Tong on NLVH Doan thuyen danh ca Huy Can TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC 0865081929 Fanpage Học tốt Ngữ văn 9 – Cùng Anh Phong TÀI LIỆU TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC – NGỮ VĂN 9 (https //facebook com/bossphongv[.]
Trang 1TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC - 0865081929
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
– Huy Cận: Nổi tiếng trong phong trào Thơ mới với tập thơ “Lửa thiêng” Sau CMT8, hồn thơ Huy Cận hướng về cuộc đời mới, con người
mới với giọng điệu ngợi ca Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng vũ trụ
– “Đoàn thuyền đánh cá”: Sáng tác năm 1958, in trong tập “Trời mỗi ngày lại sáng” Bài thơ sáng tác trong một chuyến đi thực tế dài ngày
ở vùng mỏ Quảng Ninh của Huy Cận
ĐOẠN 1 CẢNH RA KHƠI
Khổ 1 Thiên nhiên ngơi nghỉ, con
người bắt đầu lao động
Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
– Phép so sánh “mặt trời xuống biển như hòn lửa” sinh động, gợi cảm Câu thơ
giúp ta xác định điểm nhìn của nhân vật trữ tình
– Một loạt ẩn dụ “sóng cài then”, “đêm sập cửa” thể hiện sự liên tưởng độc đáo,
thú vị Cả vũ trụ như một căn phòng khổng lồ đang đóng khép, thiên nhiên vạn vật ngơi nghỉ, trở về trạng thái tĩnh lặng
– Chữ “lại” báo hiệu công việc đánh cá của người ngư dân đã trở thành một lịch
trình cố định, không ngơi nghỉ; ở họ sáng lên tinh thần hăng say lao động, chăm chỉ, tận tụy với công việc
– Phép ẩn dụ “Câu hát căng buồm cùng gió khơi” thật độc đáo → Đoàn thuyền
lướt trên sóng không chỉ bằng sức gió mà bằng cả tinh thần hăng say và tình yêu lao động, bằng câu hát yêu đời, sảng khoái của người ngư dân
Khổ thơ xuất
hiện như một sự tương phản giữa thiên nhiên và con người, thiên
nhiên dần ngơi nghỉ còn con người bắt đầu lao động
Khổ 2 Khúc hát say mê của người
ngư dân
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
– Điệp ngữ “cá bạc biển Đông… cá thu biển đông…” tạo âm hưởng du dương,
trầm bổng, lời thơ như điệu nhac bay cao giữa không gian trời biển
– Khổ thơ thứ hay xuất hiện một phép liên tưởng độc đáo, sáng tạo Dựa vào sự
tương đồng giữa hình thoi của cá và con thoi dệt vải, Huy Cận đã hình dung những đàn cá thu bơi tung tăng như đoàn thoi đang “dệt biển”, những lưới cá
trĩu nặng chính là cá đang “dệt lưới” → Hình ảnh thơ đẹp, lấp lánh, huyền ảo:
Mặt biển trở thành một tấm lụa bạc khổng lồ đang được dệt bởi những con thoi
Khổ thơ giàu nhạc điệu với những liên tưởng độc đáo, bất ngờ như hoạ
ra một bức tranh thảm xà
Trang 2TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC - 0865081929
cá, lấp lánh, quyến rũ, mềm mại, diệu huyền
– Câu cảm thán đầy trìu mền, yêu thương với cách gọi thân tình: “Đến dệt lưới
ta đoàn cá ơi!” chất chứa biết bao sự gắn bó trìu mền với thiên nhiên, đầy ân
tình với biển cả
cừ lấp lánh ánh bạc
ĐOẠN 2 CẢNH ĐÁNH BẮT NGOÀI KHƠI (1)
Khổ 3 Hình ảnh đoàn thuyền
tìm luồng cá, bửa với vây giăng
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
– “Lái gió” là hình ảnh nhân hoá, thiên nhiên và gió làm căng con thuyền và
đẩy thuyền đi; cũng chính là những truyền tưởng, những hoa tiêu lèo lái con thuyền thật chuẩn xác
– Hình ảnh “buồm trăng” giàu liên tưởng: Trong màn đêm, cánh buồm trắng
nổi lên cong cong như những vầng trăng Cánh buồm nhận ánh sáng của mặt trăng, sánh sáng của sao, ánh sáng của những ngọn đèn, trở lên lấp lánh, huyền ảo như những ánh trăng khuyết
– Động từ “lướt” tạo cảm giác nhẹ và nhanh → Con thuyền như đang bay giữa
mênh mông trời biển, giữa muôn trùng lớp sóng cuồn cuộn và giữa những áng mây lơ lửng
– Hình ảnh người ngư dân hiện lên qua sự đặc tả hành động: “Ra”, “đậu”, “dò”,
“dàn”, “đan”, “lướt”, “vây”, “giăng” → Nhịp độ lao động liên tục, không ngừng
nghỉ, tốc độ lao động nhanh, cường độ lao động mạnh, khí thế lao động hăng say, nghiêm túc
Người ngư dân hiện lên như
những nhà thám hiểm “dò bụng biển”, nghiên cứu
đại dương bao la, rộng lớn Đồng thời, họ cũng là
những vị tướng giỏi chiến thuật,
cần phải tạo ra thế trận hợp lí để đạt hiệu quả lao động cao nhất
Khổ 4 Hình ảnh biển cả giàu đẹp
Cá nhụ, cá chim cùng cá đé
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng
Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe
Đêm thở: Sao lùa nước Hạ Long.
– Phép liệt kê “cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song” → Thể hiện sự đa dạng, phong
phú về chủng loại mà cá biển ban tặng cho con người
– Hình ảnh liên tưởng thú vị “Cá song lấp lánh đuốc đen hồng” Cá song có
nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm tròn màu đen và hồng, nhà thơ đã dựa vào
đó để ví cá song như những ánh đuốc lấp lánh
Phải có một trí tưởng tượng phong phú, độc đáo và một cảm quan tinh
tế trước thiên
Trang 3TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC - 0865081929
– “Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe” là hình ảnh ẩn dụ độc đáo, đặc sắc Cái
đuôi cá như những ánh trăng tí hon lấp lánh
– Nhà thơ có những cảm nhận tế vi về sự vận động của thiên nhiên: “Đêm thở”
là hình ảnh nhân hoá sáng tạo Màn đêm như một sinh thể, có linh hồn, có hơi
thở “Sao lùa nước” là một sự liên tưởng độc đáo khác: Vào đêm, ánh sao trên
trời lấp lánh phản chiếu xuống ánh nước thành vật những dải sáng lấp lánh lân tinh, dập dềnh theo từng ngọn sóng
nhiên thì Huy Cận mới có được những hình dung sáng tạo như thế
ĐOẠN 2 CẢNH ĐÁNH BẮT NGOÀI KHƠI (2)
Khổ 5 Cảnh gõ thuyền xô cá vào
lưới
Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
– Hình ảnh liên tưởng ấn tượng “nhịp trăng cao” Ánh trăng chiếu xuống mặt
nước, sóng biển nhấp nhô vỗ vào mạn thuyền → Ánh trăng trên cao như muốn giúp sức cùng người ngư dân trong chuyến lao động vất vả nhưng được thiên nhiên động viên, khích lệ con người
– Phép so sánh gợi cảm, hợp lí “biển… như lòng mẹ” – Chỉ có lòng mẹ mới bao
la, quảng đại, trao tặng tất cả những gì tốt đẹp nhất cho đứa con của mình
Trong cuộc phát triển của dân tộc ta, biển cả trù phú đã đồng hành mãi không rời trên từng bước thăng trầm của lịch sử
Tình yêu thiên nhiên hòa cùng tình yêu đất nước, cảm hứng ấy trải dài theo dòng chảy
vô thuỷ, vô chung của thời gian, con người hiện lên ân nghĩa, có trước có sau, thật đáng trân trọng
Khổ 6 Khung cảnh kéo lưới,
chuẩn bị kết thúc buổi lao động
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông
– Thiên nhiên kết thúc một chu kì vận động của mình, “sao mờ”, trời chuẩn bị
sáng, con người vẫn chạy đua với thời gian, chuẩn bị đón đón đầu thiên nhiên
vũ trụ “Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng”
– Hình ảnh con người lao động hiện lên thật kì vĩ, thật dũng mãnh Từ “xoăn”
đậm chất tạo hình, giàu sức gợi Kéo xoăn tay là động tác kéo mạnh, kéo bằng
Liên tưởng rất hợp
lí, bởi sau mỗi chuyến ra khơi, trở
về là những người thân trong gia đình
Trang 4TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC - 0865081929
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng tất cả sức lực khiến các cơ bắp nổi lên cuồn cuộn → Hình ảnh người ngư dân
lừng lững như những vị anh hùng Câu thơ như tạc một bức tượng đài đầy sức sống; ngợi ca những con người yêu lao động
– Sự nỗ lực trong lao động của họ đã được đền đáp: “Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông” - đây là một hình ảnh biểu tượng giàu sức liên tưởng Đuôi cá, vảy
cá lấp lánh do phản chiếu ánh sáng Nhưng phải chăng, chính ánh sáng lấp
lánh ấy làm nên “rạng đông”, làm nên một ngày mới chăng?
đợi mong, những thuyền cá đầy ắp, lấp lánh sẽ là một ngày mới của họ, một ngày của hạnh phúc, của ấm no
ĐOẠN 3 CẢNH TRỞ VỀ
Khổ 7 Cảnh trở về
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
– Khổ thơ cuối với khổ thơ đầu tạo thành kết cấu vòng tròn của toàn bài thơ
→ Tinh thần lao động đáng khâm phục, đó chính là lí tưởng đẹp, lao động để cống hiến cho đất nước, dâng hiến thức lực của mình cho cuộc đời
– Hình ảnh “Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời” báo hiệu những chặng gấp
rút trong cuộc đua giữa con người và thiên nhiên Con người vụt lên sừng sững sánh ngang với thiên nhiên Dường như không phải mặt trời làm lên bình minh
mà chính đoàn thuyền đang kéo bình minh đến với quê hương, xứ sở
– “Mặt trời đội biển” là hình ảnh liên tưởng thú vị Mặt trời như đã tỉnh giấc
từ giấc ngủ sâu dưới lòng đáy biển, nhô lên từ đáy biển để thực hiện nhiệm vụ chiếu sáng của mình
– Kết thúc bài thơ là hình ảnh ấn tượng “Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.
Huy hoàng là vẻ đẹp chói lọi, rực sáng Hàng ngàn chú cá muôn dặm phơi dưới ánh sáng mặt trời chính là thành quả của một đêm lao động miệt mài, là kết tinh của tấm lòng, của sức lực, của khối óc những người lao động, là món quà
họ dâng hiến cho đời Mắt cá long lanh, lấp lánh như những “mặt trời bé con”, mặt trời ấm no, hạnh phúc.
Khổ thơ kéo dài
và mở ra đến vô tận, ánh sáng lấp lánh của những
“mặt trời tí hon” – mặt cá cũng trải dài đến tận chân trời Đó chính là cái nhìn lạc quan, tin tưởng hướng về tương lai tươi sáng, tốt đẹp
Trang 5TỔNG ÔN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC - 0865081929
*Sơ đồ khái quát kiến thức tác phẩm: