Phân tích truyện Số phận con người

Thư viện điện tử xin giới thiệu tới bạn đọc tài liệu Phân tích truyện Số phận con người, nội dung tài liệu sẽ là nguồn thông tin hữu ích để phục vụ công việc học tập của các bạn học sinh được tốt hơn. Mời thầy cô cùng các bạn học sinh tham khảo.

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Phân tích truyện Số phận con người - Ngữ văn 12 Dàn ý Phân tích truyện Số phận con người

1 Hoàn cảnh sống của nhân vật Anđrây Xô - cô - lôp (trong truyện ngắn

Số phận con người) sau chiến tranh

- Sau chiến tranh, Xô-cô-lốp trở về với nôi đau mất mát lớn: gia đình thânyêu của anh bị chiến tranh cướp đi tất cả, anh trở nên trơ trọi, cô độc và luônphải sống trong giày vò đau đớn về tinh thần cũng như những khó khăn vềcuộc sống hiện tại (không nhà cử, không người thân thích, )

- Vượt lên cảnh ngộ đó, Xô-cô-lốp vẫn làm việc để kiếm sống, để vơi đi nỗiđau tinh thần và không trở thành gánh nặng cho xã hội

2 Hoàn cảnh sáng tác và chủ đề của truyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-khôp

- Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-khôp đượccông bố lần đầu trên báo sự thật, số ra ngày 31.12.1956 và 1.1.1957 Truyện

có ý nghĩa khá quan trọng đối với toàn bộ sự phát triển của nền văn xuôi Xôviết suốt giai đoạn sau này Bởi, người ta có thể tìm thấy ở tác phẩm nàynhững tìm tòi chủ yếu của văn học Xô viết hiện đại Đây là tác phẩm đầu tiêntrong văn học Xô viết, nhà văn tập trung thể hiện hình tượng con người bấthạnh sau chiến tranh, nhìn cuộc sống và chiến tranh một cách toàn diện, chânthực Về sau, truyện được in trong tập Truyện Sông Đông

- Chủ đề: Số phận con người tập trung khám phá nỗi bất hạnh của con ngườisau chiến tranh Song tuy viết về nhưng đau thương, mất mát mà chiến tranhgây ra, tác giả vẫn giữ vững niềm tin ở tính cách Nga kiên cường cung nhưlòng tin ở cuộc sống bao dung

3 Ý nghĩa tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-khôp

Ý nghĩa tư tưởng:

- Đoạn trích khẳng định sức mạnh tiềm ẩn và những cống hiến của nhân dânNga nói chung trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, đồng thời thể

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

hiện lòng khâm phục và tin tưởng ở tính cách Nga kiên cường và nhân hậu,đồng cảm trước vô vàn khó khăn trở ngại mà con người phải vượt qua trêncon đường vươn tới tương lai, hạnh phúc

- Nhân vật trung tâm của tác phẩm là một người lính dũng cảm trong chiếnđấu trước kẻ thù, một người lao động có trách nhiệm cao cả và nghị lực phithường trong cuộc sống đời thường Đặt nhân vật vào nhiều mối quan hệ vớidân tộc, nhân dân, thời đại, gia đình, nhà văn đã nâng nhân vật lên tầm vóc

sử thi Nhân vật chính vừa là biểu tượng của nhân dân Nga, vừa là một sốphận cá nhân với những cảnh ngộ, sự từng trải và bước đường đời rất riêng

Đặc sắc nghệ thuật:

- Tác phẩm được kề theo ngôi thứ nhất, kết cấu theo trình tự thời gian Sốphận con người mang âm hưởng anh hùng ca về lòng dũng cảm, về tinh thầnchịu đựng và sức mạnh tinh thần của con người Nga, tính cách Nga

- Truyện được viết theo kiểu truyện lồng trong truyện; nhân vật tôi (tác giả)thuật lại câu chuyện anh nghe được từ Xô-cô-lốp Tác phẩm có hai người kểchuyện: tác giả và nhân vật; nhà văn tạo được nhiều tình huống nghệ thuậtđặc sắc để thử thách, khám phá chiều sâu tính cách Nga, con người Nga

4 Những hiểu biết của mình về cuộc đời nhà văn Sô-lô-khốp

- M Sô-lô-khốp (1905 -1984) sinh tại một thị trấn của vùng sông Đông

- Là nhà văn Xô viết lỗi lạc tham gia cách mạng khá sớm

- Từng làm nhiều nghề để kiếm sống và luôn tự học

- Trong thế chiến thứ hai ông là phóng viên mặt trận, rong ruổi khắp cácchiến trường và viết nhiều bài chính luận, bài kí nổi tiếng

- Ông được vinh dự nhận giải Nôben về văn học năm 1965

- Các tác phẩm tiêu biểu:

+ Số phận con người

+ Sông Đông êm đềm

+ Đất vỡ hoang

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

+ Họ đã chiến đấu vì Tổ quốc,

- Các tác phẩm của Sô - lô - khốp phản ánh một cách toàn diện về cuộc sống

và con người trong chiến tranh

5 Lòng nhân hậu của nhân vật Anđrây Xô - cô - lôp

Lòng nhân hậu của nhân vật Anđrây Xô - cô- lôp được thể hiện rõ nét trongtruyện ngắn Số phận con người của Sô-lô-khôp

- Anđrây Xô-cô-lốp đau khổ vô hạn vì những mát lớn lao trong chiến tranh

- Anh nhận bé Va-ni-a mồ côi làm con, anh yêu thương, chăm sóc chú bé nhưcon đẻ của mình

- Anh giấu chưa cho chú bé biết nhiều sự thật vì không muốn chú bé buồn

Văn mẫu lớp 12: Phân tích truyện Số phận con người

Nhà văn Sô lô Khốp (1905 – 1984), ông là một nhà văn Xô Viết lỗi lạc, vinh

dự hơn khi ông được nhận giải thưởng Nô- Ben về văn học năm 1965 Đồngthời ông được liệt vào danh sách những nhà văn lớn Tác phẩm của ông để lạigồm những tập truyện, tiểu thuyết lớn và tiêu biểu trong số đó có tác phẩm sốphận con người Qua tác phẩm ấy ta thấy được những số phận bất hạnh củacon người sau chiến tranh Từ khi ra đời có trên mặt báo Sự Thật cho đến naytác phẩm vẫn còn nguyên những giá trị ý nghĩa của mình

Nhân vật chính trong truyện chính là nhân vật Xô cô lốp Anh là một ngườirơi vào bi kịch sau khi chiến tranh kết thúc Trước đó anh phải đi lính và saukhi hòa bình thì anh không còn gì cả, người thân, nhà cửa, bạn bè không còn

ai hết Đối với anh mà nói một lòng chiến đấu vì quê hương đất nước cũngchính là bảo vệ người thân của mình vậy mà giờ đây những người thân yêucủa anh đều từ bỏ anh mà đi, bom đạn kia đã cướp họ khỏi anh

Chính vì thế mà anh phải sống một cuộc sống đau khổ Trong chiến đấu anhcũng phải chịu những bất hạnh đó là hai lần anh bị thương và tiếp tục bị đàyđọa hai năm trong trại tập trung của phát xít Nhật Vợ và hai người con gáicủa anh bị bom phát xít cướp đi tính mạng Anh chỉ còn niềm hi vọng vàongười con trai cả là A- na-tô-li thì anh ấy cũng bị chết trận năm 1945

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Như vậy có thể thấy số phân của anh rất bất hạnh, khi chiến đấu đã chịunhững khổ cực về thể xác rồi mà đến khi chiến tranh kết thúc mọi nhà sốngtrong độc lập thì với anh lại là niềm đau khổ về tinh thần vì những người thânyêu của anh đều bị chiến tranh cướp đi mất rồi Anh tuyệt vọng trước nhữngđau khổ của cuộc đời từ đó ta thấy được hậu quả của chiến tranh để lại thật

sự rất đau lòng

Sau chiến tranh anh không còn nhà cửa, không còn người thân cho nên anhphải ở nhờ một người đồng chí cũ Anh phải tìm đến rượu để dịu bớt nỗi đaucủa mình Tóm lại sau chiến tranh anh phải sống một cảnh sống cô đơn và bếtắc

Và trong một lần tình cờ hay do duyên trời run rủi cho anh gặp bé Va ni a.Nhà văn miêu tả ngoại hình của chú bé bằng những lời văn chân thực nhất để

từ đó thấy được hậu quả kinh khủng của chiến tranh để lại Chú bé khoảngnăm đến sáu tuổi Chú hiện lên trong bô dạng quần áo rách bươm xơ mướp,mặt mũi thì bê bết lem luốc…duy nhất chỉ có căp mắt là sáng ngời Cậu bé ấycũng có một hoàn cảnh vô cùng thương tâm Cả cha và mẹ của cậu bé đềuchết trong chiến tranh Cùng có người thân bị mất nhưng ít ra Xô cô lốp còn

có sức mà lao động còn cậu bé kia làm sao có thể lao động được Cậu cònquá nhỏ Cậu sống vạ vật, ai cho gì ăn đấy, bạ đâu ngủ đấy Và duyên phậnnhư cho họ gặp nhau để bù đắp cho nhau những tình thương mà mình đã mất

đi Xô cô lốp cảm thương tình cảnh của Va ni a cho nên anh quyết định nhậncậu làm con nuôi Cả hai người chủ nhà của xô cô lốp cũng đồng tình vớihành động nhân ái ấy Và anh như quên đi mọi đau khổ mà dành cho bé Va ni

a những tình thương sự tận tình chu đáo Anh mua quần áo cho cậu bé, mộtchiếc áo bành tô rất đẹp Chính lòng nhân ái đã đem hai trái tim gần nhausưởi ấm cho nhau

Thế rồi anh cố gắng kiếm sống để nuôi bé Va ni a nhưng cuộc sống hay sốphận anh khổ đau Anh vượt lên những nỗi đau, xe anh quệt nhẹ người ta màanh bi tước bằng lái, anh mất việc nên phải đi lang bạc kiếm sống Đã thế thểchất sức khỏe của anh cũng giảm đi trông thấy Anh đau đến khóc thế nhưnganh vẫn cố gắng không để cho bé Va ni a biết Trước mặt cậu anh vẫn tỏ rabình thường Dường như nhà văn đang nhìn anh với một ánh mắt nhân đạo,

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

anh đã không để cho bé Va ni a phải khóc, điều đó thể hiện một sự hi sinh củangười cha

Đến đoạn cuối tác phẩm thì nhà văn như thể hiện sự đồng cảm thương xótcủa mình với nhân vật Tác giả không thể nào giấu được những cảm xúc củabản thân mình trước những tình cảnh cũng như tình cảm của hai cha con màthốt lên: " Với nỗi buồn thấm thía, tôi nhìn theo hai bố con…" Hai người côicút đã tìm đến nhau chia sẻ cho nhau những niềm yêu thương trong cuộcsống Đoạn văn thể hiện sự khâm phục những tính cách con người Nga kiêncường trước những khó khăn của cuộc sống Trong hoàn cảnh đói nghèo đaukhổ nhưng vẫn trao cho nhau những tình yêu thương nhân ái để chạm tay đếnhạnh phúc

Như vậy có thể nói qua đây ta thấy được số phận con người sau chiến tranhđau khổ như thế nào Người lính đã trải qua những khó khăn trên chiếntrường rồi tưởng rằng chiến tranh kết thúc sẽ được đoàn tụ thì người thâncũng bị chiến tranh cướp đi Xô cô lốp cùng bé Va ni a chính là hiện thân củanhững số phận bất hạnh đó Đồng thời qua tác phẩm này nhà văn kêu gọi mọingười nên có trách nhiệm với số phận của những con người như thế

Bài tham khảo 2:

Sô lô khốp được biết đến là một nhà văn Xô viết lỗi lạc, ông được nhận giảithưởng Noben về văn học vào năm 1965 Ông đã có nhiều tác phẩm hay vànổi tiếng để lại bao gồm truyện, tiểu thuyết và đặc biệt hơn nữa là tác phẩmxuất sắc viết về “số phận con người” Và thông qua tác phẩm này chúng tathấy được những số phận bất hạnh của con người sau chiến tranh

Nhân vật chính trong truyện được biết đến là nhân vật Xô-cô-lốp Và anh tađược xây dựng lên là một người rơi vào bi kịch sau khi chiến tranh kết thúc.Trong khi trước đó anh phải đi lính và sau khi hòa bình thì anh mất hết tất cả

từ người thân, nhà cửa và cả bạn bè nữa Đối với Xô-cô-lốp thì có thể nói thìanh chiến đấu vì gia đình, vì quê hương đất nước nhưng khi hòa bình đã đượclập lại thì mọi thứ đã bỏ anh mà đi thì không còn gì nữa cả Anh dường như

đã phải sống trong một cuộc sống đau khổ, kể cả khi chiến đấu, anh bịthương rất nhiều Có cả vợ và hai người con của anh cũng bị bom của phát xít

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

cướp đi tính mạng của mình Và lúc này Xô-cô-lốp chỉ còn biết hi vọng vàtrông chờ vào người anh trai nhưng rồi cuối cùng anh ấy cũng đã chết trận

Như vậy, thông qua đây chúng ta như đã có thể thấy được rằng số phận anhrất bất hạnh, khi chiến đấu đã chịu những giày vò thật tủi cực về thể xác lẫntinh thần Sau đó khi trở giờ về thì lại phải nếm trải niềm đau khổ về tinhthần tụt độ bởi người thân yêu duy nhất của mình cũng không còn nữa Từ đóchúng ta có thể thấy được những hậu quả mà chiến tranh đã để lại là quá lớnlao, quá đắng cay và thật đáng thương cho Xô-cô-lốp

Sau chiến tranh, anh cứ ngỡ được sống trong hạnh phúc, nhưng không, cô-lốp phải sống trong bế tắc và tuyệt vọng Không hề có một mái nhà chenắng che mưa mà anh phải sống nhờ nhà một người bạn Và để rồi cho tớikhi anh tình cờ gặp được cậu bé có tên Va-ni-a Nhà văn đã miêu tả thật ámảnh về ngoại hình của cậu bé bằng những lời văn hết sức chân thật Hiện lên

Xô-đó là một cậu bé tầm 5 tới 6 tuổi ăn mặc rách rưới, cả cha và mẹ của cậu béđều đã chết trong chiến tranh, ít ra Sô-lô-khốp còn có thể lao động được còncậu bé thì lại không có ai, ai cho ăn gì thì cậu bé ăn nấy và bạ đâu ngủ đấy.Duyên phận dường như đã đưa đẩy cho họ gặp nhau như để bù đặp cho nhaunhững thiếu sót của cuộc đời đầy giông bão này vậy

Xô-cô-lốp đã nhận nuôi bé Va-ni-a, anh còn chăm sóc tận tình chu đáo, anhcòn mua quần áo cho cậu bé, là một chiếc áo bành tô rất đẹp Có thể nói rằngchính lòng nhân ái đó đã đem hai trái tim đó như đã xích lại với nhau như đểsưởi ấm cho nhau vậy

Anh luôn luôn cố gắng làm mọi việc để nuôi bé Va-ni-a, nhưng trớ trêu thaycuộc sống không giống như những gì mình nghĩ, anh vượt qua mọi nỗi đau,

xe anh quệt nhẹ vào người ta và cuối cùng bị mất bằng lái và không được lái

xe Nghề mưu sinh của anh cũng đã không còn cho nên anh phải đi khắp nơi,

đã thế sức khỏe anh lại yếu đi trông thấy, anh đau đến mức khóc nhưng anhlại không để cho bé Va-ni-a biết được điều này Thông qua điều này chúng tadường như nhận thấy tác giả có một tấm lòng nhân đạo cao cả

Đến đoạn cuối của tác phẩm đầy tình thương yêu và biết bao sự nghiệt ngãnày thì nhà văn đã thể hiện sự thương xót của mình đối với nhân vật Đóchính là “Với nỗi buồn thấm thía, tôi nhìn theo hai bố con…” Đoạn văn như

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

đã thể hiện được sự khâm phục, tính cách của những con người luôn luônkiên cường đứng vững vàng trước những khó khăn của cuộc sống Có thể nóitrong hoàn cảnh có nghèo khó thế nào thì họ vẫn luôn trao nhau những tìnhyêu thương đầy sự nhân ái, họ luôn luôn đùm bọc nhau cho nhau những yêuthương để vượt qua cuộc đời khó khăn và để sống

Như vậy, chỉ với qua tác phẩm thôi mà chúng ta như có thể thấy được sốphận đau khổ của con người qua chiến tranh là như thế nào Con người đó,

họ không những phải chịu những nỗi đau thể xác trên chiến trường mà cònphải chịu nhiều nỗi đau về tinh thần Xô-cô-lốp cùng bé Va-ni-a là hai nhânvật chính là hiện thân của những số phận bất hạnh đó Qua đó tác giả Sô-lô-khốp như đã muốn kêu gọi mọi người hãy có trách nhiệm đối với những conngười như vậy hơn, để cuộc sống thực sự có ý nghĩa

Bài tham khảo 3:

Trong truyện “Số phận con người” của nhà văn Sôlôkhốp để cho thấy, nhiệttình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật của nó,biểu dương khí phách anh hùng của người lính Xô Viết, khám phá chiều sâutính cách Nga bình dị, nhân ái” – được thể hiện bằng một bút pháp nghệ thuậtđiêu luyện, độc đáo

Hêminguây (1899-1960) văn hào Mỹ, được giải thưởng Nôbel về văn chươngnăm 1954 đã từng viết: “Tôi rất thích văn học Nga… Trong các nhà văn hiệnđại tôi thích Sôlôkhốp” Là nhà văn Xô Viết được giải thưởng Nobel về vănhọc năm 1965, Sôlôkhốp được ca ngợi là “một trong những nhà văn xuôi lớnnhất thế kỷ 20”

“Đất vỡ hoang”, “Sông Đông êm đềm”,… và “Số phận con người” đã đemđến vinh quang cho Sôlôkhốp Truyện “Số phận con người” xuất hiện trênbáo “Sự thật” vào cuối năm 1956 Hình ảnh nhà văn Xôcôlốp để lại tronglòng ta bao ám ảnh về số phận con người đầy bất hạnh thương đau Qua sốphận nhân vật này, ta cảm nhận sâu sắc nhiệt tình tố cáo thảm họa chiếntranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật của nó; biểu dương khí phách anhhùng của người lính Xô viết, khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị, nhân

ái – được thể hiện bằng một bút phát nghệ thuật điêu luyện, độc đáo của nhàvăn Sôlôkhốp

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Đọc “Số phận con người” ta vô cùng xúc động trước trang đời đầy nước mắt

và máu của nhân vật Xôcôlốp Năm 1941, phát xít Đức bất ngờ tấn công Liên

Xô Cùng với hàng triệu người Xô viết cầm vũ khí đứng lên, Xôcôlốp ra trận.Anh nếm trải những gian truận, thất bại buổi đầu của Liên Xô Hai lần bịthương vào chân và tay Rồi anh bị giặc bắt, bị đày đọa suốt hai năm trongnhiều trại tập trung Sống bằng xúp lõng bõng, bánh mì lẫn mạt cưa Áo quần

xơ xác, lao động khổ sai, người tù ra bọc xương Hàng trăm tù binh bỏ mạng

Tù binh Nga bị bọn phát xít đánh bằng thanh sắt, thanh gỗ, thanh củi, đánhbằng báng súng, đấm bằng tay, đạp bằng chân vô cùng dã man Bọn chỉ huytrại đấm vào mặt, vào mũi tù binh cho hộc máu ra; chúng gọi đó là trò

“phòng bệnh cúm” Chúng “sáng tạo” ra mọi cách cực kỳ man rợ để đánh đậpbắn giết tù binh Đêm và ngày, lúc lao động khổ sai và lúc bị nhốt sau hàngrào dây thép gai, Xôcôlốp cũng như các tù binh khác bị cái chết bủa vây, bị tửthần rình rập

Sau 5 năm chiến tranh, hơn 20 triệu người Xô viết bị chết, hàng ngàn thànhphố, hàng vạn làng mạc bị bom đạn phát xít biến thành tro tàn Gia đìnhXôcôlốp gánh chịu bao mất mát đau thương Vợ và 2 con gái bị giặc némbom giết hại Con trai – đại uý pháo binh Anatôli, niềm tự hào cuối cũng đãngã xuống trong ngày chiến thắng bởi viên đạn bắn lén của một tên thiện xạphát xít! Thế là hết! Nỗi đau khủng khiếp làm cho Xôcôlốp “như người mấthồn” Chiến tranh kết thúc, được giải ngũ nhưng anh không muốn về lạiVôrônegiơ quê hương vì đâu còn gia đình nữa Bé Vania cũng là hiện thâncho thảm họa chiến tranh Cha “chết ở mặt trận” “Mẹ bị bom chết trên tàuhỏa khi mẹ con cháu đang đi tàu” Bé cũng không biết, không nhớ từ đâuđến Bà con thân thuộc “không có ai cả” Và chỉ biết “bạ đau ngủ đó”, “ai cho

gì thì ăn nấy!” Áo quần em “rách bươm xơ mướp”, “đầu tóc rối bù”; “mặtmũi thì bê bết nước dưa hấu, lem luốc bụi bặm, bẩn như ma lem”…

Hình ảnh bé Vania cũng như cuộc đời Xôcôlốp được tác giả miêu tả một cáchchân thật cảm động thể hiện nhiệt tình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tảchiến tranh trong bộ mặt thật của nó Cái giá của chiến thắng mà mọi dân tộccũng như nhân dân Liên Xô trong thế chiến 2 phải trả là cực kỳ khủng khiếp.Chỉ còn lại một phần ba số binh sĩ ra trận trở về, trong số đó, nhiều ngườitrên mình mang đầy thương tật Sức khỏe sa sút, cạn kiệt

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Chiến tranh đã đi qua, nhưng một năm sau Xôcôlốp cảm thấy quả tim mình,

“đã rệu rã lắm rồi”, nhiều khi “tự nhiên nó nhói lên, thắt lại, và giữa ban ngày

mà tối tăm mặt mũi” Nhưng cái đau khổ nhất do bão tố chiến tranh đem đếncho con người không chỉ là mất mát, tang thương, điêu tàn… mà còn lànhững vết thương lòng rỉ máu, những ám ảnh kinh hoàng còn mãi trong ký

ức, cứ xiết chặt lấy tâm hồn người lính thời hậu chiến Bé Vania vốn hoạt bát

có lúc lại “lặng thinh, tư lự” có lúc lại “thở dài” Cái áo bành tô da của bốngày nào cứ riết lấy tâm hồn của em như một ám ảnh không nguôi! CònXôcôlốp thì nỗi đau như vô tận “không ở lâu mãi một chỗ được”, nỗi buồnkhông bao giờ nguôi, “hai bố con cứ cuốc bộ khắp nước Nga”… Hầu nhưđêm nào anh cũng chiêm bao thấy những người thân bị giặc giết “gặp lại vợcon sau hàng rào dây thép gai”…, “ban ngày trấn tĩnh được, không hở ta mộttiếng thở dài, một lời than vãn nhưng ban đêm thì gối ướt đầm nước mắt…”.Xôcôlốp và bé Vania trở thành “côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàngcủa bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ…”

Nhân vật Xôcôlốp là một con người Nga chân chính, tiêu biểu cho khí pháchanh hùng của người lính Xô viết trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại Vốn

là một nông dân rồi làm thợ, một lái xe Một gia đình ổn định, êm ấm: một vợ

và ba con Anh đã ra trận như hàng triệu công dân với ý thức “Tổ quốc hay làchết!” Hai lần bị thương vào chân và tay; vết thương lành, anh lại cầm súngđánh giặc rồi bị bắt làm tù binh Lao động khổ sai trong mưa, nắng, tuyết; bịđánh bằng báng súng, bằng thanh sắt, bằng gộc Áo quần tả tơi, bánh mì lẫnmạt cưa, lưng bát xúp lõng bõng Anh đã đứng vững trước mọi thử thách ácliệt Kiên quyết trừ khử tên phản bội đốn mạt! Hiên ngang trước mũi súng tênhung thần Muynle , chỉ huy trại tập trung Với đôi mắt bình thản, anh nhìnthẳng vào họng súng lục tên phát xít Tự kìm chế sự đói khát khi đứng trướcbàn tiệc của lũ giặc Đàng hoàng uống rượu, không chỉ uống một cốc mà cònuống nữa để mừng cái chết của mình kinh ngạc khâm phục nói:

“Mày là một thằng lính Nga chân chính Tao cũng là lính và tao trọng nhữngđịch thủ có khí tiết Tao sẽ không bắn mày nữa” Tầm vóc của Xôcôlốp, củangười lính Nga trong máu lửa được miêu tả một cách chân thực, hào hùnglàm cho truyện “Số phận con người” mang vẻ đẹp một “tiểu anh hùng ca”

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Qua nhân vật Xôlôlốp, tác giả đã khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị

và nhân ái Sau chiến tranh anh vẫn nhớ hoài cái giây phút từ biệt vợ con để

ra trận, anh đẩy Irina ra khi chị cứ níu lấy anh, không thả… Bình dị trướcbiến cố trọng đại khi lịch sử đưa số phận anh lên “điểm tựa” thử thách! Lửachiến tranh đã tắt hơn một năm rồi, mà lòng Xôcôlốp mãi không nguôi đau.Anh đã tìm đến rượu, “uống một ly rượu lử người”, anh đã “quá say mê cáimón nguy hại ấy!”

Đang sống âm thầm trong bị kịch, anh tưởng không có lối thoát Nhưng rồitình cảm người cha, – tình thương đồng loại đã thức dậy, làm cho vết thươnglòng rỉ máu bấy nay, như được mọc lên một lớp da non Gặp bé Vania “đầutóc rối bù”, “rách bươm xơ mướp”, sống bơ vơ nơi hiệu giải khát, bạ đâu ngủđó… ai cho gì thì ăn mấy”, nhất là khi nhìn thấy cặp mắt của em “như nhữngngôi sao sáng ngời sau trận mưa đêm”, Xôcôlốp thấy “thích nó” và “nhớ nó”,

cố cho xe chạy nhanh để được về “gặp nó” Anh đã quyết định: “Không thể

để cho mình với nó chìm nghỉm riêng rẽ được! Mình sẽ nhận nó làm con!”Một quyết định đầy nhân ái Anh đã cứu bé Vania, và anh đã tự cứu mình!Như có một phép thần biến cải: “Ngay lúc đó tâm hồn tôi bỗng nhẹ nhõm vàbừng sáng lên!” Câu nói khẽ của Xôcôlốp: “Là bố của con” khi nghe béVania nghẹn ngào hỏi: “Thế chú là ai?” tưởng là bình dị nhưng đầy nước mắt,chứa đựng cả một biển tình thương mênh mông! Trước những cái hôn vào

má, vào môi, vào trán, trước những cử chỉ “yêu thương bố…” của bé VaniaXôcôlốp vô cùng xúc động: “Mắt tôi thì mờ đi, cả người cũng run lên, haibàn tay lẩy bẩy…”

Xôcôlốp đã nhận bé Vania làm con Anh đã tắm rửa, đưa bé đi cắt tóc, may áoquần mới, săn sóc em Hai linh hồn đau khổ tựa vào nhau làm cho nỗi mấtmát, đau thương sau chiến tranh được dịu lại Giấc ngủ được yên lành hơn:

“Lần đầu tiên, sau nhiều năm tôi được ngủ một giấc yên lành Còn bé Vaniathì rúc vào nách bố nuôi “như con chim sẻ dưới mái rạ, ngáy khe khẽ…”Hạnh phúc là san sẻ Xôcôlốp lòng vui không lời nào tả xiết, đêm đêm thứcdậy đánh diêm ngắm nhìn bé Vania ngủ ngon lành Đời anh đã có một sự đổithay kì diệu: “Trái tim đã suy kiệt, đã bị chai sạn vì đau khổ, nay trở nên êmdịu hơn Vết thương lòng đâu dễ nguôi? Vì thế mà Xôcôlốp phải cõng đứacon nuôi bé bỏng đi khắp nước Nga Chỉ đến một lúc nào đó, bé Vania lớn lên

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

vào học một trường ổn định thì Xôcôlốp “mới có thể ở yên một chỗ” Anhđang chịu đựng và vượt qua số phận bằng tình thương của người bố đối vớiđứa con

Cuộc gặp bất chợt với “hai con người côi cút” và câu chuyện đau lòng của họ

đã để lại trong lòng tác giả bao nỗi buồn thấm thía, nhưng ông vẫn tin vàodũng khí và lòng nhân ái của người Nga, vẫn tin vào tương lai, cho dù bão tốchiến tranh có thổi bạt họ tới những miền xa lạ “Cái gì đang chờ đón họ ởphía trước? Thiết nghĩ rằng con người Nga đó, con người có ý chí kiêncường, sẽ đứng vững được và sống bên cạnh bố, chú bé kia một khi lớn lên sẽ

có thể đương đầu với mọi thử thách, sẽ vượt qua mọi chướng ngại trênđường, nếu như Tổ quốc kêu gọi”

Truyện “Số phận con người” có kết cấu “truyện lồng trong truyện” đã tô đậmnhững đau khổ, những phẩm chất cao đẹp của nhân vật Xôcôlốp, khắc họađậm nét tính cách và tâm hồn Nga, đem đến cho người đọc nhiều xúc độngthấm thía về số phận con người trong chiến tranh và thời hậu chiến

Với những chi tiết, tình tiết rất sống, rất điển hình và chân thực, tác giả đã mô

tả mặt thật của chiến tranh , ca ngợi người lao động bình thường trong cuộcđời, anh binh nhì trong máu lửa, người cha trong cuộc sống phức tạp, nhiềukhó khăn thời kỳ sau chiến tranh Qua nhân vật Xôcôlốp, người đọc cảmnhận được những ý tưởng sâu sắc mà Sôlôkhốp gửi gắm qua kiệt tác này: Vớilòng dũng cảm mà con người vượt qua những thử thách chiến tranh; với lòngnhân ái có thể làm dịu bớt nỗi đau mà chiến tranh gieo rắc, để lại Đoạn trữtình ngoại đề làm cho cảm hứng nhân đạo thêm lung linh chói sáng

Nhân dân Việt Nam vừa trải qua 30 năm chiến tranh Hình ảnh Xôcôlốp rấtgần gũi với mỗi chúng ta Nhân vật này rất sống, rất đáng thương nhưng vôcùng cao đẹp xứng đáng được mọi người yêu mến, cảm phục Tác phẩm làlời tự sự của nhân vật trung tâm – anh lính hồng quân Xôcôlôp, người đànông đã chịu bao giông tố khắc nghiệt của cuộc đời đổ ập lên số phận Đó làcuộc đời gắn liền với một trang sử bi tráng hào hùng của nhân dân Nga, vớichế độ Xô-viết đã tạo thành phẩm chất của những con người Nga kiên cường

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

M.Sôlôkhôp đã dựng lên chân dung một con người Nga bình thường nhất,một người xô viết chân chính Số phận ấy tiêu biểu cho bao người con ưu tú

đã viết nên trang sử thời đại hào hùng của đất nước Liên Xô cũ

Cuộc sống hiện lên trần trụi như nó vốn có – không khoa trương hào nhoáng,không bi kịch hoá mà cứ đều đều như giọng kể của người đàn ông Nga có cái

họ bình thường như bao người Nga: Xôcôlôp Nhưng trong số phận anh cósức nặng của nỗi đau dân tộc Nga qua các thời kỳ khốc liệt nhất Không tránh

né sự thật – đó là phẩm chất hàng đầu của các cây bút Nga – xô viết mà M.Sôlôkhôp chính là một tấm gương Sự thật đó không phải được kể bằng giọnglạnh lùng thản nhiên mà còn hằn nguyên nỗi đau trong giọng văn thấm thía,trong những ám ảnh kí ức hằn sâu trong tâm trí của người cựu binh xô viết –chính là phản chiếu một mảng hiện thực rộng lớn và xuyên suốt các chặngđường của nhân dân Nga

Trước hết là kí ức những ngày nội chiến, khi chính quyền xô viết non trẻ phảiđối mặt với lũ bạch vệ, thổ phỉ và can thiệp Người đọc có thể nhận ra nhữngdấu ấn quen thuộc làm nên tên tuổi của M.Sôlôkhôp trong Sông Đông êmđềm Nạn đói, cuộc sống cùng cực không quật ngã nổi ý chí của người dân xôviết Xôcôlôp từng trải qua cuộc đời làm thuê, từng chứng kiến gia đình gụcchết trong cái đói, nhưng chính sự tàn khốc ấy là một sự lý giải vì sao anh trởthành chiến sĩ hồng quân, vì sao anh lại có một hạnh phúc từ đau thương bấthạnh Đó là hạnh phúc của những người nghèo khổ được xây lên từ bất hạnh

để họ khẳng định tư thế làm chủ cuộc đời

Có lẽ kí ức nhân loại mãi mãi không phai mờ bao ám ảnh khủng khiếp củaChiến tranh thế giới lần thứ II Nhưng nhà văn không theo cách thông thường

để ca ngợi vào những đóng góp xương máu của hơn hai mươi triệu người xôviết làm nên thắng lợi của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại bi kịch chiến tranhhiện hữu ngay trong từng số phận, từng gia đình Sức hủy diệt của nó khiếncho Xôcôlôp mất vợ và hai con; bé Vania mồ côi cả cha lẫn mẹ Mất mát làđiều không tránh khỏi nhưng với người trong cuộc còn kinh khủng hơn rấtnhiều, khi sức ám ảnh của nó vẫn trở về trong những giấc ngủ nặng nề, đểXôcôlôp mỗi lần tỉnh giấc lại đầm đìa nước mắt Nhưng vào thời điểm đốimặt quyết liệt với kẻ thù, nước mắt không thể rơi! Chỉ có thể là ánh mắt rựclửa căm hờn và khinh bỉ với kẻ thù, với những tên phản bội Anh đã sống

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

đúng với tư cách người lính ngay cả khi “chiến bại”, bị bắt làm tù binh Cảmhứng về cuộc chiến tranh của M.Sôlôkhôp có phần gần gũi với AlêcxâyTônxtôi với “Tính cách Nga”, với “Người xô viết chúng tôi”…

Nhưng người đọc hiểu đó chính là lúc con người đang chiến đấu vì danh dựdân tộc, vì những niềm hy vọng không tắt về tương lai Xôcôlôp đã là ngườichiến thắng, ngẩng cao đầu trong trại tập trung của kẻ thù, mưu trí dũng cảmtrở về đội ngũ, chiến đấu bằng tất cả lòng căm thù sục sôi với kẻ đã hủy hoạihạnh phúc gia đình, và cả “niềm hy vọng cuối cùng” – người con trai đãthành đại úy pháo binh Anđrây Xôcôlôp

Trớ trêu thay, vào ngày cờ đỏ thắm trên nóc nhà Quốc hội Đức , anh đã phảitiễn đưa con mình Dẫu biết sự hy sinh ấy là anh hùng, là cần thiết, nhưngquả thật đó là một cú đập phũ phàng của định mệnh khiến bất cứ ai yếu lòngcũng có thể quị ngã Có lẽ đó cũng là những trang viết gợi nhắc cho chúng tanhiều nhất về ý nghĩa tàn khốc của chiến tranh, vinh quang và cay đắng, hạnhphú và bất hạnh, niềm vui chung và nỗi đau riêng để từ đó suy ngẫm và hiểusâu sắc hơn về ý nghĩa của từ “hy sinh”

Thế nhưng tuyệt nhiên ta không nhận thấy tâm trạng của những con người –nhân dân Nga trở về sau chiến tranh lại nặng nề bi thảm như của “thế hệ vứtđi” trở về sau Đại chiến I ở Mỹ hay châu Âu Bởi lẽ hy sinh sẽ là vô ích nếunhư sự sống sẽ tê liệt sau bao mất mát Bởi thế, Xôcôlôp đã sống, làm việcnhư bao người lính xô viết trở về sau chiến trận Nỗi đau lắng vào trong vàchỉ thật sự hiện hữu khi Xôcôlôp tìm quên trong men rượu Áp lực đờithường và hậu quả chiến tranh quá nặng nề tưởng chừng có thể làm cho conngười gục ngã Sự tình cờ, ngỡ như ngẫu nhiên mà tất yếu đã gắn chặt cuộcđời Xôcôlôp với bé Vania

Chú bé Vania – đôi mắt đen lay láy, cuộc sống vất vưởng là một hình tượngnghệ thuật có thể làm mềm những trái tim sắt đá nhất Chú bé chính là hiệnthân của thế hệ tương lai nước Nga, là vẻ đẹp của sự thơ ngây thánh thiện cầnphải chở che, bảo bọc Cuộc gặp gỡ của hai con người ấy là tất yếu Khôngchỉ cảm động vì khoảnh khắc thì thầm của Xôcôlôp với bé Vania: “Ta là bốcủa con”, lúc nhận bố con cũng là lúc người đọc chứng kiến sự trở lại củanhững giọt nước mắt ở con người tưởng như trái tim đã khô héo vì đau khổ

Thư viện Đề thi - Trắc nghiệm - Tài liệu học tập miễn phí

Nước mắt – hạnh phúc và xót xa cứ đan quyện vào nhau, thấm vào lòng tất cảmọi người

Ngỡ rằng hạnh phúc đã thật sự trở lại, ngỡ rằng từ đây đầy ắp tiếng cười vànhững tiếng ríu rít như chim của bé Vania, nhưng kí ức vẫn hiện về đấy ámảnh Người đọc phải chứng kiến những lời nói dối – nhưng lạ thay đó lại làlời đẹp hơn trăm lần sự thật Bởi sự đồng cảm số phận và tình thương yêu đãgắn chặt cuộc đời hai bố con – một người đang cần nén chặt nỗi đau quá khứ

và một người cần được bảo đảm tương lai tốt đẹp Vậy mà định mệnh lại trêucợt để cho bố con Xôcôlôp lại tiếp tục hành trình giữa đời thường với bao thửthách đón chờ phía trước

Số phận con người là câu chuyện kể chân thực về một con người bìnhthường Nhưng cuộc sống bao dồn đẩy sóng gió đã tôi luyện cho anh mộtphẩm chất kiên cường, một tình thương yêu bao la Gương mặt người đànông ấy đã sắt lại vì đau khổ, nhưng trái tim tổn thương ấy vẫn đập nhữngnhịp thương yêu nồng nàn với con người Nhà văn đã lên tiếng thay nhân vật

ở cuối tác phẩm, bằng tất cả niềm xúc động sâu xa và lòng cảm phục vô hạntrước nhân cách một Con Người chân chính Bức thông điệp của nhà văngiúp ta nhận ra rõ hơn chân dung của nhân dân Nga, vẻ đẹp của tâm hồn Nga

và sức mạnh của con người vượt lên bao bi kịch bất hạnh Đó là sự khẳngđịnh tuyệt đối của nhà văn thể hiện niềm tin tưởng vào con người, nhân dân

và tương lai của đất nước Nỗi buồn kết lại tác phẩm lại khiến ta nhận ra tầmvóc vĩ đại của đất nước và con người Nga xô viết quả cảm, kiên cường, nhânhậu

Bài tham khảo 4

Sô Lô Khốp là nhà văn nổi tiếng của nước Nga, ông đạt được rất nhiều thànhtựu văn học to lớn, trong đó ông đã đạt được giải thưởng Nô ben văn họcnăm 1965 và đạt được nhiều cảm xúc trong lòng người đọc Số phận conngười là một tác phẩm xuất sắc của ông

Chiến tranh là một đề tài sâu rộng và nó dần ăn đi tiềm thức và cuộc sống củacon người, con người được xem như là nạn nhân của chiến tranh, họ phảichịu đựng những đau khổ, và bất hạnh do cuộc sống gây nên, chiến tranh đãcướp đi rất nhiều thứ của con người, con người đang dần phải sống những