BC tóm tắt KHKT 2022 2023

Một số tác dụng phụ của các loại kháng sinh ảnh hưởng đến sức khỏe con người nếu như không được điều trị đúng liệu lượng như: - Dị ứng các thành phần của thuốc.. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NG

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NGHI LỘC

TRƯỜNG THCS HƯNG ĐỒNG

BÁO CÁO TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA DỰ ÁN

Tªn dù ¸n dù thi

“ MƯỜI HAI BÀI THUỐC CHỮA HO TỪ THIÊN NHIÊN”

Lĩnh vực: Y SINH VÀ KHOA HỌC SỨC KHỎE

Học sinh thực hiện: Đậu Sỹ Thiện – Trần Ngọc Diệp Giáo viên hướng dẫn: Hoàng Văn Hậu – Trần Thị Hoài

NĂM HỌC: 2022- 2023

0

MỤC LỤC

B Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN 3

PHẦN I MỞ ĐẦU

1

A LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết trên thị trường hiện nay có rất nhiều thuốc trị ho từ kháng sinh Theo y khoa, kháng sinh là loại thuốc có chỉ định điều trị khi có dấu hiệu nhiễm trùng do các tác nhân xâm nhập là vi khuẩn Ngoài tác dụng điều trị, kháng sinh còn chứa đựng rất nhiều tác dụng phụ nguy hiểm, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ và người già đặc biệt người có các bệnh nền khác Chính vì thế, khi dùng kháng sinh, phải cân nhắc thật kỹ trước khi có chỉ định của Bác sỹ

Một số tác dụng phụ của các loại kháng sinh ảnh hưởng đến sức khỏe con người nếu như không được điều trị đúng liệu lượng như:

- Dị ứng các thành phần của thuốc Nhẹ thì có thể nổi mẩn, ngứa, nôn mửa… nhưng nặng thì có thể bị suy hô hấp, tử vong

- Gây viêm loét dạ dày

- Một số loại thuốc ức chế sự phát triển của xương, não bộ trẻ

- Gây đề kháng kháng sinh (hiện tượng nhờn thuốc, kháng thuốc) Điều này cực

kỳ nguy hiểm Nếu trẻ đề kháng hầu như các kháng sinh thì sau này khi trẻ bị một vấn đề nào đó, việc điều trị sẽ trở nên bế tắc

Bên Cạnh đó giá thành của các sản phẩm từ kháng sinh ở thị trường rất đắt, chi phí cao mà cho người tiêu dùng Sau dịch bệnh covid 19 số người bị ho nhiều và thường kéo dài ảnh hưởng lớn sức khỏe

Trị ho từ thiên nhiên hay nói cách khác là lựa chọn các nguyên liệu hoàn toàn từ thiên nhiên, kết hợp chúng lại với nhau để tạo nên bài thuốc điều trị ho Hiệu quả của những bài thuốc trị ho đã được chứng mình qua thực tiễn với sự công nhận của y khoa Trong y học cổ truyền, tất cả các loại thảo mộc liên nhiên đều là một vị thuốc với những công dụng riêng Thuốc ho từ thiên nhiên có các

ưu điểm sau:

- Nguyên liệu dễ tìm kiếm, đơn giản, rẻ tiền như gừng, mật ong, chanh đào, quất, lá hẹ, cây thiên niên kiện, cây mùi tàu, cây lược vàng

- Công thức tạo nên bài thuốc đơn giản, nhanh gọn

- Độ an toàn tuyệt đối cao với sức khỏe của con người

- Ngoài tác dụng chữa ho còn có công dụng bổ sung dinh dưỡng, làm nước giải khát, món ăn cho gia đình

- Một số loại hoa quả như chanh, khế chua, quất cũng có thể sử dụng để làm nguyên liệu chữa ho

2

Vậy từ thực tế trên nhóm mạnh dạn nghiên cứu sản phẩm thuộc lĩnh vực Y sinh

và khoa học sức khỏe: “ Mười hai bài thuốc chữa ho từ thiên nhiên”

B Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN

- Đóng góp những kết quả về việc nghiên cứu theo hướng phát triển bền vững, để bảo vệ sức khỏe của người dân bằng việc sử dụng thuốc chữa ho từ vật nguyên liệu tự nhiên

- Đóng góp những kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cho người dân

- Nâng cao mức độ linh động của thuốc thông qua việc nghiên cứu tác dụng của vật liệu có sẵn trong tự nhiên, để thuốc có thể sử dụng với nhiều đối tượng Ngoài ra, còn có thể ứng dụng với từng khả năng đầu tư khác nhau tùy thuộc vào sự chọn các hệ thống thiết bị

C MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Chữa trị ho khan, ho có đờm, kho lâu ngày chưa khỏi và có thể chữa đau họng, khàn tiếng

D GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU

- Tập trung nghiên cứu trị ho

- Nghiên cứu ở mức quy mô lớn (Trên nhiều đối tượng khác nhau )

E NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu tập trung vào các nội dung chính:

1) Nghiên cứu tìm hiểu nguyên liệu

2) Nghiên cứu thành phần của nguyên liệu với tác dụng cho điều trị ho 3) Nghiên cứu cách sơ chế bài thuốc

4) Nghiên cứu đánh giá bài thuốc: Sử dụng bài thuốc, sau đó đánh giá về chất lượng của của bài thuốc trên các đối tượng đã sử dụng, đánh giá về tác dụng của bài thuốc, đánh giá về hiệu quả khi sử dụng bài thuốc

Đề tài được thực hiện theo các bước ở hình 1

Xuất phát từ việc nghiên cứu trên nền tảng lý thuyết và thực tiễn, nội dung và đối tượng nghiên cứu được cụ thể hóa Với mỗi nội dung, phương pháp

và quá trình làm dự án Thông qua quá trình nghiên cứu thực nghiệm việc thiết

kế, lựa chọn các nguyên liệu của bài thuốc được thực hiện và thể hiện bằng các bản vẽ kỹ thuật, các thông số, đặc trưng của từng từng công đoạn nghiên cứu dự án

3

NỀN TẢNG LÝ THUYẾT VÀ

THỰC TIỄN

Nội dung và đối tượng

Nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu và thiết kế

Chuẩn bị nguyên liệu, làm sản phẩm

Thử nghiệm, đánh giá, hoàn thiện

SỬ DỤNG

Hình 1 Tiến trình nghiên cứu

Từ bản vẽ thiết kế, quá trình chuẩn bị nguyên liệu, làm sản phẩm được thực hiện để tạo thành bài thuốc Bài thuốc được dung thử nghiệm, điều chỉnh và được hoàn thiện theo các yêu cầu về mục đích nghiên cứu Bài thuốc sau khi hoàn thiện được tiến hành sử dụng và ứng dụng đối với việc bảo về sức khỏe cho người tiêu dùng Các chỉ tiêu về trị ho, làm giảm cảm giác triệu chứng khàn tiếng đặc biệt là chữa ho han và ho có đờm và ngắt ngay con ho lâu ngày Khi sử dụng thử được theo dõi và đánh giá dựa vào khảo sát và lấy ý kiến của người tiêu dùng Từ những kết quả đánh giá, bài thuốc tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện trước khi được đưa đi sử dụng Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản, đó là:

(1) Phương pháp xác định tỷ lệ người bị ho

Sử dụng phương pháp nghiên cứu để xác định số người bị ho Trên cơ sở thu thập thông tin trên từng hộ gia đính đại địa phương, các tài liệu liên quan đến vấn đề về bệnh ho và các bệnh liên quan để chuẩn bị các nguyên liệu

(2) Phương pháp xác định tỷ lệ khối lượng các nguyên liệu

Tỷ lệ khối lượng các nguyên liệu được xác định dựa vào đặc điểm cấu tạo của đường hô hấp Nghiên cứu này được sử dụng thử để điều chế bài thuốc với

4

quy mô nhỏ đối với một hộ gia đinh Vì vậy, tùy thuộc vào khả năng sử dụng phù hợp với các tình trạng bệnh và độ tuổi khac nhau để lựa chọn nguyên liệu tốt nhất

(3) Phương pháp xác định hiệu quả của bài thuốc:

Hiệu quả của bài thuốc được xác định bằng theo dõi và lấy ý kiến của người sử dụng Vì vậy, trong nghiên cứu này, hiệu quả của bài thuốc được kiểm chứng bằng ý kiến của người sử dụng và kết quả sử dụng sau hai đến ba lần sử dụng của người sử dụng trên nhiều đối tượng khác nhau

(4) Phương pháp nghiên cứu, tìm hiểu thông tin

Để thực hiện quá trình điều chế thuốc, chuổn bị nguyên liệu, cần phải tìm hiểu nghiên cứu hoạt chất của các nguyên liệu Từ các kiến thức nghiên cứu được các nguyên liệu sẽ được lựa chọn cho bài thuốc Nguyên liệu được nghiên cứu:

1) Nghiên cứu tìm hiểu nguyên liệu - Nghiên cứu thành phần của nguyên

liệu với tác dụng cho điều trị ho.

+ Quả Chanh đào: Chanh đào là một giống chanh có nguồn gốc xuất các tỉnh

phía Bắc và Đà Lạt được thu hoạch vào khoảng thời gian tháng 8, 9 hàng năm Chanh đào có lớp vỏ rất mỏng, màu vàng đẹp mắt chứa nhiều tinh dầu, phần ruột màu hồng đào bắt mắt và rất thơm Giống như các loại chanh khác, chanh đào giàu vitamin C, axit ascorbic giúp

kháng viêm, thường được dùng điều trị

hen suyễn, các bệnh liên quan đến hô hấp

như cảm lạnh, cảm cúm, long đờm hạn

chế vi khuẩn gây hại

+ Mật ong: Mật ong là một chất lỏng

ngọt ngào được tạo ra bởi những con ong

sử dụng mật hoa từ hoa Mật ong chứa

thành phần chủ yếu là đường, cũng như

hỗn hợp các axit amin, vitamin, khoáng

chất, sắt, kẽm và chất chống oxy hóa Nó

thường được sử dụng như một chất làm ngọt

trong thực phẩm cũng như sử dụng như một

loại thuốc

5

+ Củ tỏi: Tỏi rất giàu chất dinh dưỡng.

Theo nghiên cứu, trong 100g tỏi có chứa

6,36g protein, 33g carbohydrates, 150g

calo và các dưỡng chất như vitamin nhóm

B (B1, B2, B3, B6), sắt, canxi, kali,

mangan, magie, photpho,

Thành phần công hiệu chính trong tỏi là

hợp chất hữu cơ sulfur và glycosides

Ngoài ra, trong tỏi còn có hàm lượng cao

germanium và selen Đặc biệt, hàm lượng

germanium trong tỏi cao hơn so với các dược liệu như nhân sâm, trà xanh, trà đỏ,

+ Cây quýt: Theo Đông y, cây quýt tính

ấm, có tác dụng chữa ho do phong hàn, các

bệnh đường tiêu hoá (đầy tức vùng thượng

vị, đau dạ dày, nôn mửa, chán ăn), đau bụng

hoặc sa dạ con sau sinh Các bộ phận khác

của cây quất như lá, rễ, hạt cũng được dùng

làm thuốc Lá quất vị cay đắng, tính lạnh, có

tác dụng thư can (điều hoà, cải thiện chức

năng gan), khai vị khí (kích thích tiêu hoá),

thông phế khí, chống nôn, nấc, tiêu hạch

+ Hoa đu đủ đực: Hoa có màu trắng, đài

nhỏ, nhuỵ vàng và có 5 cánh Cuống hoa

dài và thường mọc thành chùm, có mùi

thơm Trong các bộ phận có thể làm thuốc

được bao gồm: quả, hoa, lá và cành thì hoa

đu đủ đực được dùng phổ biến hơn cả

Thành phần dinh dưỡng của hoa đu đủ đực

bao gồm: Axit gallic, beta carotene, canxi,

đạm, carbohydrate, phenol,

phosphorus, vitamin A, vitamin

B1, vitamin C, vitamin E và tannin Hoa đu

đủ đực có tác dụng chống oxy hóa, ngăn ngừa cholesterol: Trong hoa đu đủ đực

có chứa vitamin A, vitamin C, vitamin E và folate (vitamin B9) có đặc tính chống oxy hóa, ngăn ngừa cholesterol và quá trình oxy hoá Ngoài ra, các hoạt chất chống oxy hoá trong hoa đu đủ như beta carotene, phenol, axit gallic góp

6

phần hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư trong cơ thể người bệnh Beta carotene trong hoa còn có công dụng bổ máu, thông mạch giúp điều hoà tim mạch và góp phần giữ sức khỏe trái tim

+ Củ gừng: Theo y học hiện đại phát hiện thêm nhiều tác dụng quý của gừng

trong việc ngăn ngừa một số bệnh

Trong củ gừng vàng có trên 400

chất khác nhau, bao gồm tinh dầu,

chất béo, các vitamin B1, B2, B6,

C và nhiều chất khoáng như kali,

canxi, sắt, kẽm…Trong Y học hiện

đại, gừng mang trong mình một

lượng lớn tinh dầu Bên trong tinh

dầu chứa những hoạt chất có lợi

mang tên: Phellandrene, borneol,

zingiberol, chavicol, capsaicin, nonanal, citral, zingiberene, methyheptenone… Những hoạt chất này có tác dụng điều trị ho, cảm lạnh, tăng cường tuần hoàn tiết dịch, chống buồn nôn và nôn ói Ngoài ra những hoạt chất này còn có tác dụng tăng cường sức đề kháng, cải thiện hệ miễn dịch, giúp người bệnh mau chóng khỏe mạnh Đồng thời giúp người bệnh giảm đau rát họng, giảm ngứa họng và một số vấn đề khác liên quan đến bệnh ho và bệnh viêm họng

+ Cây rau hẹ: Cây rau hẹ có chiều cao

khoảng 20 - 40cm, có mùi thơm rất đặc

trưng Cây lá hẹ rất dễ trồng và ít phải

chăm sóc Bạn chỉ cần gieo hoặc trồng

bằng cây con một lần, là đã có thể thu

hoạch nhiều lứa, nhiều năm Cây lá hẹ

phát triển tốt quanh năm, vừa có thể

dùng làm rau ăn, vừa có thể dùng làm

thuốc chữa bệnh những khi cần thiết

Ngoài ra, trong lá hẹ còn có các chất

allicin ( tương tự như trong tỏi ),

adorin, sulfit,…đây là những chất có

hoạt tính ức chế vi khuẩn mạnh mẽ,

công dụng tương tự như một loại kháng sinh tự nhiên, do vậy dùng để điều trị trong các trường hợp hen suyễn, ho có đờm, ho do nhiễm khuẩn trong các bệnh viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi,…

7

+ Quả khế chua: Lượng axít hữu cơ được

tìm thấy trong quả khế có tác dụng tiêu

đờm, giảm ho, khắc phục tình trạng đau

rát và ngứa ngáy cổ họng Bên cạnh đó

các axít hữu cơ còn có tác dụng kháng

viêm, chống khuẩn, đào thải độc tố và các

tác nhân gây hại ra khỏi cơ thể Hơn thế

bên trong quả khế còn chứa một số

khoáng chất quan trọng Đó là: Kẽm, Kali,

Phốt pho, Sắt, Magiê Những khoáng chất

này có tác dụng cải thiện sức khỏe cho

người bệnh, giúp tăng cường hệ tiêu hóa và miễn dịch Nhờ đó, người bệnh không chỉ khắc phục tốt tình trạng ho mà còn phòng ngừa một số bệnh lý liên quan đến đường hô hấp Không chỉ thịt quả mà ngay cả vỏ quả cũng chứa chất

xơ Lượng chất xơ sẽ giúp người bệnh cải thiện và thúc đẩy hệ tiêu hóa khỏe mạnh Đồng thời ngăn ngừa sự hấp thụ cholesterol lipoprotein (LDL), phòng ngừa những tổn thương trong đường ruột của bạn Lượng vitamin C trong quả khế có khả năng sát khuẩn, chống viêm, ức chế hoạt động và tiêu diệt các tác nhân gây hại đang tồn tại bên trong cổ họng Từ đó giúp người bệnh cắt giảm cơn ho, điều trị bệnh viêm họng và một số bệnh về viêm nhiễm đường hô hấp khác Lượng vitamin C trong quả khế còn hoạt động mạnh mẽ như một chất chống oxy hóa tự nhiên Điều này giúp người bệnh kích thích và hỗ trợ hệ thống miễn dịch nhằm chống lại các gốc tự do – nguyên nhân gây viêm tế bào Ngoài

ra quả khế còn có mang một số tác dụng chữa bệnh khác Đó là: Sốt rét và ho do sốt rét, trẻ em bị kinh giản, kiết lỵ, cảm sốt, khát nước, giải độc tiêu viêm, vết thương chảy máu, ngộ độc rượu, khát nước…

+ Củ nghệ: Nghệ là loại gia vị phổ biến của

người Việt, được sử dụng trong nhiều món

ăn khác nhau Từ thời xa xưa, nghệ đã là

nguyên liệu quen thuộc trong các bài thuốc

chữa bệnh và làm đẹp Cả nghệ tươi và bột

nghệ đều có côngdụng kháng khuẩn, kháng

viêm, giúp giảm tình trạng ho và chữa cảm

hiệu quả.Theo nhiều nghiên cứu, thành phần

chính bên trong nghệ là Curcumin có công

dụng chống viêm, kháng khuẩn, chống oxy

hóa, kháng Virus và là loại dược liệu tốt cho

phổi Điều này khiến loại dược liệu này

được sử dụng nhiều trong cả y học cổ truyền lẫn Tây y

8

+ Cây mùi tàu: Mùi tàu còn có tên gọi khác là mùi gai, ngò gai hoặc ngò tây, là

loại rau thơm góp phần tạo nên món ăn hấp dẫn và nhiều hương vị Bên cạnh đó, loại rau thơm này còn có công dụng chữa một số bệnh hiệu quả Các thành phần

có trong mùi tàu như protid, glucid,

cellulose, calcium, phosphor, sắt, vitamin

B1 và vitamin C… Theo Đông y mùi tàu

có tác dụng kiện tỳ, sơ phong thanh nhiệt;

hành khí tiêu thũng, chỉ thống; thông khí,

giải nhiệt, giải độc; kích thích tiêu hóa,

khử mùi hôi Mùi tàu có công dụng chữa

một số chứng, bệnh như: Cảm cúm, ho có

đờm, hôi miệng, lở loét miệng, kiết lỵ, đái dầm ở trẻ, trị mụn nhọt, viêm kết mạc, tăng cholesterol máu…

+ Cây rẻ quạt hay còn gọi là lưỡi đồng, xạ can, là thực vật thuộc họ Diên Vĩ có nguồn gốc từ Nhật Bản và Trung Quốc Rẻ quạt là loại thân thảo cao khoảng 0,5m với lá mảnh dẻ dài khoảng 30cm, rộng

khoảng 2cm xen lẫn nhanh thành mặt phẳng

và xòe ra như một chiếc quạt Hoa mọc

thường mọc theo cụm, bao hoa có 6 mảnh

màu cam, vàng xem với đốm đỏ Quả có hình

dáng giống với trứng chim sẻ, màu đen bóng

Cây rẻ quạt và tác dụng hỗ trợ chữa viêm

họng tuyệt vời

Rẻ quạt là thực vật sống hoang dại nhiều ở

các vùng đồi núi trung du, ven suối, sườn núi,

ven sông Tại Việt Nam, rẻ quạt được tìm thấy

nhiều tại Lào Cao, Hòa Bình, Lạng Sơn, Nghệ

An, Cần Thơ, một số vùng núi tại Hà Nội,…

Hình dáng mảnh dẻ, hoa và quả đẹp nên rẻ quạt được nuôi trồng như một cây kiểng trong vườn Ngoài ra, rẻ quạt còn được y học cổ truyền nghiên cứu và ứng dụng làm thuốc hỗ trợ chữa bệnh Theo đông y, rẻ quạt mang tính hàn, vị đắng,

có tác dụng thanh nhiệt giải độc, chỉ khái hóa đàm, tán kết tiêu viêm, lợi tiêu hóa, có thể hỗ trợ chữa được nhiều bệnh về họng Thân và rễ có chứa thành phần

belamcandin, tectoridin, irisfloretin, shekanin có tác dụng hỗ trợ chữa viêm

vọng, ho đờm, đau nhức tai, đau amidan, rối loạn tiêu hóa và một số lợi ích

hỗ trợ chữa vết thương ngoài da

9