* Thành tựu của công cuộc cải cách – mở cửa từ 1978 đến nay 1,0 điểm - Tháng 12 năm 1978, Trung Quốc tiến hành công cuộc đổi mới với chủ trương xây dựng xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Tru
Trang 1PHÒNG GD - ĐT DI LINH ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
ĐỀ CHÍNH THỨC MÔN: LỊCH SỬ
Năm học: 2022 - 2023
A LICH SỬ THẾ GIỚI : (10,0 điểm)
Câu 1 : (3,0 điểm) Nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời có ý nghĩa lịch sử như thế
nào? Nêu những thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc
từ cuối năm 1978 đến nay Trình bày hiểu biết của em về mối quan hệ Việt
Nam – Trung Quốc?
* Ý nghĩa: (1,0 điểm)
- Ngày 1.10.1949, nước Cộng Hoà nhân dân Trung Hoa được thành lập:
+ Chấm dứt ách thống trị của đế quốc và phong kiến
+ Đưa nhân dân Trung Hoa bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do
+ Hệ thống xã hội chủ nghĩa nối liền từ Âu sang Á
* Thành tựu của công cuộc cải cách – mở cửa (từ 1978 đến nay) (1,0 điểm)
- Tháng 12 năm 1978, Trung Quốc tiến hành công cuộc đổi mới với chủ trương
xây dựng xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Quốc, lấy phát triển kinh tế
làm trung tâm, thực hiện cải cách và mở cửa
- Thành tựu :
+ Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới, GDP tăng bình quân hàng năm
là 9,6% Tiềm lực kinh tế đứng thứ 2 thế giới (từ năm 2011)
+ Cải thiện quan hệ với nhiều nước; Thu hồi Hồng Công (1997), Ma Cao
(1999)
-> Đời sống nhân dân được cải thiện, địa vị của Trung Quốc trên trường quốc
tế được nâng cao
* Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc: (1,0 điểm)
- Năm 1950 Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam
- Trong 72 năm qua, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc tuy có lúc thăng trầm
nhưng hữu nghị hợp tác luôn là dòng chảy chính trong quan hệ giữa hai nước
- Trong những năm gần đây, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc duy trì xu thế ổn
định và tích cực Lãnh đạo hai bên đạt được nhiều nhận thức chung quan trọng
góp phần đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới
- Đặc biệt, gần đây Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và đoàn đại biểu cấp cao
Việt Nam đã có chuyến thăm chính thức nước CHND Trung Hoa (30/10 đến
1/11), trong chuyến thăm này, hai bên đã ra tuyên bố chung về tiếp tục đẩy
mạnh và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt
Nam – Trung Quốc
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 2Câu 2: (3,5 điểm) Hoàn cảnh ra đời của tổ chức ASEAN Tại sao nói: Từ đầu những năm 90
của thế kỷ XX, “một chương mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông
Nam Á”? Trong bối cảnh hiện nay các nước ASEAN cần hợp tác với nhau
để giải quyết những vấn đề chung gì?
* Hoàn cảnh ra đời của tổ chức ASEAN: (1,0 điểm)
- Sau khi giành được độc lập, nhiều nước Đông Nam Á ngày càng nhận thức rõ
sự cần thiết phải cùng nhau hợp tác để phát triển
- Hạn chế sự ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài vào khu vực
- Ngày 8/8/1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập
tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước (In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a,
Phi-líp-pin, Thái Lan và Xin-ga-po)
* Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, “một chương mới đã mở ra trong
lịch sử khu vực Đông Nam Á”: (2,5 điểm)
- Từ đầu những năm 90, do quan hệ quốc tế có nhiều thay đổi, cuộc “chiến
tranh lạnh” đã chấm dứt, vấn đề Campuchia đã được giải quyết, tình hình chính
trị của khu vực đã được cải thiện rõ rệt
- Xu hướng mới là mở rộng các nước thành viên của tổ chức ASEAN Đến
tháng 4-1999, 10 nước Đông Nam Á đều là thành viên của tổ chức ASEAN
- Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử khu vực, 10 nước Đông Nam Á đều cùng
đứng trong một tổ chức thống nhất, tình trạng đối đầu khu vục không còn, các
nước cùng nhau xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình, ổn định, phát
triển
- Trên cơ sở đó, ASEAN đã chuyển trọng tâm hoạt động sang hợp tác kinh tế
+ Năm 1992, ASEAN quyết định biến Đông Nam Á thành một khu vực mậu
dịch tự do (AFTA) trong vòng 10 – 15 năm
+ Năm 1994, ASEAN lập diễn dàn khu vực (ARF) với sự tham gia của 23 quốc
gia trong và ngoài khu vực nhằm tạo một môi trường hòa bình, ổn định cho
công cuộc hợp tác phát triển của Đông Nam Á
Như vậy, một chương mới đã mở ra cho lịch sử các nước Đông Nam Á
* Trong bối cảnh hiện nay các nước ASEAN cần hợp tác với nhau để giải
quyết những vấn đề chung là: (1,0 điểm)
- Khủng bố, li khai, tranh chấp biên giới, hải đảo
- Ô nhiễm môi trường
- phát triển kinh tế, văn hóa
- Các loại dịch bệnh
0,25 0,25 0,5
0,5
0,25 0,5
0,25 0,25 0,5 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 3: (2,5 điểm)
Từ thập niên 70 của thế kỉ XX đến những thập niên tiếp sau, tình hình
kinh tế Mĩ như thế nào? Vì sao?
* Từ những năm 70 của thế kỉ XX đến những thập niên tiếp sau kinh tế
Mĩ: (0,75 điểm)
- Kinh tế Mĩ liên tục suy giảm
+ Sản lượng công nghiệp giảm chỉ còn chiếm 39,8% của thế giới Trữ lượng
vàng cạn dần chỉ còn 11,9 tỉ USD (1974)
+ Trong vòng 14 tháng đồng Đô la của Mĩ bị phá giá hai lần (12/1973 và tháng
2/ 1974)
* Vì: (1,75 điểm)
- Các nước Tây Âu, Nhật Bản vươn lên mạnh mẽ, cạnh tranh gay gắt với Mĩ
- Kinh tế Mĩ không ổn định do thường xuyên xảy ra suy thoái, khủng hoảng
- Chi phí quân sự lớn cho việc chạy đua vũ trang, tiến hành hàng loạt các cuộc
chiến tranh xâm lược (Việt Nam, Triều Tiên …)
0,25 0,25 0,25
0,5 0,5 0,5
Trang 3- Sự chênh lệch giàu nghèo lớn dẫn đến những bất ổn về xã hội 0,25
B LICH SỬ VIỆT NAM: (10,0 điểm) Câu 4: (3,0 điểm)
Bằng kiến thức lịch sử Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1884, em hãy
chứng minh tinh thần yêu nước của nhân dân ta qua câu nói của anh hùng
Nguyễn Trung Trực: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới
hết người Nam đánh Tây”
* Chứng minh tinh thần yêu nước của nhân dân ta: (3,0 điểm)
- Ngày 01/9/1858, thực dân Pháp đánh Đà Nẵng, nhân dân căm phẫn, nhiều
toán nghĩa binh kết hợp với quân triều đình chống Pháp Sau 5 tháng, Pháp chỉ
chiếm được bán đảo Sơn Trà, kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” của Pháp
bước đầu bị thất bại
- Tháng 02/1859, quân Pháp kéo vào Gia Định, nhân dân ta tự động nổi lên
đánh giặc khiến chúng gặp nhiều khốn đốn
- Tháng 02/1862, Pháp đánh chiếm Gia Định, Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh
Long Triều đình nhà Nguyễn kí hiệp ước Nhâm Tuất với Pháp, nhân dân độc
lập kháng chiến Phong trào diễn ra sôi nổi, tiêu biểu như khởi nghĩa Nguyễn
Trung Trực, Trương Định…
- Tháng 6/1867, quân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì, triều đình bất lực
Nhân dân 6 tỉnh Nam Kì nổi lên khởi nghĩa khắp nơi Nhiều trung tâm kháng
chiến hình thành: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre… Một số sĩ phu dùng
văn thơ chống Pháp: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị…
- Tháng 11/1873, Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất, nhân dân Bắc Kì anh dũng
đứng lên kháng chiến, lập nên chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất
- Tháng 3/1874, triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Giáp Tuất nhượng cho
Pháp 6 tỉnh Nam Kì Nhân dân phản đối mạnh mẽ, nhiều cuộc khởi nghĩa nổ
ra, đặc biệt là ở Bắc và Trung kì, tiêu biểu là khởi nghĩa của Trần Tấn, Đặng
Như Mai…
- Tháng 4/1882, Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai Nhân dân kiên quyết chống
Pháp, tích cực phối hợp với quan quân triều đình chống Pháp Ở Hà Nội, nhân
dân tự tay đốt nhà tạo thành bức tường lửa chặn giặc…Nhân dân các địa
phương đắp đập cắm cờ trên sông, làm hầm chông cạm bẫy … làm nên chiến
thắng Cầu Giấy lần thứ hai (5/1883)
- Năm 1883, Pháp tấn công cửa biển Thuận An, uy hiếp kinh thành Huế Triều
đình kí với Pháp hiệp ước Hác-măng, rồi Pa-tơ-nốt (1884) Nhân dân vẫn quyết
tâm kháng chiến đến cùng, phong trào kháng chiến của nhân dân phát triển
mạnh hơn
0,5 0,25 0,25
0,25
0,25 0,5
0,5
0,5
Câu 5: (3,0 điểm) Trình bày nội dung chính sách kinh tế trong chương trình khai thác thuộc
địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897 - 1914) Nhận xét về nền kinh tế
Việt Nam đầu thế kỉ XX?
* Chính sách kinh tế trong chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất
của thực dân Pháp (1897 - 1914) (1,5 điểm)
- Nông nghiệp: Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất của nhân dân ta, bóc
lột theo kiểu phát canh thu tô
- Công nghiệp: Đẩy mạnh khai thác than và kim loại Ngoài ra, Pháp đầu tư vào
một số ngành khác như sản xuất xi măng, điện, chế biến gỗ, xay xát gạo, giấy, đường,
vải sợi
- Thương nghiệp: Pháp độc chiếm thị trường Việt Nam Hàng hóa của Pháp nhập vào
Việt Nam chỉ bị đánh thuế rất nhẹ hoặc được miễn thuế, nhưng đánh thuế cao hàng hóa
của các nước khác
0,5 0,5 0,25
Trang 4- Giao thông vận tải: Xây dựng hệ thống đường bộ, đường sắt nhằm phục vụ cho
việc bán hàng, vơ vét tài nguyên, đàn áp nhân dân ta
* Nhận xét về nền kinh tế Việt Nam đầu thế kỉ XX: (1,5 điểm)
Nền kinh tế Việt Nam đầu thế kỉ XX đã có nhiều biến đổi, những yếu tố tích cực và
tiêu cực đan xen nhau do đường lối nô dịch thuộc địa của thực dân Pháp gây ra
- Tích cực: Cuộc khai thác thuộc địa của Pháp làm xuất hiện nền công nghiệp thuộc
địa; thành thị mọc lên; bước đầu nền kinh tế hàng hóa xuất hiện, tính chất tự cung tự
cấp của nền kinh tế cũ bị phá vỡ, phát triển về GTVT…
- Tiêu cực: Một trong những mục tiêu của công cuộc khai thác thuộc địa là vơ vét
sức người, sức của của nhân dân Đông Dương Do vậy: tài nguyên thiên nhiên bị bóc
lột cạn kiệt, nông nghiệp giẫm chân tại chỗ, công nghiệp phát triển nhỏ giọt, què quặt,
thiếu hẳn công nghiệp nặng
-> Nền kinh tế Việt Nam vẫn là nền sản xuất nhỏ, lạc hậu và ngày càng lệ thuộc vào
kinh tế Pháp
0,25
0,25 0,5 0,5
0,25
Câu 6 : (4,0 điểm) Lập bảng thống kê các phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân
Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến năm 1918 (về phong trào, nhân vật và chủ
trương, biện pháp đấu tranh, thành phần tham gia) Bài học rút ra từ
phong trào Đông Du là gì?
* Bảng thống kê về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt
Nam từ đầu thế kỷ XX đến năm 1918 (về phong trào, nhân vật và chủ
trương, biện pháp đấu tranh, thành phần tham gia) (3,0 điểm)
Phong
trào Nhân vật, chủ trương Biện pháp đấu tranh Thành phần tham gia
Đông Du
(1905
-1909)
- Phan Bội Châu
- Giành độc lập dân tộc - cầu viện Nhật Bản
- Bạo động vũ trang giành độc lập
dân tộc
- Nhiều thành phần tham gia, chủ yếu là thanh niên yêu nước
Đông
Kinh
Nghĩa
Thục
(1907)
Lương Văn Can -Nguyễn Quyền - Lê Đại - Vũ Hoành
- Giành độc lập dân tộc, xây dựng xã hội tiến bộ
- Truyền bá tư tưởng mới, vận động chấn hưng đất nước
- Đông đảo nhân dân tham gia và nhiều tầng lớp xã hội
Cuộc vận
đông Duy
Tân ở
Trung Kì
(1908)
- Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng
- Nâng cao ý thức tự cường để đi đến giành độc lập dân tộc
- Mở trường, diễn thuyết, đả phá phong tục lạc hậu,
bỏ cái cũ, học theo cái mới Cổ động việc mở mang công thương nghiệp
- Đông đảo nhân dân tham gia
* Bài học học rút ra từ phong trào Đông Du: (1,0 điểm)
- Chủ trương bạo động là đúng, nhưng tư tưởng cầu viện đế quốc là sai, chẳng
khác nào “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau” (Nguyễn Tất Thành) -> không
thể dựa vào đế quốc để đánh đế quốc được
- Cần xây dựng thực lực trong nước, trên cơ sở đó mà tranh thủ hỗ trợ quốc tế
chân chính
1,0
1,0
1,0
0,5 0,5
Trang 5Hết