Nàng reo to lên, mặc dù họ đã biến đổi nhiều nhưng nàng cảm thấy ngay đấy chính là các anh nàng.. Li-dơ nằm ngủ trên tấm lưới ấy và khi mặt trời vừa hiện ra, các anh nàng đã biến thành t
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TP NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 Môn: Ngữ văn – Lớp 6
(Thời gian làm bài: 90 phút)
Phần I Đọc - hiểu (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
“….Nàng chạy đến một quãng bờ cao và nấp sau một bụi cây Đàn thiên nga sà xuống gần nơi nàng, vỗ những bộ cánh rộng và trắng Khi mặt trời vừa lặn, bỗng lông chim rụng hết và Li-dơ thấy hiện ra mười một hoàng tử xinh đẹp Nàng reo to lên, mặc dù họ đã biến đổi nhiều nhưng nàng cảm thấy ngay đấy chính là các anh nàng Nàng chạy lại ôm chầm lấy họ và tíu tít gọi tên từng người.
Khi họ nhận ra cô em út, giờ đã lớn và xinh đẹp hơn xưa, họ mừng quýnh lên Họ vừa cười vừa khóc và thuật lại sự độc ác của mụ dì ghẻ Hoàng tử cả nói:
- Các anh bắt buộc phải bay lượn suốt ngày, chỉ được trở lại thành người khi mặt trời lặn, do
đó các anh phải bay sát đất liền vào lúc gần tối Nếu lúc ấy các anh còn bay trên cao thì các anh sẽ rơi xuống đất….
Suốt đêm, họ tết được một tấm lưới chắc chắn bằng cói và dây liễu Li-dơ nằm ngủ trên tấm lưới ấy và khi mặt trời vừa hiện ra, các anh nàng đã biến thành thiên nga, dùng mỏ kéo lưới bay lên mây, mang theo nàng em gái đang ngủ rất bình thản Tia nắng rọi vào mắt nàng, một con thiên nga vội bay ngay lên phía trên, lấy bộ cánh rộng để che cho nàng ngủ Khi Li-dơ tỉnh giấc thì họ đã bay rất xa khỏi đất liền Bay cao trên mặt biển như thế, nàng cảm thấy như đang sống trong một giấc mơ
kì diệu…Lúc này, họ bay cao đến nỗi chiếc tàu đầu tiên mà họ trông thấy giống như một con chim hải âu đậu trên mặt nước.”
(Trích “Bầy chim thiên nga”- Andersen, theo Truyencotich.top)
Chọn phương án trả lời đúng cho các câu hỏi từ câu 1 đến câu 8 và viết chữ cái đứng trước phương án đó vào bài làm.
Câu 1 Văn bản thuộc thể loại nào?
Câu 2 Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy?
C Ngôi thứ ba D Cả ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba
Câu 3 Câu nào dưới đây nêu đúng nội dung văn bản?
A Mụ dì ghẻ độc ác tìm mọi cách để hãm hại Li-dơ và những người anh
B Li-dơ băng qua khu rừng lớn để đi tìm các anh
C Li-dơ bất ngờ gặp lại các anh và được các anh đưa qua biển
D Li-dơ đan những chiếc áo từ cây tầm ma để cứu các anh
Câu 4 Các hoàng tử bị mụ dì ghẻ biến thành thiên nga và chỉ được trở lại thành người khi nào?
A Khi mùa xuân tới B Khi mặt trời mọc
C Khi bay trên mặt biển D Khi mặt trời lặn
Câu 5 Câu nào nêu không đúng lí do Li-dơ vui mừng khi gặp các anh?
A Li-dơ đã vượt qua khó khăn mới tìm được các anh
B Lúc đó, Li-dơ đã lớn và xinh đẹp hơn ngày xưa
C Li-dơ và các anh của nàng bất ngờ gặp nhau
D Mặc dù họ đã biến đổi nhiều nhưng Li-dơ vẫn nhận ra các anh
Câu 6 Câu nào dưới đây chứa từ in đậm là từ ghép?
A Nàng Li-dơ nhìn ra phía trước thấy trong không gian một dải đất toàn là núi non.
B Suốt đêm, họ tết được một tấm lưới chắc chắn bằng cói và dây liễu.
C Nàng chạy lại ôm chầm lấy họ và tíu tít gọi tên từng người.
D Trước mắt nàng là biển cả mênh mông, xanh ngắt, không một cánh buồm.
Trang 2Câu 7 Từ “đậu” trong ví dụ “một con chim hải âu đậu trên mặt nước” có nghĩa khác với từ “đậu”
trong trường hợp nào dưới đây:
A Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước (Phong Thu)
B Chim họa mi bé nhỏ đã từ rừng xanh về đậu trên cành cây ngoài vườn (Andersen)
C Sáo sậu, sáo đen hót, đậu cả lên lưng trâu mà hót mừng được mùa (Duy Khán)
D Lúc bà đổ đậu vào nồi, có một hạt rơi xuống đất mà bà không hay biết (Truyện cổ Grim)
Câu 8 Văn bản ca ngợi tình cảm nào?
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 9 Tìm trong văn bản những chi tiết thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm của các hoàng tử đối
với cô em gái
Câu 10 Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ trong câu văn sau: “Lúc này, họ bay cao đến nỗi
chiếc tàu đầu tiên họ trông thấy giống như một con chim hải âu đậu trên mặt nước.”
Câu 11 Tình cảm của anh, chị, em trong gia đình thật đáng quý Theo em, cần phải làm gì để giữ
gìn tình cảm này? (Hãy trình bày bằng một đoạn văn từ 3 đến 5 câu)
Phần II Viết (4.0 điểm)
Mái trường là nơi lưu giữ nhiều kỉ niệm về tình cảm thầy trò Hãy kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em với thầy (cô) giáo
-
Trang 3HẾT -PHÒNG GD&ĐT TP NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT CHÂT LƯỢNG HỌC KÌ I NĂM HỌC 2022-2023 Môn: Ngữ văn - lớp: 6
Phần I Đọc – hiểu (6.0 điểm)
Mỗi câu đúng được 0.25 điểm
2.0
Câu 9
Tìm trong văn bản những chi tiết thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm của các
hoàng tử đối với cô em gái:
- Khi họ nhận ra cô em út, giờ đã lớn và xinh đẹp hơn xưa, họ mừng quýnh lên
- Suốt đêm, họ tết được một tấm lưới chắc chắn bằng cói và dây liễu
- Khi mặt trời vừa hiện ra, các anh nàng đã biến thành thiên nga, dùng mỏ kéo lưới bay
lên mây, mang theo nàng em gái đang ngủ
- Một con thiên nga vội bay ngay lên phía trên, lấy bộ cánh rộng để che cho nàng ngủ
* Hướng dẫn chấm:
- HS tìm đúng 1 chi tiết cho 0.5 điểm, đúng 2 chi tiết cho 1.0 điểm, đúng 3 chi tiết trở lên
cho 1.5 điểm.
1.5
Câu
10
Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ trong câu văn sau: “Lúc này, họ bay
cao đến nỗi chiếc tàu đầu tiên họ thấy trông giống như một con chim hải âu đậu
trên mặt nước.”
- HS chỉ ra phép tu từ so sánh: chiếc tàu đầu tiên mà họ trông thấy giống như một
con chim hải âu đậu trên mặt nước.
* Hướng dẫn chấm: HS trả lời đúng cho 0.5 điểm.
Lưu ý: Nếu HS chỉ gọi tên phép so sánh mà không chỉ cụ thể thì không cho điểm.
- Nêu tác dụng của phép tu từ so sánh:
+ Làm cho cách diễn đạt giàu sức gợi hình, gợi cảm
+ Làm nổi bật hình ảnh nhỏ bé của con tàu khi nhìn từ trên xuống, cho thấy Li-dơ cùng
các anh đang bay rất cao
+ Thể hiện niềm vui sướng của Li-dơ cũng như các anh nàng khi được cùng nhau bay
cao trên mặt biển
* Hướng dẫn chấm:
+ HS trả lời đúng 1 ý cho 0.25 điểm, đúng 2 ý cho 0.5 điểm, đúng 3 ý cho 0.75 điểm
* Lưu ý: Chấp nhận cách diễn đạt khác, miễn là nêu được những tác dụng cơ bản như
trên.
1.25
Câu
11
Tình cảm của anh, chị, em trong gia đình thật đáng quý Theo em, cần phải làm gì
để giữ gìn tình cảm này?
- Yêu cầu: HS trình bày bằng một đoạn văn, từ 3 - 5 câu
- HS nêu ý kiến về những việc làm góp phần gìn giữ tình cảm anh, chị, em trong gia
đình theo cách riêng Có thể hướng đến các ý sau:
+ Luôn yêu thương, quý mến nhau
+ Sống hòa thuận, nhường nhịn lẫn nhau
+ Quan tâm, giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn
…
* Hướng dẫn chấm:
+ HS viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu cho 0.25 điểm
+ HS trả lời đúng 1 ý cho 0.5 điểm, trả lời đúng 2 ý cho 0.75 điểm, trả lời đúng 3 ý cho
1.0 điểm.
* Lưu ý: HS có thể có ý tưởng, cách diễn đạt khác miễn là nêu được các suy nghĩ, việc
làm nhằm giữ gìn tình cảm anh, chị, em trong gia đình.
1.25
Phần II Viết (4.0 điểm)
a Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự
Đủ 3 phần mở bài, thân bài, kết bài; các ý được sắp xếp theo một trình tự hợp lí
0.25
b Xác định đúng yêu cầu của đề: Kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em với thầy
(cô) giáo
0.25
c Kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em với thầy (cô) giáo. 3.0
Trang 4HS có thể triển khai cốt truyện theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các yêu
cầu sau:
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất
- Mở bài: Giới thiệu về kỉ niệm em định kể
- Thân bài: Kể chi tiết về kỉ niệm ấy:
+ Nêu địa điểm, thời gian xảy ra câu chuyện
+ Kể lại diễn biến câu chuyện từ bắt đầu đến khi kết thúc (Chú ý xen lẫn miêu tả; bộc lộ
cảm xúc, suy nghĩ; lời đối thoại cho phù hợp.)
+ Bài học rút ra từ câu chuyện trên
- Kết bài: Cảm nghĩ của em về kỉ niệm đó
*Hướng dẫn chấm:
+ Mức từ 2,5 - 3 điểm: Lựa chọn được câu chuyện sâu sắc, nội dung câu chuyện phong
phú, hấp dẫn; kể chuyện theo ngôi thứ nhất; các sự kiện, chi tiết rõ ràng được sắp xếp
theo một trình tự hợp lí, hấp dẫn; biết bộc lộ cảm xúc suy nghĩ sâu sắc về kỉ niệm của
bản thân
+ Mức từ 1,5 - 2,25 điểm: Lựa chọn được câu chuyện có ý nghĩa; kể chuyện theo ngôi
thứ nhất; các sự kiện, chi tiết rõ ràng được sắp xếp theo một trình tự hợp lí; đã biết bộc
lộ cảm xúc về kỉ niệm của bản thân
+ Mức từ 0,25 - 1,25 điểm: Lựa chọn được câu chuyện để kể nhưng chưa rõ ràng, nội
dung câu chuyện còn sơ sài; sử dụng ngôi kể thứ nhất; các sự kiện, chi tiết chưa rõ
ràng, còn vụn vặt; chưa biết bộc lộ cảm xúc về kỉ niệm của bản thân
+ Mức 0 điểm: Chưa có “chuyện” để kể hoặc người viết kể một câu chuyện khác với
yêu cầu của đề bài
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
0.25
e Sáng tạo
Lời kể sinh động, sáng tạo, có giọng điệu riêng
0.25
* Lưu ý: GK căn cứ bài làm của HS để cho điểm phù hợp HS có thể trình bày theo những ý tưởng, cách diễn đạt khác đáp án, nếu hợp lí vẫn cho điểm HS Khuyến khích những bài sáng tạo.