TIỂU LUẬN đề tài nội dung tư tưởng hồ chí minh về đoàn kết dân tộc, vận dụng của đảng trong giai đoạn hiện nay

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra con đường cách mạng đúng đắn, phát huy tổng hợp sức mạnh toàn dân dựa trên nển tảng kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước nồng nàn, nhân nghĩa, đoàn k

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

* * *

TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI: Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc, vận dụng của Đảng trong giai đoạn hiện nay

MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

MÃ LỚP: POL1001- 09

HỌ VÀ TÊN: PHẠM THỊ LAN HƯƠNG

MSSV: 19040100

GIẢNG VIÊN: TS ĐỖ THỊ NGỌC ANH

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN 3

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 3

1.2 Nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc 5

2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN 8

2.1 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay 8

2.2 Liên hệ bản thân 11

KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân có giá trị to lớn và sớm được hình thành từ thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân phải phát huy tổng hợp nội lực từ bên trong, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, kế thừa truyền thống đoàn kết của cha ông Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra con đường cách mạng đúng đắn, phát huy tổng hợp sức mạnh toàn dân dựa trên nển tảng kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước nồng nàn, nhân nghĩa, đoàn kết toàn dân đồng thời phải có lòng khoan dung, lòng tin yêu con người từ đó dẫn dắt cách mạng ta

đi đến thắng lợi và thành công như ngày nay Chính vì lẽ đó em chọn đề tài “Tư

tưởng Hồ Chí Minh về nội dung đại đoàn kết dân tộc, vận dụng của Đảng trong giai đoạn hiện nay” để mỗi chúng ta hiểu rõ hơn vai trò và trách nhiệm

của bản thân đối với cuộc sống cũng như với việc xây dựng đất nước, có cái nhìn đúng đắn về đại đoàn kết toàn dân và rút ra cho bản thân bài học quý báu

để hoàn thiện mình hơn

NỘI DUNG

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 1

- Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam

Tinh thần yêu nước là tình cảm và tư tưởng phổ biến mà tất cả các dân tộc trên thế giới đều có chứ không chỉ riêng của dân tộc Việt Nam Tuy nhiên đối với Việt Nam, lòng yêu nước không chỉ là thứ tình cảm tự nhiên có mà nó còn gắn kết chặt chẽ với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, tinh thần đoàn kết dân tộc được hình thành và hun đúc từ chính lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam Trải qua ngàn năm dựng nước và giữ nước với bao đau thương mất mát nhưng vẻ vang, tinh thần ấy, tình cảm ấy dần trở thành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, gắn chặt vận mệnh mỗi cá nhân với vận mệnh của cộng đồng,

sự sống còn của quốc gia; không chỉ là thứ tình cảm yêu nước đơn thuần mà đã trở thành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh đã sớm hấp thu và kế thừa được truyền thống yêu nước- nhân nghĩa- đoàn kết dân tộc Bác khẳng định: “Dân ta

có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của ta…”.2 Chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết dân tộc là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

- Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lenin

Quan điểm cơ bản chủ nghĩa Mác-Lenin được xem là cơ sở lý luận quan trọng đối với việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc Chủ nghĩa Mác- Lenin đã tìm ra quy luật xã hội là sản xuất vật chất, qua đó phát hiện ra vai trò mang tính quyết định sự phát triển xã hội của quần chúng nhân dân Bác đến với chủ nghĩa Mác- Lenin bởi nó đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp

1 Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia, cán bộ môn khoa học Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

2 Chủ tịch Hồ Chí Minh: Báo cáo Chính trị Đại hội lần thứ II, tháng 2/1951 của Đảng Lao Động Việt Nam.

bức con đường tự giải phóng, con đường tập hợp, đoàn kết các lực lượng cách mạng ở phạm vi từng quốc gia cũng như trên thế giới Xã hội luôn vận động gắn liền với một giai cấp nhất định đứng ở trung tâm của thời đại, trở thành giai cấp lãnh đạo Ngày nay giai cấp công nhân lại đứng ở vị trí trung tâm, mang lợi ích phù hợp với lợi ích của nông dân và các tầng lớp lao động khác do vậy trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng, đoàn kết mọi giai tầng xã hội, cả dân tộc bị áp bức

để tiêu diệt chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội Người đã nắm bắt được linh hồn của chủ nghĩa Mác- Lenin cùng với vấn đề cốt lõi của học thuyết cách mạng và khoa học, đánh giá chính xác những mặt tích cực cũng như hạn chế trong di sản truyền thống, trong tư tưởng của cách nhà cách mạng tiền bối hay trong cách mạng các nước từ đó hình thành và hoàn thiện tư tưởng về đại đoàn kết dân tộc Để đoàn kết rộng rãi mọi lực lượng, trước hết phải thiết lập liên minh công nông làm nòng cốt sau đó sẽ đoàn kết rộng rãi mọi lực lượng bên trong và bên ngoài

- Hồ Chí Minh kế thừa tư tưởng đoàn kết trong kho tàng văn hóa nhân loại

Bác tiếp thu những tinh hoa trong học thuyết Nho giáo về tư tưởng đại đồng, nhân ái, thương người như thương mình, nhân nghĩa Tiếp thu tư tưởng lục hòa, cư xử hòa hợp giữa người với người, cá nhân với cộng đồng và con người với môi trường trong Phật giáo Tiếp thu tư tưởng đoàn kết của Tôn Trung Sơn, đặc biệt là Chủ nghĩa Tam dân, chủ trương đoàn kết 400 dòng học người Trung Quốc, không phân biêt giàu nghèo, chống thực dân Anh, ủng hộ công nông

- Tổng kết những kinh nghiệm từ phong trào cách mạng Việt Nam và cách mạng giải phóng dân tộc trên thế giới.

Tư tưởng của Người về đại đoàn kết toàn dân không chỉ dựa trên cơ sở lý luận mà còn xuất phát từ thực tiễn cách mạng và bài học mà Bác đúc rút được sau nhiều năm bôn ba khảo nghiệm ở nước ngoài Sự am hiểu sâu sắc lịch sử

đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc giúp Người nhận thấy những hạn chế của cách mạng Việt Nam do chưa tổng hợp được sức mạnh của toàn dân tộc, việc tập hợp lực lượng chưa rộng rãi và thống nhất Cách mạng Việt Nam cần lực lượng lãnh đạo mới, đưa ra đường lối cách mạng đúng đắn, phù hợp bối cảnh đất nước, quy tụ được cả dân tộc tham gia vào cuộc đấu tranh chống thực dân, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc bền vững Đây chính là yếu tố thúc đẩy Bác ra đi tìm đường cứu nước Nghiên cứu Cách mạng tháng 10 Nga đã đưa Hồ Chí Minh đi đến bước ngoặt quyết định trong việc tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc Người nhận thấy bài học nổi bật về sự huy động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quần chúng công nông binh để làm cách mạng giành chính quyền

1.2 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc 3

1.2.1 Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng

Khi đề cập đến vị trí, vai trò của đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh khẳng định, đại đoàn kết dân tộc là một chiến lược cơ bản, nhất quán, lâu dài, là vấn đề sống còn, quyết định thành công của cách mạng Đó là chiến lược tập hợp mọi lực lượng nhằm hình thành và phát triển sức mạnh to lớn của toàn dân trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù của dân tộc, của nhân dân Theo Người, đoàn kết làm nên sức mạnh và là cội nguồn của mọi thành công: “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”4; “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”.5

1.2.2 Đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam

Người nói: “Toàn dân Việt Nam chỉ có một lòng: Quyết không làm nô lệ, Chỉ có một ý chí: Quyết không chịu mất nước, Chỉ có một mục đích: Quyết

3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.

4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 9, Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 2011, tr.177.

5 Sđd, Tập 13, tr 119.

kháng chiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho tổ quốc Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xung quanh Tổ quốc Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tường đó, chúng cũng phải thất bại.”6 Đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng của Hồ Chí Minh không chỉ đơn giản là phương pháp tổ chức, tập hợp lực lượng, mà cao hơn là một bộ phận hữu cơ, một tư tưởng xuyên suốt trong đường lối chiến lược cách mạng, Người khẳng định: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị” Có thể nói đoàn kết dân tộc vừa là điều kiện tiên quyết, sống còn đối với sự nghiệp cách mạng, đồng thời là tôn chỉ, mục đích, là nhiệm

vụ hàng đầu mà sự nghiệp cách mạng cần hướng và đạt tới

1.3 Lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc là toàn dân trong đó lấy liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng

Kế thừa và nâng tầm tư duy chính trị truyền thống của cha ông: “Nước lấy dân làm gốc”7; đồng thời thấm nhuần nguyên lý Marxist “Cách mạng là ngày hội của quần chúng”8, Hồ Chí Minh đã thống nhất đất nước ở lực lượng vô địch của nhân dân: “Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”9.Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, dân, nhân dân có một nội hàm rất rộng Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người là đoàn kết tất cả các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, các chính đảng, đoàn thể, các dân tộc, tôn giáo, kể cả những người trước đây lầm đường lạc lối nhưng đã biết hối cải, quay về với chính nghĩa của dân tộc Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc phải trên cơ sở lấy lợi ích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm nền tảng, kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, bộ phận và toàn cục, giai cấp và dân tộc, quốc gia và quốc tế Nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc tiếp tục được khẳng định: “Đại

6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 1995, tr.150.

7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 1995, tr 501.

8 V.I Lênin, Toàn tập, Tập 45, Nxb Tiến bộ, Moskva, 1978, tr.117.

đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác”10, và sau này Người bổ sung thêm nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc là liên minh giữa công nhân, nông dân với trí thức Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có sự kết hợp hài hòa, quyện chặt và nhất quán giữa yếu tố dân tộc và yếu

tố giai cấp

1.4 Đại đoàn kết dân tộc trở thành sức mạnh vật chất, có tổ chức dưới sự lãnh đạo của Đảng

Theo Hồ Chí Minh, dân tộc hay quần chúng nhân dân khi chưa được giác ngộ về tổ chức và giác ngộ về lợi ích, mục tiêu, lý tưởng thì chỉ là số đông chưa

có sức mạnh Muốn có sức mạnh quần chúng phải được tổ chức, gioác ngộ về lợi ích, mục tiêu, lý tưởng và hoạt động theo đường lối chính trị đúng đắn Vì thế, việc quy tụ quần chúng nhân dân vào những tổ chức yêu nước phù hợp với từng bước phát triển của cách mạng là sự quan tâm ngay từ đầu của Hồ Chí Minh và là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng ta Tổ chức thể hiện sức mạnh vật chất của khối đại đoàn kết dân tộc chính là Mặt trận dân tộc thống nhất Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận thực hiện tổ chức, giác ngộ quần chúng về lợi ích, mục tiêu, lý tưởng và định hướng hoạt động của quần chúng theo đường lối chính trị đúng đắn nhằm hình thành sức mạnh to lớn của cả dân tộc mặt trận có thể có tên gọi khác nhau, nhưng tựu chung lại chỉ là một tổ chức chính trị rộng rãi tập hợp đông đảo các tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, tổ chức, đảng phái, cá nhân yêu nước ở trong và ngoài nước phấn đấu vì mục tiêu độc lập, thống nhất của Tổ quốc và tự do hạnh phúc của nhân dân như : Hội phản đế Đồng minh năm 1930; Mặt trận dân chủ năm 1936; Mặt trận nhân dân phản đế năm 1939; Mặt Trận Việt Minh năm 1941; Mặt trận Liên Việt năm 1946; Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam 1960; mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 1955 và 1976

10 Hồ Chí Minh, Nói chuyện tại Hội Nghị Đại biểu Mặt Trận Liên Việt Toàn Quốc 910/1/1955)

2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN

2.1 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay

2.1.1 Thực trạng vận dụng tư tưởng đại đoàn kết của Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Ngày nay, trước đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước thì việc thực hiện tư tưởng đại đoàn kết của Người càng có ý nghĩa quan trọng, là một trong những nhân tố bảo đảm cho quá trình đổi mới, phát triển Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết, Đảng

và nhân dân ta đã không ngừng tăng cường xây dựng, củng cố và phát triển khối đại đoàn kết dân tộc, gặt hái được nhiều thành quả quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội Sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc đang phát huy ở mức cao thành động lực của công cuộc đổi mới đất nước hiện nay Trong công tác dân vận vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể tiếp tục được khẳng định và nâng cao vị thế trong đời sống chính trị và xã hội đất nước đồng thời mối quan hệ giữa Mặt trận và các đoàn thể với nhân dân ngày càng khăng khít, gắn bó mật thiết với nhau Nhân dân được quyền làm chủ tham gia quản lý nhà nước, kinh tế- xã hội; cùng góp sức, chung tay với Đảng xây dựng bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh; giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc

phòng-an ninh, tăng cường dân chủ hóa đời sống xã hội Đảng tích cực chăm lo đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần bằng các dự án phát triển kinh tế, an sinh xã hội Các chủ trương, chính sách, pháp luật Nhà nước hay phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động của Mặt trận đều phát huy hiệu quả, ngày càng

đi vào thực tiễn, được nhân dân hưởng ứng nhiệt tình và đồng thuận Chính quyền các cấp ban ngành đã có chuyển biến trong nhận thức và hành động trong quan hệ với nhân dân Cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí phát triển mạnh mẽ, từng bước được kiềm chế, xét xử nghiêm minh, không có vùng cấm hay ngoại lệ nào nên đạt được nhiều thành quả đáng chúc mừng và lấy

được lòng tin của dân Hay những phong trào, hoạt động bảo vệ biên giới, biển đảo; phong chống thiên tai, đoàn kết giúp đỡ nhau cùng phát triển, xóa đói giảm nghèo… có tác dụng thiết thực, góp phần gắn kết cộng đồng hơn, nâng cao tinh thần đoàn kết trong nhân dân Trong cơn hoạn nạn vì đại dịch, tính nhân văn của người Việt Nam được lan tỏa rộng khắp và đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng

Hồ Chí Minh tiếp tục được phát huy Đầu năm 2020, sự bùng phát của đại dịch Covid-19 với diễn biến phức tạp trên toàn cầu và Việt Nam ảnh hưởng lớn đến mọi mặt của đời sống xã, gây tổn thất nghiêm trọng cả về người và của cải cho đất nước Nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ ấy tinh thần đoàn kết dân tộc ta lại một lần nữa được nêu cao, như ánh sáng soi đường chiếu rọi màn đêm tăm tối Tinh thần đoàn kết dân tộc ấy khiến quốc tế phải nể phục, coi Việt Nam như điểm sáng trong công tác phòng chống dịch bệnh Toàn dân hết lòng ủng hộ, chia sẻ, tin tưởng tuyệt đối vào chủ trương, chính sách của Đảng trong công tác phòng chống dịch bệnh như chủ động khai báo y tế, giãn cách xã hội…đồng thời cố gắng khắc phục khó khăn đóng góp thiết thực vào công tác phòng chống dịch bệnh Xuất hiện nhiều nghĩa cử cao đẹp của người dân Việt Nam trong chống dịch thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái Tại tuyến đầu chống dịch, đội ngũ các y bác sĩ hi sinh quên mình, không quản nắng mưa, mệt nhọc, nguy hiểm chăm sóc bệnh nhân tận tình, chu đáo, đảm bảo không một ai bị bỏ lại Việc giám sát, kiểm soát nghiêm ngặt các cửa khẩu, biên giới, cảng biển hàng không, chia sẻ thông thông tin hành khách với cơ quan y tế, tiếp nhận đối tượng cách ly và đảm bảo trật tự xã hội của các bộ đội, chiến sĩ công an góp phần không nhỏ trong thành công của công tác phòng chống dịch, hạn chế lây lan cộng đồng Nhiều người còn sẵn sàng nhường cơm sẻ áo, chia sẻ vật dụng cần thiết trong chống dịch như khẩu trang y tế, nước sát khuẩn…hoặc thậm chí còn tự bỏ tự bỏ tiền ra mua để phân phát miễn phí cho mọi người Nổi bật nữa là phong trào xây dựng “ATM gạo” để phát phát miễn phí cho dân nghèo, những người chịu ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 để họ có một cuộc sống ấm no hơn, cùng nhau vượt qua đại dịch Những hành động trên dù nhỏ bé hay to lớn cũng đều đem lại những giá trị thiết thực, mang đậm bản sắc tinh thần