5 6 - Mỗi quốc gia, tuỳ theo vùng khí hậu địa lý, cây dừa đã tự thích nghi và tồn 7 tại lưu niên nên có những giống dừa rất đặc trưng nơi đó mà đem đến nơi 8 khác để trồng và sinh tr
Trang 12
3
Kỹ thuật chọn Dừa giống
4
5
Trang 2I Tổng quan
1
- Dừa thuộc lớp đơn tử diệp, họ Arecaceae (Palmae), chi Cocos, loài Cocos
2
nucifera Hiện nay, trên thế giới diện tích dừa có gần 12,5 triệu ha, có mặt tại
3
93 quốc gia, tập trung nhiều ở các nước cận đường xích đạo, nhất là châu Á
4
và Thái Bình Dương Việt nam có khoảng 147.000 ha dừa
5
6
- Mỗi quốc gia, tuỳ theo vùng khí hậu địa lý, cây dừa đã tự thích nghi và tồn
7
tại lưu niên nên có những giống dừa rất đặc trưng nơi đó mà đem đến nơi
8
khác để trồng và sinh trưởng có khi không được hoặc cho sản phẩm thu hoạch
9
không như mong muốn Ví dụ: như lấy một số giống dừa từ đảo Hải Nam
10
(Trung Quốc) mang về Bến Tre trồng sẽ có những kết quả không như mong
11
đợi: không trái, trái ít, trái nhỏ, cây chậm phát triển… Vì cây không thích hợp
12
khí hậu, đất đai, thời gian chiếu sáng trong ngày, trong năm, cường độ ánh
13
sáng từng mùa tại Bến Tre… nhưng có thể các giống tại Philippines,
14
Malaysia, Indonesia, Campuchia, Thái Lan thì rất gần gũi, cùng vĩ độ với Bến
15
Tre nên có thể cây dừa phát triển được tốt
16
Trang 3- Bến Tre hiện có 52.500 ha dừa, là tỉnh có quần thể giống dừa khá phong phú
1
do tập hợp các nguồn giống từ gần 200 năm qua ở trong nước và các nước
2
láng giềng nên các giống dừa tại đây được đánh giá là thích nghi, năng suất,
3
chất lượng cao Điều đó khẳng định chúng ta nên tuyển chọn các giống dừa
4
đã có tại địa phương Bến Tre để trồng là tốt nhất
5
- Dừa là loại cây lâu năm, có thể sinh trưởng tại vùng đất cát ven biển đến đất
6
phù sa nhiễm mặn nhẹ Vùng nước lợ tỉnh Bến Tre cây dừa phát triển 50 – 60
7
năm, giống dừa dâu cho thu hoạch khoảng 90 – 120 trái/năm, dừa ta thu
8
hoạch khoảng 70 – 100 trái/năm Nếu chọn giống dừa từ cây dừa mẹ không
9
tốt, ít trái, trái nhỏ, mặc dù cây dừa mẹ cho trái khá nhưng nằm trong quần thể
10
vườn dừa có nhiều cây ít trái lân cận, nó đã thụ phấn chéo, bị lai và cho trái
11
vẫn ít
12
II Chọn giống dừa
13
- Khi trồng dừa việc đầu tiên phải nghĩ đến là chọn giống, khâu quan trọng
14
nhất, vì nó quyết định cho sự thành bại khi trồng dừa trên mảnh vườn của
15
mình, gắn liền gần suốt một đời người
16
- Qua thực tế nhận thấy, nhiều nơi vùng trọng điểm trồng dừa của tỉnh (vùng
17
lợ), hàng năm bị nước mặn 4‰ xâm nhập 3 – 4 tháng nhưng nhiều giống dừa
18
phát triển rất tốt, năng suất cao, chứng tỏ các giống dừa thích hợp nhiều ở
19
vùng nước lợ Do đó, khi chọn giống chúng ta cần phân biệt có hai nhóm
20
giống dừa: dừa cao, dừa lùn
21
- Giống dừa cao gồm: dừa ta (xanh, vàng); dừa dâu (xanh, vàng); dừa bung,
22
dừa sáp
23
+ Dừa ta, dừa bung thường gốc to, đường kính gốc 0,6 – 0,7m, thân to khoảng
24
0,30m, cây cao 20 – 25m, tuổi thọ 50 – 60 năm hay hơn nữa, cho trái to hơn
25
dừa dâu, cơm dừa dày, thường 8-12trái/tháng, hàm lượng dầu từ 63 – 67%,
26
Trang 4đến khi dừa lão vẫn cho trái ổn định, gốc rễ chắc chắn, chống chịu tốt, có thể
1
chịu được gió bão Nhóm dừa này thụ phấn chéo hoàn toàn nên khi ra trái
2
cũng bị lai hoàn toàn
3
+ Dừa dâu thường gốc nhỏ, đường kính gốc 0,5 – 0,6m, thân nhỏ khoảng
4
0,25m, cây cao 10 – 15m, tuổi thọ 35 – 45năm, cho trái nhỏ hơn dừa ta, cơm
5
dừa mỏng hơn dừa ta, hàm lượng dầu ít hơn dừa ta, thường 12 – 15trái/tháng,
6
nếu ít bón phân, thiếu chăm sóc, thiếu đất bồi, dừa dâu có thể giảm năng suất,
7
tuổi cao dừa nhỏ đọt, lá ngắn, trống cổ Nhóm dừa này (trên thực tế gần như
8
nhóm trung gian giữa dừa cao và dừa lùn) vừa có thụ phấn chéo nhưng vừa có
9
tự thụ phấn, khi ra trái vẫn cho trái giống bị lai, rõ ràng khi trồng ra từ một
10
giống nhưng cho các cây trái màu xanh, màu vàng
11
- Giống dừa lùn gồm: dừa Xiêm (xanh, đỏ, lục, núm); dừa ẻo (xanh, vàng);
12
dừa Tam Quan; dừa Mã Lai, dừa dứa (loại trái nhỏ),… thường đường kính
13
gốc khoảng 0,35m, cây cao 10 – 12m, tuổi thọ 25 – 35 năm, trái nhỏ, thường
14
12 – 15trái/tháng, tính chống chịu kém, nếu ít bón phân, thiếu chăm sóc, thiếu
15
đất bồi, nhóm dừa này cũng cho trái nhỏ, tuổi cao dừa nhỏ đọt, lá ngắn Nhóm
16
dừa này tự thụ phấn, rất ít khi bị lai
17
- Tỉnh Bến Tre hiện có các giống dừa lai nhân tạo do Trung tâm nghiên cứu
18
dừa Đồng Gò (xã Lương Hòa – huyện Giồng Trôm) sản xuất như:
19
+ PB 121: dừa lùn vàng Mã Lai x cao Tây Phi
20
+ PB 141: dừa lùn xanh Ghiné Xích đạo x cao Tây Phi
21
+ JVA 1: dừa lùn vàng Mã Lai x cao Hijo
22
+ JVA 2: dừa lùn đỏ Mã Lai x cao Hijo
23
Trang 5+ Các giống này sau khi trồng 3 năm cho trái, năng suất 100 –
1
150trái/cây/năm, cây thấp dễ thu hoạch, chịu hạn tốt, có khả năng kháng sâu
2
bệnh Không nên để giống đời F2 vì sự phân ly (bị lai) rất nhiều
3
+ Giống dừa sọc (trái dừa, bẹ dừa có sọc) uống nước ngọt, trồng nhiều tại
4
Trung tâm nghiên cứu dừa Đồng Gò Dừa sọc dễ bị lai, sau khi trồng cho trái
5
giống rất ít cây còn giống như dừa mẹ; dừa bông còn gọi dừa ngọt, vỏ trái khi
6
khô, bóc ra xơ dừa tơi xốp như bông, dễ thấm nước, lúc non ăn cả vỏ ngọt, có
7
ở xã Phong Nẫm
8
+ Các giống dừa khi trồng tại Bến Tre khuyến cáo nên cân nhắc kỹ: dừa bung
9
trái rất to nhưng ít trái; dừa sáp tỷ lệ cây có trái sáp khoảng 50%, tỷ lệ trái sáp
10
trên quày 10 – 20%; dừa Xiêm lửa (màu đỏ hơn dừa Tam Quan, màu đẹp
11
nhưng uống nước ít ngọt); dừa bông (dừa ngọt) chuột, sóc ăn phá; dừa vua
12
cuống dài, lạc bẹ, ít ngọt
13
+ Ngoài ra, tại Trung tâm nghiên cứu dừa Đồng Gò có 4 cây dừa cấy phôi đã
14
trồng năm 1993, nay đã lớn cho ít trái Dừa cấy phôi được người ta dùng kỹ
15
thuật cao lấy từ cái mộng dừa đem vào trong một chậu chứa hỗn hợp nhân tạo
16
để trong điều kiện môi trường thích hợp, phôi phát triển ra lá, thành cây rồi
17
đưa ra trồng ngoài vườn, nghĩa là không trồng bằng trái mà trồng bằng mộng
18
dừa Sau khi trồng khoảng 7 – 8 năm cho trái, chậm hơn trồng từ trái dừa
19
Dùng phương pháp cấy phôi tạo cây dừa giống rất tốn kém, chậm cho trái,
20
hiệu quả kinh tế kém
21
III Nguyên nhân dừa lai do thụ phấn chéo tự nhiên
22
Khi mo nang trổ hoa, trong phát hoa có nhiều gié hoa, hoa đực và hoa cái nằm
23
trên cùng một gié
24
1 Đối với nhóm dừa cao
25
Trang 6Khi phát hoa trổ ra, hoa đực nở tung phấn ra trước bay đi, trong lúc hoa cái
1
chưa nở nhụy để thụ phấn, sau đó hoa cái nở nhụy lại trùng vào lúc hoa đực
2
của cây dừa khác nở tung phấn bay đến và thụ phấn Vì vậy, nhóm dừa cao có
3
khả năng bị lai chéo hoàn toàn
4
2 Đối với nhóm dừa trung (dừa dâu)
5
Khi phát hoa trổ ra, một phần hoa đực nở tung phấn cùng lúc hoa cái nở nhụy
6
để thụ phấn, một phần hoa cái nở nhụy sau thì trùng vào lúc hoa đực của cây
7
dừa khác nở tung phấn bay đến và thụ phấn Vì vậy, nhóm dừa lùn khả năng
8
bị lai chéo ít hơn nhóm dừa cao
9
3 Đối với nhóm dừa lùn (dừa uống nước)
10
Khi phát hoa trổ ra, hoa đực nở tung phấn cùng lúc hoa cái nở nhụy để thụ
11
phấn trùng thời điểm hoàn toàn Vì vậy, nhóm dừa lùn khả năng ít lai chéo
12
hơn nhóm dừa trung và dừa cao
13
14
Phát hoa dừa có hoa đực và hoa cái
15
Trang 7Hoa dừa đực chưa tung phấn
2
3
Hoa dừa cái chưa nở nhụy
4
5
Hoa dừa cái đã thụ phấn thành trái
6
Trang 8- Một số lưu ý khi chọn giống:
1
+ Chọn cây dừa sai trái
2
+ Trong quần thể vườn dừa sai trái
3
+ Không nên chọn cây dừa quá lão
4
IV Hiện nay có 3 phương pháp lai tạo giống mới
5
1 Thụ phấn nhân tạo
6
Hoa đực ở cây mẹ được loại bỏ, hoa cái bao cách ly Cây cha, hoa đực cũng
7
được bao cách ly, sau đó thụ phấn, xử lý và phun lên hoa cái của cây mẹ
8
2 Định hướng thụ phấn tự nhiên
9
Trong vườn trồng xen kẽ dừa cao và dừa lùn Tới thời điểm cho trái, người ta
10
loại hoa đực của cây dừa lùn, các hoa cái của cây mẹ sẽ được thụ bằng phấn
11
của cây dừa cao để tự nhiên
12
3 Thụ phấn có trợ lực
13
Tương tự như thụ phấn nhân tạo, người ta trồng các cây dừa lùn (làm mẹ) và
14
cây dừa cao (là cha) ở những nơi riêng biệt, được cách ly đảm bảo, sau đó loại
15
bỏ hết hoa đực ở vườn cây mẹ và thu hoạch hoa đực ở vườn cây cha để phun
16
lên hoa cái ở vườn cây mẹ
17
V Chọn cây dừa mẹ
18
- Tuổi cây mẹ: Giống dừa cao: từ 15 – 20 năm; giống dừa lùn: từ 10 – 15
19
năm
20
- Năng suất: Dừa cao từ 70 – 100 trái/cây/năm; dừa lùn từ 100 – 120
21
trái/cây/năm
22
- Thân phát triển bình thường, không dị dạng, sẹo lá khít, thân khỏe, mọc
23
thẳng
24
Trang 9VI Chọn trái giống
1
Tuổi trái: khi vỏ trái đã khô Trái giống đều đặn, không dị dạng, không bị sâu
2
bệnh Trái giống được chọn từ cây dừa mẹ được bình tuyển
3
VII Cách để giống trái dừa
4
- Vạt vỏ trên đầu trái cho dễ thấm nước
5
- Để trái nằm ngang cho nước dừa dễ tiếp xúc với mộng dừa, cung cấp dinh
6
dưỡng chp phôi Dăm dừa xuống đất, tủ mụn dừa và tưới ẩm thường xuyên
7
Khi trái lên 4 – 5 lá đem trồng ra vườn
8
9
Vạt vỏ trái khi ươm
10
11
Cây dừa giống thương phẩm
12
Trang 101