Đó là một truyền thống quí báu của ta 2 Đức tính giản dị của Bác Hồ Phạm Văn Đồng Chứng minh + giải thích + bình luận - Sự giản dị thể hiện trong mọi phương diện: đời sống, tác phong sin
Trang 1Tuần 27 - Tiết 101:
ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN I/ Nội dung và nghệ thuật:
1/ Nội dung:
Stt Tên bài Tên giả tác
Kiểu bài (pp lập luận)
Luận điểm chính
1
Tinh thần
yêu nước
của nhân dân
ta
Hồ Chí Minh
Chứng minh
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
Đó là một truyền thống quí báu của ta
2
Đức tính
giản dị của
Bác Hồ
Phạm Văn Đồng
Chứng minh + giải thích + bình luận
- Sự giản dị thể hiện trong mọi phương diện: đời sống, tác phong sinh hoạt, quan
hệ với mọi người, lời nói và bài viết Thể hiện trong đời sống tinh thần phong phú
3 Ý nghĩa văn
chương
Hoài Thanh
Giải thích + bình luận
Nguồn gốc của văn chương là lòng thương người, thương muôn loài, muôn vật Văn chương hình dung và sáng tạo
ra sự sống, nuôi dưỡng và làm giàu cho con người
2/ Đặc sắc nghệ thuật:
- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta : Bố cục chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, chọn lọc, tiêu biểu, sắp xếp hợp lý
- Đức tính giản dị của Bác Hồ: kết hợp chứng minh + giải thích và bình luận Dẫn chứng
cụ thể, toàn diện và đầy sức thuyết phục Lời văn giản dị, tràn đầy nhiệt tình, cảm xúc
- Ý nghĩa văn chương : Trình bày vấn đề phức tạp một cách dung dị, dễ hiểu Lời văn giàu cảm xúc, hình ảnh
II/ Thể loại – yếu tố:
Truyện
Kí
Thơ tự sự
Thơ trữ tình
Tùy bút
Nghị luận
Cốt truyện, nhân vật, nv kể chuyện Cốt truyện, nhân vật
Cốt truyện, nvật, vần, nhịp Vần, nhịp
Nhân vật Luận điểm, luận cứ
III/ Văn nghị luận và các loại tự sự, trữ tình:
1/ Tự sự: Chủ yếu dùng phương thức miêu tả và kể nhằm tái hiện sự vật, hiện tượng, con
người, câu chuyện
2/ Trữ tình: Nặng yếu tố biểu cảm, có vần nhịp
3/ Nghị luận: Dùng luận điểm, luận cứ để nghị luận
Trang 2IV/ Luyện tập:
1/Đánh dấu X vào câu trả lời em cho là chính xác
a Một bài thơ trữ tình
A Không có cốt truyện và nhân vật X
B Không có cốt truyện nhưng có thể có nhân vật
C Chỉ biểu hiện trực tiếp của nhân vật, tác giả
D Có thể biểu hiện gián tiếp tình cảm, cảm xúc qua hình ảnh thiên nhiên, con người hoặc sự việc X
b Trong văn bản nghị luận
A Không có cốt truyện và nhân vật X
B Không có yếu tố miêu tả, tự sự
C Có thể biểu hiện tình cảm, cảm xúc X
D Không sử dụng phương thức biểu cảm
c Tục ngữ có thể coi là:
A Văn bản nghị luận
B Không phải là văn bản nghị luận X
C Một loại văn bản nghị luận đặc biệt
2/ Viết đoạn văn nghị luận với đề tài tự chọn
………
Tuần 27: Tiết 102:
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
I / Thế nào là dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu :
1 Xét ví dụ:
a Những đám mây / đang dần dần tan biến
C V
b.Những đám mây /có màu trắng hồng /đang dần dần tan biến
C V
C V
-Câu (a) và (b) đều là hai câu đơn nhưng ở câu (b) chủ ngữ được cấu tạo bằng một cụm chủ- vị làm cho câu được mở rộng Còn ở (a) chủ ngữ chỉ là một cụm danh từ
2 Ghi nhớ:
Khi giao tiếp, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị, làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu
II/ Các trường hợp dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu:
1 Xét ví dụ:
*VD 1 : Chị Ba / đến // khiến tôi /rất vui và vững tâm
C V C V
=> Cụm chủ-vị làm chủ ngữ
*VD 2 : Khi bắt đầu kháng chiến nhân dân ta // tinh thần / rất hăng hái
C V
=> Cụm chủ vị làm vị ngữ
Trang 3*VD 3 : Chúng ta // có thể nói rằng trời // sinh ra lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời// sinh cốm nằm ủ trong lá sen
=> Cụm chủ vị làm phụ ngữ trong cụm động từ
(có hai cụm C_V làm phụ ngữ:
-trời /sinh lá sen để bao bọc cốm
-trời /sinh cốm nằm ủ trong lá sen
+lá sen / để bao bọc cốm
+cốm / nằm ủ trong lá sen)
*VD 4 : Nói đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thật sự được xác định và đảm bảo
từ ngày CMT8 // thành công
V C
=> Cụm chủ vị làm phụ ngữ trong cụm danh từ (ngày Cách mạng tháng Tám thành công )
* VD 5: e) Tôi// rất thích những chùm hoa phượng nở rộ vào mùa hè
=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm tính từ
2 Ghi nhớ:
Các thành phần câu như CN, VN và các phụ ngữ trong cụm DT, cụm ĐT, cụm TT đêu
có thê được cấu tạo bằng cụm C-V
III/Luyện tập:
a Đợi đến lúc vừa nhất mà chỉ riêng những người chuyên môn/ mới định được người ta gặt mang về
Cụm C/V làm phụ ngữ trong cụm danh từ
b.Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn
Cụm CV làm VN
c Khi các cô gái Vòng đổ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch
sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào
-Trạng ngữ có cấu tạo là một CDT: Khi các cô gái Vòng đổ gánh - “Các cô gái Vòng đổ gánh” là một cụm C-V làm phụ ngữ trong CDT
- CN: chúng ta
- VN: gở từng lớp lá sen, thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào (Đảo VN lên đầu câu (câu tồn tại)
+ Cụm C-V “từng lá cốm sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào” làm phụ ngữ trong cụm động từ
d) Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
-CN: một bàn tay đập vào vai
-VN: khiến hắn giật mình
+Một bàn tay/đập vào vai
Cụm CV làm CN
+hắn/giật mình
Cụm CV làm phụ ngữ trong CĐT
2/ Viết đoạn văn với chủ đề tự chọn, trong đoạn văn có dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Gạch dưới câu ấy và chỉ ra chủ ngữ, vị ngữ
Trang 43/ Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C – V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng
a Chúng em học giỏi Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng
b Tiếng Việt rất giàu thanh điệu Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc