TOP 16 bài Phân tích Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê, kèm theo 4 dàn ý chi tiết và sơ đồ tư duy. Qua đó, giúp các em học sinh lớp 9 nắm thật chắc những ý chính, để viết bài phân tích thật hay. Các bạn vào tải về nhé. Chúc các bạn luôn thành công trong cuộc sống.
Trang 1Dàn ý phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi
Dàn ý 1
1 Mở bài
● Giới thiệu truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của tác giả Lê MinhKhuê: truyện ca ngợi tinh thần dũng cảm của thế hệ trẻ trong những ngàykháng chiến, đặc biệt là sự hi sinh thầm lặng của các cô gái thanh niênxung phong
2 Thân bài
a Hoàn cảnh sống và chiến đấu của các nhân vật
- Ba cô gái trong tổ trinh sát sống trong hang, luôn theo dõi tình hình trên caođiểm
- Công việc: đo khối lượng đất phải lấp vào hố bom, đếm và phá bom chưa nổ,bom nổ chậm
⇒ công việc nguy hiểm, hoàn cảnh sống khắc nghiệt
b Tính cách, tâm hồn của ba cô gái ở tổ đội trinh sát
- Ba cô gái hồn nhiên, mơ mộng, giàu tình cảm:
● Phương Định hay hát, hay cười một mình; hay ngắm mình trong gương,
tự đánh giá mình là một cô gái khá, có hai bím tóc dài đẹp, cổ cao kiêuhãnh, mắt dài, “có cái nhìn sao mà xa xăm”; làm ngơ trước sự trêu đùa,yêu mến của các anh chiến sĩ nhưng thực lòng luôn ngưỡng mộ các anh;
có nhiều ước mơ, muốn sống nhiệt huyết, cống hiến
Trang 2● Nho: Tính nết trẻ con, thích ăn kẹo, có dáng vẻ bé nhỏ, nhẹ nhàng, nhưngrất bản lĩnh, rắn rỏ; ước mơ trở thành thợ hàn trong một nhà máy thủyđiện lớn, chơi bóng chuyền giỏi
● Chị Thao: thích chép bài hát, chăm chút tỉa tót đôi lông mày, mong muốnđược làm y sĩ, lấy được chồng là bộ đội
- Cả ba đều hay nhớ về quê hương Hà thành: khi nhận được thư của bạn Nho,khi hát, khi suy nghĩ vu vơ, ngóng từng đoàn xe dưới xuôi đi qua để hỏi thămtin tức
- Mối quan hệ, tình cảm với đồng đội:
● Họ yêu mến, quan tâm nhau như người thân
● Sự quan tâm, gắn kết của các đơn vị: tổ trinh sát làm việc trên cao xạ luônbáo cáo tình hình chính xác cho đơn vị phía dưới, đơn vị luôn sẵn sàngchi viện cho tổ (qua những lời nhắc nhở của đại đội trưởng)
c Sự gan dạ, chất anh hùng của ba cô gái trong đội trinh sát
- Nghiêm túc trong công việc: Phương Định hay hát và nghĩ vẩn vơ, Nho thêuthùa, chị Thoa chép bài hát, nhưng khi có máy bay địch là tất cả ở tư thế sẵnsàng Chị Thoa chỉ đạo, Phương Định và Nho được giao việc gì cũng hoànthành
- Tinh thần dũng cảm:
● Phương Định: bình tĩnh, đàng hoàng bước tới quả bom chứ không đikhom, đào đất quanh bom có lúc lưỡi xẻng chạm trúng vào quả bom cũngkhông sợ
● Nho: luôn sẵn sàng chiến đấu
● Chị Thao: cương quyết, táo bạo, chỉ huy cả đội trinh sát
Trang 3- Trên người ai cũng có vô số vết thương to nhỏ: chị Thao có 9 vết thương, Nho
5 vết, Phương Định 4 vết, dù vết thương chưa khép miệng, dù chân tay đaunhức nhưng quyết không nằm trong quân y, vẫn chạy trên cao điểm phá bom
⇒Coi cái chết rất nhẹ, dù bị thương, bị vùi trong đất, mệt lả nhưng vẫn đùa vuitrong gian khổ, coi việc bị thương là “xúi quẩy tí”, coi công việc của mình cũng
có cái thú vị riêng
d Nghệ thuật
● Ngôi kể thứ nhất, nhân vật xưng tôi: câu chuyện chân thực giàu cảm xúc,các nhân vật, sự kiện được tái hiện qua con mắt nhân vật Phương Định
● Xây dựng nhân vật hay hồi tưởng, cho thấy nỗi nhớ quê hương, nhớ
những ngày mới ra chiến trường của nhân vật
● Ngôn ngữ đối thoại ngắn gọn, mang tính mệnh lệnh, giúp bộc lộ sự quyếtđoán, nhanh nhẹn, mạnh mẽ trong công việc của các nữ thanh niên xungphong Nghệ thuật chọn lọc hình ảnh miêu tả đắt giá: lột tả được vẻ đẹpcon người trước chiến tranh khốc liệt
● Miêu tả các nhân vật chỉ bằng một vài nét chấm phá nhưng làm bật lênđược tính cách, nội tâm nhân vật
3 Kết bài
● Tác giả đã tái hiện lại một thời kì chiến tranh gian khó, khốc liệt, làm nổibật lên hình ảnh những nữ thanh niên xung phong trẻ trung, nhiệt huyết,gan dạ, kiên cường
● Nghệ thuật truyện ngắn đặc sắc: sử dụng dòng thời gian hồi tưởng xen lẫnthực tại, giọng kể bình thản càng tôn lên phẩm chất anh hùng của cácnhân vật, sử dụng hình ảnh miêu tả sự tàn khốc của chiến tranh
Dàn ý 2
Trang 4II Thân bài:
1 Hoàn cảnh sống và chiến đấu
● Các cô gái sống trong một cái hang dưới chân cao điểm – nơi tập chungnhiều bom đạn và sự nguy hiểm ác liệt
● Họ uống nước suối đựng trong ca hoặc bị đông, tắm ở suối, dụng cụ giảitrí duy nhất là một cây đài bán dẫn nhỏ để nghe nhạc và tin tức
● Công việc đặc biệt nguy hiểm: chạy trên cao điểm cả ngày, phơi mìnhgiữa vùng trọng điểm, sau mỗi trận bom phải đo khối lượng đất đá lấpvào hố bom, khi cần thì phải phá bom
⇒ Hoàn cảnh sống vô cùng nguy hiểm, luôn căng thẳng, cái chết luôn rình rậpđòi hỏi sự bình tĩnh, tự tin và dũng cảm
2 Điểm chung của các cô gái
- Họ có phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong:
- Họ có lí tưởng sống cao đẹp: họ sẵn sàng hi sinh tuổi thanh xuân, hi sinh hạnhphúc cá nhân để nghe tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc
- Kiên cường dũng cảm đối mặt với mưa bom bão đạn
+ Nơi các cô làm việc quả là một thử thách, không sợ hy sinh
Trang 5+ Bị thương nhưng vẫn sẵn sàng bám trụ chia lửa cùng đồng đội
- Tinh thần trách nhiệm cao với công việc: Khối lượng công việc lớn nhưng các
cô thường cố gắng hoàn thành tốt mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ
- Họ còn có tình đồng chí, đồng đội gắn bó đầy yêu thương
+ Khi Nho bị thương, chị Thao lo cho Nho, Phương Định rửa cho Nho bằngnước đun sôi, tiêm cho Nho, chăm sóc Nho như một cô y tá thành thạo
⇒Chính tình đồng đội ấy giúp các cô động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ
3 Điểm riêng của mỗi người
+ Chị Thao là chị cả nhưng lại thích làm duyên: Lông mày tỉa nhỏ như cái tăm,
áo lót cái nào cũng thêu chỉ màu Chị rất chăm chép bài hát mặc dù không háttrôi chảy bài nào
+ Trong công việc luôn dũng cảm quyết đoán nhưng lại rất sợ máu và sợ vắt
⇒ Trong cô có sự kết hợp giữa cái nhút nhát, mềm yếu và cái bản lĩnh quyếtđoán đến vô cùng
- Nhân vật Phương Định
+ Định là một cô gái hồn nhiên, hay mơ mộng hay sống với kỷ niệm của thiếu
nữ ở thành phố nơi cô sống
Trang 6+ Phương Định còn rất dũng cảm trong một lần phá bom, cô bản lĩnh hơn khinghĩ rằng có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình
+ Cô không sợ chết mà chỉ sợ đường không thông không hoàn thành nhiệm vụ
⇒ Các cô đều có những nét tính cách đẹp đẽ và đáng yêu, là những con ngườisinh động từ cuộc sống thực bước vào tác phẩm một cách tự nhiên
III Kết bài:
- Khẳng định lại những thành công về nội dung nghệ thuật:
● Nghệ thuật: ngôi kể thứ nhất, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế
● Nội dung: Khẳng định sự kiên cường bất khuất cùng những phẩm chất vôcùng đáng yêu của ba cô gái nói riêng và thế hệ trẻ Việt Nam bấy giờ nóichung
Dàn ý 3 Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm Những ngôi sao xa xôi
Truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng mơ mộng và tinh thần dũng cảm lạcquan trong cuộc chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh của những cô gái thanh niênxung phong trên tuyến đường Trường Sơn
Khái quát nét chung về ba cô gái
1 Hoàn cảnh sống và chiến đấu
- Ba cô gái Thao, Phương Định, Nho làm ở tổ trinh sát mặt đường
- Họ sống trên một cao điểm giữa vùng trọng điểm trên tuyến đường TrườngSơn, nơi tập trung bom đạn nguy hiểm
Trang 7- Công việc nguy hiểm phải chạy trên cao điểm cả ngày, phơi mình giữa vùngtrọng điểm bắn phá của máy bay địch, sau mỗi trận bom phải đo khối lượng đất
đá, đánh dấu bom chưa nổ, phá bom
→ Công việc, hoàn cảnh sống nguy hiểm đòi hỏi sự gan dạ, bình tĩnh
2 Phân tích những nét chung và nét riêng của ba cô gái thanh niên xung phong
Họ đều là những cô gái thanh niên xung phong còn trẻ, phải xa nhà, xa máitrường đi chiến đấu
* Nét chung của ba nữ thanh niên xung phong:
- Phẩm chất cao đẹp: tinh thần trách nhiệm cao với công việc, không sợ cái chết
- Dũng cảm, gan dạ: Sẵn sàng nhận nhiệm vụ, dám đối mặt với cái chết màkhông nao núng dù nhiều lần họ bị bom vùi và làm bị thương
- Họ có tinh thần đồng đội gắn bó, thân thiết: thể hiện ở tính tình,sự quan tâmchăm sóc chu đáo khi đồng đội bị thương
- Nêu bật vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong
Là những cô gái trẻ dễ vui, mơ mộng nhưng cũng trầm tư sâu lắng
Họ nữ tính thích làm đẹp cho cuộc sống ở chiến trường khói lửa
Bình tĩnh, chủ động, lạc quan luôn nghĩ về tương lai
* Nét riêng
- Nho là em út tính nết trẻ con, thích ăn kẹo, có dáng vẻ bé nhỏ, nhẹ nhàng,nhưng rất bản lĩnh, rắn rỏi
Trang 8- Chị Thao là người thích làm dáng nhất, ở chị có những nét tính cách tưởng tráingược nhau:
Thích hát bài hát do Phương Định bịa ra nhưng lại không hát trôi chảy bàinào
Rất dũng cảm táo bạo nhưng lại sợ máu, sợ vắt
Trong cô có sự nhút nhát mềm yếu của cô gái là cô gái bản lĩnh trongchiến đấu
→ Đó là vẻ đẹp trong sáng hồn nhiên, thật đáng yêu
Chăm sóc chu đáo cho đồng đội
Là cô gái nhạy cảm, duyên dáng nhưng không biểu lộ tình cảm, tỏ ra kínđáo trước đám đông, tưởng như kiêu kì nhưng lại tạo nên một sức hút tựnhiên
Nổi bật nhất phẩm chất anh hùng: có tinh thần trách nhiệm với công việc,gan dạ tự tin, thận trọng khi làm nhiệm vụ
→ Qua hành động và dòng suy tư của nhân vật tác giả Lê Minh Khuê cho ngườiđọc thấy được thế giới nội tâm phong phú cùng phẩm chất anh hùng của nhânvật
3 Thành công nghệ thuật
Trang 9- Phương thức trần thuật: kể bằng ngôi thứ nhất chân thực, miêu tả thế giới nộitâm phong phú sâu sắc
- Ngôn ngữ giọng điệu: lời kể linh hoạt, câu văn ngắn, câu đặc biệt tạo được sựnhịp nhàng phù hợp không khí chiến đấu
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý và tính cách nhân vật đa dạng, sinh động
Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi là thành công của tác giả khi xây dựngthành công hình tượng tiêu biểu về những người trẻ trong thời kì kháng chiếnchống Mỹ kiên cường, anh dũng nhưng cũng mơ mộng, hồn nhiên
Dàn ý 4
1 Mở bài
* Giới thiệu vài nét tác giả và tác phẩm:
Lê Minh Khuê thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong kháng chiếnchống Mĩ
Những tác phẩm của chị viết về cuộc sống, chiến đấu dũng cảm và hi sinhthầm lặng của lực lượng thanh niên xung phong Trường Sơn đã gây được
sự chú ý và tình cảm yêu mến của bạn đọc
Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” phản ánh chân thực tâm hồn trongsáng, mơ mộng cùng tinh thần lạc quan cách mạng của những cô gái mởđường Trường Sơn giữa trọng điểm ném bom ác liệt của máy bay Mĩ
2 Thân bài
* Tóm tắt nội dung:
Ba nữ thanh niên xung phong làm thành tổ trinh sát mặt đường (Thao,Định, Nho) Nhiệm vụ của họ là quan sát máy bay địch ném bom, đánh
Trang 10dấu và phá bom nổ chậm, ước chừng số lượng đất đá để lấp hố bom Công việc hết sức nguy hiểm vì phải đối mặt với cái chết, nhưng họ vẫnsống hồn nhiên, thanh thản và lạc quan, đúng như tuổi trẻ đáng yêu của
* Đời sống tâm hồn phong phú, đáng yêu:
Cả ba cô gái đều là người Hà Nội, tính cách mỗi người mỗi khác nhưng
họ có chung những phẩm chất tốt đẹp của thanh niên xung phong tiềntuyến gan dạ, dũng cảm, không sợ gian khổ, hi sinh, quyết tâm hoànthành nhiệm vụ
Đoàn kết, gắn bó trong tình đồng đội; dễ xúc động; hay mơ mộng, thíchlàm đẹp cho cuộc sống của mình, dù là giữa bom đạn khốc liệt, dữ dội
Nhân vật Phương Định là cô gái trẻ trung, xinh đẹp tập trung những nétđáng yêu, đáng khâm phục của lực lượng nữ thanh niên xung phong
3 Kết bài
Trang 11 Người đọc có thể tìm thấy chân dung tinh thần đẹp đẽ, phong phú của thế
hệ trẻ Việt Nam thời đánh Mĩ qua truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”của Lê Minh Khuê
Tác giả không rơi vào tình trạng minh hoạ giản đơn mà đã miêu tả vàthểhiện đời sống nội tâm của họ với những nét tinh tế, sâu sắc và giàu nữtính
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 1
Lê Minh Khuê là một trong những cây bút nữ tiêu biểu của nền văn học khángchiến chống Mĩ cứu nước Bà chuyên viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm
lý tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lý nhân vật người phụ nữ Những ngôi sao xaxôi được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước đangdiễn ra vô cùng gay go, ác liệt Qua hình ảnh cuộc sống và chiến đấu kiêncường của ba nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ phá bom trên tuyếnđường Trường Sơn, tác giả ca ngợi phẩm chất anh hùng của tuổi trẻ Việt Namthời kháng chiến chống Mĩ cứu nước
Hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong vô cùng khókhăn Họ sống dưới chân một cao điểm giữa vùng trọng điểm của tuyến đườngTrường Sơn, nơi tập trung bom đạn ác liệt Nơi đồn trú là một cái hang, dướichân cao điểm, cách xa đơn vị Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đokhối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra, đánh dấu các trái bom đang
nổ và phá bom
Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì thường xuyên phải chạy trên cao điểmgiữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào Đó là một côngviệc mạo hiểm, thần kinh luôn căng thẳng đòi hỏi sự bình tĩnh tập trung cao độ
Ba cô gái trẻ mang những phẩm chất vô cùng cao đẹp Họ có tinh thần tráchnhiệm cao; dũng cảm, kiên cường, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
Trang 12Tình đồng đội gắn bó sâu sắc, hiểu được tính tình của nhau, quan tâm chăm sócnhau chu đáo, cùng vào sinh ra tử, chẳng chút sợ hãi trước bom đạn của kẻ thù.
Họ trẻ trung, giàu cảm xúc, hay mơ mộng, dễ vui nhưng cũng dễ trầm tư; rất nữtính, thích làm đẹp
Ở họ còn có những nét riêng thật đáng trân trọng Nho được coi như em út,thích ăn kẹo, tính nết như trẻ con, thích thêu thùa, khi bị thương lại rất cứng rắn.Chị Thao là chị cả, hay làm dáng, lông mày tỉa nhỏ như que tăm, thích chép bàihát, trong công việc rất “cương quyết, táo bạo” nhưng lại sợ máu, sợ vắt.Phương Định là cô gái hồn nhiên, hay mơ mộng, hay nhớ lại kỷ niệm nhữngngày ở thành phố Người chiến sĩ thanh niên xung phong kiên cường, quả cảm
Là một cô gái Hà Nội duyên dáng, trẻ trung, lãng mạn, dũng cảm, gắn bó vớiđồng đội qua hành động, lời nói, suy nghĩ và đặc biệt qua diễn biến tâm trạng ởcác sự việc: khi ở trong hang chờ Nho, khi Thao đi phá bom trở về, khi trực tiếptham gia phá bom nổ chậm và khi cơn mưa đá bất ngờ ào đến
Ngôn ngữ tự nhiên, trẻ trung, nữ tính; đặc biệt với nhiều câu ngắn phù hợp vớikhông khí căng thẳng, khẩn trương nơi chiến trường Truyện sử dụng vai kể lànhân vật chính, có cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung vàđặc biệt thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật
Truyện ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong – vẻ đẹpcủa các nhân vật tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trongthời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nước
Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng,
mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhưngrất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyếnđường Trường Sơn Đó chính là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt Namtrong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ
Trang 13Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 2
Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai
Đó chính là tâm thế hào hùng, hiên ngang của tuổi trẻ thời kháng chiến chống
Mỹ trên tuyến đường Trường Sơn ác liệt Đã có bao tác phẩm ra đời viết về tuổitrẻ thời chống Mỹ, Lê Minh Khuê cũng góp nhặt vào vườn hoa đó một bông hoangát hương, mà chỉ vừa nghe cái tên ta đã thấy rực sáng một bầu trời: "Nhữngngôi sao xa xôi"
Lê Minh Khuê thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong thời kì kháng chiếnchống Mỹ Những tác phẩm đầu tay của chị ra mắt vào những năm 70, nội dungviết về cuộc sống chiến đấu sôi nổi, hào hùng của thanh niên xung phong và bộđội trên tuyến đường Trường Sơn Một số truyện ngắn đã gây được sự chú ý vàtình cảm yêu mến của bạn đọc
Truyện Những ngôi sao xa xôi phản ánh chân thực tâm hồn trong sáng, mơmộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rấthồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong Đó chính lànhững hình ảnh đẹp đẽ, tiêu biểu cho phẩm chất cao quý của thế hệ trẻ ViệtNam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vừa qua
Cốt truyện đơn giản, mạch truyện phát triển theo diễn biến tâm trạng của người
kể, kết hợp đan xen giữa hiện tại và quá khứ Có thể tóm tắt như sau:
Ba nữ thanh niên xung phong làm thành tổ trinh sát mặt đường tại một trọngđiểm trên tuyến đường Trường Sơn Tổ trưởng là chị Thao và tổ viên là hai côgái trẻ tên Định và Nho Nhiệm vụ của họ là quan sát máy bay địch ném bom,ước chừng khối lượng đất đá dùng để san lấp hố bom, đánh dấu vị trí các tráibom chưa nổ và phá bom nổ chậm Công việc hết sức nguy hiểm vì máy bay
Trang 14địch có thể ập đến bất cứ lúc nào Họ phải đối mặt với thần chết trong mỗi lầnphá bom, mà công việc này thì lại diễn ra thường xuyên Các cô gái ở trong mộtcái hang dưới chân cao điểm, cách xa đơn vị Cuộc sống dù khắc nghiệt và nguyhiểm nhưng họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên, những giây phút thanh thản,
mơ mộng Đặc biệt là ba chị em rất gắn bó, yêu thương nhau trong tình đồng đội,
dù mỗi người một cá tính Ớ phần cuối, tác giả tập trung miêu tả hành động vàtâm trạng của các nhân vật, chủ yếu là của Phương Định trong một lần phá bom.Nho bị thương đã được đồng đội lo lắng và săn sóc Cơn mưa đá ở cao điểmkhiến cho Phương Định hồi tưởng về tuổi học trò ở Hà Nội: Chao ôi, có thể làtất cả những cái đó Những cái đó ở thật xa…
Để cho nhân vật chính là Phương Định đứng ra kể chuyện, điều đó phù hợp vớinội dung truyện và tạo thuận lợi để tác giả vừa miêu tả, vừa thể hiện đời sốngtâm hồn của nhân vật Truyện viết về chiến tranh nên có những chi tiết, hìnhảnh về bom đạn, chiến đấu, hi sinh… nhưng chủ yếu vẫn hướng vào thế giới nộitâm, làm hiện lên vẻ đẹp tâm hồn của con người
Ba cô gái sống và chiến đấu trên một cao điểm giữa một vùng trọng điểm bắnphá của máy bay Mỹ trên tuyến đường Trường Sơn Công việc của họ rất nguyhiểm vì giữa ban ngày, họ phải phơi mình dưới tầm đánh phá của máy bay địch.Nguy hiểm khôn lường nhưng các cô tự hào về công việc của mình và cái têngọi mà đơn vị đặt cho là: tổ trinh sát mặt đường Gắn với cái tên gợi sự khátkhao làm nên những sự tích anh hùng ấy là công việc chẳng nhẹ nhàng, đơngiản chút nào
Định hồn nhiên kể: Chúng tôi bị bom vùi luôn Có khi bò trên cao điểm về chỉthấy hai con mắt lấp lánh Cười thì hàm răng lóa lên trên khuôn mặt nhemnhuốc Những lúc đấy chúng tôi gọi nhau là “những con quỷ mắt đen"
Sau mỗi trận bom, các cô phải lao ngay ra trọng điểm, đo đạc và ước tính khối
Trang 15khối thuốc nổ đặt vào cạnh từng trái bom để phá Đó là một công việc mạo hiểmvới cái chết, thần kinh luôn căng thẳng, đòi hỏi sự dũng cảm và hết sức bìnhtĩnh Nhưng với ba cô gái thì những công việc khủng khiếp ấy đã trở thành bìnhthường:
Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bayđang ầm ì xa dần Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chânchạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổbây giờ, có thể chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ… Rồi khi xong việc, quay lạinhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang
Đối lập với cảnh tàn khốc do bom đạn giặc gây ra là sự bình tĩnh đến lạ lùngcủa các cô gái Cảnh các cô sống trong hang sao mà lạc quan, thơ mộng đến thế:Bên ngoài nóng trên 30 độ, chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác Cáimát lạnh làm toàn thân run lên đột ngột- Rồi ngửa cổ uống nước trong ca haytrong bi đông Nước suối pha đường Xong thì nằm dài trên nền ẩm lười biếngnheo mắt nghe ca nhạc tử cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ
Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung… hình như ta sắp mở chiến dịch lớn
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 3
Lê Minh Khuê thuộc, thế hệ nhà văn trưởng thành trong thời kì kháng chiếnchống Mỹ Những tác phẩm đầu tay của chị ra mắt vào những năm 70, nội dungviết về cuộc sống chiến đấu sôi nổi, hào hùng của thanh niên xung phong và bộđội trên tuyến đường Trường Sơn Một số truyện ngắn đã gây được sự chú ý vàtình cảm yêu mến của bạn đọc
Truyện Những ngôi sao xa xôi phản ánh chân thực tâm hồn trong sáng, mơmộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rấthồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong Đó chính lànhững hình ảnh đẹp đẽ, tiêu biểu cho phẩm chất cao quý của thế hệ trẻ Việt
Trang 16Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vừa qua Cốt truyện đơn giản, mạchtruyện phát triển theo diễn biến tâm trạng của người kể, kết hợp đan xen giữahiện tại và quá khứ Có thể tóm tắt như sau:
Ba nữ thanh niên xung phong làm thành tổ trinh sát mặt đường tại một trọngđiểm trên tuyến đường Trường Sơn Tổ trưởng là chị Thao và tổ viên là hai côgái trẻ tên Định và Nho Nhiệm vụ của họ là quan sát máy bay địch ném bom,ước chừng khối lượng đất đá dùng để san lấp hố bom, đánh dấu vị trí các tráibom chưa nổ và phá bom nổ chậm Công việc hết sức nguy hiểm vì máy bayđịch có thể ập đến bất cứ lúc nào Họ phải đối mặt với thần chết trong mỗi lầnphá bom, mà công việc này thì lại diễn ra thường xuyên
Các cô gái ở trong một cái hang dưới chân cao điểm, cách xa đơn vị Cuộc sống
dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên,những giây phút thanh thản, mơ mộng Đặc biệt là ba chị em rất gắn bó, yêuthương nhau trong tình đồng đội, dù mỗi người một cá tính
Ở phần cuối, tác giả tập trung miêu tả hành động và tâm trạng của các nhân vật,chủ yếu là của Phương Định trong một lần phá bom Nho bị thương đã đượcđồng đội lo lắng và săn sóc Cơn mưa đá ở cao điểm khiến cho Phương Địnhhồi tưởng về tuổi học trò ở Hà Nội: Chao ôi, có thể là tất cả những cái đó.Những cái đó ở thật xa
Để cho nhân vật chính là Phương Định đứng ra kể chuyện, điều đó phù hợp vớinội dung truyện và tạo thuận lợi để tác giả vừa miêu tả, vừa thể hiện đời sốngtâm hồn của nhân vật Truyện viết về chiến tranh nên có những chi tiết, hìnhảnh về bom đạn, chiến đấu, hi sinh… nhưng chủ yếu vẫn hướng vào thế giới nộitâm, làm hiện lên vẻ đẹp tâm hồn của con người Ba cô gái sống và chiến đấutrên một cao điểm giữa một vùng trọng điểm bắn phá của máy bay Mỹ trêntuyến đường Trường Sơn
Trang 17Công việc của họ rất nguy hiểm vì giữa ban ngày, họ phải phơi mình dưới tầmđánh phá của máy bay địch Nguy hiểm khôn lường nhưng các cô tự hào vềcông việc của mình và cái tên gọi mà đơn vị đặt cho là: tổ trinh sát mặt đường.Gắn với cái tên gợi sự khát khao làm nên những sự tích anh hùng ấy là côngviệc chẳng nhẹ nhàng, đơn giản chút nào.
Định hồn nhiên kể: Chúng tôi bị bom vùi luôn Có khi bò trên cao điểm về chỉthấy hai con mắt lấp lánh Cười thì hàm răng lóa lên trên khuôn mặt nhemnhuốc Những lúc đấy chúng tôi gọi nhau là “những con quỷ mắt đen"
Sau mỗi trận bom, các cô phải lao ngay ra trọng điểm, đo đạc và ước tính khốilượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ và dùng nhữngkhối thuốc nổ đặt vào cạnh từng trái bom để phá Đó là một công việc mạo hiểmvới cái chết, thần kinh luôn căng thẳng, đòi hỏi sự dũng cảm và hết sức bìnhtĩnh Nhưng với ba cô gái thì những công việc khủng khiếp ấy đã trở thành bìnhthường:
Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bayđang ầm ì xa dần Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chânchạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổbây giờ, có thể chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ… Rồi khi xong việc, quay lạinhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang
Đối lập với cảnh tàn khốc do bom đạn giặc gây ra là sự bình tĩnh đến lạ lùngcủa các cô gái Cảnh các cô sống trong hang sao mà lạc quan, thơ mộng đến thế:Bên ngoài nóng trên 30 độ, chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác Cáimát lạnh làm toàn thân run lên đột ngột - Rồi ngửa cổ uống nước trong ca haytrong bi đông Nước suối pha đường Xong thì nằm dài trên nền ẩm lười biếngnheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ
Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung… hình như ta sắp mở chiến dịch lớn
Trang 18Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 4
Cùng mắc võng trên đường Trường Sơn
Hai đứa ở hai đầu xa thẳm Đường ra trận mùa này đẹp lắm Trường Sơn đông nhớ Trường Sơn Tây
Phạm Tiến DuậtĐâu chỉ có thế, trên nẻo đường Trường Sơn ta còn gặp những gì? Những chàngtrai lái xe không kính hay còn kính và những chàng ngự lâm pháo thủ tròchuyện chớp nhoáng với các cô gái thanh niên xung phong, những cô trinh sátmặt đường, chuyên phá bom nổ chậm, mở đường cho xe qua thật thú vị và cảmđộng Truyện ngắn những ngôi sao xa xôi kể lại cuộc sống và khắc họa chândung tâm hồn tính cách của ba cô gái trẻ, ba vì sao xa xôi trên cao điểm TrườngSơn
Ba cô gái thanh niên xung phong Thao, Định, Nho biên chế thành một tổ trinhsát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kỳchống Mỹ Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đáphải san lấp đánh dấu các vị trí các quả bom chưa nổ và phá chúng Công việccủa họ hết sức nguy hiểm vì phải thường xuyên chạy trên cao điểm giữa banngày và máy bay địch có thể ập đến bất cứ lúc nào
Cuộc sống và chiến đấu của họ nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt
và muôn vàn nguy hiểm nhưng ba cô gái vẫn bình thản tươi vui hồn nhiên vàkhông kém phần lãng mạn, đặc biệt là rất gắn bó yêu thương nhau trong tìnhđồng chí, đồng đội dù mỗi người một cá tính
Trang 19Tuyến đường Trường Sơn vào những năm 1969, 1970 vô cùng khắc nghiệt Mỹdội những trận mưa bom bão đạn trên con đường huyết mạch này, con ngườitiếp viện cho chiến trường miền Nam Lực lượng thanh niên xung phong cónhiệm vụ gỡ bom lấp hố bom, mở đường cho bộ đội ta tiến quân Ba cô gáitrong truyện sống và chiến đấu trên một cao điểm giữa vùng trọng điểm tậptrung bom đạn của giặc Mỹ Nơi họ ở là một cái hang đá mát lạnh ngay dướichân cao điểm tách xa đơn vị Ban ngày, họ phải phơi mình dưới tầm bắn phácủa máy bay Sau mỗi trận dội bom họ phải lao ngay ra trọng điểm để làmnhiệm vụ.
Trước cái chết ai cũng run sợ và né tránh Thế mà họ phải mạo hiểm với cáichết, thần kinh luôn căng thẳng, đòi hỏi sự bình tĩnh và sáng suốt dũng cảm.Đây là công việc hàng ngày, có khi một ngày hai ba lần phá bom như thế thậtnguy hiểm Nguy hiểm không lường nhưng các cô tự hào với cái tên mà đơn vịđặt cho là tổ trinh sát mặt đường
Gắn với cái tên gợi sự khao khát làm nên sự tích anh hùng ấy là công việc chẳngnhẹ nhàng đơn giản nào: Chúng tôi bị bom vùi luôn Có khi bò trên cao điểm vềchỉ thấy hai con mắt lấp lánh Cười thì hàm răng lóa lên trên khuôn mặt nhemnhuốc Những lúc đó chúng tôi gọi nhau là những con quỷ mắt đen
Cả cô đều là con gái Hà Nội Tuy cá tinh và hoàn cảnh riêng của mỗi ngườikhác nhau nhưng họ đều có phẩm chất vô cùng tốt đẹp của thanh niên xungphong tiền tuyến Đó là tinh thần dũng cảm tuyệt vời, không sợ gian khổ hy sinhquyết tâm khắc phục tốt khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ và tình cảm đồngđội gắn bó, yêu thương
Ở họ còn có những nét chung của các cô gái trẻ là dễ xúc động, nhiều khát vọnghay mơ mộng dễ vui và dễ buồn Trong bom đạn cận kề cái chết mà họ vẫnthích làm đẹp cho cuộc sống mình Nho thích thuê thùa chị Thao chăm chép bài
Trang 20thơ, Định thích ngắm mình trong gương, thích ngồi bó gối thả mình theo dònghồi tưởng và cất tiếng hát.
Riêng Phương Định, Lê Minh Khuê dành nhiều lời viết về cô, một cô gái xuấtthân từ Hà Nội xinh đẹp, hồn nhiên, vô tư, tinh nghịch vừa dịu dàng lãng mạn
Kỷ niệm gia đình luôn trở về với cô trong những lúc chiến trường khốc liệt làmdịu mát tâm hồn cô Cô còn rất nhạy cảm quan tâm đến bản thân và muốn đượcngười khác để ý Cũng như bao cô gái khác thì cô rất vui và tự hào về điều này
Là một nữ sĩ từng trưởng thành từ lực lượng thanh niên xung phong, Lê MinhKhuê am hiểu khá tinh tế tâm lý của những cô gái trong nhóm trinh sát mặtđường mà tiêu biểu là nhân vật Phương Định Tâm trạng của Định lúc phá bomđược đặc tả rất chân thực “Tôi dùng xẻng… một tiếng động sắc đến gai người,cứa vào da thịt tôi Tôi rùng mình” Mặc dù thành thạo trong công việc, có ngàyphá đến 5 quả bom nhưng mỗi lần phá bom nổ chậm là một thử thách, căngthẳng nhất là lúc chờ đợi tiếng nổ chậm của quả bom đồng nghĩa với việc đãhoàn thành
Công việc nguy hiểm là thế nhưng riêng lúc nào rảnh rỗi các cô vẫn hồn nhiêncất cao tiếng hát Hát chưa hay bài chưa thuộc lời nhưng vẫn hát Thậm chíThao còn không bao giờ hát đến một bài, giọng chua chát nhưng vẫn mê saychép lời Nhân vật Nho có vẻ lặng lẽ nhất trong 3 người nhưng thực ra cô làngười rất can đảm kiên cường
Trông xinh đẹp “như một que kem trắng” mà lại không ủy mị ướt át chút nào.Hằng ngày cô cùng đồng đội phá bom nổ chậm, có lần bị bom lùi và mảnh bomgăm vào cánh tay, máu túa ra rất nhiều, da xanh xao quần áo đầy bụi, được đồngđội cứu kịp thời, Nho cắn răng chịu đau nhưng không khóc và cả ba người đềukhông ai khóc bởi họ cho rằng “Nước mắt đứa nào chảy trong khi cần cái cứngcỏi của nhau là bị xem như bằng chứng của một sự tự nhục mạ”
Trang 21Lê Minh Khuê thành công khi xây dựng truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi.Động viên tiếp sức cho tuổi trẻ Việt Nam luôn ý thức vươn lên trong cuộc sống.
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 5
Nhắc đến khoảng trời Trường Sơn là nhắc đến biết bao sự hy sinh mất mát, nơi
mà lính Mỹ đã thả bom dồn dập nhằm ngăn cản bước tiến dũng mãnh của cácđoàn quân tiến về Sài Gòn giải phóng miền Nam Nhưng Trường Sơn đâu chỉmang trong mình bao sự thương đau, Trường Sơn con là nơi ghi dấu của nhữngtâm hồn tự nhiên, lạc quan của những người chiến sĩ lái xe không kính, nhữngchàng trai cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh tuổi trẻ để cống hiến cho đấtnước
Là một người đã từng gắn bó với khoảng trời bom đạn ấy, nhà văn Lê MinhKhuê đã khai thác đề tài quen thuộc đã làm nên nhiều tên tuổi lớn trần văn đànchống Mỹ nhưng cùng với sự sáng tạo và một chút lãng mạn của mình, “Nhữngngôi sao xa xôi” của bà, đã khắc họa hình ảnh của những cô gái thanh niên xungphong, mà tiêu biểu là nhân vật Phương Định với những vẻ đẹp hồn nhiên vốn
có của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chống Mỹ
Câu chuyện kể về ba cô gái, ba cô gái thanh niên xung phong Nho, Thao vàPhương Định, sống trên một cao điểm giữa mênh mông khói bụi Trường Sơn,nơi mà “màu đất đỏ, trắng lẫn lộn” Công việc của họ là “ngôi đây”, ”khi cóbom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất lấp vào hồ bom, đếm bom chưa nổ vànếu cần thì phá bom”
Trong lúc đơn vị thường làm việc khi mặt trời lặn, thì tổ trinh sát lại làm việcban ngày, khi thần chết luôn “lẩn trong ruột những quả bom”, khi mà lính Mỹthả bom nhiều nhất và cái chết luôn theo sát ba cô gái ấy Công việc của họ làcông việc quan trọng và cũng đầy gian khổ hy sinh, đòi hỏi tinh thần dũng cảm,
sự nhạy bén quyết đoán và sự nhanh nhẹn Trong hoàn cảnh ấy, ta mới thấy
Trang 22sáng ngời lên là những phẩm chất cao đẹp của ba nhân vật, và đặc biệt làPhương Định, nhân vật chính của truyện.
Phương Định là một cô gái Hà Nội, “một cô gái khá”, chỉ vừa mới bước ra khỏicuộc đời hồn nhiên vô tư lự của mình Cô có vẻ bề ngoài đáng yêu trẻ trung vàxinh xắn, “hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đàihoa loa kèn”, còn đôi mặt thì có “cái nhìn sao mà xa xăm”
Những nét đẹp của cô đã được những anh lái xe để ý đến, bằng chứng là nhữngbức thư dài gửi đường dây mặc dù có thể chào nhau hằng ngày, nhưng PhươngĐịnh cũng không săn sóc vồn vã, cô gái vẫn hay đứng ra xa, khoanh tay trướcmặt và nhìn đi nơi khác mỗi khi một đám con gái xúm lại đối đáp với một anh
bộ đội nói giỏi nào đấy Một hành động đó thôi đã làm Phương Định trở nênthật kiêu kỳ, cái điệu của cô thật đáng yêu và cũng thật phù hợp với một ngườicon gái như vậy
Tâm hồn cô giữa khoảng trời Trường Sơn thật làm cho người ta thật ngạc nhiên
Cô mê hát, “thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát”, lời côbịa lộn xộn ngớ, ngẩn ngẩn đến không ngờ, đôi lúc nó cũng làm cho cô bò ra màcười một mình, cô thích “những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngảđường mặt trận”, cô thích “dân ca quan họ mềm mại dịu dàng” và kể cả “Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô”, "ngồi bó gối mơ màng: “Về đây khi mái tóccòn xanh xanh””
Và Phương Định hát khi có sự im lặng không bình thường, “tiếng máy bay trinhsát rè rè”, cô hát để cổ động viên hai người đồng đội Nho, Thao và cũng là hát
để động viên chính bản thân mình Chính những lúc mê hát ấy đã làm cô quên
đi cái sự buồn chán của cuộc sống Trường Sơn, quên đi mùi khói bom đạn mà
cô vẫn tiếp xúc hằng ngày, và đó cũng là bước đà để cô có được một tâm hồn
mơ mộng khi cơn mưa đá vừa ập đến
Trang 23Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 6
Lê Minh Khuê thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ,
bà từng là thanh niên xung phong và bắt đầu sáng tác vào đầu những năm 70.Trước chiến tranh các tác phẩm của bà tập trung phản ánh đời sống, cuộc chiếnđấu của những con người trẻ tuổi trên tuyến đường Trường Sơn, ca ngợi vẻ đẹpphẩm chất và tinh thần của họ Những ngôi sao xa xôi là một trong những tácphẩm nổi bật nhất của bà thời kì kháng chiến chống Mỹ
Những ngôi sao xa xôi được sáng tác năm 1971 trong giai đoạn cuộc khángchiến chống Mỹ diễn ra ác liệt Tác phẩm không chỉ làm nổi bật cuộc sốngchiến đấu gian khổ của những người chiến sĩ, của những thanh niên xung phongtrên tuyến đường Trường Sơn, mà còn làm nổi bật tinh thần anh dũng của họ.Tác phẩm xoay quanh ba nhân vật: Nho, Thao, Phương Định mỗi người một cátính, một tâm hồn nhưng tựu chung đều có lòng yêu nước nồng nàn
Nhân vật chính trong tác phẩm là Phương Định, một cô gái người Hà Nội, trẻtrung và hội tụ trong mình biết bao phẩm chất tốt đẹp, đại diện tiêu biểu cho thế
hệ trẻ Việt Nam thời kỳ đó Trước hết cô là một người kiên cường, dũng cảm
Cô cùng đồng đội đảm đương công việc hết sức nguy hiểm, gian khổ trên cungđường Trường Sơn, giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất:
cô thuộc tổ trinh sát mặt đường, hàng ngày phải đo khối lượng đất đá lấp vào hốbom, đếm bom chưa nổ và nếu cần cô sẽ phá những trái bom đó để đảm bảo antoàn cho những chiếc xe tiến vào miền Nam
Nhiệm vụ chứa đầy sự nguy hiểm, ngay khi máy bay địch vừa đi qua cô cùngđồng đội phải lập tức lên cao điểm: “đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máybay ầm ì xa dần Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chânchạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh đó nhiều quả bom chưa nổ” Tình thế
Trang 24nguy hiểm là vậy, nhưng cô vẫn dũng cảm tiến đến hoàn thành nhiệm vụ củamình.
Cô đi thẳng đến chỗ những quả bom, cô chiến thắng nỗi sợ hãi của chính mình,tất cả các giác quan trở nên tinh nhạy hơn bao giờ hết Tinh thần trách nhiệmcùng với sự kiên cường dũng cảm khiến cái chết trở nên mờ nhạt, cũng có đôilúc cô nghĩ đến cái chết “nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể”, điềuPhương Định quan tâm nhất là: “liệu mìn có nổ? bom có nổ không? Không thìlàm cách nào để châm mìn lần thứ hai”, tuyệt nhiên cái chết không phải mối bậntâm hàng đầu của cô Tinh thần ấy, vẻ đẹp ấy tiêu biểu cho sự quả cảm, gan dạcủa nữ chiến sĩ thanh niên xung phong
Đằng sau sự dũng cảm, kiên cường lại là một tâm hồn nhạy cảm, mơ mộng vàgiàu tình yêu thương Dù đã vào chiến trường ba năm, trải qua nhiều thử thách,khó khăn, gian khổ nhưng Phương Định vẫn giữ vẹn nguyên thế giới tâm hồnmình, cô mang trong mình nét hồn nhiên, mơ mộng, trẻ trung Cô tự nhận mình
“là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm và một cái cổ cao, kiêuhãnh như đài hoa loa kèn
Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “cô có cái nhìn sao mà xa xăm”, qua nhữnglời tự nhận xét ấy, cho thấy Phương Định là một cô gái xinh đẹp và rất tự tin vềbản thân Đặc biệt cô rất thích hát ở nhiều thể loại khác nhau, thậm chí cô còn tựbịa ra để hát Tâm hồn cô luôn trẻ trung, tươi vui dù trong hoàn cảnh chiến tranh
Trang 25nhỏ Tất cả những yếu tố trên đã cho thấy một Phương Định nhạy cảm, tinh tế,hồn nhiên nhưng cũng không kém phần dũng cảm, gan dạ.
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 7
Có lẽ không nơi đâu như mảnh đất Việt Nam này, mỗi con đường, góc phố,cánh rừng đều in đậm vẻ đẹp của những con người hiền hòa mà anh dũng Nhất
là trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có biết bao conngười trẻ tuổi khoác ba lô ra chiến trường để chiến đấu và làm việc, vì một lýtưởng cao cả là giành lại độc lập tự do cho quê hương mình
Rất nhiều tác phẩm văn học đã sinh ra từ không khí hào hùng của thời đại đó.Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi được Lê Minh Khuê viết vào năm 1971,khi cuộc chiến đấu của quân dân ta đang ở giai đoạn cam go, ác liệt nhất Tácphẩm ra đời từ một ngòi bút trực tiếp tham gia công tác và chiến đấu tại tuyếnđường Trường Sơn, nên đã chuyển tải được sự ác liệt của bom đạn và làm nổibật lên vẻ đẹp tâm hồn của những con người Việt Nam trẻ tuổi, mà đại diện tiêubiểu chính là Nho, Thao và Phương Định
Hãy xem hoàn cảnh sống và chiến đấu của các nhân vật chính trong tác phẩm
Họ là ba cô gái sống trong một cái hang dưới chân cao điểm Nơi này đạn bomluôn làm rung chuyển mặt đất Công việc của họ là trinh sát mặt đường, đo khốilượng đất đá cần để lấp hố bom, phát hiện, đếm những quả bom nổ chậm, và tìmcách phá bom để bảo vệ con đường
Nơi ở là nơi nguy hiểm, công việc thì luôn phải đối đầu với cái chết Bên cạnh
đó, họ phải chịu đựng nhiều khó khăn, thiếu thốn Nhưng ở họ, ta lại cảm nhậnđược một tinh thần đoàn kết sâu sắc Họ như kết thành một khối, có sức mạnh
để vượt qua tất cả
Trang 26Lê Minh Khuê miêu tả từng nhân vật với những nét tính cách khác nhau Đầutiên là chị Thao, tiểu đội trưởng Thao xứng đáng là người chỉ huy của cả đội,bởi chị lúc nào cũng rất bình tĩnh Tình thế càng nguy hiểm thì sự bình tĩnh đócàng lộ ra rõ rệt, "những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị tỏ rabình tĩnh đến phát bực" Sự bình tĩnh đó giúp cho việc thực hiện nhiệm vụ lúcnào cũng chính xác và hiệu quả.
Ấy vậy mà cô gái này lại "thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét,
áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu Chị lại hay tỉa đôi lông mày của mình,tỉa nhỏ như cái tăm.", đó là vẻ đẹp mang màu sắc nữ tính của chị Thao Thaođiệu đà, thích chép những bài hát vào một cuốn sổ, nhưng trong công tác thì vôcùng táo bạo và cương quyết Mệnh lệnh của chị Thao luôn được Nho vàPhương Đinh tuân thủ chặt chẽ Tính kỷ luật của tiểu đội được đặt lên hàng đầu.Còn khi miêu tả Nho, nhà văn để cho nhân vật xuất hiện trong cái nhìn rấtthương mến của Phương Định Đó là lúc Nho đi từ dưới suối lên, cái cổ tròn,trông nhẹ "mát mẻ như một que kem" Nho có những mơ ước bình dị "Xongchiến tranh, sẽ xin vào một nhà máy thuỷ điện lớn Nó làm thợ hàn, sẽ trở thànhcầu thủ bóng chuyền của nhà máy Nó sẽ đập thật giỏi Và biết đâu lại sẽ đượcngười ta tuyển vào đội bóng chuyền miền bắc"
Vẻ đẹp của Nho giản dị như thế đấy, nhưng cô gái thanh niên xung phong này
có thể đảm đương những nhiệm vụ khó khăn nhất Khi phá bom: "Nho hai quảdưới lòng đường" Khi bị thương, Nho vẫn điềm tĩnh, đòi uống nước, và tinhnghịch trước cơn mưa đá bất chợt ào đến Nho thật đáng yêu và đáng khâmphục
Nhưng có thể nói nhân vật trung tâm mà Lê Minh Khuê miêu tả thật sâu sắcphải kế đến Phương Định, người ở ngôi thứ nhất kể lại câu chuyện này Vềnguồn gốc xuất thân, Phương Định vốn là một cô gái Hà Nội vừa rời ghế nhà
Trang 27thuộc thế hệ đánh Mỹ Ngoại hình của Phương Định khá xinh đẹp, "nói mộtcách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá.
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 8
Trong nền văn học cách mạng thời kì chống Mỹ, những cái tên nổi tiếng nhưNguyên Ngọc, Nguyễn Thi, Nguyễn Minh Châu… đã sáng tác ra những tácphẩm vô cùng ý nghĩa Đi theo quy luật chung của nền văn học Lê Minh Khuêcũng góp cho nền văn học cách mạng tác phẩm đậm tính hiện thực và tính lãngmạn Những ngôi sao xa xôi
Tác phẩm là câu chuyện về ba người con gái sống dưới hang đá ngày đêm làmnhững công việc vô cùng nặng nhọc và nguy hiểm Những tưởng công việc phábom, đo lượng đất đá là để dành cho những đấng mày râu sức dài vai rộng vậy
mà ở đây những cô gái lại có thể làm tốt công việc này Đó là ba cô gái PhươngĐịnh, chị Nho và Thao
Họ đều có chung một vẻ đẹp là gan dạ và dũng cảm trên chiến trường Họ đượcgọi là tổ trinh sát mặt đường Họ gỡ mìn dứt khoát, luôn lo lắng cho nhau vànhận trách nhiệm về mình Sau những giờ căng thẳng trên cao xạ, họ trở vềhang giống như một con người khác Họ chơi đùa với nhau, họ đều có mơ ước,đều mơ mộng và vui vẻ
Phương Định là cô gái khá xinh, đôi mắt giống như những ngôi sao trên bầu trờivậy Cô thường nhớ về quá khứ của mình, nơi Hà Nội cổ kính, cô thường hátnghêu ngao khiến cho bác sĩ già bên cạnh không thể nào ngủ nổi Cô vui khi cócơn mưa đá ở Hà Nội Cô nhớ về mẹ, nhớ những nếp nhà mái đỏ Cô thích hátnhưng chẳng thuộc bài nào ra hồn, có lúc cô chế cả lời bài hát Cô ước mơ mainay trở thành một người hát trong đội đồng ca hoặc một kiến trúc sư
Trang 28Chị Thao đã có chồng, chị mong muốn mai này chồng của mình sẽ làm đại úycòn mình thì làm y sĩ Chị không biết hát nhưng thích chép lời bài hát, thậm chícòn chép cả lời bịa của Phương Định Chị gan dạ trên chiến trường nhưng lại sợcon vắt Chị thích tỉa tót đôi lông mày của mình nhỏ như tăm.
Nhân vật thứ ba là Nho Cô nàng này rất cá tính và đôi chút bướng bỉnh Nhothích thêu thùa nhưng toàn thêu những thứ hoa lòe loẹt, mỗi khi người khác chêNho mặc kệ cùng lắm Nho chỉ nói để cho nó nổi Nho không thích lấy chồng,hàng ngày vẫn có anh chàng nọ viết thư cho cô Cô ước mơ mai này trở thànhmột tay bóng chuyền trong đội tuyển quốc gia
Ba nhân vật, ba tính cách khác nhau thế nhưng họ đều đại diện cho thế hệ trẻViệt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ, gan dạ kiên cường trên chiến trườngnhưng cũng lạc quan, yêu đời và mơ mộng những lúc không có bom đạn Họnhư những ngôi sao sáng của bầu trời cách mạng Việt Nam
Phân tích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi - Mẫu 9
Lê Minh Khuê thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹcứu nước Các tác phẩm của bà thường viết về những người thanh niên trêntuyến đường Trường Sơn, trong đó tiêu biểu là tác phẩm “Những ngôi sao xaxôi” Đến với truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi", ta không chỉ được chứngkiến những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất mà còn thấy được tình cảnh đồngđội thắm thiết và cả những người nữ thanh niên xung phong với tính cách trongsáng, tràn đầy lạc quan
“Những ngôi sao xa xôi” là tác phẩm viết về “tổ trinh sát mặt đường” gồm Nho,Thao và Phương Định, làm việc trên một trọng điểm của tuyến đường TrườngSơn máu lửa Hoàn cảnh sống và chiến đấu của các cô chứa đựng đầy nhữnggian khổ, vất vả và nguy hiểm Bởi tuyến đường này là nơi quân Mỹ tập trung
Trang 29đánh phá ác liệt nhất mà nhiệm vụ của các cô gái ấy lại là san lấp những hố bom,đánh dấu những trái bom chưa nổ và khi cần thì phá bom Công việc hết sứcnguy hiểm, luôn phải đối mặt với “thần chết rình rập” khi họ phải “chạy trêncao điểm giữa ban ngày” và máy bay địch thì có thể ập tới bất cứ lúc nào.Người ta có thể thấy ngay được sự nguy hiểm của tuyến đường này khi nhìn vàomức độ mà giặc Mỹ đánh phá nó “Ðường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫnlộn Hai bên đường không có lá xanh Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy.Những cây nhiều rễ nằm lăn lóc” Có thể thấy rằng công việc của những ngườitrinh sát ấy không chỉ là sự hiểm nguy về thể xác khi có thể bị bom vùi bất cứlúc nào mà còn đòi hỏi ở họ sự tập trung cao độ, sự bình tĩnh, gan dạ và chínhxác hết mực.
Thế nhưng, ba cô gái ấy, Nho, Thao, Phương Định dù trong gian khổ, hiểmnguy vẫn luôn mang trong mình vẻ đẹp, sự trong sáng của những cô gái tuổimười bảy Họ có những điểm chung, những điểm riêng khác biệt làm nổi bật lênhình ảnh của những đoá hồng nơi chiến trường bom đạn mịt mù
Ở Nho, Thao và cả Phương Định nữa, ta thấy được rằng họ có chung một lítưởng sống cao đẹp Lí tưởng ấy đã dẫn dắt họ, để họ trở thành những ngườiđồng đội gắn bó thân thiết trên cao điểm này Họ đại diện cho lớp thanh niênyêu nước vào những năm 70 của thế kỉ trước, sẵn sàng hiến dâng tuổi thanhxuân phơi phới của mình cho sự nghiệp cứu quốc hào hùng Công việc củanhững cô gái ấy là “Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất phải lấp vào
hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom” – một công việc chứa đựng
sự nguy hiểm vô cùng, vậy mà chỉ cần nghe tiếng máy bay địch và nghe tiếngbom nổ là họ sẵn sàng lao ngay ra cao điểm để thực hiện nhiệm vụ của mình.Điều đó cho ta thấy được sự can đảm, kiên cường, dũng cảm và gan dạ, không
hề sợ hãi trước nguy hiểm của những cô gái thanh niên xung phong ấy Họ cónghĩ đến cái chết nhưng chỉ là cái chết “mờ nhạt và không cụ thể” Bởi trên tất
Trang 30cả điều họ mong muốn là bom nổ, thông đường và những chuyến xe của nhữngngười lính sẽ lăn bánh qua những con đường an toàn.
Ba cô gái trẻ ấy còn khiến chúng ta bất ngờ bởi tinh thần trách nhiệm rất caotrong công việc của mình Hình ảnh của chị Thao và Nho quyết đoán chạy ngay
ra ngoài để đo khối lượng bom vừa được thả xuống Hay Phương Định khi côphá quả bom nằm một mình trên đồi vắng Họ đều thực hiện rất nghiêm túccông việc của mình mà không hề sợ hãi, hay có bất cứ băn khoăn nào Bởi họ ýthức được công việc của mình quan trọng như thế nào đối với tiền tuyến, vàtuyến đường này là tuyến đường xương máu, dù có hi sinh cũng phải giữ chođường được an toàn Ý chí, lòng yêu nước của những cô gái ấy khiến ta phải cúiđầu khâm phục
Ở những cô gái kiên cường này còn toát lên tinh thần đồng đội sâu sắc Sốngchung với nhau lâu ngày, cùng nhau chiến đấu, Nho, Thao, Phương Định dườngnhư đã coi nhau như chị em ruột thịt thân thiết Họ hiểu nhau, biết nhau thích gì,
sợ gì, quan tâm đến đồng đội của mình từng chút một Khi đồng đội bị thương,
họ cũng chăm sóc cho nhau, lo lắng cho nhau Đó là tình đồng đội ấm áp, vữngchắc mà chắc hẳn chỉ có cùng nhau chiến đấu mới có thể khăng khít đếnnhường ấy
Và cuối cùng, ở họ, những cô gái trinh sát, ta thấy được một tâm hồn lạc quan,phơi phới mộng mơ, dù đang ở trong chiến tranh ác liệt nhất Họ giữ trong mìnhnhững sở thích như ăn kẹo ngọt, thêu thùa, hát,… và bộc lộ khát khao về hoàbình, nơi không còn thấy khói lửa chiến tranh và họ sẽ được làm những côngviệc mà họ mơ ước
Đó là điểm chung của những cô gái trong “tổ trinh sát mặt đường” trên tuyếnđường Trường Sơn Vậy những điểm riêng của họ là gì? Điều gì khiến họ trởnên khác biệt so với những cô gái khác?