Chúng thường được biểu hiện ở những hành vi sai lệch với chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội, cản trở tiến bộ xã hội của nề
Trang 1Soạn GDCD VNEN 9 bài 6: Phòng ngừa các tệ nạn xã hội
A Hoạt động khởi động
Em quan sát các bức ảnh 1, 2, 3 và nhận biết về hành vi của những người trong ảnh?
Những biểu hiện đó là tốt hay xấu cho cộng đồng xã hội? Vì sao?
Bài làm:
Quan sát các hình 1, 2, 3 em thấy:
Hình 1: Nam thanh niên đang chích ma tuý
Hình 2: Hoạt động buôn bán gái mại dâm
Hình 3: Cô gái hút thuốc lá
Những biểu hiện trên không tốt cho cộng đồng xã hội vì đó là những tệ nạn xã hội mà nhà nước ta cấm Sự xuất hiện của các tệ nạn xã hội này gây mất trật tự
an toàn xã hội và bình yên cho cộng động
B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Tệ nạn xã hội và hậu quả của tệ nạn xã hội
a Đọc các thông tin sau và trả lời câu hỏi:
Những con số trên nói lên điều gì?
Theo em người trong độ tuổi nào mắc vào các tệ nạn xã hội nhiều nhất?
HIV/AIDS có phải là một tệ nạn xã hội không? Vì sao?
Em hiểu thế nào là tệ nạn xã hội?
Hãy kể tên những tệ nạn xã hội mà em biết? Trong số đó, tệ nạn xã hội nào nguy hiểm nhất? Vì sao?
Bài làm:
Những con số trên cho ta thấy thực trạng tệ nạn xã hội ở nước ta những năm gần đây
Theo em, người trong độ tuổi thanh niên thường mắc vào các tệ nạn xã hội nhiều nhất
HIV/AIDS không phải là một tệ nạn xã hội mà đó là một căn bệnh Có thể người đầu tiên phát hiện dương tính HIV là người tiêm chích nhưng sau
Trang 2đó bất cứ ai có thể là công nhân, sinh viên, bà nội trợ cũng có thể mắc căn bệnh này do một số lí do nào đó
Tệ nạn xã hội là các hiện tượng phổ biến trong xã hội có giai cấp và cấp
độ Chúng thường được biểu hiện ở những hành vi sai lệch với chuẩn mực
xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội, cản trở tiến bộ xã hội của nền văn hóa lành mạnh
Một số tệ nạn xã hội mà em biết là: cờ bạc, rượu bia, mại dâm, ma tuý, thuốc lá, đua xe, trộm cắp Trong đó, mại dâm và ma tuý là những tệ nạn
xã hội nguy hiểm nhất bởi vì nó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và cuộc sống bình yên của cộng đồng
b Đọc thông tin sau và trả lời câu hỏi:
1 Những tệ nạn xã hội nào được nêu trong thông tin?
2 Tại sao các bạn đó lại mắc vào tệ nạn xã hội?
3 Hậu quả của những tệ nạn được nêu trong thông tin là gì? Em hãy gạch chân dưới các chi tiết đó?
Bài làm:
1 Những tệ nạn xã hội được nêu trong thông tin là:
Bia rượu
Thuốc lắc, ma tuý đá
2 Các bạn đó mắc vào các tệ nạn xã hội là do sự buông thả của gia đình, do sự
tò mò thích khám phá cái mới của giới trẻ
3 Hậu quả của những tệ nạn được nêu trong thông tin là:
Bia rượu: gây ra tai nạn
Đua xe: bị ngã, chấn thương sọ não cấp cứu khẩn cấp và thậm chí tử vong
Cờ bạc: không kiểm soát được bản thân, mất hết tiền của
Thuốc lắc, ma tuý đá: phê thuốc, xô xát dần đến tử vong
Trang 3c Tìm hiểu hậu quả của tệ nạn xã hội
Thảo luận theo nhóm về những hậu quả của tệ nạn xã hội và hoàn thành bảng
sau:
Hậu quả đối với xã
hội
Hậu quả đối với gia đình
Hậu quả đối với bản thân
Bài làm:
Rối loạn trật tự xã hội, suy thoái
giống nòi, dân tộc, văn hóa suy
đồi
Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình
Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người
Chơi trò chơi "Ghép hình ảnh theo chủ đề".
Lựa chọn những hình ảnh cho sẵn bên dưới ghép vào bảng theo chủ đề: (trang
42 sgk)
HIV/AIDS có thể lấy qua HIV/AIDS không lây qua
Bài làm:
Hình 1, hình 2, hình 7, hình 8, hình
10, hình 11
Hình 3, hình 4, hình 5, hình 9, hình 12
Câu hỏi:
1 HIV/AIDS lây nhiễm và không thể lây nhiễm qua những con đường nào?
2 Cách phòng, tránh HIV/ AIDS?
Trang 43 Xã hội có nên kì thị với những người bị nhiễm HIV/AIDS không? Vì sao?
Bài làm:
1 HIV/AIDS lây nhiễm và không thể lây nhiễm qua những con đường:
Con đường lây nhiễm:
Quan hệ tình dục
Lây nhiễm qua đường máu
Lây nhiễm từ mẹ truyền sang con
Dùng chung bơm kim tiêm không tiệt trùng
Con đường không lây nhiễm:
Muỗi đốt
Tiếp xúc thông thường
2 Cách phòng, tránh HIV/ AIDS:
Sống lành mạnh, không quan hệ tình dục bừa bãi
Thực hiện tình dục an toàn
Không tiêm chích ma tuý
Dùng riêng đồ cá nhân: bàn chải, dao cạo, bấm móng tay
Người phụ nữ bị nhiễm HIV thì không nên có thai vì tỷ lệ lây truyền HIV
3 Xã hội không nên kì thị với những người bị nhiễm HIV/AIDS bởi vì con
đường tiếp xúc bình thường sẽ không gây ảnh hưởng và lây truyền tới người bình thường Vì vậy, chúng ta nên sống gần gũi, hoà đồng với những người nhiễm HIV/AIDS
2 Nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội và cách phòng tránh
a Giải quyết tình huống:
1 Theo em, ai là người có lỗi trong việc này? Vì sao?
2 An có mắc vào tệ nạn xã hội không?
3 Nguyên nhân gây ra hành vi của An?
Trang 5Bài làm:
1 Theo em, người có lỗi trong việc này vừa An, vừa bố mẹ An Bởi vì chính
bố mẹ An đã quá nuông chiều nên khiến An dễ lâm vào tật xấu Và An cũng không kiểm soát được hành vi của bản thân nên dễ bị dụ dỗ và lôi kéo
2 An bị nghiện ma tuý nên có thể nói an mắc tệ nạn xã hội
3 Nguyên nhân gây ra hành vi của An là do ăn chơi đua đòi theo bạn bè lại được bố mẹ nuông chiều
b Tìm hiểu nguyên nhân
Hãy chỉ ra những nguyên nhân khách quan và chủ quan khiến con người sa vào
tệ nạn xã hội Đâu là nguyên nhân chính?
Bài làm:
Những nguyên nhân khách quan và chủ quan khiến con người sa vào tệ nạn xã hội là:
Ham chơi, đua đòi
Cha mẹ quá nuông chiều con
Cha mẹ buông lõng việc quản lý con
Cha mẹ bất hòa, ly hôn, con cái chán nản
Tò mò, hiếu động, muốn thử cho biết
Bị rũ rê, dụ dỗ
Thiếu suy nghĩ, thiếu hiểu biết
Nguyên nhân chính đó là sự thiếu suy nghĩ và hiểu biết
c Hãy sắp xếp các nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội sau đây vào bảng ở phía dưới cho phù hợp:
A Không làm chủ bản thân
B Gia đình bố mẹ bất hoà, li dị, li thân
C Bị lừa, bị khống chế
D Tò mò, ưa cảm giác lạ, thiếu hiểu biết
E Gia đình nuông chiều, quản lí chưa tốt
G Ảnh hưởng xấu của văn hoá phẩm đồi truỵ
Trang 6H Chính sách mở cửa của nền kinh tế thị trường
I Lười nhác, ham chơi, thích ăn ngon mặc đẹp
Nguyên nhân chủ quan Nguyên nhân khách quan
Bài làm:
A Không làm chủ bản thân
D Tò mò, ưa cảm giác lạ, thiếu hiểu biết
I Lười nhác, ham chơi, thích ăn ngon
mặc đẹp
B Gia đình bố mẹ bất hoà, li dị, li thân
C Bị lừa, bị khống chế
E Gia đình nuông chiều, quản lí chưa tốt
G Ảnh hưởng xấu của văn hoá phẩm đồi truỵ
H Chính sách mở cửa của nền kinh tế thị trường
d Lựa chọn những biểu hiện nên và không nên sau đây để hoàn thành
bảng ở phía dưới:
A Không sa vào tệ nạn xã hội
B Tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội
C Che giấu, tiếp tay cho đối tượng mắc tệ nạn xã hội
D Xa lánh, kì thị người mắc bệnh tệ nạn xã hội
E Tham gia các hoạt động học tập, sinh hoạt văn nghệ, thể dục thể thao lành
mạnh
G Giúp cơ quan chức năng phát hiện và phòng chống các tội phạm xã hội
H Chấp hành đúng các quy định pháp luật
Trang 7Bài làm:
A Không sa vào tệ nạn xã hội
B Tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội
E Tham gia các hoạt động học tập, sinh hoạt văn
nghệ, thể dục thể thao lành mạnh
G Giúp cơ quan chức năng phát hiện và phòng
chống các tội phạm xã hội
H Chấp hành đúng các quy định pháp luật
C Che giấu, tiếp tay cho đối tượng mắc tệ nạn xã hội
D Xa lánh, kì thị người mắc bệnh
tệ nạn xã hội
e Đóng vai và giải quyết tình huống:
Một người bạn rủ em vào quán chơi điện tử ăn tiền
Một người rủ em hít thử Hê -rô - in
Một người nhờ em mang hộ túi đồ đến địa điểm nào đó
Bài làm:
Một người bạn rủ em vào quán chơi điện tử ăn tiền
Em sẽ từ chối và lấy một lí do là đi công việc giúp mẹ hoặc lên kế hoạch làm
việc khác rồi Đồng thời, khuyên các bạn không nên lạm dụng trò chơi điện tử
để đánh ăn tiền Đó là hành vi vi phạm pháp luật
Một người rủ em hít thử Hê -rô - in
Em sẽ từ chối lời mời của người đó Nếu đó là người cũng mới thử lần đầu , em
sẽ khuyên nhủ người đó không nên hút Hê-rô-in vì đó là chất gây nghiện,
không tốt cho con người Ngược lại, nếu đó là người xấu, thì em sẽ tìm cách
báo cáo với cơ quan chức năng để họ điều tra và giải quyết
Một người nhờ em mang hộ túi đồ đến địa điểm nào đó
Trang 8Em sẽ từ chối khéo léo Em sẽ đưa ra những lí do viện cớ mình cũng đang bận không thể giúp đỡ được Bởi mình không biết người nhờ mình là ai, và đó là túi
đồ gì Nếu chẳng may chất cấm thì mình sẽ trở thành người vi phạm pháp luật
3 Một số quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội:
a Đọc thông tin sau và trả lời câu hỏi:
Đối với toàn xã hội, pháp luật cấm những hành vi nào?
Mục đích của các quy định pháp luật là gì?
Bài làm:
Đối với toàn xã hội, pháp luật cấm những hành vi:
Hành vi về tệ nạn ma tuý
Hành vi đánh bạc trái phép
Hành vi mua dâm người dưới 18 tuổi
Mục đích của các quy định pháp luật này nhằm răn đe, giáo dục con người tránh xa các tệ nạn xã hội, góp phần giữ gìn trật tự an ninh, xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp
b Cùng suy ngẫm:
Theo em, phòng chống tệ nạn xã hội là trách nhiệm của ai?
Nêu các biện pháp phòng tránh tệ nạn xã hội Bản thân em đã có những biện pháp gì để giúp mình không sa vào tệ nạn xã hội?
Bài làm:
Theo em, phòng chống tệ nạn xã hội là trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ
quan, tổ chức và của toàn xã hội
Những biện pháp phòng tránh tệ nạn xã hội là:
Sống lành mạnh
Tham gia các hoạt động thể dục, thể thao lành mạnh
Chấp hành tốt các quy định của pháp luật, của nhà nước
Để mình không sa vào các tệ nạn xã hội và đóng góp và phòng chống tệ nạn xã hội:
Trang 9 Trước hết để mình không sa vào tệ nạn xã hội, em sẽ cố gắng sống lành mạnh, phấn đấu học tập, rèn luyện tốt, biết làm chủ bản thân để không bị sự lôi kéo, rủ rê, cám dỗ từ bạn bè và xã hội…
Bên cạnh đó, em cũng cố gắng để góp một phần nhỏ công sức của mình trong phòng chống tệ nạn như:
Tham gia các hoạt động về phòng chống tệ nạn xã hội: như tuyên truyền,
vẽ tranh cổ động, áp phích
Tham gia học tập dưới hình thức ngoại khoá đố vui để học về phòng chống các tệ nạn xã hội do trường tổ chứcR
Không tàng trữ hoặc che dấu những người tàng trữ ma tuý
Có thái độ kiên quyết trước những hành vi phạm tội của bạn
Giúp đỡ cơ quan chức năng phát hiện tội phạm
c Giải quyết tình huống
Tình huống 1: (sgk trang 46)
Câu hỏi:
Việc xử phạt đối với C và các bạn có đúng luật hay không?
Pháp luật quy định như thế nào về việc xử phạt hành chính đối với hành
vi vi phạm các quy định về phòng, chống và kiểm soát ma tuý?
Bài làm:
Việc xử phạt đối với C và các bạn đã đúng luật vì: Theo quy định của pháp
luật, người sử dụng trái phép chất ma túy sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà chỉ bị xử phạt hành chính Cụ thể, căn cứ Điều 21, Nghị định 167 ngày 12/11/2013, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng Đồng thời, sẽ bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn
Đối với hành vi vi phạm các quy định về phòng, chống và kiểm soát ma tuý, pháp luật quy định xử phạt hành chính:
Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy
Trang 10 Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
Tàng trữ, vận chuyển hoặc chiếm đoạt chất ma túy trái phépR
Tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túyR
Sản xuất, mua, bán những dụng cụ sử dụng chất ma túy trái quy định của pháp luật
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi trồng các loại cây thuốc phiện, cây cần sa và các loại cây khác có chứa chất ma túy
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
Người chủ hoặc người có trách nhiệm quản lý nhà hàng, cơ sở cho thuê lưu trú, câu lạc bộ, các phương tiện giao thông và các nơi khác
để cho người khác lợi dụng sử dụng chất ma túy trong khu vực, phương tiện mình quản lýR
Môi giới, giúp đỡ, tạo điều kiện hoặc bằng các hình thức khác giúp cho người khác sử dụng trái phép chất ma túyR
Chuyển chất ma túy, chất hướng thần hoặc các chất ma túy khác cho người không được phép cất giữ, sử dụng
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
Cung cấp trái pháp luật địa điểm, phương tiện cho người khác sử dụng trái phép chất ma túyR
Vi phạm các quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh các chất có chứa chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất ma túyR
Vi phạm các quy định về nghiên cứu, giám định, sản xuất, bảo quản chất ma túy, tiền chất ma túyR
Vi phạm các quy định về giao nhận, tàng trữ, vận chuyển chất ma túy, tiền chất ma túyR
Trang 11 Vi phạm các quy định về phân phối, mua bán, sử dụng, trao đổi chất ma túy, tiền chất ma túyR
Vi phạm các quy định về quản lý, kiểm soát, lưu giữ chất ma túy, tiền chất tại các khu vực cửa khẩu, biên giới, trên biển
Tình huống 2: (trang 46 sgk)
Câu hỏi:
Theo em, ý kiến của N có đúng không?
Hành vi đánh bạc trái phép bị xử lí như thế nào?
Bài làm:
Theo em, ý kiến của bạn N là đúng vì: Theo quy định của pháp luật, đánh bạc
trái phép là hành vi đánh bạc được thực hiện dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép
Hành vi đánh bạc trái phép bị xử lí như sau:
Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200 000 đồng đến 500 000 đồng đối với hành vi mua các số lô, số đề
Phạt tiên từ 1 000 000 đồng đến 2 000 000 đồng đối với một trong những hành vi đánh bạc sau đây:
Đánh bạc trái phép bằng một trong các hình thức như xóc đĩa, tá
lả, tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, 3 cây, tứ sắc, đỏ đen, cờ thế hoặc các hình thức khác mà được thua bằng tiền, hiện vật
Đánh bạc bằng máy, trò chơi điện tử trái phép
Cá cược bằng tiền hoặc dưới các hình thức khác trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khácR
Tình huống 3: (Trang 46 sgk)
Câu hỏi:
Theo em, pháp luật quy định xử lí đối với hành vi này như thế nào?
Bài làm:
Trang 12Theo em, hành vi trên ông Y sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự Tuy nhiên, ở mức độ bao nhiêu còn tuỳ thuộc trong quá trình công an điều tra và làm rõ vụ việc
Bởi trong quy định của pháp luật về tội mua dâm dưới 18 tuổi có nhiều mức phạt khác nhau Theo Điều 329 Bộ luật hình sự 2015, tội mua dâm người dưới
18 tuổi được quy định như sau:
Người nào đủ 18 tuổi trở lên mua dâm người dưới 18 tuổi trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 142 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ
01 năm đến 05 năm
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
Mua dâm 02 lần trở lênR
Mua dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổiR
Gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
Phạm tội 02 lần trở lên đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổiR
Gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên
Người phạm tội còn bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”
C Hoạt động luyện tập
1 Lựa chọn phương án trả lời đúng nhất:
a Con đường không lây nhiễm HIV/ AIDS là?
A Quan hệ tình dục B Muỗi đốt
C Tiêm chích D Truyền máu
b Đối tượng mà HIV tấn công trong cơ thể con người là?