranh đã tô đậm vẻ đẹp của thiên nhiên qua cách nhìn của nhà thơ: _ “Cá nhụ cá chim cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé”

Thủ pháp liệt kê,kết hợp với sự phối sắc tài tình qua việc sử dụng các tính từ “đen,hồng” đã tạp nên bức tranb sơn mài đầy màu sắc lung linh huyền ảo như troh truyện cổ tích.Nhà thơ đã liệt kê “cá nhụ,cá chim,cá

đé”mỗi loại đều làm nên sự giàu có của biển cả,quê

hương.Hình ảnh “cái đuôi em quẩy là hình ảnh đẹp

nhất,ánh trăng in bóng xuống mặt nước,mỗi khi cá quẫy đuôi,trăng vàng hơn,rực rỡ, “vàng choé” hơn Nhà thơ goi

cá bằng một cách gọi rất dịu dàng, ẩn chứa một sự yêu mến với cá và thiên nhiên Với họ cá là bạn,là em ,là niềm cảm hứng cho con người trong hành động và cũng chính

là đối tượng thầm kín của nhà thơ

Khép lại khổ thơ là hình ảnh biển đêm thật đẹp: “Đêm thở sao lùa nước Hạ Long” Hình ảnh nhân hoá thật độc đáo,đêm vẫn thư giãn

và thuỷ triều lên xuống tạo nên hơi thở của đêm hay nói cách khác tiếng thơ của đêm là tiếng rì rào phập phồng của sóng biển như một sinh thể thực sự sinh động.Những đốn sao bạt ngàn trên mặt nước,trôi dạt trên đầu đẩy vào mạn thuyền.Sao và nước cùng tồn tại trong nhịp thở của đenm.Nối những miền không gia lại với nhau.Thiên nhiên như bức sơn mài tráng lệ,kì ảo

Biển không những giàu đẹp mà còn rất ân nghĩa thuỷ chung:

“Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào”

Giữa ban đêm bao la,những người dân chài lại một lần nữa cất lên tiếng hát gọi cá vào.Cụm từ “ta hát” gợi tha thiết ,thể hiện tinh thần lạc qua ,niềm vui lao

động;niềm vui như được hài mình bào với thiên nhiên.Lời

ca gọi cá vào lưới như nâng thêm chất thơ mới của bức tranh.Đêm nay,cùng với những người dân chài ,thiên

nhiên cùng góp phần vào việc đánh bắt cá “gõ thuyền đã

có nhịp trăng cao”,trăng in xuống dòng nước,sóng vỗ như

gõ nhịp vào mạn thuyền xua cá.Hiện thực được trí tưởng tượng của nhac thơ đối với biển cả và con người là cái nhìn tươi tắn,lạc qua ,Huy Cận như hoà nhập vào công việc,vào biển cả

Từ đó,cảm xúc dâng trào không thể không cất lên tiếng hát bài ca về lòng biết ơn bà mẹ biển khơi:

“Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.”

Biển ở đây được Huy Cận ví như người mẹ.Một ngườ mẹ luôn bao dung,che chở cho những đứa con của mình, một người mẹ sẽ luôn dành cho con những gì tốt đẹp nhất.Thật vậy, “Biển cho ta cá”,luôn hào phóng với chúng ta,không bao giờ giữ lại gì cho riêngmình.Đây là một hình ảnh so sánh thật tài tình, mang đầy lòng biết

ơn ,kính trọng của tác giả với mẹ biển cả, với sự hào

phóng của thiên nhiên.Biển đã cho ta,nuôi ta lớn khôn từ những ngày thơ bé _ Suốt dọc bài thơ là tiếng hát,sau những tiếng hát ca ngợi,tiếng hát lao động hăng say là tiếng hát của niềm vui thu hoạch:

“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùn cá nặng

Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng

hồng.”

Sao mờ là khoảng thời gian chuẩn bị trời đã bắt đầu rạng sáng, đó cũng chính là công việc của người ngư dân trở về khẩn trương mau lẹ để kéo lưới kịp trời

sáng.Cảnh lao động hiện lên như một bức tranh sống

động với những nét tạo hình khoẻ khoắn,gân guốc với hình ảnh trung tâm là con người lao động.Cụm từ “kéo xoăn tay” không chỉ cho thấy những mẻ cá bội thu,trĩu nặng mà còn là nét cẽ tạo hình với những bắp thịt săn chắc của người ngư dân.Từ đó,khiến ta chợt nhớ tới câu của Tế Hanh:

“Dân chài lưới làm da ngâm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm” Ánh nắng hồng của bình minh hoà cùng sắc màu của cá bạc vàng có tác dụng tô đậm thêm sự giàu có và quý giá “rừng vàng biển bạc” của biển cả mac thiên nhiên ban tặng cho con người “Lưới xếp buồn lên đón nắng hồng”gợi tả công việc nhịp nhàng của ngư dân với sự vận hành của vũ trụ.Khi lưới xếp lên khoang cũng là lúc đoàn thuyền trở về đón bình mình,kết thúc một ngày lai động mệt nhọc vất vả,hình ảnh “nắng hồng” ở cuối khố thơ biểu tượng cho niềm vui niềm lạc quan tin tưởng vào tương lai,sự hồi sinh đất nước của chiến tranh

Bài ca lao động ngân vang,lao động hay nhất là khổ cuối cũng diễn tả hì/ả đoàn thuyền đánh cá trở về trog cảnh bình minh tráng lệ

“Câu hát cùng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi” Câu thơ “câu hát căng buồm với gió khơi” gần như lặp lại với câu cuối của khổ thơ đầu.Kết cấu đầu cuối

tương ứng tạo ra phép ngân nga nhấn mạnh niềm vui của người lao động trong suốt cả hành trình lúc ra khơi cho đến khi trở về.Lúc ra khơi cho đến khi trở về câu hát khỏe khoắn mang niềm vui lạc quan tin tưởng trong khát khao làm chủ biển cả.Còn khi trở về câu hát khỏe khoắn mang niềm vui sướng trước thành quả lao động bội thu của

người ngư dân vươn lên làm chủ cuộc đời ở đây hì/ả mặt trời cũng xuất hiện không phải là mặt trời lúc “xuống biển” lúc cuối ngày mà là mặt trời đội biển lúc bình minh.Tác giả

đã xây dựng 1 hì/ả thơ rất hào hung nhưng cũng rất bay bổng.Đoàn thuyền chạy đua với mặt trời phép nhân hóa cùng lối nói khoa trương đã nâng cao tầm vóc vị thế con

người trong tư thế sánh ngang với vũ trụ.Đó là cuộc chạy đua của con người “với thiên nhiên” và con người đã dành chiến thắng(Huy Cận).Đoàn thuyền trở về bến trong niềm vui phấn chấn của người chiến thắng thiên nhiên biển cả như mang 1 màu mới của thiên nhiên đất trời cùng với màu mới của đất nước của cuộc sống mới được làm chủ sau bao năm làm nô lệ màu mới của 1 tương lai tươi

sáng.Tác giả đã có 1 liên tưởng rất thú vị “Mắt cá huy

hoàng muôn dặm khơi”.Muôn ngàn con mắt tươi rói nằm xếp trên khoang thuyền ánh mặt trời chiếu vào mắt,mắt cả như 1 mặt trời nhỏ.Vừa là thành quả lao động vừa gợi ra niềm tự hào của những người lao động và cuộc sống mới đầy tốt đẹp đầy tốt đẹp đã mở ra trước mắt đó là 1 hì/ả đầy sáng tạo và lãng mạn

Như vậy,bằng bút pháp tả thực và bút pháp lãng mang cùng các biện pháp so sánh,nhân hoá ;các từ ngữ

hình ảnh chọn lọc ;đoạn thơ trên đã giúp người đọc cản nhận đầy đủ và trọn vẹn một bức tranh thiên nhiên,hùng vĩ với sự giàu có,hào phóng của thiên nhiên đồng thời khắc hoạ thành công hình tượng người lao động lớn lao phi thường.Lời thơ cho nhận ra ở nhà thơ Huy Cận là tình yêu với thiên nhiên,với đất nước và niền vui,niềm tin yêu vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội,tình cảm ấy thật đáng trân trọng

Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển đêm là 1 bức tranh đẹp về thiên nhiên và con người lao động.Biển cả kì

bì lớn lao giàu có và bao dung,con người khí thế lạc quan

và hang say lao động.Đoàn thuyền đánh cá là 1 bài thơ hay thể hiện rõ nét thay đổi của thơ Huy Cận.Hơn nửa thế

kỉ TK trôi qua,bài thơ vẫn giữ nguyên vẹn giá trí ban đầu của nó.Và mỗi khi đọc lại ta vẫn thấy rất trân trọng và câm

phục biết bao.