LẶNG LẼ SA PA NĂM 2022

Trong cuộc gặp gỡ 30 phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái, pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và công việc của anh.. Trong cuộc gặp gỡ 30 phút, anh thanh niên tặng hoa

Phần A

LẶNG LẼ SA PA

(trích )

-Nguyễn Thành

Long-I.ĐỌC HIỂU CHUNG

1.Tác giả : Nguyễn Thành Long

-là cây bút chuyên viết truyện ngắn

-phong cách : nhẹ nhàng, kín đáo mà rất sâu sắc và thấm đẫm chất thơ

-đề tài : khai thác cuộc sống lao động của con người trong giai đoạn xây dựng CNXH ở miền Bắc những năm 1960-1970

-là cây bút chuyên viết truyện ngắn

-phong cách : nhẹ nhàng, kín đáo mà rất sâu sắc và thấm đẫm chất thơ

-đề tài : khai thác cuộc sống lao động của con người trong giai đoạn xây dựng CNXH ở miền Bắc những năm 1960-1970

2.Tác phẩm :

a.Xuất xứ : trích từ tập truyện “ Giữa trong xanh” ( 1972 )

b.Hoàn cảnh sáng tác : 1970, là kết quả của chuyến đi lên Lào Cai vào mùa hè

c.Thể loại : truyện ngắn

BỔ SUNG KIẾN THỨC ( TÁC GIẢ )

- Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng, tình cảm,thường pha chất kí và giàu chất thơ, thấm đẫm chất trữ tình

- Văn ông thường ánh lên vẻ đẹp của con người nên có khả năng thanh lọc làm trong sáng tâm hồn, khiến chúng ta thêm yêu cuộc sống

BỔ SUNG KIẾN THỨC ( TÁC GIẢ )

- Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng, tình cảm,thường pha chất kí và giàu chất thơ, thấm đẫm chất trữ tình

- Văn ông thường ánh lên vẻ đẹp của con người nên có khả năng thanh lọc làm trong sáng tâm hồn, khiến chúng ta thêm yêu cuộc sống

II.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

HƯỚNG DẪN ĐỌC VĂN BẢN

-rõ ràng, mạch lạc -chú ý lời thoại của nhân vật : như lời kể, tâm sự chân thật

HƯỚNG DẪN ĐỌC VĂN BẢN

-rõ ràng, mạch lạc -chú ý lời thoại của nhân vật : như lời kể, tâm sự chân thật

Hãy tóm tắt ngắn ngọn đoạn trích “ Lặng lẽ Sa Pa”

TÓM TẮT

Trên chuyến xe khách từ Hà Nội lên Lào Cai, ông họa sĩ già, bác lái xe, cô kĩ sư trẻ tình cờ quen nhau.

Bác lái xe đã giới thiệu cho ông họa sĩ và cô kĩ sư làm quen với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên

Sơn

Trong cuộc gặp gỡ 30 phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái, pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và

công việc của anh.

Trong cuộc gặp gỡ 30 phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái, pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và

công việc của anh.

Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh Anh thanh niên từ chối và giới thiệu với ông những người khác mà anh cho

là xứng đáng hơn anh Những con người tình cờ gặp nhau bỗng trở nên thân thiết

Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh Anh thanh niên từ chối và giới thiệu với ông những người khác mà anh cho

là xứng đáng hơn anh Những con người tình cờ gặp nhau bỗng trở nên thân thiết

Cuối truyện, anh thanh niên chia tay với mọi người để trở lại công việc của mình.

Truyện được kể qua lời kể của nhân vật

nào trong tác phẩm ? Tác dụng của việc

sử dụng ngôi kể đó ?

Em hãy nhắc lại tình huống truyện là gì ? Ý nghĩa của

việc xây dựng tình huống truyện Từ đó, em hãy xác

định tình huống truyện trong tác phẩm này ?Và cho biết

ý nghĩa của tình huống truyện đó.

Nghệ thuật trần thuật : chủ yếu từ điểm nhìn và ý nghĩ của nhân vật

ông họa sĩ

tạo sự khách quan khi nói về nhân vật chính + thể hiện chủ đề tư

tưởng tác phẩm

lát cắt, khoảnh khắc, hoàn cảnh riêng…

thấy được tư tưởng của tác phẩm, giải quyết

xung đột, mâu thuẫn…

II.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1.Tình huống truyện :

anh thanh niên

ý nghĩa : phác họa bức chân dung tinh thần của anh thanh niên và làm nổi bật chủ đề tư tưởng của tác phẩm.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ VÙNG ĐẤT SA PA ( tỉnh Lào Cai )

2.Chất trữ tình toát lên từ vẻ đẹp con người – anh thanh niên :

+công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu ( đo nắng, đo gió, đo mưa…)

+báo cáo lúc : 4 giờ, 11 giờ, 7 giờ, 1 giờ sáng

Theo em, thời gian làm việc nào là gian khổ nhất ? Tìm chi tiết trong văn bản thể hiện điều đó Từ đó, em có nhận xét như thế nào về hoàn cảnh sống, làm việc của anh than niên?

Theo em, thời gian làm việc nào là gian khổ nhất ? Tìm chi tiết trong văn bản thể hiện điều đó Từ đó, em có nhận xét như thế nào về hoàn cảnh sống, làm việc của anh than niên?

hoàn cảnh sống khắc nghiệt, gian khổ và có tinh thần trách nhiệm cao

Chính hoàn cảnh sống đặc biệt ấy lại là “chiếc đòn bẩy ” nâng tầm cho ý chí sắt đá, nghị lực phi thường của anh thanh niên được nổi bật và neo giữ mãi trong trái tim người đọc.

b.Thái độ, tình cảm đối với công việc :

-am hiểu, thành thạo công việc

Anh hạ giọng, nửa tâm sự, nửa đọc lại một điều rõ ràng đã ngẫm nghĩ nhiều:

-   Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm

nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa Vả, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn người thì ai mà chả

“thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy Bác lái xe đi, về Lai Châu cứ đến đây

dừng lại một lát Không vào “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu

là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?”.

-suy nghĩ :

+khi ta làm việc….sao gọi là một mình được

+công việc cháu gian khổ…buồn đến chết mất

BÌNH CHI TIẾT 2 :

Anh ý thức sâu sắc về ý nghĩa công việc thầm lặng mà mình đang làm là có ích với mọi người, gắn liền với cuộc sống chung của đất nước Tinh thần trách nhiệm đã trở thành động lực, đốt lên trong anh ngọn lửa đam mê công việc và nhiệt huyết tuổi trẻ Công việc với anh là lẽ sống, là đam mê, là hạnh phúc, bởi vì

anh hiểu “ Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình” Vì vậy, anh sống và làm việc có trách nhiệm và mục

đích, lý tưởng.Chan chứa trong những câu nói ấy là biết bao tình yêu, bao nỗi niềm say mê của người thanh niên trẻ Thật đáng trân trọng biết bao !

BÌNH CHI TIẾT 2 :

Anh ý thức sâu sắc về ý nghĩa công việc thầm lặng mà mình đang làm là có ích với mọi người, gắn liền với cuộc sống chung của đất nước Tinh thần trách nhiệm đã trở thành động lực, đốt lên trong anh ngọn lửa đam mê công việc và nhiệt huyết tuổi trẻ Công việc với anh là lẽ sống, là đam mê, là hạnh phúc, bởi vì

anh hiểu “ Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình” Vì vậy, anh sống và làm việc có trách nhiệm và mục

đích, lý tưởng.Chan chứa trong những câu nói ấy là biết bao tình yêu, bao nỗi niềm say mê của người thanh niên trẻ Thật đáng trân trọng biết bao !

công việc là nguồn vui, là lẽ sống, là hạnh phúc + ý thức được trách nhiệm của bản thân

-nhờ phát hiện đám mây khô - hạ được phản lực của Mỹ trên cầu Hàm Rồng

hạnh phúc lớn góp phần vào thắng lợi của dân tộc

yêu nghề

c Thái độ, tình cảm đối với cuộc sống và mọi người :

-đối với cuộc sống :

+thích đọc sách

Anh thanh niên còn tìm đến sách như một người bạn tâm giao cùng anh chuyện

trò, cùng nương tựa vào nhau để vượt qua sự vắng lặng kéo dài từ ngày này qua

tháng nọ Nhờ có sách, anh có thể tự trau dồi thêm tri thức cho bản thân và làm

giàu thế giới quan của mình và thanh lọc tâm hồn cho bản thân.

lạc quan, yêu đời và sống giản dị

-đối với mọi người :

+lấy cây chắn ngang đường

+hào hứng đón khách lên thăm nhà, trò chuyện nhiệt tình



+tặng củ tam thất, bó hoa, làn trứng

quan tâm, chân thành, hiếu khách

Chính tình yêu tha thiết dành cho cuộc đời đã trở thành điểm tựa vững bền giúp anh chủ động bước tiếp về phía trước, vượt qua hết thảy những gian truân, vất vả của hoàn cảnh sống đặc biệt Từ ấy, anh tìm được niềm vui, hạnh phúc và ý nghĩa trong những điều nhỏ nhặt.

(…)Nhân dịp Tết, một đoàn các chú lái máy bay lên thăm cơ quan cháu ở Sa Pa Không có cháu ở đấy Các chú lại cử một chú lên tận đây Chú ấy nói : nhờ cháu

có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực của Mĩ trên cầu Hàm Rồng Đối với cháu thật là đột ngột, không ngờ lại như thế (…) Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật là hạnh phúc Ơ bác vẽ cháu đấy ư ? Không, không đừng vẽ cháu ! Để cháu giới thiệu với bác những người khác xứng đáng cho bác vẽ hơn

(…)Nhân dịp Tết, một đoàn các chú lái máy bay lên thăm cơ quan cháu ở Sa Pa Không có cháu ở đấy Các chú lại cử một chú lên tận đây Chú ấy nói : nhờ cháu

có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực của Mĩ trên cầu Hàm Rồng Đối với cháu thật là đột ngột, không ngờ lại như thế (…) Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật là hạnh phúc Ơ bác vẽ cháu đấy ư ? Không, không đừng vẽ cháu ! Để cháu giới thiệu với bác những người khác xứng đáng cho bác vẽ hơn

-ông họa sĩ có ý định phác họa bức chân dung :

Họa sĩ :

-tìm, khám phá cái đẹp - cả hành trình dài

-khắc họa được tinh thần của tác phẩm

-mục đích : nghệ thuật vị nhân sinh

-liên hệ : cụ Bơ - men

Họa sĩ :

-tìm, khám phá cái đẹp - cả hành trình dài

-khắc họa được tinh thần của tác phẩm

-mục đích : nghệ thuật vị nhân sinh

-liên hệ : cụ Bơ - men

+anh từ chối

+giới thiệu người đáng vẽ hơn

ông kĩ sư vườn rau

đồng chí nghiên cứu khoa học

anh bạn trạm đỉnh Phan-xi-păng 3142m

tính khiêm tốn

anh thanh niên là đại diện tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong thời kì chống Mĩ cứu nước với sự hi sinh, cống hiến âm thầm, lặng lẽ cho đất nước

anh thanh niên là đại diện tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong thời kì chống Mĩ cứu nước với sự hi sinh, cống hiến âm thầm, lặng lẽ cho đất nước

BÌNH, CHỐT , MỞ RỘNG :

Trái tim của anh luôn rạo rực một ngọn lửa khát vọng, khát vọng được sống đẹp, sống có ý nghĩa, sống có ích

cho đất nước, cho mọi người Đất nước có chiến tranh, anh xin ra trận Không được ra trận, anh vẫn tận tụy làm

thật tốt công việc Hạnh phúc của người con trai ấy chẳng phải là ái tình tuổi trẻ, được giàu sang hay quyền lực

Hạnh phúc với anh là được làm việc, được cống hiến cho đất nước Hạnh phúc khi ấy đã vượt ra ngoài biên giới

của nó, không chỉ bó hẹp trong từng cá nhân mà lan tỏa đến những người khác, có ý nghĩa với nhiều người Phải

chăng một trong số những ẩn ý của tác giả qua việc không đặt tên riêng cho nhân vật chính mà lại gọi anh

là “anh thanh niên” bởi anh đại diện cho tầng lớp các bạn trẻ đang ngân vang giai điệu bất diệt của lí

tưởng sống cao cả, lao động quên mình vì Tổ quốc

BÌNH, CHỐT , MỞ RỘNG :

Trái tim của anh luôn rạo rực một ngọn lửa khát vọng, khát vọng được sống đẹp, sống có ý nghĩa, sống có ích

cho đất nước, cho mọi người Đất nước có chiến tranh, anh xin ra trận Không được ra trận, anh vẫn tận tụy làm

thật tốt công việc Hạnh phúc của người con trai ấy chẳng phải là ái tình tuổi trẻ, được giàu sang hay quyền lực

Hạnh phúc với anh là được làm việc, được cống hiến cho đất nước Hạnh phúc khi ấy đã vượt ra ngoài biên giới

của nó, không chỉ bó hẹp trong từng cá nhân mà lan tỏa đến những người khác, có ý nghĩa với nhiều người Phải

chăng một trong số những ẩn ý của tác giả qua việc không đặt tên riêng cho nhân vật chính mà lại gọi anh

là “anh thanh niên” bởi anh đại diện cho tầng lớp các bạn trẻ đang ngân vang giai điệu bất diệt của lí

tưởng sống cao cả, lao động quên mình vì Tổ quốc

Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm:

“Có biết bao người con gái, con trai Trong bốn ngàn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm:

“Có biết bao người con gái, con trai Trong bốn ngàn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

3.Các nhân vật khác :

-ông họa sĩ : là biểu tượng cho những con người từng trải, giàu kinh nghiệm sống và am tường nghệ thuật

-bác lái xe : nhiệt tình, nhiều năm kinh nghiệm

-cô kĩ sư hiện lên là một người trẻ trung, kín đáo, giàu khao khát, lí tưởng

Qua cảm xúc,suy nghĩ và thái độ cảm mến của bác lái xe, cô kĩ sư, ông họa

sĩ, hình ảnh anh thanhniên được hiện ra càng rõ nét và đẹp hơn Chủ đề của tác phẩm mở rộng thêm vàgợi ra nhiều ý nghĩa Bức chân dung nhân vật chính như được soi rọi nhiều luồngánh sáng khiến nó thêm rạng rỡ và ánh lên nhiều màu sắc.

4.Chất trữ tình toát lên từ khung cảnh thiên nhiên – Sa Pa:

-có những rặng đào, đồng cỏ hai bên đường

-nắng đốt cả rừng cây

-cây thông rung tít trong nắng

-nắng mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn…

thiên nhiên lặng lẽ, yên tĩnh, trữ tình

CHỐT : Vài nét chấm phá điểm xuyết, nghệ thuật nhân hóa, so sánh Tác giả đã khắc họa bức tranh thiên nhiên Sa Pa với vẻ đẹp trong trẻo, thơ mộng, hữu tình Miêu tả bức tranh thiên nhiên bằng ngôn ngữ trong sáng, mỗi chữ, mỗi câu như có đường nét,hình khối, sắc màu Văn xuôi truyện ngắn mà giàu nhịp điệu mang

âm hưởng một bài thơ về thiên nhiên đất nước

CHỐT : Vài nét chấm phá điểm xuyết, nghệ thuật nhân hóa, so sánh Tác giả đã khắc họa bức tranh thiên nhiên Sa Pa với vẻ đẹp trong trẻo, thơ mộng, hữu tình Miêu tả bức tranh thiên nhiên bằng ngôn ngữ trong sáng, mỗi chữ, mỗi câu như có đường nét,hình khối, sắc màu Văn xuôi truyện ngắn mà giàu nhịp điệu mang

âm hưởng một bài thơ về thiên nhiên đất nước

5.Nét nghệ thuật đặc sắc :

Xây dựng

tình huống truyện : nhẹ nhàng, tự nhiên với cuộc gặp gỡ bất ngờ

nhân vật : gần gũi với cuộc sống đời thường lao động

ngôn ngữ : tự nhiên, sử dụng hình thức ngôn ngữ đối thoại, dễ hiểu

*truyện bàng bạc chất thơ ( toát lên từ thiên nhiên )

Em có nhận xét như thế nào về những công việc của các tình nguyện viên ( y bác sĩ, bộ đội, dân quân…) trong tình hình dịch covid-19 đang diễn ra phức tạp ở nước ta hiện nay ? Với những việc làm đó đã tác động

gì đến suy nghĩ, hành động của em trong cuộc sống ?

Em có nhận xét như thế nào về những công việc của các tình nguyện viên ( y bác sĩ, bộ đội, dân quân…) trong tình hình dịch covid-19 đang diễn ra phức tạp ở nước ta hiện nay ? Với những việc làm đó đã tác động

gì đến suy nghĩ, hành động của em trong cuộc sống ?

LIÊN HỆ THỰC TIỄN