Bai 13 lang dạy

Hữu Thỉnh đã nhận xét về Kim Lân: "Văn Kim Lân luôn mang đậm hồn quê, sự kế tục ngôn ngữ, phong tục của người Việt…’’ Nhân vật trong sáng tác của Kim Lân đa phần là người nghèo khổ, lam

Văn bản:

_Kim Lân_

I TÌM HIỂU CHUNG:

Tác giả, tp:

a/ Tác giả

1

Dựa vào chú thích sgk, em hãy nêu vài nét về tác giả?

- Kim Lân sinh năm 1920-2007, tên thật là Nguyễn Văn Tài, quê ở Băc Ninh.

- Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và có sáng tác từ trước Cách mạng tháng Tám năm

1945 Những cảnh ngộ của người nông dân và sinh hoạt làng quê là đề tài sáng tác chủ yếu

của ông.

Kim Lân là nhà văn đã thành danh từ trước CM tháng Tám 1945 với những truyện ngắn viết về vẻ đẹp văn hóa xứ Kinh Bắc Xuất thân là một anh nông dân, nên Kim Lân đã viết về cuộc sống, con người ở nông thôn bằng cả tâm hồn, bằng cả tấm lòng của một người con đẻ của ruộng đồng.

Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn Nhân vật của ông là những người nông dân chất phác, hiền hậu và khao khát cuộc sống bình yên Không chỉ là nhà văn nổi tiếng, Kim Lân còn được đón nhận với những vai diễn để đời Ấn tượng nhất là vai diễn Lão Hạc trong bộ phim “Làng Vũ Đại ngày ấy”, phim được chuyển thể từ những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nam Cao

Là tác giả tiêu biểu của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại Là cây bút chuyên viết truyện ngắn.

Hữu Thỉnh đã nhận xét về Kim Lân: "Văn Kim Lân luôn mang đậm hồn quê, sự kế tục ngôn ngữ, phong tục của người Việt…’’

Nhân vật trong sáng tác của Kim Lân đa phần là người nghèo khổ, lam lũ, vất vả, nhưng vẫn sáng lên những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam: luôn yêu đời, chất phác, lạc quan, hóm hỉnh và tài hoa.

Kim Lân trong phim

“Con Vá”

Kim Lân trong phim

“Làng Vũ Đại ngày ấy”

“Làng” sáng tác năm 1948, là tác phẩm thành công của

VHVN thời kì đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

xâm lược.

Tác phẩm cùng thời: Vợ nhặt

Kim Lân kể lại: “Hồi ấy gia đình tôi cũng đi sơ tán Trên khu ở mới, có tin đồn làng tôi là làng Việt gian Mọi

người đều nhìn những người dân làng với con mắt chế giễu, khinh thường Tôi yêu ngôi làng của tôi và không

tin làng tôi lại có thể đi theo giặc Pháp Tôi viết truyện ngắn “Làng” như thể để khẳng định niềm tin của mình

và minh oan cho làng tôi”

2/ Đọc- hiểu chú thích:

* Kể tóm tắt:

Tóm tắt TP

Truyện kể về nhân vật ông Hai - một người nông dân yêu tha thiết làng Chợ Dầu của mình Trong kháng chiến chống Pháp, ông Hai buộc phải rời làng cùng gia đình đi tản cư Ở nơi đó ông Hai luôn khen làng mình với hàng xóm nơi tản cư Vui sướng chưa được bao lâu thì ông nghe tin làng mình theo giặc, ông vô cùng đau khổ, tủi nhục, căm uất, chỉ biết tâm sự với đứa con út Đến khi tin này được cải chính, ông mới vui vẻ, phấn chấn trở lại Ông đi khoe với mọi người rằng Tây đốt nhà mình cháy nhẵn.

* Ngôi kể

T ruyện được kể theo ngôi thứ ba.

 Tác dụng: làm cho câu chuyện trở nên khách quan và tạo cảm giác chân thực cho người đọc

Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng?

Văn bản chia làm mấy phần? Nêu nội dung ý chính mỗi phần

- Phần 1: Từ đầu … “vui quá”

 Trước khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc (Nỗi nhớ làng của nhân vật ông Hai).

- Phần 2: Tiếp theo “được đôi phần”

 Tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng theo giặc.

- Phần 3: Còn lại

 Niềm hạnh phúc khi nhận được tin cải chính.

T ác giả đã sử dụng một danh từ chung là “Làng” mang ý nghĩa

khái quát để đặt tên cho tác phẩm Đó sẽ là câu chuyện về những

làng quê nước ta trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp;

ông Hai sẽ trở thành nhân vật biểu tượng cho người nông dân Việt

Nam yêu làng, yêu nước Như vậy, chủ đề tư tưởng, ý nghĩa của

truyện được mở rộng.

Nêu ý nghĩa nhan đề của truyện?

* Ý nghĩa nhan đề:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

1 Tình huống truyện:

Khái niệm tình huống truyện

Tình huống truyện là một hoàn cảnh có vấn đề xuất hiện trong tác phẩm Trong hoàn cảnh đó, nhân vật sẽ có hành động bộc lộ rõ nhất, điển hình nhất bản tính của mình Tính cách nhân vật sẽ rõ, chủ đề tác phẩm sẽ bộc lộ trọn vẹn.

Tác giả đã đặt nhân vật ông Hai vào một tình huống gay cấn để làm bộc lộ sâu sắc

tính cách gì của nhân vật? Nêu ý nghĩa tình huống?

Thảo luận

1 Tình huống truyện:

Đó là khi ông Hai tình cờ nghe được tin làng Chợ Dầu theo giặc.

- Bộc lộ tính cách nhân vật: tình cảm yêu làng, yêu nước của ông Hai

- Ý nghĩa của tình huống truyện:

Tạo nên nút thắt của câu chuyện, tạo tâm lí diến biến gay gắt trong nhân vật.

2 Diễn biến tâm trạng của ông Hai nơi tản cư.

a Cuộc sống nơi tản cư

Cuộc sống của gia đình ông Hai ở nơi

sơ tán được giới thiệu ntn?

- Xa quê, ở nhờ nhà nhà người khác

- Vợ và con gái chạy chợ

- Ông và hai đứa nhỏ: vỡ đất, trồng trọt để tạo ra cái ăn

Em có nhận xét gì về cuộc sống gia đình ông Hai lúc

này?

-> Miêu tả thực: Cuộc sống tạm bợ, khó khan nhưng nề nếp

b Tâm trạng ông Hai trước khi nghe tin xấu về làng:

? Hai có đặc điểm nổi bật nào mỗi lần nói về làng của

mình?

- Khoe về làng và rất tự hào về làng của mình.

? Ngoài thời gian lao động, ông Hai còn có mối

quan tâm nào?

- Ông quan tâm về làng quê của ông và cuộc kháng chiến của đất nước.

Mối quan tâm của ông Hai về làng được thể hiện rõ

nhất trong đoạn văn nào?

+ “Ông lại nghĩ về cái làng của ông (…) Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá”

Ông Hai đã nhớ những gì ở làng quê? Qua đó em thấy tình cảm

của ông Hai đối với làng quê ntn?

+ “ Cùng anh em đào đường, đắp ụ, xẻ hào, khôn đá; cái chòi gác ở đầu làng; những đường hầm bí mật”

 Gắn bó, tự hào về làng quê của mình.

?Trong cách quan tâm đến cuộc kháng chiến của ông Hai có những

biểu hiện đặc biệt nào ( tìm chi tiết)?

+ “ Nắng thế này thì bỏ mẹ chúng nó”.- Mong cho thằng Tây chết mệt

+ “ Nghe lỏm” đọc báo thường xuyên ở phòng thông tin để biết tin tức kháng chiến.

? Sự quan tâm đó thể hiện lên điều gì trong con người

ông Hai?

 Quan tâm tha thiết, nồng nhiệt tới cuộc kháng chiến

? Em có nhận xét gì về nhân vật ông Hai qua các chi tiết,

sự việc trên?

=> Niềm vui, niềm tự hào của ông Hai, một người nông dân, có tính tình vui vẻ, chất phác, có tấm lòng gắn bó với làng quê và cuộc k/c

c Ông Hai khi nghe tin làng theo giặc:

? Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng

mình theo giặc?

* Lúc mới nghe tin:

- “Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân, lặng đi tưởng như không thở được”.

- “Cúi gằm mặt xuống mà đi”

- Về nhà, “ông nằm vật ra giường, nước mắt trào ra”

? Nhận xét tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng theo giặc

 Sững sờ, tủi thân, xấu hổ, nhục nhã không tin đó là sự thật.

? Đoạn văn trên nói về việc gì? Sử dụng ngôn ngữ gì? Tác dụng?

=> Sự đấu tranh tư tưởng của ông Hai – ngôn ngữ độc thoại Bộc lộ nội tâm nhân vật

?Em có nhận xét gì về các chi tiết trên? Qua đó em hãy nhận xét về ông Hai được bộ

lộ?

=> Chi tiết cụ thể, chân thực bộc lộ sâu sắc tâm lí nhân vật – tình yêu làng nồng nàn của ông Hai

* Cuộc xung đột nội tâm

? Khi bị mụ chủ đuổi, ông có những suy nghĩ gì?

- Khi bị mụ chủ nhà đuổi, ông suy nghĩ:

+ Đi đâu bây giờ, ở đâu người ta cũng đuổi

+ Không thể quay về làng

? Nhận xét gì về những suy nghĩ của ông Hai? Thể hiện tâm

trạng gì?

- Mâu thuẫn nội tâm  Bị đẩy vào tình thế bế tắc, tuyệt vọng, lo sợ tuyệt đường sinh sống

? T/g sử dụng những yếu tố ngôn ngữ nào? tác dụng?

-> N/ ngữ độc thoại nội tâm  Thể hiện tâm hồn, tình cảm nhân vật

? Cảm nghĩ “ cực nhục” của ông Hai được thể hiện trong đoạn văn

nào?

+ “ Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước

? Vì sao ông Hai thấy «cực nhục»?

-> Vì nếu làng ông theo Tây thật, ông sẻ là kẻ lạc loài với bàn dân thiên hạ, với giống nòi, với dân tộc

+ “Làng thì yêu thật …….phải thù”

? Em hiểu gì câu nói của ông Hai "làng thì yêu thật nhưng làng theo tây thì phải

thù”?

 Sự lựa chọn dứt khoát, đặt tình yêu nước lên trên tình yêu làng quê

? Ông Hai đã nói gì với thằng út? ? Vì sao ông lại trò chuyện với thằng con út? Qua đó ta

hiểu thêm t/c gì của ông Hai?

- Ông trò chuyện với con: “Nhà ta ở làng chợ Dầu và ủng hộ cụ HCM muôn năm”

- Vì lúc này ông không biết giãi bày tâm sự cùng ai, Ông mượn con để bày tỏ tấm lòng của mình với làng quê, với đất nước  Khẳng định tình yêu sâu nặng với làng chợ Dầu.

? Cuộc trò chuyện này được kể bằng kiểu ngôn ngữ nào?

- Ngôn ngữ đối thoại của nhân vật

?Cảm xúc của ông khi trò chuyện với con ntn?

+ Cảm xúc khi trò chuyện với con “ Nước mắt ông lão giàn ra, chảy ròng ròng hai bên má”

?Những dằn vặt, khổ tâm của ông Hai cho ta thấy ông là một người ntn?

- Son sắt, thủy chung với làng quê, với đất nước, với kháng chiến

?Từ đó, em có cảm nhận điều gì trong tấm lòng của ông với làng quê, với đất nước?

=> Một con người yêu làng quê, yêu nước đằm thắm chân thành Một con người ngay thẳng, trọng danh dự, yêu ghét rạch ròi

d Khi nghe tin làng theo giặc được cải chính.

? Tìm những chi tiết miêu tả thái độ, việc làm của ông khi biết tin làng mình không theo giặc ?

- Hồ hởi vui vẻ, nét mặt rạng rỡ

- Chia quà cho con

- Khoe làng, nhà ông bị tây đốt

- Múa tay lên mà khoe

? Những chi tiết trên thể hiện tâm trạng gì?

->Nhẹ nhõm, vui sướng, hả hê cực điểm Diễn tả sự xúc động, niềm vui sướng hạnh phúc, t/yêu làng mãnh liệt ở nhân vật ông Hai

?Tại sao ông Hai khoe vs mọi người Tây nó đốt làng, đốt nhà tôi

rồi?

- “Tây nó đốt làng, đốt nhà tôi rồi” –> Vì đó là bằng chứng việc gia đình ông không những không theo giặc mà còn là gia đình kháng chiến

? Cảm nhận được gì về tình cảmcủa ông Hai về làng

quê, quê hương?

=> Tình yêu làng, yêu quê hương đã hoà quyện với tình yêu CM, yêu cụ Hồ, yêu kháng chiến, yêu tổ quốc

III TỔNG KẾT

1 Nghệ thuật

? Nêu đặc sắc nghệ thuật văn bản?

+ Tình huống truyện gay cấn.

+ Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực và sinh động qua suy nghĩ, hành động, lời nói (đối thoại và độc thoại).

?Nêu ý nghĩa văn bản?

2 Ý NGHĨA.

Đoạn trích thể hiện tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.

2 NGHỆ THUẬT.

- Cốt truyện tâm lí, tình huống truyện gây cấn

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí đặc sắc, tinh tế, cụ thể

- Ngôn ngữ nhân vật sinh động giàu tính khẩu ngữ, thể hiện cá tính nhân vật

- Cách trần thuật linh hoạt tự nhiên

LÀNG ( Kim Lân )

TÁC GIẢ

Kim Lân (1920- 2007), tên thật là Nguyễn Văn Tài, quê ở Bắc Ninh, là nhà văn có sở

trường về truyện ngắn, am hiểu về người nông dân và nông thôn.

Diễn biến tâm lý nhân vật ông Hai

Trước khi nghe tin xấu về làng:

Nhớ làng da diết, thường nghe ngóng tin tức và vui với những tin chiến thắng Tính tình chất phác, vui vẻ Tấm lòng gắn bó với làng quê kháng chiến, yêu làng, yêu cách mạng.

Khi nghe tin làng theo Tây:

Tin đột ngột, bất ngờ làm ông sững sờ, bàng hoàng Cảm thấy xấu hổ, uất ức, cảm

xúc bị xúc phạm, đau đớn, tê tái.

Trong lòng luôn biểu hiện tư tưởng nhục nhã, ngờ vực, bế tắc vào cuộc sống phía trước Nỗi ám ảnh biến thành sợ hãi thường xuyên cùng với nỗi đau xót, tủi hổ

Khi tin xấu được cải chính:

Vui sướng hả hê đến cực điểm Để minh chứng cho tấm lòng trong sạch ông Hai khoe cả cái nhf ông bị đốt.

Ông coi trọng danh dự, yêu làng yêu nước hơn tất cả.

NGHỆ THUẬT

Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật: đặt nhân vật trong tình huống thử thách tâm lý để bộc

lộ xung đột nội tâm, diễn biến tâm trạng miêu tả qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân

vật rất thật, rất tự nhiên.

+ Tình huống truyện gay cấn.

+ Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực và sinh động qua suy nghĩ, hành

động, lời nói (đối thoại và độc thoại).

Ý NGHĨA VĂN BẢN

Đoạn trích thể hiện tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì

kháng chiến chống thực dân Pháp

BÀI THƠ

VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH -Phạm Tiến Duật-

Tiết 46 Văn bản:

BÀI THƠ

VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH -Phạm Tiến Duật-

Hiện thực khốc liệt thời chiến tranh: bom đạn kẻ

thù, những con đường ra trận để lại dấu tích trên

những chiếc xe không kính

4/ Tác phẩm “Làng” được viết trong hoàn cảnh nào?

A/ Trong kháng chiến chống Mĩ.

B/ Trong thời kì đầu của kháng chiến chống Pháp.

C/ Khi miền Bắc đang xây dựng xã hội chủ nghĩa.

D/ Khi đất nước được giải phóng.

5/ Nhân vật chính trong truyện ngắn “Làng” là ai?

BÀI THƠ

VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH -Phạm Tiến Duật-

Tiết 46 Văn bản:

Hiện thực khốc liệt thời chiến tranh: bom đạn kẻ thù, những con đường ra trận để lại dấu tích trên những chiếc xe không kính

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1- Bài vừa học:

- Đọc – Tóm tắt vb

- Nắm được tình huống truyện

- Diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai

- Vận dụng viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật ông Hai.