Chính vì vậyviệc tính toán và thiết kế đồ án môn học động cơ đốt trong đóng vai trò hếtsức quan trọng đối với các sinh viên chuyên ngành động cơ đốt trong.. Đồ án tính toán thiết kế đồ á
Trang 1Đồ án môn học động cơ đốt trong
Lời nói đầu
Động cơ đốt trong đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là nguồn độnglực cho các phương tiện vận tải như ô tô, máy kéo, xe máy, tàu thuỷ, máy bay
và các máy công tác như máy phát điện, bơm nước… Động cơ đốt
trong là nguồn cung cấp 80% năng lượng hiện tại của thế giới Chính vì vậyviệc tính toán và thiết kế đồ án môn học động cơ đốt trong đóng vai trò hếtsức quan trọng đối với các sinh viên chuyên ngành động cơ đốt trong
Đồ án tính toán thiết kế đồ án môn học động cơ đốt trong là đồ án đòi hỏingười thực hiện phải sử dụng tổng hợp rất nhiều kiến thức chuyên ngànhcũng như kiến thức của các môn học cơ sở Trong quá trình hoàn thành đồ ánkhông những đã giúp cho em củng cố được rất nhiều các kiến thức đã học vàcòn giúp em mở rộng và hiểu sâu hơn về các kiến thức chuyên ngành củamình cũng như các kiến thức tổng hợp khác Đồ án này cũng là một bước tậpdượt rất quan trọng cho em trước khi tiến hành làm đồ án tốt nghiệp sau này.Mặc dù đã cố gắng rất nhiều để hoàn thành đồ án này một cách tốt nhất,song do những hạn chế về kiến thức cũng như những kinh nghiệm thực tếnên trong quá trình làm không tránh được sai sót chính vì vậy em rất mongđược sự đóng góp của các thầy cô cũng như toàn thể các bạn để đồ án của emđược hoàn chỉnh hơn
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn Hoàng Đình Long cũngnhư toàn thể các thầy cô giáo trong Bộ môn Động Cơ Đốt Trong đã tạo mọiđiều kiện giúp em hoàn thành đồ án tốt đẹp
Sinh viênNông Minh Toàn
1
Trang 2Đồ án môn học động cơ đốt trong
Phần 1: Tính Nhiệt.
Số liệu ban đầu của đồ án môn học ĐCĐT ( Số
Họ và tên sinh viên:
Các số liệu của phần tính toán nhiệt
Trang 3Đồ án môn học động cơ đốt trong
ta có áp suất khí quyển bằng áp suất trước xupap nạp nên ta chọn:
2) Nhiệt độ môi trường T 0
Với động cơ không tăng áp ta có nhiệt độ môi trường bằng nhiệt độ trướcxupap nạp nên:
3) Áp suất cuối quá trình nạp p a
Diesel Với động cơ Xăng ta chọn:
Trang 4Đồ án môn học động cơ đốt trong
8) Hệ số quét buồng cháy 2 :
10) Hệ số lợi dụng nhiệt tại điểm z z :
động cơ Với các loại động cơ Xăng ta thường chọn:
z 0,85 0, 92
11) Hệ số lợi dụng nhiệt tại điểm b b :
Hệ số lợi dụng nhiệt tại điểm b b tuỳ thuộc vào loại động cơ Xăng hayDiesel Với các loại động cơ Xăng ta chọn:
b 0,85 0, 95
12) Hệ số hiệu đính đồ thị công d :
Với các động cơ Xăng ta
Trang 5Đồ án môn học động cơ đốt trong
được tính theo công thức:
5
Trang 6Đồ án môn học động cơ đốt trong
2) Nhiệt độ cuối quá trình nạp
Trang 7T k
1
Nông Minh
Trang 8� Đồ án môn học động cơ đốt trong
v
mới
7
Trang 9Nông Minh Động
Trang 10Đồ án môn học động cơ đốt trong
0 được tính
M
0
Đối với nhiên liệu của động cơ Xăng ta có:
8
Nông Minh
Trang 11C 0,855; H 0,145; O
0
6) Hệ số dư lượngĐộng
Trang 12Đồ án môn học động cơ đốt trong
Trang 13Đồ án môn học động cơ đốt trong
1
M1
nl
M0 nl
2) Tỉ nhiệt mol đẳng tích trung bình của sản phẩm cháy:
đẳng tích trung bình của không khí được xác định theo công thức:
3) Tỉ nhiệt mol đẳng tích trung bình của hỗn hợp:
Tỉ nhiệt mol đẳng tích trung bình của hỗn hợp trong quá trình
Trang 141 0, 07507Nông Minh
Trang 15Đồ án môn học động cơ đốt trong
Do ta có:
1
Trang 16Đồ án môn học động cơ đốt trong
mc' a' b v' T
v v 2
b' 0, 004314
4) Chỉ số nén đa biến trung bình
n1 :được xác định bằng cách giải phương trình:
Vậy ta có nghiệm của phương trình là:
5) áp suất cuối quá trình nén
n1 1,375
p c :
p c p a 1
Trang 171
Trang 18Đồ án môn học động cơ đốt trong
được xác định theo công thức:
p c 0, 09.6, 5 1,18(MPa)
TT n1 1
1
Trang 19Đồ án môn học động cơ đốt trong
Thay số ta được:
T369, 762.6,51,375 1 746, 04(K )
Lượng môi chất công tác của quá trình nén M
c được xác định theo công thức:
M c M1 M r M1 1 r
Thay số ta được:
M c 0, 5152 1 0, 07507 0, 5539(kmol / kg.nl)
1.2.3 Tính toán quá trình cháy:
2) Hệ số thay đổi phân tử thực tế :
0
r
1
r
Trang 201
Trang 21Đồ án môn học động cơ đốt trong
Thay số ta xác được:
1
Trang 22Đồ án môn học động cơ đốt trong
Đối với động cơ Xăng, nhiệt độ tại điểm z T z
1
Trang 23Đồ án môn học động cơ đốt trong
liệu.trong điều kiện α<1 xác định như sau:
KJ
1
Trang 24Đồ án môn học động cơ đốt trong
Ta có áp suất tại điểm z
p z p c
Trong đó λ là hệ số tăng áp :
Trang 26Đồ án môn học động cơ đốt trong
Thay số ta được:
p z 3,8386.1,18 4, 531(MPa)
1
Trang 27Đồ án môn học động cơ đốt trong
2.1.1 Tính toán quá trình giãn nở:
Trang 28Với động cơ xăng :
6,5
Với động cơ xăng :
Q*
Q
H
Nông Minh
Trang 29Đồ án môn học động cơ đốt trong
Trang 30Đồ án môn học động cơ đốt trong
�0,
Trang 31Nông Minh
Trang 33Đồ án môn học động cơ đốt trong
T rt
Vậy giá trị nhiệt độ khí thải chọn và tính toán thoả mãn yêu
2.1.2 Tính toán các thông số chu trình công tác.
Trang 34Nông Minh Động
Trang 35Đồ án môn học động cơ đốt trong
g i
1
Trang 36Đồ án môn học động cơ đốt trong
Ta có công thức xác định hiệu suất chỉ thị:
Thay số ta được:
áp suất tổn thất cơ giới được xác định theo nhiều công thức khác nhau và được biểu diễn bằng quan hệ tuyến tính với tốc độ trung bình của động cơ
Ta có tốc độ trung bình của động cơ là:
Trang 37Nông Minh Động
Trang 38Đồ án môn học động cơ đốt trong
Ta có công thức xác định hiệu suất cơ giới:
2
Trang 39Đồ án môn học động cơ đốt trong
Ta có công thức xác định suất tiêu hao nhiên liệu tính toán là:
10) Kiểm nghiệm đường kính xy lanh D theo công thức:
Ta có thể tích công tác tính toán được xác định theo công thức:
Ta có công thức kiểm nghiệm đường kính xy
D kn :
Động
Trang 40Đồ án môn học động cơ đốt trong
Thay số vào ta được:
2
Trang 42Đồ án môn học động cơ đốt
biểu diễn
Giá trị biểu diễn px=pz/(i^n2)
Giá trị biểu diễn
2
Trang 43Đồ án môn học động cơ đốt
1,00 2,00 3,00 4,00 5,00 6,00 6,50
i.Vc Giá trị biểu diễn(mm)
Trang 44Nông Minh
Trang 45Đồ án môn học động cơ đốt
12,84(mm)
2
Trang 46Từ các giá trị biểu diễn trên ta vẽ được đồ thị Brick đặt phía trên đồ thị công.
Sau đó tiến hành lần lượt hiệu đính các điểm trên đồ thị
1.3.1 Hiệu đính điểm bắt đầu quá trình nạp: (điểm
Từ điểm
thải
bán kính này cắt vòng tròn Brick tại điểm
với trục tung cắt đường
sang quá trình nạp
áp suất cuối quá trình nén do có hiện tượng phun sớm nên thường lớn hơn
Trang 48Đồ án môn học động cơ đốt
Áp suất pz max thực tế trong quá trình cháy giãn nở không đạt số lý trị
thuyết do đó ta có cách hiệu đính điểm z của động cơ xăng như sau :
Giá trị biểu
diễn:
để xác định điểm z
4) Hiệu đính điểm bắt đầu thải thực tế :
Brick tại một điểm, từ điểm đó gióng đường song song với trục tung cắt
quá trình giãn nở lý thuyết do xupáp xả mở sớm
Trang 51Đồ án môn học động cơ đốt
p
c''a
a
v=f(a)
Nông Minh
Trang 52Đồ án môn học động cơ đốt
Phần 2: Tính toán động học, động lực học.
2.1 Vẽ các đường biểu diễn các quy luật động học:
Ta tiến hành vẽ đường biểu diễn hành trình của piston theo trình tựsau:
20 0 180 0
tương ứng trên trục tung của
đồ
5) Nối các điểm xác định chuyển vị
Từ các điểm chia trên nửa vòng tròn tâm
Nông Minh
Trang 53Đồ án môn học động cơ đốt
song với tung độ, các đường này sẽ cắt các đường song song với hoành độ
Trang 54Đồ án môn học động cơ đốt
Ta tiến hành vẽ đường biểu diễn gia tốc của piston theo phương pháp
Tôlê Ta vẽ theo các bước sau:
Trang 56Nông Minh Động
Trang 57cong biểu diễn quan hệ
2.2 Tính toán động lực học:
2.2.1 Các khối lượng chuyển động tịnh tiến:
Khối lượ
m pt 1,187(kg )
Khối lượng của thanh truyền phân bố
công thức kinh nghiệm với thanh truyền của động cơ ô tô:
Trang 58Động
Trang 59Đồ án môn học động cơ đốt
0010
20030
40050
60070
80090
Trang 60Ta tiến hành vẽ đường biểu diễn lực quán tính theo phương pháp Tôlê đượctiến hành theo các bước sau:
Trang 61Đồ án môn học động cơ đốt
x s 0, 487
Trang 632
Trang 652.2.4 Đường biểu diễn
đồ thị
x f và đồ thị v f Ta tiến hành theo trình tự sau:
2) Ta lấy giá trị của vận tốc
v từ đồ thị v f tương ứng với các điểm
trên vòng tròn bán kính R và đặt lên trên các đường song song trục tung tương ứng ta sẽ được các điểm nằm trên đồ thị.
2.2.5 Khai triển đồ thị
công
thuận tiện cho việc tính toán sau này Ta tiến hành khai triển đồ thị công theotrình tự sau:
2
1, 2, 3 18
Trang 66Nông Minh Động
Trang 674) Nối các điểm xác định được theo một đường cong trơn ta thu được đồ thịbiểu diễn quan
hệ
3
tương ứng với
Trang 69Trong đó góc lắc của thanh truyền
theo biểu thức sau:
Trang 70Đồ án môn học động cơ đốt
Dựa vào các công thức trên và dựa vào đồ thị
α (độ)
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140 150 160 170 180 190 200 210 220 230 240 250 260 270 280
Nông Minh
Trang 71Đồ án môn học động cơ đốt
3
Trang 72Đồ án môn học động cơ đốt
300 310 320 330 340 350 360 370 380 390 400 410 420 430 440 450 460 470 480 490 500 510 520 530 540 550 560 570 580 590 600 610 620 630 640 650 660 670 680 690 700 710
Nông Minh
Trang 73Ta có chu kỳ của momen tổng phụ thuộc vào số xylanh và số kỳ, chu kỳ nàybằng đúng góc công tác của các khuỷu:
180
Ta tiến hành vẽ đường biểu diễn
Trang 74Nông Minh Động
Trang 77Đồ án môn học động cơ đốt
34
Trang 78Đồ án môn học động cơ đốt
13.70
24.21
31.21
Trang 79Đồ án môn học động cơ đốt
36
Trang 80Đồ án môn học động cơ đốt
2.2.10 Đồ thị phụ tải tác dụng trên chốt khuỷu:
từ gốc toạ độ tại bất kỳ điểm nào ta đều có:
Nông Minh
Trang 81Đồ án môn học động cơ đốt
2) Tìm gốc toạ độ của phụ tải tác dụng trên chốt khuỷu bằng cách đặt vecto
Trang 82Q p k p tt
Ta tiến hành vẽ đường biểu diễn
theo góc quay của trục khuỷu như sau:
Trang 8360 0
70 0
Nông Minh
Trang 86tb 2, 25
2.2.13 Đồ thị mài mòn chốt khuỷu
Đồ thị mài mòn chốt khuỷu biểu diễn trạng thái mài mòn lý thuyết của chốtkhuỷu từ đó có thể xác định miền phụ tải bé nhất để khoan lỗ dầu bôi trơnchốt khuỷu
Sở dĩ ta gọi là đồ thị mài mòn lý thuyết vì khi vẽ ta đã dùng các giả thiết sau:
- Phụ tải tác dụng lên chốt khuỷu là phụ tải ổn định ứng với công
xét đến vật liệu, độ cứng bề mặt, độ bóng, độ chặt lỏng, dầu mỡ bôi trơn….Trên cơ sở đó ta tiến hành vẽ đồ thị mài mòn lý thuyết theo các bước sau:
1) Chia vòng tròn tượng trưng mặt chốt khuỷu thành 24 phần, đánh số thứtự
từ 0,1, 2, , 23
2) Từ các điểm chia 0,1, 2, , 23 trên vòng tròn tâm O , gạch các cát tuyến
cắt đồ thị phụ tải tác dụng trên chốt khuỷu ở các điểm
Trang 874
Trang 89Q7 Q8 Q9
Q10 Q11 Q12
Q13 Q14 Q15
Q16
Q17 Q18ng
Trang 90Đồ án môn học động cơ đốt
Phần 3: Tính nghiệm bền các chi tiết chính
3.1 Kiểm nghiệm bền trục khuỷu
Tính sức bền trục khuỷu bao gồm tính sức bền tĩnh và tính sức bềnđộng
Do trục khuỷu là dầm siêu tĩnh nên khi tính toán gần đúng, người ta phân trục khuỷu ra làm nhiều đoạn, mỗi đoạn là một dầm tĩnh định nằm giữa hai gối tựa là hai ổ trục Thông thường, mỗi đoạn đó là một khuỷu Khi tính toán
ta sẽ phải xét khuỷu nào chịu lực lớn nhất để tính cho khuỷu đó
T'
p r1
T
Z
T' Z'
p r2
p r1
b
T''Z''
A
p r2
p r1
T'' Z''
p r2
A A
A
Trang 91Nông Minh Động
Trang 92Đồ án môn học động cơ đốt
h
Ký hiệu các lực trên sơ đồ như sau :
T, Z: Lực tiếp tuyến và lực pháp tuyến tác dụng trên chốt khuỷu (MN)
43
Trang 93Đồ án môn học động cơ đốt
quy dẫn về đầu to (MN)
hiểm có thể xảy ra trong các trường hợp sau:
Trong thực tế vận hành của động cơ lực tác dụng trong trường hợp 1 baogiờ cũng lớn hơn trường hợp 2 và lực tác dụng lên trục khuỷu trong trườnghợp 3 bao giờ cũng lớn hơn trường hợp 4 Vì vậy ta chỉ tính nghiệm bền ởhai trường hợp 1 và 3
Đây là trường hợp khởi động Do tốc độ của động cơ còn nhỏ nên ta cóthể bỏ qa ảnh hưởng của lực quán tính khi đó lực tác dụng chỉ còn lại lực do
4
Trang 94M u
Trang 95Nông Minh
Trang 97Lực pháp tuyến Z gây uốn và nén tại A-A
Ứng suất uốn má khủyu:
Trang 98Nông Minh Động
Trang 100Vị trí tính toán của khuỷu trục nguy hiểm lệch so với vị trí ĐCT một góc =
III
1
I
IV b
T = f( ) ta xác định trị số lực tiếp tuyến và các góc tương ứng
0
α
T
Trang 1014
Trang 102Đồ án môn học động cơ đốt
Bảng 3.1 : Bảng tìm khuỷu nguy hiểm
α khuỷu
1
2
3
4
tính toán cho khuỷu này
Trang 103Z’=Z”=
Trang 104Đồ án môn học động cơ đốt
3.1.2.1 Tính nghiệm bền chốt khuỷu
5
Trang 105Ta tính cổ bên phải vì cổ này chịu lực lớn hơn cổ bên trái
Trang 106x= M x
Nông Minh
Trang 10710 3 27, 46 25.
10 6
5
Trang 108Ta tính nghiệm bền má khuỷu bên phải và má này
thường chịu lực lớn hơn má bên trái
Trang 109Với r : là khoảng cách từ tâm cổ trục khuỷu đến tiết diện nguy hiểm nhất
5
Trang 1115
Trang 112Đồ án môn học động cơ đốt
Do tiết diện chịu xoắn của má là tiết diện hình chữ nhật nên
max= T'' b''
g b.h
min = g2 max
hình (VIII-17a) [Sách kết cấu và tính toán động cơ đốt trong] ta xác định được
Trang 1135
Trang 115min = g2 max= 0,805.11,1086 = 8,9424 MN/m2
Để tìm ứng suất tổng của má ta phải lập bảng xét dấu với quy ước ứng
suất gây nén tại tiết diện là dương còn ứng suất kéo là âm
Trang 116Căn cứ vào bảng tính ứng suất ta thấy i tại các điểm 1,2,3,4 ,I,II,III,IV bằng cách cộng theo cột dọc (theo dấu) như sau :
i = nzuziuriuTiuMi
5
Nông Minh
Trang 118Đồ án môn học động cơ đốt
MỤC LỤC
1.1 Các thông số chọ n. 2
1.2 Tính toán các quá trình công tác: 4
1.2.1. Tính toán quá trình nạ p: 4
1.2.2. Tính toán quá trình nén: 7
1.2.3. Tính toán quá trình cháy 9
1.2.4. Tính toán quá trình giãn nở 12
1.2.5. Tính toán các thông số chu trình công tác. 14
1.3 Vẽ và hiệu đính đồ th ị công. 17
1.3.1. Hiệ u đính điể m bắ t đầ u quá trình n ạ p: (điể m ) 19
1.3.2. Hiệ u đính áp suấ t cuố i quá trình nén: (điể m ) 19
Phầ n 2: Tính toán độ ng họ c, động l ực họ c. 23
2.1 Vẽ các đườ ng biểu diễn các quy luậ t động học: 23
2.1.1 Đườ ng biể u diễ n hành trình của piston 23
2.1.2. Đườ ng biể u diễ n tố c độ của piston 23
2.1.3. Đườ ng biể u diễ n gia tốc của piston 24
2.2 Tính toán độ ng l ực họ c: 25
2.2.1. Các khố i l ượ ng chuyể n độ ng tịnh tiế n: 25
2.2.2. Lực quán tính 25
2.2.3. Vẽ đườ ng biể u diễ n l ực quán tính 26
2.2.4. Đườ ng biểu diễn 28
2.2.5. Khai tri ể n đồ thị công thành 28
2.2.6. Khai triể n đồ thị thành 29
2.2.7. Vễ đồ thị 29
2.2.8. Vẽ đồ thị l ự c tiế p tuyế n và đồ thị l ực pháp tuyến 29
2.2.9. Vẽ đườ ng biểu diễn củ a độ ng cơ nhiều xy lanh. 32
2.2.10. Đồ th ị phụ tả i tác dụ ng trên chố t khuỷu: 37
2.2.11. Vẽ đườ ng biểu diễn 38
2.2.13 Đồ thị mài mòn chố t khuỷu. 40
Phần 3: Tính nghiệ m bền các chi tiế t chính 43
M ỤC L ỤC 54
6
Trang 119Đồ án môn học động cơ đốt
6