Bảo hiểm hàng hóa XNK của Việt Nam sau khi gia nhập WTO.DOC

Bảo hiểm hàng hóa XNK của Việt Nam sau khi gia nhập WTO.

LỜI MỞ ĐẦU 1

I SỰ CẦN THIẾT VÀ TÁC DỤNG CỦA BHHHXNK 3

1.1 Sự cần thiết và lịch sử ra đời của bảo hiểm 3

1.2 Tác dụng 5

1.3 Gia nhập WTO và sự tác động đến thị trường bảo hiểm Việt Nam 6

1.3.1 Những cam kết mở cửa thị trường bảo hiểm Việt Nam tại WTO 6

1.3.2 Sự tác động của các cam kết đến thị trường bảo hiểm Việt Nam 8

II BẢO HIỂM HÀNG HÓA XNK CỦA VIỆT NAM SAU KHI GIA NHẬP WTO 10

2.1 Khái quát thị trường bảo hiểm hàng hóa XNK trước khi gia nhập WTO 10

2.2 Thực trạng BHHHXNK Việt Nam sau khi vào WTO 12

2.2.1 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn 12

2.2.2 Thực Trạng Hoạt Động BHHHXNK 14

2.2.3 Những Tồn Tại,Hạn Chế Và Nguyên Nhân 19

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP 23

KẾT LUẬN 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay,hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu của bất kỳ nước nàotrên thế giới,từ đối đầu các quốc gia đã chuyển sang đối thoại,hợp tác quan hệtrên cơ sở hai bên cùng có lợi,cùng nhau phát triển kinh tế và Việt Nam cũng

là một trong các quốc gia đó.Nền kinh tế Việt Nam đã ngày càng gắn chặt vớinền kinh tế thế giới

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ta được thực hiện thông quaviệc mở rộng hoạt động XNK,đầu tư nước ngoài,tín dụng nước ngoài.Trong

đó hoạt động XNK có tầm quan trọng hơn cả,là yếu tố quan trọng thúc đẩynền kinh tế phát triển nhanh.Tuy nhiên hoạt động XNK luôn tiềm ẩn nhiều rủi

ro không thể lường trước được nó không chỉ ảnh hưởng tới các nhà XNK,tớinền kinh tế mà còn có thể gây nên mối bất hòa giữa các quốc gia với nhau bởivậy bảo hiểm hàng hóa XNK ra đời và phát triển.Sự phát triển của bảo hiểmhàng hóa XNK đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp XNK yên tâm mở rộngquy mô hoạt động,đảm bảo khả năng tài chính cho doanh nghiệp,đồng thờiđẩy nhanh quá trình thu hút vốn đầu tư nước ngoài,từ đó thúc đẩy nền kinh tếphát triển,thúc đẩy mối quan hệ thương mại giữa các nước nhau

Và đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO thực hiện tự do hóa thươngmại thì hoạt động XNK diễn ra ngày càng mạnh mẽ hơn,do đó mà nghiệp vụbảo hiểm hàng hóa XNK của Việt Nam có tiềm năng phát triển hơnnữa.Nhưng trên thực tế những năm gần đây cho thấy bảo hiểm hàng hóa XNKcủa nước ta vẫn còn thấp không phản ánh đúng tiềm năng XNK của nước ta.Vậy gia nhập WTO đã có những tác động gì đến thị trường bảo hiểmViệt Nam nói chung và bảo hiểm hàng hóa XNK nói riêng và cần phải cónhững giải pháp gì để nâng cao tỉ trọng hàng hóa XNK tham gia bảo hiểmtrong nước.Chính vì vậy em đã chọn đề tài:

“Bảo hiểm hàng hóa XNK của Việt Nam sau khi gia nhập WTO” cho

đề án môn học của mình

Do điều kiện thời gian,kiến thức thực tế còn nhiều hạn chế nên đề án của

em không tránh khỏi những thiếu sót.Em rất mong nhận được sự đóng góp ýkiến của cô giáo để đề án của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn,chỉ bảo của cô giáo hướng dẫn

TS Phạm Thị Định.

I SỰ CẦN THIẾT VÀ TÁC DỤNG CỦA BHHHXNK

1.1 Sự cần thiết và lịch sử ra đời của bảo hiểm

Bảo hiểm ra đời,tồn tại và phát triển là do trong cuộc sống có nhiều rủi

ro xảy ra,gây nên tổn thất cho người và của.Rủi ro có rất nhiều loại rủi ronhư:do thiên tai,cháy ,tai nạn trộm cắp…nên tùy theo đối tượng thuộc loạinào mà người ta mua bảo hiểm cho phù hợp

Xã hội ngày càng văn minh hiện đại thì con người càng cần một cuộcsống được đảm bảo an toàn trước những tai nạn rủi ro đang rình rập xungquanh.Một ngày không có bảo hiểm thì xã hội sẽ ra sao?Nếu không có cácnhà bảo hiểm thì những nạn nhân và các doanh nghiệp Mỹ làm sao thoát khỏicảnh sa cơ khi cơn bão Andrew gây ra thiêt hại tới 30 tỷ USD,hoặc trận độngđất ở Los Angeles gây tổn thất hàng tỷ USD,và cơn bão Katrina gây tổn thấtnhiều tỷ USD,và còn bao nhiêu nữa những thảm họa diễn ra hàng ngày,hànggiờ trên trái đất nếu như ta biết rằng hàng năm những nhà bảo hiểm đã san sẻrủi ro cho nhiều vùng khác nhau trên toàn cầu hàng tỷ USD.Ví dụ như năm

1992 các nhà bảo hiểm đã thu và phân chia rủi ro số tiền phí bảo hiểm là1446

tỷ USD với giá trị tài sản tương ứng hàng trăm ngàn tỷ USD

Về nguồn gốc ra đời của bảo hiểm thì không ai biết chính xác nó ra đời

từ năm nào Người ta chỉ biết rằng từ hàng ngàn năm trước ở Trung Hoa cổđại những người nông dân đã biết bảo nhau khi được mùa mỗi hộ góp vài hộclúa vào kho chung phòng khi mất mùa,thiên tai,đói kém thì mang thóc đã đểdành chia cho nhau.Và thưở thành Babilon đang độ hưng thịnh,việc buôn bánsầm uất,tấp nập,người ta giao thương làm ăn chủ yếu dựa vào các đội thươngthuyền vượt biển,song buôn bán bằng thương thuyền chẳng khác nào “trứng

để đầu đẳng”với biết bao rủi ro,nếu chẳng may thương thuyền gặp nạn thìthương gia trắng tay.Trước những rủi ro như thế,những thương gia khônngoan nhất đã tìm cách san bớt hàng hóa của mình sang nhiều thuyền buôn

khác nhau phòng khi bất trắc họ chỉ mất một phần của cải,không đến nỗikhánh kiệt gia tài.

Không ai biết chính xác ông tổ của nghề bảo hiểm nhưng có lẽ ở khởiđầu của bảo hiểm là ở Ý và sau đó là ở Anh.Thời đó đã có một khối lượnggiao dịch thương mại đường biển lớn giữa Anh và Ấn độ và châu Mỹ,khi đóngười ta chỉ mới biết bảo hiểm những thứ dễ gặp rủi ro,nhất là hàng hóa vàtàu biển.Sau thế kỷ 18 công nghiệp phát triển và ra đời bảo hiểm trên cạn.Cáckhách hàng và các chủ bảo hiểm thường thương lượng với nhau về bảo hiểmtrong 1 tiệm cà phê của một người đàn ông tên là Eward Lloyd.Và ngày nayLloyd’s là tên gọi của 1 thị trường bảo hiểm rất nổi danh ở Luân Đôn.Lloyd’s

ra đời từ năm 1876 và cho đến nay đã cho ra đời nhiều bộ luật quy định vềbảo hiểm được áp dụng rộng rãi trên thế giới

Ngày nay khi các mối quan hệ kinh tế,chính trị,xã hội liên quan đến nhaumột cách khăng khít và phức tạp thì bảo hiểm thực chất là một chất keo kếtdính các mối quan hệ đó một cách ổn định và bền chặt.Cả trên phạm vi toàncầu,bảo hiểm cũng góp phần liên kết các quốc gia,các châu lục thành mộtkhối bền vững,nhằm chống và ngăn chặn cho nhân loại trước muôn vàn nguyhiểm

Trong thương mại quốc tế,bảo hiểm cho hàng hóa trong quá trình chuyênchở từ nước người bán đến nước người mua cũng là một dịch vụ quan trọngkhông thể tách rời và đã trở thành tập quán trong giới thương mại quốctế.Phương tiện vận tải và hàng hóa chuyên chở là những tài sản có giá trị rấtlớn,để đảm bảo cho công việc kinh doanh được bình thường,liên tục và ổnđịnh khi có các rủi ro xảy ra,các nhà kinh doanh đã biết gắn chặt công việckinh doanh của mình với dịch vụ bảo hiểm.Bên cạnh đó,quá trình vận chuyểnhàng hóa từ nước này sang nước khác có liên quan đến nhiều quốc gia,chủ thểkhác nhau nên bảo hiểm ra đời không những đáp ứng nhu cầu đảm bảo antoàn cho các chủ hàng mà còn góp phần thúc đẩy mối quan hệ quốc tế thông

qua con đường thương mại.Vì vậy bảo hiểm nói chung và bảo hiểm hàng hóaXNK nói riêng là sự cần thiết khách quan.

1.2 Tác dụng

Không phải ngẫu nhiên mà bảo hiểm ra đời và ngày càng phát triển,vàbảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu cũng vậy,cùng với sự phát triển của nềnkinh tế hoạt động ngoại thương ngày càng phát triển thì bảo hiểm hàng hóaXNK cũng đạt đến sự chuẩn hóa cao hơn.Tuy nhiên xét về tổng thể,bảo hiểmhàng hóa có những tác dụng sau:

Thứ nhất: Đảm bảo về mặt tài chính cho những người được bảo hiểm

khi có rủi ro xảy ra gây nên tổn thất cho các đối tượng được bảo hiểm,thìđược người bảo hiểm bồi thường tổn thất.Từ đó công việc kinh doanh của họđược tiếp tục bình thường,không vì tổn thất mà đình trệ hay phá sản

Thứ hai: Thúc đẩy ý thức đề phòng,hạn chế tổn thất,tăng cường an toàn

vật chất tài sản trong kinh doanh:vì có đóng bảo hiểm nên các thương nhân sẽchú trọng nhiều tới những rủi ro có thể xảy ra gây thiệt hại nhiều cho hànghóa của mình,do đó họ ý thức hơn trong vấn đề đề phòng tối đa các rủi ro đó

Thứ ba: Cũng giống như bảo hiểm nói chung,bảo hiểm hàng hóa XNK

cũng có khả năng tập trung được nguồn vốn rất lớn cho nền kinh tế,góp phầntạo việc làm,tăng thu cho ngân sách Nhà Nước:vì hoạt động bảo hiểm cũng làmột hoat động kinh doanh bình thường,tạo ra lợi nhuận nên phải nộp thuế.Khi

có tổn thất xảy ra,chính các nhà bảo hiểm phải đứng ra chịu trả tiền cho người

bị thiệt(người được bảo hiểm),do đó làm giảm các khoản trợ cấp của Nhànước(nếu như tài sản thiệt hại đó do nguồn vốn của Nhà nước tài trợ)

Thứ tư: Mang lại một nguồn lợi nhuận đáng kể cho các nhà kinh doanh

bảo hiểm,lợi nhuận này là chênh lệch giữa phí bảo hiểm thu được từ nhữngngười tham gia bảo hiểm và những khoản thực tế phải bồi thường

Thứ năm: Ở tầm vĩ mô,nâng cao tỷ trọng hàng hóa XNK tham gia bảo

hiểm trong nước có tác dụng góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc gia.Với hoạt động xuất khẩu theo điều kiện CIF,hàng hóa được chuyên chởbằng tàu trong nước và được công ty bảo hiểm trong nươc bảo hiểm sẽ tạonguồn thu ngoại tệ vì chi phí vận tải và phí bảo hiểm về thực chất được tínhvào giá hàng và do phía nước ngoài trả

Nhập khẩu theo điều kiện FOB có tác dụng giảm chi ngoại tệ,trongtrường hợp này chúng ta chỉ phải chi ngoại tệ để nhập khẩu hàng hóa,màkhông phải chi tiền nhập dịch vụ vận tải đường biển và dịch vụ bảo hiểm nhưtrước đây.Số ngoại tệ chi cho mỗi hợp đồng ngoại thương giảm sẽ cải thiệntình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai của nước ta

Thứ sáu: Kim ngạch hàng hóa XNK tham gia bảo hiểm tăng có tác dụng

thúc đẩy ngành bảo hiểm phát triển.Theo nguyên lý số đông,lượng kháchhàng tham gia càng lớn công ty bảo hiểm càng có điều kiện phân chia rủi rogiữa các đối tượng được bảo hiểm,tránh cho công ty trước những tổn thất lớnảnh hưởng không tốt đến tình hình tài chính của công ty

Thứ bảy: Bảo hiểm hàng hóa XNK góp phần thúc đẩy sự phát triển của

thương mại quốc tế và mối quan hệ giữa các nước thêm bền vững

Như vậy bảo hiểm hàng hóa XNK là một loại hình bảo hiểm rất quantrọng và không thể tách rời hoạt động thương mại quốc tế bởi nó mang lạinhững tác dụng to lớn đối với các bên liên quan trong quá trình XNK cũngnhư với nền kinh tế mỗi nước và thương mại thế giới đặc biệt là trong xu thếngày nay khi mà toàn cầu hóa kinh tế đang diễn ra ngày càng rõ nét

1.3 Gia nhập WTO và sự tác động đến thị trường bảo hiểm Việt Nam

1.3.1 Những cam kết mở cửa thị trường bảo hiểm Việt Nam tại WTO

1.Những cam kết chung đối với các DNBH đang hoạt động ở nướcngoài:Được phép thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam;nếu đáp ứng đủ

các điều kiện được phép thành lập DNBH 100% vốn nước ngoài tại ViệtNam;được phép thành lập công ty liên doanh kinh doanh bảo hiểm;được phépmua cổ phần trong các doanh nghiệp Việt Nam không vượt quá tỉ lệ vốn điều

lệ của DN đó theo quy định của cơ quan có thẩm quyền;và các doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài được phép thuê đất theo dự án đầu tư của mình.2.Các cam kết riêng trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm:

- DNBH hoạt động ở nước ngoài được cung cấp dịch vụ BH vào ViệtNam đối với:Dịch vụ BH cung cấp cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nướcngoài và người nước ngoài làm việc tại Việt Nam;dịch vụ tái bảo hiểm;Dịch

vụ vận tải quốc tế,bao gồm vận tải biển quốc tế,vận tải hàng không thươngmại quốc tế(cả phương tiện,hàng hóa vận chuyển và bất kỳ trách nhiệm nàophát sinh từ đó) và hàng hóa vận chuyển quá cảnh quốc tế;Dịch vụ môi giớibảo hiểm và môi giới tái bảo hiểm;Dịch vụ tư vấn,dịc vụ tính toán,đánh giárủi ro và giải quyết bồi thường

- DNBH có vốn nước ngoài đang hoat động tại Việt Nam:Kể từ ngày1/1/2008 các DNBH 100% vốn đầu tư nước ngoài được phếp kinh doanh cácdịch vụ bảo hiểm bắt buộc

- Chi nhánh của DNBH nước ngoài: Sau 5 năm kể từ khi gia nhậpWTO,DNBH nước ngoài được phép thành lập chi nhánh bảo hiểm phi nhânthọ tại Việt Nam,căn cứ vào các qui định quản lý thận trọng

Như vậy, các DNBH có vốn đầu tư nước ngoài kể từ ngày 1/1/2008 đãđược phép đối xử quốc gia, và được bình đẳng như các DNBH của Việt Nam.Các hạn chế về tái BH bắt buộc 20%, không được bán BH vào khu vực kinh

tế nhà nước, hạn chế về mở chi nhánh của DNBH có vốn đầu tư nước ngoàiđương nhiên bị bãi bỏ ngay sau khi Việt Nam gia nhập WTO

1.3.2 Sự tác động của các cam kết đến thị trường bảo hiểm Việt Nam

Có thể nói bảo hiểm là ngành dịch vụ mà các thành viên WTO quan tâm

và yêu cầu cao về mức độ mở cửa thị trường cho các công ty bảo hiểm nướcngoài.Tuy nhiên,mức cam kết của ta đạt được trong biểu cam kết tốt hơn sovới mức cam kết của các nước mới gia nhập WTO gần đây.Về tổng thể ,mứccam kết như trên là tương đương với BTA.Điểm khác duy nhất là ta mở thêmcho chi nhánh bảo hiểm phi nhân thọ.Cạnh tranh trên thị trường bảo hiểmtrong nước sau WTO đã sôi động hơn và có tác dụng thúc đảy thị trường bảohiểm phát triển

Trên thực tế thị trường bảo hiểm nước ta đã mở cửa cho các công ty bảohiểm quốc tế 100% vốn đầu tư nước ngoài từ năm 1999.Nhiều công ty bảohiểm lớn trên thế giới đều đã có mặt tại thị trường Việt Nam.Từ khi mở cửathị trường bảo hiểm (1993)các công ty bảo hiểm Việt Nam lớn mạnhhơn,doanh số vẫn tăng hàng năm.Việc phát triển thị trường bảo hiểm là yêucầu tất yếu của đời sống xã hội,bảo hiểm là dịch vụ cơ bản rất cần thiết chohoạt động đầu tư và thương mại

Và khi gia nhập vào tổ chức thương mại thế giới WTO,việc thực hiệncác cam kết đã tác động mạnh mẽ tới ngành bảo hiểm của Việt Nam.Theođánh giá sơ bộ việc mở cửa thị trường theo các cam kết WTO về cơ bản sẽ cótác động tích cực đối với cạnh tranh,thúc đẩy sự phát triển của ngành bảohiểm Việt Nam nói chung và bản thân các công ty bảo hiểm trong nước

Việc cho phép thêm các doanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nướcngoài tham gia cung cấp dịch vụ bảo hiểm tại thị trường Việt Nam sẽ tăngthêm năng lực khai thác bảo hiểm của thị trường bảo hiểm Bên cạnh đó, cácdoanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài với kinh nghiệm hoạt động lâu năm trênphạm vi quốc tế sẽ giúp chuyển giao công nghệ khai thác bảo hiểm và đào tạođội ngũ cán bộ làm công tác bảo hiểm tại Việt Nam

Với năng lực tài chính mạnh, các doanh nghiệp bảo hiểm mới tham giathị trường này cũng sẽ cho ra đời các sản phẩm bảo hiểm mới, đáp ứng tốthơn nhu cầu của khách hàng Trong điều kiện cung cấp dịch vụ tốt hơn, kháchhàng sẽ là đối tượng hưởng lợi nhiều nhất Đặc biệt, chi phí bảo hiểm là mộtcấu phần ngày càng quan trọng trong chi phí sản xuất và kinh doanh của cácđơn vị kinh tế khi nền kinh tế ngày càng phát triển, vì vậy giảm giá thành đầuvào đối với chi phí bảo hiểm sẽ giúp giảm một cách tương đối giá thành sảnxuất sản phẩm và dịch vụ đầu ra của các doanh nghiệp Việt Nam và là cơ sở

để tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam nói chung trong điều kiệntoàn cầu hoá ngày càng được đẩy mạnh

Có thể nói, việc cho phép các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài thamgia vào thị trường bảo hiểm Việt Nam sẽ đem lại những lợi ích tổng thể chothị trường

Tuy nhiên, song song với các khía cạnh tích cực như vậy, điều kiện thịtrường bảo hiểm với sự có mặt của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoàicũng sẽ đặt ra một số vấn đề như cạnh tranh không lành mạnh, hệ thống pháp

lý chưa đủ mạnh để kiểm soát hoạt động đa dạng của các doanh nghiệp này,song các vấn đề này có thể được kiểm soát tốt nếu có những bước đi phù hợptrong công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động của thị trường

Gia nhập WTO không chỉ tác động đến hoạt động của thị trường bảohiểm mà còn tác động đến khuôn khổ pháp luật và công tác quản lý nhà nước

về bảo hiểm.Các quy định điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm về cơbản đã hoàn chỉnh,đảm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện hầu hết các cam kếttrong lĩnh vực này.Tuy nhiên,để triển khai thực hiện một số các kết còn lại vàđảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường,một số yêu cầu đặt ra về hoànthiện hệ thống khuôn khổ pháp luật:

- Để thực hiện các cam kết,bổ sung các quy định về chi nhánh trực tiếpcủa các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài,bãi bỏ các quy định mang tính bảo

hộ các doanh nghiệp trong nước về địa bàn hoạt động,đối tượng kháchhàng,các loại hình nghiệp vụ bảo hiểm bắt buộc,tái bảo hiểm bắt buộc;hoànthiện các điều kiện;tiêu chuẩn cấp phép minh bạch,thận trọng thay thế cho cơchế cấp phép theo từng trường hợp cụ thể.

- Bổ sung,sửa đổi một số quy định nhằm tăng khả năng giám sát tàichính của các công ty bảo hiểm bao gồm vốn pháp định,khả năng thanhtoán,hoạt động tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục tiêu lựachon được các nhà đầu tư có năng lực tài chính,cam kết lâu dài với sự pháttriển của thị trường bảo hiểm Việt Nam,đặc biệt là khi Việt Nam gia nhậpWTO.Các quy định này giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị điềuhành,phát triển sớm các rủi ro đồng thời hỗ trợ cho công tác quản lý giám sátcủa các cơ quan chức năng

- Tiếp tục hoàn thiện cơ chế,chính sách đảm bảo sự lành mạnh của thịtrường,bao gồm các quy định bảo vệ người tiêu dùng như hoàn thiện các quyđịnh về nội dung và phương thức giao kết hợp đồng bảo hiểm nhằm đảm bảotính an toàn của giao dịch cho cả người mua lẫn công ty bảo hiểm và các đốitượng có liên quan(đại lý,môi giới bảo hiểm).Cần có các quy định cụ thể vàđặc thù hơn điều chỉnh hoạt động cạnh tranh đảm bảo cạnh tranh công bằng

và lành mạnh trên thị trường ngành bảo hiểm bởi đây là một ngành rất đặc thù

Thị trường bảo hiểm hàng hóa XNK đã hình thành và phát triển rất mạnh

mẽ từ những ngày sơ khai của thị trường bảo hiểm.Ở Việt Nam,từ những năm1960,tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam đã được giao nhiệm vụ bảo hiểm cho

hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta với các nước xã hội chủ nghĩa.Bảo Việt

đã độc quyền trên cả thị trường bảo hiểm đến cuối năm 1994.Sau khi nhànước ban hành những quy định mới,mở cửa nền kinh tế,xóa bỏ chế độ độcquyền trong nhiều ngành trong đó có ngành bảo hiểm,nhiều công ty bảo hiểmphi nhân thọ đã ra đời như Bảo Minh,PJICO,PVI,Bảo Long…làm cho thịtrường bảo hiểm ngày càng sôi động hướng đến hội nhập quốc tế.Tuy nhiêncho đến nay,hoạt động bảo hiểm cho hàng hóa XNK do các công ty bảo hiểmViệt Nam tiến hành vẫn còn ở mức rất hạn chế,tốc độ tăng trưởng khôngcao.Cụ thể:

Bảng 1:Số lượng hàng hóa XNK tham gia bảo hiểm giai đoạn 2003-2006

Chỉ tiêu

Kim ngạch hàng hóaXNK(tỷ USD)

Kim ngạch hàng hóaXNK tham gia bảo hiểmtrong nước(tỷ USD)

(Nguồn:Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam)

Nhìn chung hoạt động XNK của nước ta tăng nhanh trong các nămqua,năm 2003 tổng kim ngạch XNK đạt 45,4 tỷ USD trong đó kim ngạch xuấtkhẩu đạt 20,2 tỷ USD,kim ngạch nhập khẩu đạt 25,2 tỷ USD.đến năm 2006tổng kim ngạch XNK đã đạt 83,5 tỷ USD tăng gần gấp đôi so với năm2003.Như vậy có thể thấy rằng hoạt động xuất nhập khẩu của nước ta trongthời gian vừa qua đã đạt được những thành tựu to lớn.Tỷ trọng kim ngạchxuất nhập khẩu tăng nhanh trong thời gian qua tất nhiên sẽ kéo theo sự giatăng của nghiệp vụ vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu,theo thông lệ quốc tế

tất cả hàng hóa xuất nhập khẩu đều phải tham gia bảo hiểm,vì thế thị trườngbảo hiểm hàng hóa XNK của nước ta có cơ hội lớn để phát triển và tăng mạnh

về doanh thu

Tuy nhiên trái ngược với số liệu về kim ngạch xuất nhập khẩu thì nghiệp

vụ bảo hiểm hàng hóa của nước ta vẫn còn thấp,chưa xứng với tiềm năngXNK của nước ta

2.2 Thực trạng BHHHXNK Việt Nam sau khi vào WTO

2.2.1 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn

a.thuận lợi

Năm 2007 là năm đầu tiên Việt Nam thực hiện các cam kết khi trở thànhthành viên thứ 150 của tổ chức thương mại quốc tế WTO.Nền kinh tế Việttiếp tục mở cửa và hội nhập quốc tế với mức độ sâu rộng hơn với nhiều cơ hội

và thách thức cho sự nghiệp phát triển nền kinh tế xã hội nói chung và ngànhbảo hiểm nói riêng

Gia nhập vào tổ chức WTO,bước vào sân chơi chung của nền kinh tế thếgiới đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành bảo hiểm Việt Namnói chung và nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa nói riêng.Những thuận lợi đó là:

- Việc tham gia thị trường của những công ty bảo hiểm mới,đặc biệt làcác công ty bảo hiểm nước ngoài sẽ đa dạng hóa và thúc đẩy sự phát triển củathị trường bảo hiểm Việt Nam qua đó sẽ thúc đẩy sự phát triển của nghiệp vụbảo hiểm hàng hóa

- Mở cửa thị trường đã tạo điều kiện tăng cường trao đổi kiến thức và kỹnăng chuyên ngành về nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa thúc đẩy năng lực cạnhtranh của các công ty bảo hiểm trong nghiệp vụ này.Các công ty bảo hiểmtrong nước có điều kiện tiếp thu ở một trình độ nhất định những kiến thức và

kỹ năng chuyên ngành của các công ty bảo hiểm nước ngoài.Bên cạnh đó,sức

ép cạnh tranh lớn hơn buộc các công ty bảo hiểm trong nước phải chủ động

điều chỉnh mô hình và chính sách quản lý,đào tạo nhân viên,ứng dụng côngnghệ thông tin nhằm tạo được lợi thế với các doanh nghiệp bảo hiểm nướcngoài.

- Gia nhập WTO sẽ thúc đẩy nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng cao,hànghóa và các doanh nghiệp của Việt Nam sẽ có một thị trường rộng lớnhơn,đồng thời hàng hóa của các nước thành viên WTO sẽ tràn vào thị trườngViệt Nam.Đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư trong nước phát triển mộtcách nhanh chóng,tạo tiền đề cho các ngành nghề phát triển như :giao thôngvận tải đường bộ,hàng không,xuất nhập khẩu làm tiền đề cho bảo hiểm hànghóa phát triển

- Gia nhập WTO đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm ViệtNam có cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp bảo hiểm hàng đầu quốc tế,tậndụng được kinh nghiệm,công nghệ,sản phẩm mới và hệ thống của đối tácchiến lược để phát triển hệ thống phân phối sản phẩm,nâng cao uy tín thươnghiệu của mình

b.khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi nói trên thì việc mở cửa thị trường bảo hiểmvới sự tham gia ngày càng nhiều các công ty bảo hiểm nước ngoài cũng cónhững khó khăn nhất định đối với các công ty bảo hiểm trong nước,đó là :

- Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa sẽ phải chia sẻ thị phần cho các công tynước ngoài và cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn

- Hiện tại mức phí bảo hiểm tại Việt Nam còn khá cao do đó các doanhnghiệp bảo hiểm Việt Nam sẽ phải cạnh tranh khá vất vả khi gặp những tậpđoàn bảo hiểm tầm cỡ với chương trình bảo hiểm toàn cầu có mức phí rấtthấp

- Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước sẽ đứng trước sức épcạnh tranh lớn trong khi năng lực về vốn,công nghệ còn yếu và nhỏ bé ảnhhưởng trực tiếp đến doanhh thu của nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa.

- Biến động về nhân sự giữa các công ty bảo hiểm.Một thực tế đã diễn rakhi sự gia tăng của số lượng doanh nghiệp bảo hiểm nhanh hơn gia tăngnguồn nhân lực trong ngành đã dẫn đến sự di chuyển nhân sự giữa các công

ty bảo hiểm.Nếu để mất lực lượng cán bộ cốt cán sẽ kéo theo mất doanh thuthị phần là điều chăc chắn.Do đó,nếu các công ty bảo hiểm trong nước không

có những chính sách điều chỉnh liên quan đến chính sách nhân sự trong thờigian tới sẽ bị mất lợi thế quan trọng trước các công ty 100% vốn nước ngoàihoặc liên doanh

- Thị trường phát triển nhanh về quy mô,đa dạng về sản phẩm là sức épđối với các nhà quản lý trong lĩnh vực này,bao gồm yêu cầu phải đảm bảoquyền lợi người tiêu dùng ;khả năng giải quyết quyền lợi tranh chấp ;thịtrường bị chia cắt manh mún và vấn đề rất quan trọng là ngăn ngừa rủi romang tính hệ thống

2.2.2 Thực Trạng Hoạt Động BHHHXNK

a.Tình hình kinh tế

Bước vào năm 2007 Việt nam có thuận lợi cơ bản là sau hơn 20 năm đổimới thế và lực của nền kinh tế cũng như những kinh nghiệm tổ chức, quản lý

và điều hành nền kinh tế thị trường đều đã được tăng lên đáng kể Việc nước

ta trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã tạo thêm

cơ hội để nền kinh tế nước ta hội nhập sâu hơn và rộng hơn vào kinh tế thếgiới

Theo số liệu của Tổng cục thống kê, tổng sản phẩm trong nước (GDP)năm 2007 tăng 8,48% so với năm 2006, đạt kế hoạch đề ra (8,2-8,5%) Theođánh giá của Ngân hàng Phát triển Châu Á, tăng trưởng kinh tế năm 2007 của