CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

Câu 1: Nêu các lối chơi chữ thường gặp?Câu 2: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau: Chè gì không ngán lại ngán chè ghim.. Các từ in đậm trong những câu sau dùng sai như thế nào?.

Ngữ văn 7 tiết 55 CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

Lớp 7D: 27/ 11

Câu 1: Nêu các lối chơi chữ thường gặp?

Câu 2: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau:

Chè gì không ngán lại ngán chè ghim.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Chè ghim -> Chìm ghe ( nói lái )

Các lối chơi chữ thường gặp:

- Dùng từ ngữ đồng âm

- Dùng lối nói trại âm ( gần âm)

- Dùng cách điệp âm

- Dùng lối nói lái

- Dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa.

=> Dòng sông bên lở bên bồi Bên lở thì đục bên bồi thì trong.

Dòng xông bên lở bên bồi Bên lở thì đục bên bồi thì trong.

Em hãy cho biết trong câu ca dao sau đây đã dùng sai từ nào?

Tiết 55

CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

bập bẹ

Sai phụ âm đầu t/b

c Đó là những khoảng khắc sung sướng nhất trong đời em

khoảnh khắc

Do liên tưởng hình thức ngữ âm sai nên phát âm sai

? Các từ in đậm trong những câu sau dùng sai như thế nào? Hãy sửa lại cho đúng?

a Một số người sau một thời gian dùi đầu vào làm ăn, nay đã khấm khá

vùi

Sai phụ âm đầu d/v do cách phát âm địa phương

b Em bé tập tẹ biết nói

I Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả

Các từ in đậm trong những câu sau đây dùng sai như thế nào? Hãy thay những từ ấy bằng các từ thích hợp.

- Đất nước ta ngày càng sáng sủa

- Ông cha ta đã để lại cho chúng ta những câu tục ngữ

cao cả để chúng ta vận dụng trong thực tế.

- Con người phải biết lương tâm

II Sử dụng từ đúng đúng nghĩa

Các từ in đậm trong các câu sau dùng sai như thế nào ? Hãy thay những từ ấy bằng các từ thích hợp?

- Đất nước ta ngày càng

sáng sủa

tươi đẹp

Sáng sủa : nơi có nhiều ánh sáng chiếu vào (được con người nhận biết qua thị giác )

II Sử dụng từ đúng đúng nghĩa

- Ông cha ta đã để lại cho chúng ta những câu tục ngữ để chúng ta vận dụng trong thực tế cao cả

Cao cả : Lời nói ,việc

làm đúng chuẩn mực đạo đức ( có phẩm chất tốt một cách tuyệt đối)

sâu sắc

Sâu sắc: Có tính chất đi vào chiều sâu, vào những vấn đề có ý

nghĩa

c Con người phải biết lương tâm.

.

Biết : nhận thức, hiểu được một điều gì đó

có

Các từ in đậm trong những câu sau đây dùng

sai như thế nào? Hãy tìm cách chữa lại cho đúng ?

a Nước sơn làm đồ vật thêm hào quang.

b Ăn mặc của chị thật là giản dị.

c Bọn giặc đã chết với nhiều thảm hại : máu chảy thành sông ở Ninh Kiều, thây chất đầy nội ở Tuỵ Động, Trần Hiệp phải bêu đầu, Lí Khánh phải bỏ mạng

d Đất nước phải giàu mạnh thực sự chứ không phải là sự

giả tạo phồn vinh

III Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ

- Nước sơn làm đồ vật thêm hào quang.

( “Hào quang” là danh từ: DT không thể làm vị ngữ trong câu như tính từ.

Sửa: thay danh từ = tính từ) Nước sơn làm đồ vật thêm hào nhoáng.

- Ăn mặc của chị thật là giản dị

( “Ăn mặc” là động từ: ĐT không thể kết hợp với quan hệ từ như danh từ.

Sửa: thay động từ = danh từ/ cụm DT hoặc đổi lại kết cấu câu)

Cách ăn mặc của chị thật là giản dị / Chị ăn mặc thật là giản dị

- Bọn giặc đã chết với nhiều thảm hại: máu chảy thành sông ở Ninh Kiều

( “Thảm hại” là tính từ: TT không thể sử dụng như danh từ.

Sửa: thay tính từ = danh từ/ cụm DT hoặc bỏ “ với nhiều”, thêm “ rất”)

Bọn giặc đã chết với nhiều cảnh tượng thảm hại… / Bọn giặc đã chết

rất thảm hại…

- Đất nước phải giàu mạnh thực sự chứ không phải là sự giả tạo phồn vinh

( Nói “giả tạo phồn vinh” là trái quy tắc trật tự từ tiếng Việt: Khi kết hợp

với danh từ thì tính từ phải đứng sau danh từ )

a Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị lãnh đạo sang xâm lược

nước ta.

Các từ in đậm trong những câu sau đây sai như thế nào? Hãy tìm những từ thìch hợp để thay thế các từ đó?

b Con hổ dùng cái vuốt nhọn hoắt cấu vào người, vào mặt Viên [ ] Nhưng Viên vẫn rán sức quần nhau với chú hổ.

IV Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách

“ Tại một vùng kinh tế mới, dân Quảng Nam chiếm phần lớn, còn lại là một số dân các tỉnh khác Một hôm, anh phụ trách Đài truyền thanh xã ( người Quảng Nam) thông báo:

- A lô! Mời đồng bồ đem bô đến hợp tác xã nhận gộ về nấu chố!

Một lát sau, chỉ có những người dân Quảng Nam đến nhận “ gộ” Còn dân các tỉnh khác không ai đến Hỏi ra mới biết là họ có nghe thông báo, nhưng chẳng hiểu gì cả.

Hôm sau, khi thông báo cho dân đến nhận “ gộ” lần hai, anh ta có sáng kiến gọi bằng hai thứ tiếng:

-A lô! Mời đồng bồ đồng bào đem bô đem bao đến hợp tác xã nhận

gộ nhận gạo về nấu chố nấu cháo!

Quả nhiên, vài phút sau, mọi gia đình trong xã đều đem bao đến nhận gạo”.

Đọc câu chuyện sau:

V Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt

? Theo em trong các cách nói sau, cách nói nào phù hợp

a Anh em như thể tay chân.

c Trong cuộc họp hôm nay, tôi bất đồng tình với ý

kiến của đồng chí

b Huynh đệ như thể tay chân.

d.Trong cuộc họp hôm nay, tôi không đồng tình với

ý kiến của đồng chí

+ Không nên dùng từ địa phương trong giao tiếp

có tính chất trang trọng hoặc trong các văn bản

có tính chất chuẩn mực ( hành chính, nghị luận).

+ Không nên lạm dụng từ Hán Việt vì sẽ làm cho câu văn thiếu tính tự nhiên và trong sáng.

? Trong trường hợp nào thì không nên dùng từ địa phương? Tại sao không nên lạm dụng từ Hán Việt?

Sử dụng từ

đúng âm,

đúng chính tả

Sử dụng từ đúng nghĩa

Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ ;

Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách

Không lạm dụng

từ địa phương,

từ Hán Việt.

CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

1 Gia đình bạn Lễ sống bằng nghề mần ruộng.

Từ sai: mần => Lạm dụng từ địa phương Sửa: mần = làm

2 Chúng em hứa sẽ học tập thật giỏi để bù đắp công ơn của cha mẹ và thầy cô

Từ sai: Bù đắp => Dùng từ không đúng nghĩa Sửa: bù đắp = đền đáp.

3 Tập thể lớp 7A chúng em luôn có ý thức vương lên trong học tập

Từ sai: vương lên => Dùng từ sai âm, sai chính tả Sửa: vương lên =

vươn lên

4 Người thầy mà chúng em kính trọng nhất đã chết cách đây ba tháng

Từ sai: chết => Dùng từ sai sắc thái biểu cảm Sửa: chết = mất/ qua

Câu hỏi: Hãy tìm những từ dùng sai chuẩn mực trong mỗi ví dụ sau, cho biết đã vi phạm chuẩn mực nào

và chữa lại cho đúng ?

DẶN DÒ:

- Học thuộc ghi nhớ, xem lại các bài tập ở SGK.

- Phát hiện các lỗi trong bài viết của mình.

- Viết một đoạn văn ngắn với chủ đề tự chọn trong đó

sử dụng chính xác các từ ngữ.

-Soạn bài: Mùa xuân của tôi