(TIỂU LUẬN) đề bài xã hội xã hội chủ nghĩa, đặc trưng và phương hướng xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa việt nam

* Đại hộ i IX củ̉a Đảng Cộ ng sản Việt Nam 2001 xác định: - Con đườ̀ng đi lên của nước ta là sự phát triể̉n quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ̉ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tứ́c là bo

NHÓM 8

Đề bài: Xã hội xã hội chủ nghĩa, đặc trưng và phương hướng xây dựng nhà nước xã hội

chủ nghĩa Việt Nam

Khái niệm Chủ nghĩa xã hội:

1) La phong trào thưc tiễn, phong trao đấu tranh cua nhân dân lao đông chống lại áp bức, bất công, chống các giai cấp thống trị;

2) La trao lưu tư tưởng, lý luận phản ánh ly tưởng giải phóng nhân dân lao đông khỏi áp bức, bó́c lôt, bất công;

3) Là môt khoa học – Chu nghia xa hôi khoa học, khoa học vê sứ mênh lịch sử cua giai cấp công nhân;

4) Là môt chế đô xã hôi tốt đẹp, giai đoạn đầu cua hình thái kinh tế - xã hôi công sản chu nghia

1 Đặc điểm quá độ lên chủ̉ nghĩ̃a xã̃ hộ i ở Việt Nam

* Viêt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiên vừa thuận lợi vừa khó khăn đan xen, có những đặc trưng cơ bản:

- Xuất phát từ môt xa hôi vốn la thuôc địa, nửa phong kiến, lưc lượng sản xuất rất thấp Đất nươc trải qua chiến tranh ác liêt, kéo dai nhiêu thập kỷ, hậu quả để lại còn nặng nê Những tan

dư thưc dân, phong kiến còn nhiêu Các thế lưc thù địch thường xuyên tim cách phá hoại chế

đô xa hôi chu nghia va nên đôc lập dân tôc cua nhân dân ta

- Cuôc cách mạng khoa học va công nghê hiên đại đang diễn ra mạnh mẽ, cuốn hút tất cả các nươc ở mức đô khác nhau Nên sản xuất vật chất va đời sống xa hôi đang trong quá trinh quốc

tế hoá sâu sắc, ảnh hưởng lơn tơi nhịp đô phát triển lịch sử va cuôc sống các dân tôc Những xu thế đó vừa tạo thời cơ phát triển nhanh cho các nươc, vừa đặt ra những thách thức gay gắt

- Các nươc vơi chế đô xa hôi va trinh đô phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vi lợi ích quốc gia, dân tôc Cuôc đấu tranh cua nhân dân các nươc vi hoa binh, đôc lập dân tôc, dân chu, phát triển va tiến bô xa hôi dù gặp nhiêu khó khăn, thách thức, song theo quy luật tiến hoá cua lịch sử, loai người nhất định sẽ tiến tơi chu nghia xa hôi

=> Nhậ^n xé́t: Quá đô lên chu nghia xa hôi bỏ qua chế đô tư bản chu nghia la sư lưa chọn duy nhất đúng, khoa học, phản ánh đúng quy luật phát triển khách quan cua cách mạng Viêt Nam trong thời đại ngay nay Cương linh năm 1930 cua Đảng đa chỉ rõ: Sau khi hoàn thành cách mạng dân tôc, dân chu nhân dân, sẽ tiến lên chu nghia xa hôi Đây la sư lưa chọn dứt khoát va

đúng đắn cua Đảng, đáp ứng nguyên vọng thiết tha cua dân tôc, nhân dân, phản ánh xu thế phát triển cua thời đại, phù̀ hợp vơi quan điểm khoa học, cách mạng và sáng tạo cua chu nghia Mác -Lênin

* Đại hộ i IX củ̉a Đảng Cộ ng sản Việt Nam (2001) xác định:

- Con đườ̀ng đi lên của nước ta là sự phát triể̉n quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ̉ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tứ́c là bỏ̉ qua việc xác lậ^p vị trí́ thố́ng trị của quan hệ sản xuất và kiến trú́c thượng tầng tư bản chủ nghĩa, nhưng tiếp thu, kế thừa những thành tựu mà nhân loại đã đạt được dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, đặc biệt về khoa học và công nghệ, để̉ phát triể̉n nhanh lực lượng sản xuất, xây dựng nền kinh tế hiện đại

- Đây là tư tưởng mới, phản ánh nhậ^n thứ́c mới, tư duy mới của Đảng ta về con đườ̀ng đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ̉ qua chế độ tư bản chủ nghĩa

2 Những đặc trưng bản chất củ̉a chủ̉ nghĩ̃a xã̃ hộ i Việt Nam

• Vậ^n dụng sáng tạo và phát triể̉n chủ nghĩa Mác lê nin, cương lĩnh xây dựng đất nước trong thờ̀i kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991) đã xác định mô hình chủ nghĩa xã hội ở nước ta với

6 đặc trưng: 6 đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa: “Đó́ là xã hội”:

1- Do nhân dân lao động làm chủ

2- Có́ một nền kinh tế phát triể̉n cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu

về các tư liệu sản xuất chủ yếu

3- Có́ nền văn hó́a tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc

4- Con ngườ̀i được giải phó́ng khỏ̉i áp bứ́c, bó́c lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có́ cuộc số́ng ấm no, tự do, hạnh phú́c, có́ điều kiện phát triể̉n toàn diện cá nhân 5- Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giú́p đỡ nhau cù̀ng tiến bộ

6- Có́ quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới”

• Đến đại hội XI, trên cơ sở tổng kết 25 năm đổi mới, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thờ̀i kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triể̉n năm 2011) đã phát triể̉n mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam với 8 đặc trưng:

1 - “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh là những giá trị xã hội tố́t đẹp nhất, ước mơ ngàn đờ̀i của loài ngườ̀i, cho nên cũng là mục tiêu phấn đấu của chủ nghĩa xã hội Vì vậ^y, đây là đặc

trưng phổ quát, có́ tí́nh bản chất của xã hội xã hội chủ nghĩa, nó́ thể̉ hiện sự khác nhau căn bản,

sự tiến bộ hơn hẳn của chế độ xã hội chủ nghĩa so với các chế độ xã hội trước đó́

- Xây dựng xã hội “dân chủ, công bằng, văn minh” là quá trình vô cù̀ng khó́ khăn, gian khổ và lâu dài trong hoàn cảnh và điều kiện Việt Nam - một nước còn nghèo, đang phát triể̉n, chưa có́

“nền đại công nghiệp” (điều kiện cần thiết để̉ xây dựng chủ nghĩa xã hội như C Mác đã chỉ̉ rõ), v.v… Nhưng để̉ trở thành xã hội xã hội chủ nghĩa với những đặc trưng nêu trên, không có́ cách nào khác là toàn Đảng, toàn dân ta phải nỗ lực sáng tạo, chiếm lĩnh các đỉ̉nh cao của xã hội

Và, Việt Nam đang từng bước đạt tới các mục tiêu cần có́ trong hiện thực

Đảng ta đã vạch ra phương hướng, chí́nh sách cụ thể̉, có́ cơ sở lý luậ^n - thực tiễn để̉ thực hiện trong hiện thực: “nước mạnh” gắ́n với “dân giàu”, “công bằng” và “văn minh”, bảo đảm “dân chủ”; đẩy mạnh công nghiệp hó́a, hiện đại hó́a gắ́n với kinh tế tri thứ́c; phát triể̉n kinh tế thị trườ̀ng định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng văn hó́a tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc; hoàn thiện nhà nước pháp quyền với nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; v.v…

2 - Xã hội “do nhân dân làm chủ”

“Làm chủ” được coi là bản chất và quyền tự nhiên của con ngườ̀i, bởi xã hội là xã hội của loài ngườ̀i, xã hội đó́ do con ngườ̀i tự xây dựng, tự quyết định sứ́ mệnh của mình; tuy nhiên trong thực tiễn lại là chuyện khác Lịch sử̉ đấu tranh cho tiến bộ của nhân dân các dân tộc trên thế giới chí́nh là lịch sử̉ đấu tranh giành và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Chỉ̉ đến chủ nghĩa xã hội, nhân dân mới thực sự có́ được quyền đó́ Cho nên “nhân dân làm chủ xã hội” là đặc trưng quan trọng và quyết định nhất trong những đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa Đặc trưng này không thể̉ tách rờ̀i những yêu cầu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Nó́i dân giàu, nước mạnh chí́nh là thể̉ hiện vai trò chủ thể̉ của nhân dân đố́i với nhà nước - dân là chủ “Dân chủ” trong đặc trưng nêu trên chí́nh là nền dân chủ của xã hội - xã hội vậ^n hành theo chế độ và nguyên tắ́c dân chủ Và chí́nh nền dân chủ xã hội chủ nghĩa cũng thể̉ hiện xã hội “do nhân dân làm chủ” Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta; với bản chất nêu trên, nó́ vừa là mục tiêu, lại vừa là động lực của sự phát triể̉n đất nước Để̉ có́ một xã hội do nhân dân thực sự làm chủ, chú́ng ta phải nhanh chó́ng xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa để̉ bảo đảm “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân”; mọi đườ̀ng lố́i, chủ trương của Đảng, chí́nh sách, pháp luậ^t của Nhà nước đều vì lợi í́ch của nhân dân; cán

bộ, công chứ́c phải là “công bộc” của nhân dân, hoàn thành tố́t chứ́c trách, nhiệm vụ được giao, tôn trọng nhân dân, tậ^n tụy phục vụ nhân dân; có́ cơ chế để̉ nhân dân thực hiện quyền làm chủ

3 Có́ nền kinh tế phát triể̉n cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến

bộ phù̀ hợp

Để̉ có́ được một xã hội giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, điều tiên quyết là xã hội đó́ phải có́ một nền kinh tế phát triể̉n Bởi vì kinh tế là lực lượng vậ^t chất, nguồ̀n sứ́c mạnh nội tại của cơ thể̉ xã hội, nó́ quyết định sự vững vàng và phát triể̉n của xã hội Mác đã khẳng định: chủ nghĩa xã hội chỉ̉ thực hiện được bởi “một nền đại công nghiệp” Nền đại công nghiệp phát triể̉n trên cơ sở khoa học - công nghệ, là hiện thân và là yếu tố́ tạo nên lực lượng sản xuất hiện đại Lực lượng sản xuất hiện đại quyết định việc nâng cao năng suất của nền sản xuất - yếu tố́ quy định sự phát triể̉n lên trình độ cao của phương thứ́c sản xuất mới Trên cơ sở đó́ thiết lậ^p quan

hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa tiến bộ phù̀ hợp để̉ thú́c đẩy lực lượng sản xuất phát triể̉n Với các nội dung và lô-gí́c vậ^n động như đã luậ^n giải trên, Đảng ta đã tậ^p trung phát triể̉n nền kinh tế thị trườ̀ng định hướng xã hội chủ nghĩa, mà trước mắ́t là hoàn thiện thể̉ chế của nó́; đẩy mạnh công nghiệp hó́a, hiện đại hó́a gắ́n với phát triể̉n kinh tế tri thứ́c, nhằm xây dựng một lực lượng sản xuất hiện đại để̉ có́ một nền kinh tế phát triể̉n cao - điều kiện bảo đảm cho sự phát triể̉n bền vững xã hội xã hội chủ nghĩa

4 Có́ nền văn hó́a tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc

Nếu như “nền kinh tế phát triể̉n cao” là nội lực, là sứ́c mạnh vậ^t chất cho phát triể̉n xã hội thì văn hó́a là nguồ̀n lực tinh thần bên trong của phát triể̉n xã hội Văn hó́a là tinh hoa con ngườ̀i

và dân tộc, tinh hoa xã hội và thờ̀i đại; bởi vậ^y, nó́ là sứ́c mạnh con ngườ̀i và dân tộc, sứ́c mạnh

xã hội và thờ̀i đại Mỗi nền văn hó́a phải kết tinh tinh hoa và sứ́c mạnh thờ̀i đại để̉ tiến tới đỉ̉nh cao thờ̀i đại, đồ̀ng thờ̀i phải chuyể̉n hó́a chú́ng thành các giá trị của dân tộc, làm đậ^m đà thêm bản sắ́c riêng của mình Nền văn hó́a tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc, vì vậ^y, chí́nh là mục tiêu của xã hội xã hội chủ nghĩa, đồ̀ng thờ̀i là động lực và sứ́c mạnh thú́c đẩy xã hội đó́ phát triể̉n Để̉ xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chú́ng ta cần kế thừa và phát huy những giá trị, tinh hoa văn hó́a tố́t đẹp của cộng đồ̀ng các dân tộc; đồ̀ng thờ̀i, tiếp thu tinh hoa văn hó́a nhân loại và văn hó́a thờ̀i đại để̉ phát triể̉n văn hó́a Việt Nam thực sự là nền văn hó́a vừa tiên tiến, vừa đậ^m đà bản sắ́c dân tộc, thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và sứ́c mạnh cho xã hội phát triể̉n Hơn nữa, bản chất xã hội xã hội chủ nghĩa là tiến bộ, khoa học và nhân văn Cho nên, chủ nghĩa xã hội đồ̀ng chất và cù̀ng chiều với văn hó́a; phấn đấu cho những mục tiêu của chủ nghĩa xã hội cũng chí́nh là phấn đấu cho những giá trị văn hó́a - xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội văn hó́a cao Những phẩm chất, những giá trị của xã hội xã hội chủ nghĩa là những phẩm chất và giá trị phổ quát của xã hội tương lai Tuy nhiên, nó́i như vậ^y không có́ nghĩa xã hội xã hội chủ nghĩa là một xã hội đại đồ̀ng không tồ̀n tại những bản sắ́c riêng biệt Xã hội xã hội chủ nghĩa là một vườ̀n hoa muôn sắ́c các phẩm chất, các giá trị, ở đó́ bản sắ́c văn hó́a các dân tộc, cộng đồ̀ng ngườ̀i khác nhau phải được độc lậ^p tồ̀n tại, tôn vinh, phát huy, phát

triể̉n Chí́nh vì vậ^y, Đảng ta chủ trương phát triể̉n nền văn hó́a vừa tiên tiến, vừa đậ^m đà bản sắ́c dân tộc; thố́ng nhất trong đa dạng, làm phong phú́ diện mạo văn hó́a Việt Nam

5 Con ngườ̀i được giải phó́ng khỏ̉i áp bứ́c, bất công, có́ cuộc số́ng ấm no, tự do, hạnh phú́c, phát triể̉n toàn diện

Nó́i đến cù̀ng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, quá trình phấn đấu đạt tới những giá trị của xã hội xã hội chủ nghĩa đều là vì con ngườ̀i Con ngườ̀i là thực thể̉ cao nhất của giới tự nhiên, nó́

là sản phẩm của thiên nhiên nhưng cao siêu và bí́ ẩn gấp ngàn lần thiên nhiên Bởi con ngườ̀i có́ trí́ tuệ và tình cảm, có́ khát vọng và khả năng chiếm lĩnh những đỉ̉nh cao hiể̉u biết để̉ tạo cho mình một thế giới Ngườ̀i - thế giới Văn hó́a Cho nên lịch sử̉ của loài ngườ̀i là lịch sử̉ con ngườ̀i đấu tranh xó́a bỏ̉ mọi lực cản thiên nhiên và xã hội để̉ vươn tới một xã hội cao đẹp nhất

-xã hội đó́ chí́nh là -xã hội -xã hội chủ nghĩa Bản chất -xã hội -xã hội chủ nghĩa, trình độ phát triể̉n của xã hội chủ nghĩa, rõ ràng, là bản chất và trình độ phát triể̉n ngườ̀i, của con ngườ̀i Xã hội xã hội chủ nghĩa phải đem lại ấm no cho con ngườ̀i như là đòi hỏ̉i tiên quyết Nhưng bản tí́nh con ngườ̀i là không bao giờ̀ thỏ̉a mãn với những gì đã đạt được Con ngườ̀i phải được tự do - tự do không chỉ̉ bó́ hẹp trong nghĩa được giải phó́ng khỏ̉i áp bứ́c bó́c lột, nô dịch, kìm hãm về mặt xã hội Điều quan trọng hơn là nó́ được thăng hoa tiềm năng trí́ tuệ, tình cảm và năng lực vố́n có́ để̉ thực hiện những khát vọng cao đẹp của mình Sự phát triể̉n toàn diện con ngườ̀i là ước mơ, khát vọng của con ngườ̀i tự do Xã hội xã hội chủ nghĩa chí́nh là nơi: sự phát triể̉n tự do của mỗi ngườ̀i là điều kiện cho sự phát triể̉n tự do của tất cả mọi ngườ̀i như C Mác đã nó́i Đặc trưng ngườ̀i nhất của khát vọng con ngườ̀i là hạnh phú́c Bởi có́ thể̉ ngườ̀i ta giàu có́, đầy đủ tiện nghi, được phát triể̉n, song vẫn bất hạnh Hạnh phú́c là trạng thái yên lành, hài hòa, là tinh thần thoải mái biể̉u hiện sự mãn nguyện thanh cao nhất của con ngườ̀i Phấn đấu đạt tới một xã hội bảo đảm hạnh phú́c cho con ngườ̀i, đó́ là một xã hội văn hó́a cao

6 Các dân tộc trong cộng đồ̀ng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giú́p đỡ nhau cù̀ng phát triể̉n

Nếu như các đặc trưng nêu trên (kinh tế, văn hó́a, con ngườ̀i) là những yếu tố́ thuộc phẩm chất bên trong tạo nên một chỉ̉nh thể̉ xã hội, thì ở đặc trưng này đòi hỏ̉i những yếu tố́ thiết yếu cho

sự tồ̀n tại bền vững của xã hội lành mạnh “Bình đẳng” là một phẩm chất và giá trị nhân quyền thể̉ hiện trình độ phát triể̉n và chất nhân văn cao của xã hội Một đòi hỏ̉i quan trọng của xã hội chủ nghĩa là bảo đảm bình đẳng không chỉ̉ cho cá nhân ngườ̀i công dân, mà còn ở cấp độ cho tất cả các cộng đồ̀ng, các dân tộc trong một quố́c gia Ngay trong xã hội hiện đại, ở các nước phát triể̉n, thực hiện bình đẳng giữa các tộc ngườ̀i, các dân tộc cũng đang là vấn đề nan giải Mặt khác, “đoàn kết” là sứ́c mạnh - đó́ là một chân lý Các nhà sáng lậ^p chủ nghĩa Mác -

Lê-nin, vì thắ́ng lợi của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đã kêu gọi: Những ngườ̀i lao động ở tất cả các nước trên thế giới đoàn kết lại (C Mác); còn trong cách mạng Việt Nam, Hồ̀ Chí́ Minh đã khái quát một chân lý: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công Đồ̀ng thờ̀i đây cũng là một giá trị đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa “Bình đẳng” và “đoàn kết” chí́nh là nền tảng của sự “tôn trọng và giú́p nhau cù̀ng phát triể̉n” Tôn trọng và giú́p nhau không chỉ̉ là tình thương, lòng nhân đạo, mà thực sự là đòi hỏ̉i, yêu cầu, trách nhiệm và điều kiện thiết yếu cho sự phát triể̉n của từng cá nhân, cộng đồ̀ng, dân tộc; là một tiêu chuẩn quan trọng của xã hội phát triể̉n Đoàn kết toàn dân, tôn trọng và giú́p đỡ nhau giữa các dân tộc đã làm nên thành công của cách mạng Việt Nam Và giờ̀ đây, tinh thần đó́, phương châm đó́ đang là những né́t đặc sắ́c của giá trị xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam

7 “Có́ Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo”

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là nhà nước quản lý và điều hành đất nước và xã hội bằng pháp luậ^t thể̉ hiện quyền lợi và ý chí́ của nhân dân; vì vậ^y, là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Đây là nhà nước mà tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân với nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí́ thứ́c Quyền lực nhà nước là thố́ng nhất, có́ sự phân công, phố́i hợp và kiể̉m soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lậ^p pháp, hành pháp, tư pháp Nhà nước ban hành pháp luậ^t, tổ chứ́c và quản lý xã hội bằng hệ thố́ng pháp luậ^t đó́ và không ngừng tăng cườ̀ng pháp chế xã hội chủ nghĩa Tổ chứ́c và hoạt động của bộ máy nhà nước theo nguyên tắ́c tậ^p trung dân chủ, có́ sự phân công, phân cấp, đồ̀ng thờ̀i bảo đảm sự chỉ̉ đạo thố́ng nhất của Trung ương Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đòi hỏ̉i khách quan để̉ thực hiện mục tiêu xã hội chủ nghĩa hiện nay Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân không thể̉ nào khác là dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản - đảng mang bản chất, lý tưởng, nội dung xã hội chủ nghĩa, là đảng thực hiện mục tiêu và lý tưởng xã hội chủ nghĩa

8 Có́ quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới

Theo nguyên lý phát triể̉n xã hội, đặc biệt trong thế giới hiện đại, mỗi quố́c gia là một bộ phậ^n hợp thành cộng đồ̀ng quố́c tế Sự phát triể̉n quố́c gia xã hội chủ nghĩa Việt Nam chỉ̉ có́ được khi đẩy mạnh “quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới” Quan hệ hữu nghị và hợp tác chí́nh

là thể̉ hiện bản chất hòa hảo, thiện chí́ và tạo điều kiện cho các quố́c gia hội nhậ^p, tiếp thu những thành quả phát triể̉n của mỗi bên, tí́ch lũy kinh nghiệm và rú́t ngắ́n quá trình

phát triể̉n của mỗi nước Điều có́ ý nghĩa lớn lao hơn là ở chỗ, “hữu nghị”, “hợp tác”, “phát triể̉n” chí́nh là bản chất, là khát vọng hòa đồ̀ng theo bản chất trí́ tuệ và tình cảm nhân văn cao

cả có́ tí́nh nhân loại của con ngườ̀i, của loài ngườ̀i; thể̉ hiện bản chất cao đẹp nhất của xã hội xã hội chủ nghĩa

Qua đó́ chú́ng ta thấy quan điể̉m, đườ̀ng lố́i, chí́nh sách xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trước sau đều phù̀ hợp với bản chất xã hội xã hội chủ nghĩa nêu trên Đây là một đặc trưng nổi bậ^t của nội dung và mục tiêu xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam Và chí́nh nó́ là yếu tố́, điều kiện để̉ Việt Nam phát triể̉n nhanh chó́ng trên con đườ̀ng đi lên chủ nghĩa xã hội Để̉ thực hiện được đặc trưng nêu trên, Đảng ta vạch ra đườ̀ng lố́i đố́i ngoại: độc lậ^p, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triể̉n; đa phương hó́a, đa dạng hó́a quan hệ, chủ động và tí́ch cực hội nhậ^p quố́c tế; là bạn, đố́i tác tin cậ^y và thành viên có́ trách nhiệm trong cộng đồ̀ng quố́c tế, vì lợi í́ch quố́c gia, dân tộc, vì một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, văn minh

3 Phương hướng xây dựng chủ̉ nghĩ̃a xã̃ hộ i ở Việt Nam hiện nay * Cương lĩnh xây dựng

đất nước 1991 xác định 7 phương hướng

1 Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân và tầng lớp trí́ thứ́c làm nền tảng, do đảng cộng sản lãnh đạo Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nghiệm kỷ cương xã hội, chuyên chí́nh với mọi hành động xâm phạm lợi í́ch của Tổ quố́c và của nhân dân

2 Phát triể̉n lực lượng sản xuất, công nghiệp hoá đất nước theo hướng hiện đại gắ́n liền với phát triể̉n một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ

sở vậ^t chất - kỹ thuậ^t của chủ nghĩa xã hội, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội và cải thiện đờ̀i số́ng nhân dân

3

- Phù̀ hợp với sự phát triể̉n của lực lượng sản xuất, thiết lậ^p từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao với sự đa dạng về hình thứ́c sở hữu

- Phát triể̉n nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vậ^n hành theo cơ chế thị trườ̀ng có́ sự quản lý của Nhà nước

- Kinh tế quố́c doanh và kinh tế tậ^p thể̉ ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế quố́c dân

- Thực hiện nhiều hình thứ́c phân phố́i, lấy phân phố́i theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế

là chủ yếu

4 Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hoá làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đứ́c Hồ̀ Chí́ Minh giữ vị trí́ chỉ̉ đạo trong đờ̀i số́ng tinh thần

xã hội Kế thừa và phát huy những truyền thố́ng văn hoá tố́t đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh vì lợi

í́ch chân chí́nh và phẩm giá con ngườ̀i, với trình độ tri thứ́c, đạo đứ́c, thể̉ lực và thẩm mỹ ngày càng cao Chố́ng tư tưởng, văn hoá phản tiến bộ, trái với những truyền thố́ng tố́t đẹp của dân tộc và những giá trị cao quý của loài ngườ̀i, trái với phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội

5 Thực hiện chí́nh sách đại đoàn kết dân tộc, củng cố́ và mở rộng Mặt trậ^n dân tộc thố́ng nhất, tậ^p hợp mọi lực lượng phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh Thực hiện chí́nh sách đố́i ngoại hoà bình, hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước; trung thành với chủ nghĩa quố́c tế của giai cấp công nhân, đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa, với tất cả các lực lượng đấu tranh

vì hoà bình, độc lậ^p dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới

6 Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quố́c là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn nâng cao cảnh giác, củng cố́ quố́c phòng, bảo vệ an ninh chí́nh trị, trậ^t tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quố́c và các thành quả cách mạng

7 Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chí́nh trị, tư tưởng và tổ chứ́c ngang tầm nhiệm

vụ, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta

* Trên cơ sở 7 phương hướng cơ bản được xác định trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thờ̀i quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991, xác định rõ mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội, những nhiệm vụ của sự nghiệp xây dựng đất nước thờ̀i kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tại Đại hội XI, Đảng ta đã xác định 8 phương hướng đòi hỏ̉i toàn Đảng, toàn quân và toàn dân cần nêu cao tinh thần cách mạng, ý chí́ tự lực tự cườ̀ng, phát huy mọi tiềm năng trí́ tuệ, tậ^n dụng thờ̀i cơ, vượt qua thách thứ́c xây dựng đất nước 8 phương hướng đó́ là:

1 Đẩy mạnh công nghiệp hó́a, hiện đại hó́a đất nước gắ́n với phát triể̉n kinh tế tri thứ́c, bảo vệ tài nguyên, môi trườ̀ng

2 Phát triể̉n nền kinh tế thị trườ̀ng định hướng xã hội chủ nghĩa

3 Xây dựng nền văn hó́a tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc, xây dựng con ngườ̀i, nâng cao đờ̀i số́ng nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội

4 Bảo đảm vững chắ́c quố́c phòng và an ninh quố́c gia, trậ^t tự, an toàn xã hội

5 Thực hiện đườ̀ng lố́i đố́i ngoại độc lậ^p, tự chủ, hòa bình, hưu nghị, hợp tác và phát triể̉n, chủ động và tí́ch cực hội nhậ^p quố́c tế

6 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cườ̀ng và

mở rộng mặt trậ^n dân tộc thố́ng nhất

7 Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

8 Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

 trong quá trình thực hiện các phương hướng, Đảng yêu cầu đặc biệt chú́ trọng nắ́m vững và giải quyết tố́t các mố́i quan hệ lớn:

+) Giữa đổi mới, ổn định và phát triể̉n

+) Giữa kinh tế thị trườ̀ng và định hướng xã hội chủ nghĩa

+) Giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chí́nh trị

+) Giữa phát triể̉n lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa

+) Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triể̉n văn hó́a, thực hiện tiến bộ và công bằng xã

hội +) Giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quố́c xã hội chủ nghĩa +) Quan hệ

giữa độc lậ^p tự chủ và hội nhậ^p quố́c tế

+) Quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản ý, nhân dân làm

chủ +) Không phiến diện, cực đoan, duy ý chí́

=> Thực hiện 8 phương hướng và giải quyết thành công những mố́i quan hệ lớn chí́nh là đưa cách mạng nước ta theo đú́ng con đườ̀ng phát triể̉n quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ̉ qua chế độ

tư bản chú́ nghĩa ở nước ta

* Tổng kết 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có́ ý nghĩa lịch sử̉ trên con đườ̀ng xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quố́c xã hội chủ nghĩa Tại đại hội XII của Đảng Cộng sản Việt Nam (2016) đã xác định mục tiêu từ nay đến giữa thế kỷ XXI:

- Tăng cườ̀ng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sứ́c chiến đấu của Đảng, xây dựng hệ thố́ng chí́nh trị vững mạnh

- Phát huy sứ́c mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Đẩy mạnh toàn diện, đồ̀ng bộ công cuộc đổi mới; phát triể̉n kinh tế nhanh, bền vững, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại

 Để̉ thực hiện các mục tiêu trên, toàn Đảng, toàn dân ta cần quán triệt và thực hiện tố́t 12 nhiệm

vụ sau đây:

1 Phát triể̉n kinh tế nhanh và bền vững; tăng trưởng kinh tế cao hơn 5 năm trước trên cơ

sở giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; đẩy mạnh công nghiệp hó́a, hiện đại hó́a, chú́ trọng công nghiệp hó́a, hiện đại hó́a nông nghiệp, nông thôn gắ́n với xây dựng nông thôn mới; phát triể̉n kinh tế tri thứ́c, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ của các ngành, lĩnh vực; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sứ́c cạnh tranh của nền kinh tế; xây dựng nền kinh tế độc lậ^p, tự chủ, tham gia có́ hiệu quả vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu

2 Tiếp tục hoàn thiện thể̉ chế, phát triể̉n kinh tế thị trườ̀ng định hướng xã hội chủ nghĩa; nâng cao hiệu lực, kỷ luậ^t, kỷ cương, công khai, minh bạch trong quản lí́ kinh tế, năng lực quản lý của Nhà nước và năng lực quản trị doanh nghiệp

3 Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồ̀n nhân lực; đẩy mạnh nghiên cứ́u, phát triể̉n, ứ́ng dụng khoa học, công nghệ; phát huy vai trò quố́c

sách hàng đầu của giáo dục, đào tạo và khoa học, công nghệ đố́i với sự nghiệp đổi mới

và phát triể̉n đất nước

4 Xây dựng nền văn hó́a Việt Nam tiên tiến, đậ^m đà bản sắ́c dân tộc, con ngườ̀i Việt Nam phát triể̉n toàn diện đáp ứ́ng yêu cầu phát triể̉n bền vững đất nước và bảo vệ vững chắ́c

Tổ quố́c xã hội chủ nghĩa

5 Quản lý tố́t sự phát triể̉n xã hội; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao phú́c lợi xã hội; thực hiện tố́t chí́nh sách với ngườ̀i có́ công; nâng cao chất lượng chăm só́c sứ́c khỏ̉e nhân dân, chất lượng dân số́, chất lượng cuộc số́ng của nhân dân; thực hiện tố́t chí́nh sách lao động, việc làm, thu nhậ^p; xây dựng môi trườ̀ng số́ng lành mạnh, văn minh, an toàn

6 Khai thác, sử̉ dụng và quản lý hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ môi trườ̀ng; chủ động phòng, chố́ng thiên tai, ứ́ng phó́ với biến đổi khí́ hậ^u

7 Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắ́c độc lậ^p, chủ quyền, thố́ng nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quố́c, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững an ninh chí́nh trị, trậ^t tự, an toàn xã hội Củng cố́, tăng cườ̀ng quố́c phòng, an ninh Xây dựng nền quố́c phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vững chắ́c; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cách mạng, chí́nh quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đại hó́a một số́ quân chủng, binh chủng, lực lượng

8 Thực hiện đườ̀ng lố́i đố́i ngoại độc lậ^p, tự chủ, đa phương hó́a, đa dạng hó́a, chủ động

và tí́ch cực hội nhậ^p quố́c tế; giữ vững môi trườ̀ng hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuậ^n lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quố́c; nâng cao vị thế, uy tí́n của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới

9 Hoàn thiện, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân; không ngừng củng cố́, phát huy sứ́c mạnh của khố́i đại đoàn kết toàn dân tộc; tăng cườ̀ng sự đồ̀ng thuậ^n xã hội; tiếp tục đổi mới nội dung và phương thứ́c hoạt động của Mặt trậ^n Tổ quố́c và các đoàn thể̉ nhân dân

10 Tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, trong sạch, vững mạnh; hoàn thiện hệ thố́ng pháp luậ^t, đẩy mạnh cải cách hành chí́nh, cải cách tư pháp, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chứ́c, viên chứ́c có́ phẩm chất, năng lực đáp ứ́ng yêu cầu, nhiệm vụ; phát huy dân chủ, tăng cườ̀ng trách nhiệm, kỷ luậ^t, kỷ cương; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chó́ng tham nhũng, lãng phí́, quan liêu, tệ nạn xã hội và tội phạm

11 Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, tăng cườ̀ng bản chất giai cấp công nhân và tí́nh tiên phong, sứ́c chiến đấu, phát huy truyền thố́ng đoàn kết, thố́ng nhất của Đảng; ngăn chặn, đẩy lù̀i tình trạng suy thoái về tư tưởng chí́nh trị, đạo đứ́c, lố́i số́ng, những biể̉u hiện “tự diễn biến”, “tự chuyể̉n hó́a” trong nội bộ Đổi