Nói giảm nói tránh

Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá?. Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá.. Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá

Trang 1

1 Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá?

2 Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá?

a Lớp em chú ý nghe cô giảng bài

b Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim thái nghém thì mình lấy ta

c Bài văn của bạn viết dỡ quá đi thôi!

d Bài văn của bạn viết chưa được hay lắm!

2 Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ

nói quá?

b Đêm nằm lưng chẳng tới giường

.Mong trời mau sáng ra đường gặp em

c Bài văn của bạn viết chưa được hay lắm!

Trang 2

Tiết 43 – Bài 10: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

Trang 3

b Bác đã đi rồi sao, Bác ơi !

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.

(Tố Hữu, Bác ơi!)

c Lượng con ông Độ đây mà Rõ tội nghiệp, về

đến nhà thì bố mẹ chẳng còn.

(Hồ Phương, Thư nhà)

a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác,

cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác , thì đồng bào cả nước,

đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột (Hồ Chí Minh, Di chúc)

Trang 4

về cái chết

 Giảm nhẹ, tránh gây cảm giác quá đau buồn.

Trang 5

? Vì sao trong câu văn sau đây, tác giả dùng từ ngữ bầu sữa mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa?

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt

vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người

mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống

lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô

cùng.

=>Dùng cách diễn đạt tế nhị (theo lối hoán dụ) để tránh (Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

sự thô tục,thiếu lịch sự mà từ đồng nghĩa với nó có thể gây ra vừa gợi cảm xúc thân thương trìu mến của bé

Hồng khi được ở bên mẹ

Trang 6

? So sánh hai cách nói

sau đây, cho biết cách nói nào nhẹ nhàng, tế nhị hơn đối với người nghe?

a Con dạo này

a Con dạo này lười lắm.lười lắm

b Con dạo này

b Con dạo này không được không được

chăm chỉ cho lắm

-lười lắm ->căng thẳng ,nặng nề

-không được chăm chỉ cho lắm -> nhẹ nhàng ,tế nhị hơn.

Trang 7

- Ngày mồng một đầu năm hiện lên thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm…

(trích Cô bé bán diêm, An- đéc-xen)

- Thi thể= xác chết

=> Tránh gây cảm giác ghê sợ, hàm ý xót xa

,thương cảm với số phận của cô bé bán diêm

trước sự lạnh lùng ,vô cảm của người đời.

Trang 8

Kết luận:

Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

Nói giảm = uyển ngữ

Nói tránh = khinh ngữ ,nhã ngữ

* Ghi nhớ: (SGK/108)

Trang 9

* Thằng bé chạy mất từ năm ngoái

* Các cụ đã khuất núi cả rồi.

* Hai bà cháu đã về chầu thượng đế (An-đéc-xen)

* Bác Dương thôi đã thôi rồi

Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta (Nguyễn Khuyến)

* Đã ngừng đập, một trái tim

Đã ngừng đập ,một cánh chim đại bàng (Thu Bồn)

* Bỗng lòe chớp đỏ

Thôi rồi , Lượm ơi !

(Tố Hữu)

Trang 10

- Cậu Vàng đi đời rồi ông Giáo ạ!

b Lão làm bộ đấy! Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế ,nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tôi một ít bả chó…

(Nam Cao, Lão Hạc)

Trang 11

Hàm ý xót

xa, luyến tiếc

và đượm chút

mỉa mai

Nói giảm nói tránh

Trang 12

Thể hiện thái độ nhã nhặn , lịch sự

,tôn trọng người nghe.

Nói giảm nói tránh

Trang 13

Cho biết câu nào sử dụng nói giảm nói tránh ? Nói giảm nói tránh bằng cách nào?

Câu 1 :

a Anh ấy đã chết ở chiến trường

b Anh ấy đã hy sinh ở chiến

trường

=> Dùng từ đồng nghĩa.

Câu 2:

a.Chiếc áo của cô xấu lắm.

b Chiếc áo của cô không đẹp lắm.

a Anh ấy bị thương nặng như thế

thì không sống được lâu nữa đâu

chị ạ!

b Anh ấy… như thế thì không… được

lâu nữa đâu chị ạ!

=> Nói trống, tỉnh lược.

Trang 14

Các cách nói giảm nói tránh:

- Dùng từ đồng nghĩa (đặc biệt là từ Hán Việt).

- Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa.

- Dùng cách nói vòng.

- Dùng cách nói trống (tỉnh lược).

Trang 15

* Các tình huống nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

- Khi muốn tránh cảm giác

đau buồn, ghê sợ, thô tục,

thiếu lịch sự.

- Khi muốn Khi muốn tôn trọng

người đối thoại với mình

Khuya rồi, mời bà đi nghỉ.

Hôm nay, bạn mặc không được đẹp lắm

Trang 16

T×nh

huèng 1

* Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi

muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp” Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Hải: “Cậu nên đi học đúng giờ ” Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

=>Đồng tình ý kiến bạn Lan Vì phê bình

thẳng thắn như vậy sẽ giúp bạn nghiêm túc

sửa sai.

Trang 17

Tình huống 2

An và Thành gây gổ đánh nhau trong giờ ra

chơi Em là người được chứng kiến sự việc đó Khi thấy thầy cô gọi hai bạn lên giải quyết và hỏi em sự việc diễn ra như thế nào?

Trong trường hợp này em có sử dụng biện pháp nói Trong trường hợp này em có sử dụng biện pháp nói

giảm nói tránh không? Vì sao?

=> Không nói giảm nói tránh như vậy sẽ rất bất lợi ,

vì không có thông tin chính xác để điều tra.

Trang 18

Các trường hợp không nên sử dụng nói giảm nói

tránh

- Khi cần phê bình nghiêm khắc, phải nói thẳng, nói

đúng sự thật.

- Khi cần thông tin khách quan, chính xác, trung

thực (biên bản, báo cáo)

Trang 19

1 Bài tập 1: Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau đây vào chỗ trống:

đây vào chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau,

có tuổi, đi bước nữa.

a Khuya rồi, mời bà

a Khuya rồi, mời bà đi nghỉ.

b Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé, em

về ở với bà ngoại

chia tay nhau

c Đây là lớp học cho trẻ em khiếm thị.

d Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.có tuổi

e.Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất

thương nó

đi bước nữa

Trang 20

2 Bài tập 2: Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có sử dụng cách nói giảm nói tránh?

a1 Anh phải hoà nhã với bạn bè!

a2 Anh nên hoà nhã với bạn bè!

b1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay!

b2 Anh không nên ở đây nữa!

c1 Xin đừng hút thuốc trong phòng học!

c2 Cấm hút thuốc trong phòng học!

d1 Nó nói như thế là thiếu thiện chí.

d2 Nó nói như thế là ác ý.

e1 Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh thứ lỗi.

Trang 21

BÀI TẬP BỔ SUNG

a Đây là ngôi trường của những trẻ em tàn tật.

b Các chiến sĩ đã chết để bảo vệ quê hương.

c Kiến thức toán của em còn kém lắm!

d Bác sỹ pháp y đang mổ xác chết.

Đây là ngôi trường của những trẻ em khuyết tật.

Các chiến sĩ đã hi sinh để bảo vệ quê hương.

Kiến thức toán của em còn chưa tốt, cần cố gắng hơn.

Bác sỹ pháp y đang phẫu thuật tử thi.

cách diễn đạt có sử dụng nói giảm nói tránh?

Trang 22

Bµi tËp nhanh

Hãy quan sát tranh minh họa trên màn hình và dùng cách nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?

Trang 23

Anh cút

ra khỏi đây ngay!

Trang 24

Nói giảm nói

tránh bằng

cách dùng từ

đồng nghĩa

Trang 26

So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá

và nói giảm nói tránh

- Biện pháp tu từ diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.

- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự

Trang 28

Giao nhiệm vụ về nhà:

- Học thuộc ghi nhớ (SGK).

- Hoàn thiện các bài tập.

- Viết một đoạn hội thoại có sử dụng nói giảm nói

tránh.

- Sưu tầm một số câu thơ, , câu văn có sử dụng phép

nói giảm nói tránh

- Ôn tập tiết sau kiểm tra 1 tiết Văn.

Tiêu đề	Nói giảm nói tránh
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	1,08 MB