Bình cho rằng: Người có phẩm chất chí công vô tư là người luôn công bằng, khách quan trong cuộc sống, ủng hộ những việc làm vì lợi ích chung của tập thể.. Vì người chí công vô tư là nhữn
Trang 1Soạn GDCD VNEN 9 bài 1: Chí công vô tư
B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Tìm hiểu về chí công vô tư
Anh cho rằng: Người có phẩm chất chí công vô tư là người luôn công bằng, khách quan trong nhìn nhận, đánh giá và xử lí những công việc hằng ngày, biết làm những việc lợi mình, lợi người
Bình cho rằng: Người có phẩm chất chí công vô tư là người luôn công bằng, khách quan trong cuộc sống, ủng hộ những việc làm vì lợi ích chung của tập thể
a Em đồng ý với quan niệm của bạn nào? Giải thích vì sao?
b Theo em, thế nào là người có phẩm chất chí công vô tư? Cho ví dụ minh họa?
Bài làm:
a Em đồng ý với ý kiến của bạn Bình Vì người chí công vô tư là những người luôn đặt lợi ích tập thể lên hàng đầu chứ không phải đặt lợi ích của cá nhân lên hàng đầu như bạn Anh nói
b Theo em, ngươi có phẩm chất chí công vô tư là người công bằng không thiên
vị, giải quyết công việc theo lẽ phải, xuất phát từ lợi ích chung và đặt lợi ích chung lên lợi ích cá nhân
Ví dụ: Anh Tú cậy anh trai là chủ tịch xã nên đã lấn chiếm bờ rào của nhà hàng xóm là anh Tuấn Anh Tuấn biết anh Tú lấn chiếm nên đã viết đơn khiếu nại Anh Tú biết chuyện nên đã đến nhà anh trai nhờ anh ấy xử lí phần thắng về mình Nhưng anh trai đã không làm như vậy, anh trai thấy a Tú rõ ràng sai nên
đã xử lí công bằng và lấy lại bờ rào như cũ cho nhà hàng xóm
2 Tìm hiểu các biểu hiện của phẩm chất chí công vô tư
a Từ kết quả trao đổi ở phần trên và từ cuộc sống, học tập hằng ngày, em hãy thảo luận với bạn bên cạnh để chỉ ra biểu hiện của phẩm chất chí công vô tư?
b Nêu 5 việc làm thể hiện sự chí công vô tư, 5 việc làm chưa chí công vô tư theo mẫu sau:
Biểu hiện của chí công vô tư/ chưa chí công vô tư Giải thích
Trang 2Bài làm:
a Những biểu hiện của chí công vô tư là:
Không thiên vị,che dấu những hành vi sai trái của người khác
Kiên quyết xử phạt những hành vi sai trái theo quy định chung
Không im lặng, thờ ơ trước những hành vi sai trái, chưa đúng
Ủng hộ, nghe theo, thực hiện những ý kiến mà mình cho là giúp ích cho
tập thể, cho xã hội
b 5 việc làm thể hiện chí công vô tư và 5 việc làm chưa chí công vô tư:
Biểu hiện của chí công vô tư/ chưa
1 Lan là lớp trưởng nhưng Lan che
dấu lỗi cho Hương là bạn thân của
mình
Không chí công vô tư vì Lan không công bằng với các bạn khác và còn che dấu lỗi của bạn
2 Là cán bộ lãnh đạo nhà máy, ông
Lợi cho rằng chỉ nên đề bạt những
bạn có đủ tiêu chuẩn đã đề ra
Chí vông vô tư vì ông Lợi làm đúng, ông đặt lợi ích cho nhà máy lên hàng đầu
3 Mai là học sinh giỏi của lớp 9A,
nhưng Mai không muốn tham gia các
hoạt động tập thể của trường, lớp vì
Không chí công vô tư vì Mai cố gắng học tập tốt là đúng, nhưng Mai cũng cần phải tham gia các hoạt động tập thể để hoàn thành trách
Trang 3sợ mất thời gian, ảnh hưởng đến kết
quả học tập của bản thân
nhiệm và góp phần đưa các hoạt động cuả trường ngày càng tốt hơn
4 Để chấn chỉnh nề nếp kỉ luật trong
xí nghiệp, theo ông Đĩnh cần phải xử
lí nghiêm những trường hợp vi phạm
của cán bộ cấp dưới
Không chí công vô tư vì một tập thể tốt cần phải có lãnh đạo có đức, có tài và những nhân viên tốt, vì vậy muốn chấn chỉnh nề nếp kỉ luật
xí nghiệp thì nên kỉ luật tất cả những người vi phạm không kể cấp trên hay cấp dưới
5 Bà Tám ghét nhà bà Lan nên bao
che bà Hương ăn trộm gà nhà bà Lan
Không chí công vô tư vì bà Tám vì việc riêng
mà bao che tội xấu của người khác
6 Trong đợt bình xét thi đua cuối
năm, Lan cho rằng chỉ nên bầu những
bạn có đủ tiêu chuẩn đã đề ra
Chí công vô tư vì những bạn đạt chỉ tiêu thì xứng đáng được bình xét
7 Nhà bà Nga ở mặt phố, rất thuận
lợi cho công việc kinh doanh, nhưng
khi nhà nước có chủ trương về giải
phóng mặt bằng để mở cửa, bà Nga
vui vẻ chấp hành
Chí công vô tư vì bà Nga đã vì công việc chung của tập thể, không màng đến lợi ích của mình
8 Biết Tuấn sai nhiều lần, Ngọc
quyết định thưa với cô giáo nhờ cô
sửa sai giúp Tuấn mặc cho Tuấn giận
Ngọc
Chí công vô tư vì Ngọc muốn giúp Tuấn tốt hơn nên không bao che tội lỗi cho bạn
9 Hoa luôn phạt, thưởng công bằng
đối với tất cả các bạn trong lớp
Chí công vô tư vì Hoa luôn công bằng với mọi người, không thiên vị, nể hà
3 Tìm hiểu vai trò, ý nghĩa của chí công vô tư
a Đọc tình huống (Sgk)
b Nhóm thực hiện nhiệm vụ
c Cùng suy ngẫm và trao đổi
Trang 4 Sự chí công vô tư sẽ mang lại cho chúng ta và cộng đồng những lợi ích nào?
Chúng ta cần làm gì để rèn luyện phẩm chất chí công vô tư ?
Bài làm:
Những lợi ích mà chí công vô tư mang lại cho chúng ta và cộng đồng là:
Đổi với chúng ta: giúp chúng ta sống thanh thản, tự tin, được nhiều người xung quanh tôn trọng, tin cậy và yêu quý
Đối với cộng đồng: Làm cho quan hệ xã hội thêm tốt đẹp, xã hội công bằng, dân chủ văn mình
Chúng ta cần rèn luyện phẩm chất chí công vô tư bằng cách:
Ủng hộ, quý trọng những người có đức tính chí công vô tư
Phê phán những hành động vụ lợi cá nhân, thiếu công bằng trong giải quyết công việc
C Hoạt động luyện tập
1 Tìm hiểu tấm gương về chí công vô tư
Đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi: (Sgk trang 7)
Theo em, những hành động, lời nói nào của Tô Hiến Thành trong câu chuyện dưới đây thể hiện sự chí công vô tư ? Hãy viết ra giấy hoặc gạch chân những câu, cụm từ chỉ điều đó
Câu chuyện này gợi cho em suy nghĩ gì? Hãy trao đổi với bạn bên cạnh suy nghi của mình
Kể cho các bạn cùng nghe tấm gương về chí công vô tư mà em biết trong lịch sử hoặc trong cuộc sống hằng ngày
Bài làm:
Những hành động, lời nói của Tô Hiến Thành thể hiện sự chí công vô tư trong câu chuyện là:
Ta là đại thần, nhận mệnh Tiên tổ lo giúp vua còn bé Nay lại ăn của đút
ma làm chuyện phế lập thì còn mặt mũi nào trông thấy Tiên đế ở dưới suối vàng
Trang 5 Thái hậu gọi ông vào dỗ dành, thuyết phục nhưng Tô Hiến Thành kiên quyết không nghe
Làm việc bất nghĩa mà được giàu sang, kẻ trung thần nghĩa sĩ há chịu
Nếu thái hậu hỏi người lo việc đại sự quốc gia, thần xin cử Trần Trung Tá
Qua câu chuyện này giúp em thấy được Tô Hiến Thành là một vị quan tốt.
Ông được vua tin tưởng bởi ông là vị quan biết lo cho hậu vận đất nước, biết đặt việc chung lên trên hết, không màng danh lợi cho bản thân Đó là điều đáng quý của một vị đại thần
Kể về tấm gương chí công vô tư:
Khi Tấn Bình Công lên ngôi vua, thấy huyện Nam ương còn chưa có huyện lệnh mới hỏi đại phu K Hoàng ương ai có thể đảm nhiệm chức vụ này, khi nghe K Hoàng ương tiến cử Giải Hồ, Tấn Bình Công ngạc nhiên hỏi lại Giải Hồ ch ng phải có tư thù với ông ư ? Làm sao ông lại tiến cử ông ta ?
K Hoàng ương đáp: Hoàng thượng chỉ hỏi ai là người xứng đáng giữ chức huyện lệnh, chứ có hỏi ai là người có tư thù với hạ thần đâu
Tấn Bình Công không biết nói sao liền cử Giải Hồ đi nhậm chức Sau khi đến Nam ương, Giải Hồ đã làm nhiều việc tốt cho dân, khiến huyện Nam ương trở nên khá nổi bật
Về sau, Tấn Bình Công lại yêu cầu K Hoàng ương đề cử một viên Trung uân y, là một chức vụ quan trọng trong quân đội K Hoàng ương nói K Ngọ là người xứng đáng gánh vác trọng trách này Tấn bình Công vội hỏi lại:
K Ngọ là con trai ông, ông tự đề cử con mình ch ng lẽ không sợ thiên hạ dị nghị sao? K Hoàng ương đáp: Hoàng thượng chỉ yêu cầu hạ thần đề cử một viên Trung uân y thôi, chứ có hỏi người đó có phải là con trai của hạ thần đâu
Tấn Bình Công cũng chuẩn y K Ngọ nhậm chức Trung uân y, còn K Ngọ cũng không phụ lòng mong mỏi của cha, làm việc rất xuất sắc
Khi Khổng Tử nghe xong hai sự việc này liền khen rằng : Tuyệt lắm, K Hoàng ương đề cử nhân tài, đối ngoại thì không bài xích người có tư thù với mình, đối nội thì không nề hà người đó là con trai mình, việc làm này quả là chí công vô tư
Trang 62 Xác định sự chí công vô tư biểu hiện thông qua những hành vi/ việc làm nào dưới đây
A Luôn công bằng, không thiên vị khi giải quyết công việc
B Luôn ưu tiên cho những người thân quen với mình khi xử lí công việc
C Luôn hành động theo lẽ phải
Luôn xuất phát từ lợi ích cá nhân để giải quyết các công việc chung
E Luôn lấy lợi ích chung làm thước đo để giải quyết công việc của tập thể
G Luôn đặt lợi ích của bản thân và gia đình lên lợi ích của cơ quan
H Luôn ưu tiên hoàn thành việc riêng, việc nhà trước tập thể
I Luôn đặt lợi ích chung lên lợi ích cá nhân
Bài làm:
Những hành vi/ việc làm thể hiện chí công vô tư là:
A Luôn công bằng, không thiên vị khi giải quyết công việc
C Luôn hành động theo lẽ phải
E Luôn lấy lợi ích chung làm thước đo để giải quyết công việc của tập thể
I Luôn đặt lợi ích chung lên lợi ích cá nhân
3 Chia sẻ suy nghĩ
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tìm hiểu vai trò, ý nghĩa của phẩm chất chí công vô tư, bạn An cho rằng: Khi chúng ta có những hành động, việc làm chí công vô tư sẽ giúp chúng ta sống thanh thản, tự tin, được nhiều người xung quanh tôn trọng, tin cậy và yêu quý Bạn Bình cho rằng, thực hiện những hành động chí công vô tư sẽ giúp cho chúng ta nhận được sự giúp đỡ về vật chất của những người xung quanh
Em có suy nghĩ gì về quan niệm của bạn An và bạn Bình?
Theo em, để trở thành người có phẩm chất chí công vô tư, chúng ta cần phải rèn luyện như thế nào?
Bài làm:
Theo em, em đồng ý với ý kiến của bạn An và không đồng ý với ý kiến của bạn Bình Vì: Khi chúng ta hành động và làm những việc chí công vô tư, trước hết
Trang 7sẽ giúp cho chúng ta cảm thấy thoải mái và không phải đắn đo suy nghĩ về hành động của mình Có thể một số việc làm chí công vô tư sẽ khiến một số người sẽ ghét mình hơn vì không bênh vực họ, nhưng ngược lại những người hiểu lẽ phải sẽ ủng hộ và tôn trọng mình hơn Ngoài ra, mỗi người đều hành động và làm việc chí công vô tư sẽ giúp cho xã hội công bằng hơn và phát triển hơn Chúng ta làm vì mọi người, vì tập thể chứ không làm vì danh lợi được nhận từ người khác
Theo em, để trở thành những người có phẩm chất chí công vô tư, chúng ta cần phải rèn luyện:
Phân biệt được cái đúng, cái sai và ủng hộ cái đúng
Ủng hộ, quý trọng những người có đức tính chí công vô tư
Phê phán những hành động vụ lợi cá nhân, thiếu công bằng trong giải quyết công việc
4 Hoàn thành bảng sau:
Đánh dấu X vào ô chí công vô tư hoặc chưa chí công vô tư trong bảng dưới đây
và giải thích lí do
Hành vi/ việc làm
Chí công vô tư
Chưa chí công vô tư
Giải thích
a Biết anh trai mình đang buôn bán, tàng trữ ma túy
nhưng A quyết định không tố cáo
2 Anh tìm mọi cách để không phải đi nghĩa vụ quân sự
3 Hùng và 3 người bạn cùng trộm cắp tài sản Khi bị bắt,
Hùng đã khai và nhận hết tội về phần mình thay cho vba
người kia
4 A cùng các bạn trong lớp quyên góp tiền, quà để giúp
đỡ các bé ở trại trẻ mồ côi
Trang 85 Bác Sáu hiến 3 sào đất cho địa phương để xây trường
mầm non
6 Là lớp trưởng nhưng uân thường bỏ qua khuyết điểm
cho những người bạn thân của mình
7 Mai là học sinh giỏi, nhưng không muốn tham gia các
hoạt động tập thể của trường, lớp vì sợ mất thời gian ảnh
hưởng đến kết quả học tập của bản thân
Bài làm:
Hành vi/ việc làm
Chí công
vô tư
Chưa chí công vô tư
Giải thích
a Biết anh trai mình đang buôn
bán, tàng trữ ma túy nhưng A
quyết định không tố cáo
x
ù biết anh trai mắc tội nghiêm trọng nhưng A vẫn bao che hành động sai trái đó
2 Anh tìm mọi cách để
không phải đi nghĩa vụ quân sự x
Nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi nam thanh niên khi đến tuổi Vì vậy, trốn nghĩa vụ
là vi phạm quy định của nhà nước
3 Hùng và 3 người bạn cùng
trộm cắp tài sản Khi bị bắt,
Hùng đã khai và nhận hết tội về
phần mình thay cho vba người
kia
x
Hùng và ba người khác đều phạm tội nhưng Hùng lại bao che tội cho
ba người đó
4 A cùng các bạn trong lớp
quyên góp tiền, quà để giúp đỡ
các bé ở trại trẻ mồ côi
x
A và các bạn vì lợi ích chung của cộng động Đó là những hành động đẹp
Trang 95 Bác Sáu hiến 3 sào đất cho
địa phương để xây trường mầm
non
x
Bác Sáu không màng đến lợi ích của mình, bác sẵn sàng hiến đất để các em nhỏ có trường mầm non để học
6 Là lớp trưởng nhưng uân
thường bỏ qua khuyết điểm cho
những người bạn thân của mình
x
uân không nhưng không công bằng với các thành viên khác trong lớp mà còn bao che những khuyết điểm cho các bạn, khiến các bạn không thể tiến bộ
7 Mai là học sinh giỏi, nhưng
không muốn tham gia các hoạt
động tập thể của trường, lớp vì
sợ mất thời gian ảnh hưởng đến
kết quả học tập của bản thân
x
Mai cố gắng học tập tốt là đúng, nhưng Mai cũng cần phải tham gia các hoạt động tập thể để hoàn thành trách nhiệm và góp phần đưa các hoạt động cuả trường ngày càng tốt hơn
5 Đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi:
Sau khi ông M lên làm giám đốc một doanh nghiệp nhà nước, ông đã đưa con,
cháu, người thân vào làm việc trong doanh nghiệp do mình quản lí, dù họ
không đủ năng lực Hằng ngày, ông luôn nhắc nhở các nhân viên của mình phải
làm việc một cách chí công vô tư, đặt lợi ích của doanh nghiệp lên trên lợi ích
cá nhân
Theo em, ông M có phải là người chí công vô tư hay không? Tại sao?
Bài làm:
Theo em, ông M không phải là người chí công vô tư
Vì: ua tình huống trên ta thấy, hành động và lời nói của ông M hoàn toàn mâu
thuẫn với nhau Nếu ông M là người chí công vô tư thì ông đã không đưa con,
cháu, người thân vào doanh nghiệp làm việc dù họ không đủ năng lực Điều
này là làm hại cho doanh nghiệp chứ không phải vì lợi ích cho doanh nghiệp
như ông đã nói với nhân viên của mình
D Hoạt động vận dụng
Trang 101 Cùng chia sẻ
a Hãy kể những việc làm thể hiện sự chí công vô tư và chưa chí công vô tư của
bản thân, gia đình em đã gặp trong cuộc sống?
b Theo em, chúng ta cần phải làm gì để khắc phục những việc làm, hành động
thiếu chí công vô tư?
Bài làm:
a Những việc làm thể hiện sự chí công vô tư và chưa chí công vô tư của bản
thân, gia đình em đã gặp trong cuộc sống:
Việc làm chí công vô tư Việc làm chưa chí công vô tư
1 Nhà em tự nguyện hiến đất để xóm làm
đường bê tông
1 Vì Hương quá thân em nên có lần Hương mắc lỗi, em đã bao che giúp bạn ấy
2 Gia đình em hưởng ứng ủng hộ nhân dân lũ
lụt miền Trung
2 Vì nể bạn cũ, bố em đã ưu tiên xử
lí công việc cho bạn
3 Phát hiện bạn mắc lỗi em báo cáo với cô giáo
mà không bao che cho bạn
4 Ngày 20/11 nhiều phụ huynh mang quà, hoa
đến nhà tặng nhưng mẹ em chỉ nhận hoa và từ
chối quà
b Theo em, để khắc phục những việc làm, hành động không chí công vô tư em
và gia đình nên cân nhắc và xem xét kĩ mọi hành động và việc làm của mình
Liệu việc mình làm có thực sự tốt, thực sự đúng và công bằng với người khác
rồi quyết định Suy nghĩ kĩ trước khi hành động sẽ giúp em và gia đình có
những việc làm đúng đắn hơn
2 Đóng vai và chia sẻ cảm nghĩ
Lan là người học tốt nhất môn tiếng Anh nhưng lại không được bạn lớp trưởng
chọn đi thi hùng biện trong ngày hội Festival của trường vì không chơi thân với
lớp trưởng Nếu là bạn cùng lớp của Lan, em sẽ ứng xử như thế nào để bạn lớp
Trang 11trưởng hiểu ra và thực hiện tốt nguyên tắc công bằng, dân chủ, văn minh trong
lớp?
Bài làm:
Nếu là bạn cùng lớp của Lan, em sẽ gặp và hỏi bạn lớp trưởng tại sao bạn ấy lại
không chọn Lan là người học giỏi tiếng anh nhất của lớp để thi hùng biện tiếng
anh Em cũng sẽ nói cho bạn lớp trưởng hiểu, chọn người đi thi hùng biện
không chỉ là để cá nhân người đó được thể hiện mà còn mang lại thành tích cho
lớp Vì vậy, chúng ta phải chọn những người tốt nhất để tham dự
3 Tìm hiểu tấm gương chí công vô tư của chủ tịch Hồ Chí Minh
Em có suy nghĩ gì về lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh Phải để việc
công, việc nước lên trên, lên trước việc tư, việc nhà?
Theo em, thế hệ trẻ Việt Nam cần làm gì để thực hiện lời dạy của chủ
tịch Hồ Chí Minh?
Bài làm:
ua câu nói của Bác Hồ trên đã giúp em hiểu được rằng: Trong mỗi con người
chúng ta dù giàu hay nghèo, dù làm lớn hay nông dân thì cũng phải cần chí
công vô tư , phải để việc công việc nước lên trên vì việc này có lợi cho nhiều
người cho toàn dân, cho cộng động xã hội còn việc tư, việc nhà hãy để giải
quyết sau bởi vì đó chỉ là công việc mang tính cá nhân thôi
Theo em, thế hệ trẻ Việt Nam cần phải hiểu được lợi ích và ý nghĩa của phẩm
chất chí công vô tư Từ đó, phải cố gắng rèn luyện và học tập những lời dạy
của chủ tịch Hồ Chí Minh
E Hoạt động tìm tòi mở rộng
1 Hãy quan sát những người sống quanh em và chỉ ra từ 1 đến 3 việc làm thể
hiện sự chí công vô tư và từ 1 đến 3 việc làm chưa thể hiện sự chí công vô tư,
từ đó rút ra bài học ứng xử cho bản thân
Bài làm:
Việc thể hiện chí công vô tư Việc chưa thể hiện chí công vô tư
Bà Tám cùng mọi người hưởng ứng quyên góp Cô Hoa là giáo viên cấp 1, cô thường
xuyên nhận tiền để nâng điểm cho