Hệ thống truyền động xích

PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục tiêu của đề tài 1 3. Phương pháp nghiên cứu 1 PHẦN NỘI DUNG 2 1. Cấu tạo 2 2. Nguyên lý hoạt động 2 3. Phân loại, ứng dụng 2 4. Các dạng hư hỏng, cách khắc phục, kiểm tra 5 PHẦN KẾT LUẬN 10 PHẦN CÂU HỎI BÀI TẬP 11 TÀI LIỆU THAM KHẢO

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM



KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC MÔN HỌC: BẢO TRÌ VÀ BẢO DƯỠNG CÔNG NGHIỆP

BÁO CÁO GIỮA KỲ

HỆ THỐNG TRUYỀN ĐỘNG XÍCH

MÃ MÔN HỌC: LLCT120405_02

NHÓM THỰC HIỆN:

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS Trần Thái Sơn

DANH SÁCH NHÓM THAM GIA VIẾT BÁO CÁO

HỌC KÌ 1, NĂM HỌC: 2021 – 2022

Nhóm 10 Thứ 2 – Tiết 10, 11, 12 Tên đề tài: Hệ thống truyền động xích.

Nhận xét của giáo viên:

Ngày tháng năm

Giáo viên chấm điểm

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1 Cấu tạo của hệ thống truyền động xích

Hình 2 Bộ truyền xích dùng ống con lăn

Hình 3 Kết cấu bộ truyền xích dùng ống con lăn

Hình 4 Bộ truyền xích dùng ống

Hình 5-6 Bộ truyền xích dùng xích răng

Hình 7 Phân loại xích rang

Hình 8 Ống lót và chốt xích bị mòn một phía

Hình 9 Bôi trơn xích

Hình 10 Xích bị đứt

Hình 11-12 Ống lót bị vỡ

Hình

13-14

Đĩa xích – nhông xích bị mòn

Hình 15 Xích bị chùng

Hình 16 Xích bị gỉ

MỤC LỤ

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu của đề tài 1

3 Phương pháp nghiên cứu 1

PHẦN NỘI DUNG 2

1 Cấu tạo 2

2 Nguyên lý hoạt động 2

3 Phân loại, ứng dụng 2

4 Các dạng hư hỏng, cách khắc phục, kiểm tra 5

PHẦN KẾT LUẬN 10

PHẦN CÂU HỎI BÀI TẬP 11 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bộ truyền xích là một trong những hệ thống truyền động khá quan trọng đối với ngành công nghiệp hóa – hiện đại hóa của nền kinh tế hiện đại Bộ truyền động xích là một phát minh tuyệt vời trong thế giới cơ khí vì nó có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau Truyền động xích là một phương thức truyền công suất cơ học (chuyển động quay) từ nơi này đến nơi khác Bộ truyền động xích được sử dụng ngoài chức năng truyền lực cơ học mà còn dùng để vận chuyển hàng hóa, nâng và kéo các vật thể

Bộ truyền động xích cũng có thể được xem như một chuỗi liên kết được kết nối bằng cách sử dụng khớp chốt Nó bao gồm các chuỗi vô tận quấn quanh hai hoặc nhiều đĩa xích Thông thường, bộ truyền động xích được sử dụng khi khoảng cách giữa nguồn điện được tạo ra và nơi nó được truyền tải ít hơn Tuy nhiên, một số thiết

kế và kiểu truyền động xích được sử dụng để truyền sức mạnh cho khoảng cách xa hơn

Nhận thấy tầm quan trọng cũng như những tính năng ưu việt mà bộ truyền động xích mang lại Vì vậy chúng em lựa chọn bộ truyền động xích là đề tài trong bài báo cáo lần này Chúng em sẽ trình bày về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, phân loại và cũng như các ứng dụng của từng loại Hơn thế nữa việc kiểm tra, bảo trì và sửa chữa hệ thống cũng được chú trọng trong bài báo cáo này

2 Mục tiêu của đề tài

Bài báo cáo cung cấp những kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, phân loại và cũng như các ứng dụng của từng loại, kiểm tra, bảo trì và sửa chữa của hệ thống truyền động xích

3 Phương pháp nghiên cứu

Trong bài báo cáo này chúng em vận dụng các phương pháp: phân tích và tổng hợp, so sánh đối chiếu

Tìm kiếm tài liệu qua sách, báo và cả trên mạng Internet

PHẦN NỘI DUNG

1 Cấu tạo

Hệ thống truyền động xích bao gồm nhiều cơ cấu liên kết lại với nhau tạo thành một cơ cấu truyền động đó là: dây xích và nhông xích (hay còn gọi là đĩa xích) dẫn truyền lực Hệ thống truyền động xích thường dung để truyền động từ các động cơ Motor trực tiếp, hộp giảm tốc – gián tiếp, băng truyền, băng tải… Sự ăn khớp giữa nhông xích và các mắc xích của dây tạo nên chuyển động liên tục để đảm bảo được sự

an toàn khi lực tác dụng lên cả nhông và dây xích

Hình 1: Cấu tạo của hệ thống truyền động xích

2 Nguyên lý hoạt động

Xích là một chuỗi các mắc xích nối lại với nhau bằng bản lề Xích truyền

chuyển động và tải trọng từ trục dẫn sang trục bị dẫn nhờ sự ăn khớp của các mắc xích với các răng trên đĩa xích (ăn khớp gián tiếp)

3 Phân loại, ứng dụng

 Bộ truyền xích dùng xích ống con lăn

o Cấu tạo

2

Hình 2: Bộ truyền xích dùng ống con lăn

Kết cấu:

Hình 3: Kết cấu bộ truyền xích dùng ống con lăn

Các má xích được dập từ thép tấm, má xích 1 ghép với ống lót 4 tạo thành mắt xích trong Các má xích 2 được ghép với chốt 3 tạo thành mắt xích ngoài Chốt và ống lót tạo thành khớp bản lề, để xích có thể quay gập Con lăn 5 lắp lỏng với ống lót, để giảm mòn cho rang đĩa xích và ống lót Số 6 biểu diễn tiết diện ngang của răng đĩa xích

o Ứng dụng:

Xích ống con lăn được tiêu chuẩn hóa cao Xích được chết tạo trong nhà máy chuyên môn hóa

Xích ống con lăn được sử dụng nhiều nhất trong các loại truyền xích Ví dụ: xích xe máy, xích cam động cơ, băng chuyền, truyền động cho các loại motor

 Bộ truyền xích dùng xích ống

o Cấu tạo

Hình 4: Bộ truyền xích dung ống

Xích ống có kết cấu tương tự như xích ống con lăn, nhưng không có con lăn Xích được chết tạo với độ chính xác thấp, giá tương đối rẻ

o Ứng dụng:

Xích ống chỉ dùng trong các loại máy đơn giản, làm việc với tốc độ thấp Ví dụ:

sử dụng cho các motor tốc độ thấp trong các băng chuyền cỡ nhỏ…

 Bộ truyền xích dùng xích răng

o Cấu tạo

Hình 5-6: Bộ truyền xích dùng xích răng

Xích răng gồm:

+ Nhiều má xích (lá xích) hình răng xếp xen kẽ

+ Và nối với nhau bằng trục chốt bản lề

Các má xích ăn khớp với bền mặt răng của đĩa nhông xích bởi:

+ Hai mặt phẳng đầu má xích,

+ Các má xích nối với nhau bằng trục chốt bản lề

4

Các bề mặt răng làm việc tạo thành một góc 60 độ.

Tùy vào dạng ma sát sinh ra trong trục chốt bản lề, xích răng phân loại theo bản lề xích:

Hình 7: Phân loại xích răng

+ Xích răng bản lề trượt

+ Xích răng bản lề lăn

Trong đó, xích lăn bản lề lăn có tuổi thọ và hiệu suất cao hơn bản lề trượt và được sử dụng rộng rãi trong thực tế

o Ứng dụng:

Khả năng tải của xích răng lơn hơn nhiều so với xích ống con lăn có cùng kích thước Giá thành của xích rang cao hơn xích ống con lăn Xích răng được tiêu chuẩn hóa rất cao

Xích răng được dùng khi cần truyền tải trọng lớn, yêu cầu kích thước nhỏ gọn, làm việc êm, ít ồn Loại xích này có thể dùng khi vận tốc nhỏ hơn 35m/s với công suất lớn Ví dụ: xích răng dùng trong băng chuyền, băng tải, xe nâng…

4 Các dạng hư hỏng, cách khắc phục, kiểm tra

 Mòn bản lề xích:

Hình 8: Ống lót và chốt xích bị mòn một phía

Khi làm việc các bản lề chịu áp suất lớn và có sự xoay tương đối giữa chốt xích với ống lót Do đó, ống lót và chốt bị mòn một phía khiến bước xích tăng lên một lượng Δpx, xích ăn khớp không chính xác với răng đĩa Nếu bản lề mòn quá nhiều bộ truyền xích sẽ không làm việc được vì xích thường xuyên bị tuột khỏi đĩa xích hoặc xích bị đứt (do mòn làm yếu các mắt xích)

Cách khắc phục:

Hình 9: Bôi trơn xích

Để giảm mòn cần bôi trơn xích và hạn chế áp suất trong bản lề xích

 Đứt xích:

6

Hình 10: Xích bị đứt

Sau một thời gian sử dụng, xích sẽ có hiện tượng hao mòn và dẫn đến bị đứt nên bị tách rời ra khỏi trục Đứt xích có thể chèn vào lốc nhông gây bể nhông và lốc máy (đối với bộ truyền xích được dùng trên xe máy) Nguyên nhân là do xích bị mỏi, quá tải đột ngột, bị chùng hoặc do các mối ghép giữa các má xích và chốt bị hư hỏng

Cách khắc phục:

Hạn chế để thiết bị hoạt động quá tải, thường xuyên bảo dưỡng, vệ sinh định kì đúng cách để sớm phát hiện hư hỏng và sửa chữa kịp thời

 Mòn, vỡ con lăn và ống lót

Hình 11-12: Ống lót bị vỡ

Các con lăn, ống lót và chốt của xích hư hỏng cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiết bị hoạt động không bình thường Với cường độ hoạt động liên tục, va đập thường xuyên và làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, con lăn trên xích rất dẽ bị mòn, bị vỡ nếu không được bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên

Cách khắc phục:

Thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng xích

 Mòn răng đĩa xích - nhông xích và gỉ xích

Hình 13-14: Đĩa xích – nhông xích bị mòn

Mòn răng nhông - dĩa xích là tình trạng cũng rất thường xuyên gặp khi nhông dĩa đã được dùng trong thời gian dài Do thường xuyên tiếp xúc, va đập với xích, bụi bẩn, dầu nhớt dính trong quá trình hoạt động sẽ gây mòn bánh răng nhông dĩa Nhông dĩa có thể bị mòn đầu hoặc bị nhọn răng do quá trình hoạt động và tiếp xúc với cặn bẩn thường xuyên mà không được vệ sinh đúng cách

Cách khắc phục:

Thường xuyên kiểm tra, bôi trơn định kì và thay thế nếu nhông dĩa xích đã quá mòn do sử dụng trong thời gian lâu dài

 Xích bị chùng và gì xích

8

Hình 15: Xích bị chùng

Điển hình như trên xe máy, khi chạy lâu ngày ma sát giữa xích với nhông và dĩa làm cho các ch tiết của xích bị mài mòn, đặc biệt là con lăn với ông lót Lâu dần sẽ tạo khoảng cách giữa các mắt xích, gọi là độ rơ Chính vì độ rơ này mà lâu dần sẽ làm cho sợi xích bị dài thêm ra vài mm, khiến cho xích xe bị chùng xuống, không còn căng như ban đầu

Hình 16: Xích bị gỉ

Do lâu ngày không bôi trơn, nên xích bị gỉ sắt

Cách khắc phục

+ Khi xích bị chùng, thì ta cần phải nhanh chóng tăng xích để làm cho sợ xích căng lại đưa vị trí tiếp xúc giữa bánh răng và mắt xích trở lại ban đầu

+ Khi xích bị gỉ sét, phương pháp khắc phục là rửa xích, dùng chất bôi trơn hợp lý

PHẦN KẾT LUẬN

Bộ truyền xích là một trong những hệ thống truyền động quan trọng trong lĩnh vực kỹ thuật Với những đặc tính và ưu điểm ưu việt của nó, bộ truyền xích đang được ứng dụng khá rộng rãi và mạnh mẽ trên một số hệ thống truyền động ngày nay Vì vậy, việc tìm hiểu về cấu tạo cũng như cách thức vận hành của bộ truyền xích là một vấn đề

vô cũng quan trọng đối với những kỹ sư tương lai Hơn thế nữa, để cho bộ truyền xích hoạt động một cách có hiệu quả và tuổi thọ cao thì phải nắm được bao quát về cách thức kiểm tra, bảo trì và bảo dưỡng của hệ thống

10

PHẦN CÂU HỎI BÀI TẬP

1 Theo bạn, việc lựa chọn chiến lược hay giải pháp bảo trì cần phải đựa trên những yếu tố nào? Hãy giải thích.

Việc lựa chọn chiến lược hay giải pháp bảo trì cần phải dựa trên những yếu tố như:

+ Quy mô sản xuất của nhà máy: Quy mô sản xuất lơn nhỏ là một yếu tố lớn trong việc xác định các chiến lược bảo trì cho nhà máy Quy mô càng lớn thì cần chiến lược cụ thể hơn, chắc chắn hơn, cần nhiều nguồn nhân lực và phân công nguồn nhân lực phải hợp lí và cần có các thiết bị bảo trì tối tân hơn

+ Tính phức tạp của quy trình sản xuất: việc lựa chọn chiến lược bảo trì phải đáp ứng sao cho không ảnh hưởng đến việc sản xuất sản phẩm, quy trình sản xuất càng phức tạp thì cần phải lựa chọn chiến lược bảo trì và thời gian bảo trì hợp lí phù hợp với từng quy trình sản xuất, cần nhân công có chuyên môn nhiều hơn

+ Độ chính xác của công nghệ và sản phẩm: công nghệ và sản phẩm muốn sản suất có độ chính xác cao thì đòi hỏi máy móc phải hoạt động ở tình trạng và công suất tốt nhất Vì thế, quá trình bảo trì và hiệu chỉnh các thiết bị phải xảy ra liên tục, có kế hoạch rõ ràng để kịp thời phát hiện những sai số hoạt động đến từ các thiết bị để tránh sản xuất ra sản phẩm không đạt yêu cầu

+ Tính văn hóa tập quán của công ty: cần nắm bắt thói quen vận hành, hoạt động máy móc của nhà máy để chọn chiến lược bảo trì cho phù hợp Ví dụ như nhà máy hoạt động 24/24 thì cần bảo trì, hiệu chỉnh thiết bị ngay lúc nó hoạt động, vạch ra

kế hoạch ngừng sẳn xuất trong thời gian ngắn để bảo trì toàn diện

+ Yêu cầu an toàn đối với con người và môi trường: yêu cầu an toàn đối với công nhân sử dụng thiết bị là vấn đề thật sự quan trọng, vì thế độ chính xác trong việc hoạt động các máy móc là ưu tiên hàng đầu cũng như là tính an toàn của máy móc Để đảm bảo điều đó, công tác bảo trì cần phải chú trọng và thực hiện một cách thường xuyên, có kế hoạch Hơn thế nữa, vấn đề ô nhiễm môi trường khi hoạt động phân xưởng cũng được chú trọng, cần bảo trì thường xuyên để ổn định lượng nhiên liệu tiêu thụ, khí thải cũng như những phế phẩm khi sản xuất

dàng lựa chọn các chiến lược bảo trì đa dạng và hợp lý Ngược lại, khả năng tài chính kém sẽ khiến cho các chiến lược bảo trì bị hạn hẹp

2 Nếu bạn là một người lãnh đạo của một công ty kinh doanh thiết bị máy móc, bạn sẽ chọn hình thức bảo trì nào? Tại sao?

Chỉ cần những yếu tố khách quan như là thời tiết, vị trí lắp đặt, tác động của ngưới sử dụng cũng có thể làm ảnh hưởng đến sự vận hành của các thiết bị máy móc

Vì thế, để máy móc hoạt động một cách tối ưu khi sử dụng thì cần có chiến lược hợp

lí Đối với một công ty kinh doanh thiết bị thì ưu tiên hàn đầu là chất lượng máy móc khi đến tay người tiêu dùng Vì thế, công ty sử dụng hai hình thức bảo trì thiết bị như sau:

+ Bảo trì định kì các máy móc hiện có ở công ty: lên kế hoạch bảo trì dựa theo thông số kỹ thuật của nhà chế tạo và tình trạng sử dụng của thiết bị Thay thế bắt buộc các chi tiết máy đúng theo lịch trình cố định để đảm bảo cho thiết bị luôn hoạt động tốt khi đến tay khách hàng

+ Bảo trì khi máy hỏng: bảo trì các thiết bị khi khách hàng đang sử dụng và gặp

sự cố để duy trì lại hoạt động bình thường của các thiết bị

3 Nếu xãy ra sự cố ở phân xưởng máy móc của công ty của bạn, trình tự tiến hành quyết định lựa chọn giải pháp bảo trì của bạn Hãy giải thích lý do sự lựa chọn đó.

+ Kiểm tra xem có nên thiết kế lại phân xưởng hư hỏng đó để tránh những hư hỏng lần sau hay không: để tránh những hư hỏng tương tự cho những lần sau, ta nên thiết kế lại phân xưởng máy móc đó với chức năng tương tự Nếu không thể thiết kế tại, thì bước kế tiếp trong chiến lược bảo trì là phải cố gắng kéo dài tuổi thọ của chi tiết thiết bị

+ Kéo dài tuổi thọ của chi tiết: để chi tiết hoạt động một cách chính xác, bền thì việc kéo dài tuổi thọ của chi tiết là việc vô cùng quan trọng Nếu không thể kéo dài tuổi thọ của các chi tiết thì bước kế tiếp là phải cố gắng áp dụng giám sát tình trạng thiết bị trong suốt thời gian vận hành để sớm tìm ra những sai sót trong thời kỳ phát triển hư hỏng và có thể lập kế hoạch sửa chữa để giảm hậu quả hư hỏng

+ Kiểm tra xem có nên giám sát tình trạng thiết bị trong quá trình vận hành không? Để sớm đưa ra những sai sót để lập kế hoạch sửa chửa một cách kịp thời từ đó

12

giảm hậu quả của việc hư hỏng Tuy vậy, một số nhà máy không thể áp dụng giám giám sát tình trạng thiết bị công nghiệp do không có hư hỏng nào phát triển thì phải nghĩ đến thay thế định kỳ

+ Kiểm tra xem có thể áp dụng thay thế các chi tiết định kì được không: thay thế các chi tiết định kì là một trong các giải pháp giúp duy trì máy móc hoạt động một cách bình thường Nếu khó xác định được khoảng thời gian giữa những lần hư hỏng xảy ra thì hư hỏng là ngẫu nhiên và phải nghĩ tiếp đến giải pháp dự phòng

+ Kiểm tra xem có thể sử dụng bảo trì dự phòng được không: được xem là phương pháp chữa cháy tạm thời giúp làm mới hệ thống máy móc và hạn chế các lỗi

hư hỏng bất thường Nếu không còn bất kì giải pháp bảo trì nào, ta phải sử dụng giải pháp vận hành cho đến khi hư hỏng

+ Vận hành cho đến khi hư hỏng: máy móc sẽ được hoạt động cho đến khi hư hỏng Trong khi sử dụng có thể châm thêm dầu, nhớt, mỡ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Link: https://ngophangroup.com/vi/tin-tuc/co-khi/bo-truyen-dong-xich-la-gi-nhung-uu-diem-va-nhuoc-diem-cua-no-123.html#:~:text=H%E1%BB%87%20Th%E1%BB

%91ng%20truy%E1%BB%81n%20%C4%91%E1%BB%99ng%20x%C3%ADch,

%C4%91%C4%A9a%20x%C3%ADch)%20d%E1%BA%ABn%20truy%E1%BB

%81n%20l%E1%BB%B1c.&text=C%C3%B3%20nhi%E1%BB%81u%20c

%C3%A1ch%20b%E1%BB%91%20tr%C3%AD,tr%E1%BB%A3%20trong%20h

2 Link: https://nhongsendia.vn/tu-van/uu-nhuoc-diem-nhong-sen-dia-va-cac-dang-hu-hong-thuong-gap-5.html

3 Link: https://shop2banh.vn/tu-van/dau-hieu-nhan-biet-can-phai-thay-moi-nhong-sen-dia-cho-xe-may-237.html

4 Link: https://kythuatchetao.com/sua-chua-bo-truyen-dai-va-xich/