Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPTSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPT
Trang 1An Giang, ngày 3 tháng 02 năm 2020
BÁO CÁO Kết quả thực hiện sáng kiến I- Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Trần Thị Phi Vân Nam, nữ: nữ
- Ngày tháng năm sinh: 12 / 01/ 1975
- Nơi thường trú: Phú Hữu - Phú Hòa - Thoại Sơn - An Giang
- Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Khuyến
- Chức vụ hiện nay: Tổ phó chuyên môn
- Trình độ chuyên môn: Thạc sỹ
- Lĩnh vực công tác: Giảng dạy môn Ngữ Văn
II.- Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị
- Tóm tắt tình hình đơn vị
+ Những thuận lợi: Tổ chuyên môn rất đồng thuận, nhiệt tình hỗ trợ lẫn nhau trong công
việc chuyên môn, sẵn sàng trao đổi kinh nghiệm giảng dạy, giáo dục học sinh để kết quả của
tổ chuyên môn ngày được cải thiện Bên cạnh đó, Ban lãnh đạo Trường rất quan tâm đến chất lượng 2 mặt giáo dục học sinh nên tạo mọi điều kiện cần thiết, tốt nhất cho người dạy thực hiện cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy
+ Khó khăn : Dung lượng thời gian cho 1 tác phẩm còn hạn chế; đa số học sinh ngày nay
lười đọc tác phẩm văn học, dẫn đến cách tiếp nhận tác phẩm văn học trong phân môn đọc hiểu văn bản chưa đảm bảo về độ chính xác của nội dung nhất là đối với những tác phẩm văn xuôi
- Tên sáng kiến: Vận dụng kết hợp nhật kí đọc sách với các kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPT
- Lĩnh vực: Giải pháp tác nghiệp về chuyên môn (môn Ngữ Văn)
III Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến:
1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Trang 2Trong thời kì hiện đại, với sự phát triển ồ ạt của khoa học công nghệ, thiết bị điện tử thông minh ngày càng đa dạng, người học dường như lười đọc sách nhất là đọc tác phẩm văn học Khi cần tìm nội dung một tác phẩm văn học nào đó, các em chỉ cần lên những trang mạng và gõ vào những từ khóa để tìm cho nhanh thay vì phải mất nhiều thời gian để
tự đọc và tự tóm tắt nội dung tác phẩm Điều này kéo theo việc tiếp cận tác phẩm văn học chỉ mang tính chất đối phó, hời hợt, không lưu lại ở người học cái hay, cái đẹp của ngôn từ nên việc khắc sâu kiến thức và nhớ đúng về tác phẩm văn học còn rất hạn chế dẫn đến kết quả môn học không cao
2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến
Khác với những ngành nghệ thuật khác, chất liệu xây dựng tác phẩm văn học chính là ngôn từ Những ngôn từ ấy chỉ thật sự sống động, có hình ảnh khi đến tay bạn đọc Độc giả
là những người đồng sáng tạo với nhà văn Cho nên, khi tìm hiểu tác phẩm văn học, người học phải đọc văn bản Lúc đó, bằng kiến thức nền đã tích lũy, người học có thể tiếp cận được một phần nội dung của tác phẩm văn học
Mặt khác, thời lượng phân phối chương trình dành cho 1 tác phẩm văn học nhất là tác phẩm văn học thuộc thể loại truyện ngắn rất hạn chế Nếu cho người học đọc tác phẩm văn học trong giờ dạy thì chỉ dừng lại ở việc đọc những đoạn tiêu biểu trong tác phẩm, không thể nào đọc toàn bộ tác phẩm Cho nên, điều cốt yếu trong giảng dạy văn học là phải tạo thói quen đọc tác phẩm văn học ở nhà cho người học Tuy nhiên, khi yêu cầu người học đọc văn bản trước ở nhà, người dạy cần định hướng hệ thống câu hỏi, cách tiếp cận văn bản để người học biết cách tiếp cận văn bản Chúng ta có thể vận dụng linh hoạt những bài tập về nhật kí đọc sách để hướng dẫn và tạo thói quen cho người học hướng tiếp cận, cách ghi chép những nội dung cần thiết khi lĩnh hội tác phẩm trên phương diện tiếp cận trực tiếp với văn bản Và điều này rất quan trọng Vì tiết học chỉ thật sự thành công khi người học chuẩn bị nhiệm vụ học tập của bản thân một cách chu đáo
Bên cạnh đó, theo xu hướng giáo dục của thời đại là lấy người học làm trung tâm; người học phải tự tìm kiến thức và tiếp nhận kiến thức dưới sự hướng dẫn, định hướng của người dạy Để có thể định hướng cho người học thực hiện nhiệm vụ học tập của bản thân, người dạy cần có sự linh hoạt trong việc hướng dẫn người học cách kết hợp ghi chép nhật kí đọc sách khi tiếp cận văn bản, khi thực hiện nhiệm vụ học tập ở nhà với việc vận dụng những kĩ thuật dạy học khi thể hiện nhiệm vụ học tập trong tiết học trên lớp Một khi người học thông
Trang 3hiểu được cách tìm kiến thức mới và cách thể hiện kiến thức đó khi trình bày chúng trên tiết học thì các em sẽ tiếp nhận kiến thức 1 cách khoa học, tự nguyện, không nhàm chán
Vì những lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài sáng kiến: Vận dụng kết hợp nhật kí đọc
sách với kĩ thuật dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ Văn ở trường THPT Với phạm vi của sáng kiến, tôi chỉ dừng lại nghiên cứu ở những tác phẩm
văn xuôi Việt Nam viết theo thể loại truyện ngắn trong chương trình Ngữ Văn 11 và ngữ văn 12 Với đề tài này, tôi mong muốn giúp học sinh biết cách tiếp cận và trình bày nhiệm
vụ học tập khi học một truyện ngắn trong chương trình Ngữ Văn THPT cũng như những truyện ngắn bên ngoài nhà trường Bên cạnh đó còn hình thành thói quen ham đọc sách cho học sinh, giúp học sinh biết cách sử dụng hình thức, kĩ thuật trình bày khi đọc sách Đây cũng là cách rèn kĩ năng đặt vấn đề, giải quyết vấn đề cho người học khi làm văn
3 Nội dung sáng kiến
3.1 Tiến trình thực hiện
+ Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn làm nền tảng
+ Đề xuất giải pháp
+ Cho học sinh thực hành ở nhà và tiến hành thực nghiệm trong giờ dạy trên lớp
+ Thu thập kết quả qua so sánh bài kiểm tra định kì với kết quả trung bình HKI, bài thi TNTHPTQG
+ Kết luận lại vấn đề
3.2 Thời gian thực hiện: tháng 8 năm 2018 đến tháng 01 năm 2020
3.3 Biện pháp tổ chức
3.3.1 Hướng dẫn cách ghi chép nhật kí đọc sách khi đọc truyện ngắn
Nhật kí đọc sách (vẽ tranh về những hình ảnh mà bản thân người học ấn tượng, vẽ sơ đồ
ý tưởng về cốt truyện hay nhân vật, điểm sách / phê bình (đồng sáng tạo cùng tác giả), giải
thích một câu nói hay của nhân vật, cảm nhận về 1 chi tiết nghệ thuật trong văn bản…) là
dạng ghi chép theo những gợi ý, hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà của GV Ở dạng ghi chép này có sự định hướng và kiểm tra giám sát của GV Cách làm này thường tiến hành vào đầu năm học có tác dụng giúp cho các em tích lũy được nhiều thông tin, lưu giữ thông tin một cách khoa học, truy tìm thông tin một cách thuận lợi đồng thời tạo thói quen ghi nhận khi các em tiếp xúc với bất kì thông tin gì
3.3.2 Hướng dẫn các kĩ thuật dạy học tích cực để người học thực hiện trình bày nhiệm vụ
học tập
Trang 4Các kĩ thuật dạy học không phải là vấn đề mới nhưng trên thực tế giảng dạy, người dạy chưa tận dụng hết hiệu quả của các kĩ thuật này Bên cạnh đó, theo hướng dạy học hiện đại, lấy người học làm trung tâm, cho nên việc cho người học tiếp cận sử dụng những kĩ thuật dạy học tích cực để trình bày nhiệm vụ học tập của bản thân sau khi nghiên cứu nhiệm vụ học tập do người dạy giao ở nhà là một việc làm rất cần thiết Vì điều này sẽ giúp người học biết cách trình bày sản phẩm của mình một cách dễ dàng, khoa học, linh hoạt và sáng tạo Đồng thời nó còn góp phần thúc đẩy tiến trình tiết dạy trên lớp 1 cách phù hợp cũng như tạo
sự yêu thích học bộ môn Vì thế tôi đã mạnh dạn hướng dẫn cho học sinh các kĩ thuật dạy học tích cực
Sau khi tìm hiểu tác phẩm theo định hướng của giáo viên, người học phải thể hiện sản phẩm làm việc của cá nhân, của nhóm khi tham gia hoạt động học tập trên lớp Điều này rất quan trọng vì nó thể hiện được cách làm việc ở nhà của người học cũng như lượng kiến thức
mà người học tự tìm đã chính xác và đạt ở mức độ nào Căn cứ vào đó, người dạy có thể đánh giá cách làm việc của người học, kiến thức nào đã đạt theo yêu cầu chuẩn kiến thức kĩ năng, cũng như kiến thức nào chưa chuẩn cần sửa chữa bổ sung cho người học Chính vì thế người dạy cần hướng dẫn cho học sinh một số kĩ thuật dạy học để trong quá trình làm việc ở nhà người học có thể hình dung và lựa chọn cách trình bày phù hợp Như vậy người học sẽ thực hiện nhiệm vụ học tập dễ dàng hơn và tiết học cũng đạt hiệu quả hơn
Về việc hướng dẫn cho học sinh một số kĩ thuật dạy học tích cực, người dạy có thể thực hiện theo 2 cách: thứ nhất đưa ra một số kĩ thuật dạy học tích cực thông dụng gắn với mỗi
bài tập ghi chép nhật kí đọc sách cho học sinh tham khảo và vận dụng như kĩ thuật mảnh
ghép, khăn trài bàn, lược đồ tư duy, phỏng vấn, sắm vai, trải nghiệm sáng tạo, sáng tác và
triển lãm tranh… (cách này thường áp dụng đối với lớp học sinh có năng lực học trung bình
yếu); thứ 2, người dạy nêu tên những bài viết trên các trang mạng cho người học biết để
người học tự tham khảo và lựa chọn các kĩ thuật phù hợp như: Các kĩ thuật dạy học tích
cực/giáo dục.edu.vn, 17 kĩ thuật dạy học tích cực dành cho các thầy cô…( cách này thường
áp dụng đối với lớp học sinh có năng lực học khá trở lên) Bên cạnh đó tôi còn gợi ý cho các
em có thể lựa chọn kết hợp với các chương trình như talkshow, gameshow hay trên các chương trình truyền hình để tạo sự phong phú, hấp dẫn cho cách trình bày Tôi cũng lưu ý các em, khi thực hiện một nhiệm vụ học tập và trình bày nó cần có sự lựa chọn hình thức trình bày phù hợp với nội dung bài học, vừa sức với bản thân người thực hiện để trách sự lố bịch, mất thời gian mà không hiệu quả
Trang 53.3.3 Chọn đơn vị kiến thức cần thực hiện và xác định thời gian tiến hành
Căn cứ vào kế koạch giảng dạy của tổ Ngữ văn Trường THPT Nguyễn Khuyến tôi chọn các truyện ngắn Việt Nam được học theo đọc văn trong chương trình Ngữ văn 11 và Ngữ
Văn 12 gồm các truyện ngắn như sau: tác phẩm Hai đứa trẻ - Thạch Lam, tác phẩm Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân, Chí Phèo - Nam Cao, Tác phẩm Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, tác phẩm Vợ nhặt - Kim Lân, tác phẩm Rừng Xà Nu - Nguyễn Trung Thành, tác phẩm Những đứa con trong gia đình - Nguyễn Thi, tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu Căn cứ vào sách Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn lớp 11, Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn lớp 12 của Bộ Giáo Dục và
Đào Tạo để xác định kiến thức trọng tâm của từng tác phẩm; Căn cứ vào đặc trưng thể loại truyện ngắn để định hướng cách khai thác tác phẩm cho học sinh; Căn cứ vào 10 bài tập
thực hiện với nhật kí đọc sách được nêu ra ở trang 58 trong quyển sách Phương pháp dạy học đọc hiểu văn bản của tác giả Taffy E Raphael - Efrieda H Hiebert do nhóm các tác giả
của Trường Đại học Cần Thơ dịch và các kĩ thuật dạy học tích cực để hướng dẫn học sinh triển khai ghi chép khi đọc văn bản ở nhà và trình bày khi thực hiện nhiệm vụ trên lớp Sau khi dựa vào các căn cứ nêu trên để chọn đơn vị kiến thức cần thực hiện, người dạy cần xác định thời gian thực hiện như sau: Cho hệ thống câu hỏi định hướng để học sinh đọc văn bản văn học ở nhà, có thể dựa vào cách ghi chép nhật kí đọc sách đã được phổ biến đầu năm thực hiện các yêu cầu theo hướng dẫn của giáo viên Tiếp đó, Giáo viên triển khai tiết dạy trên lớp theo tiến trình một tiết dạy đọc hiểu văn bản, có cho học sinh nhận xét lẫn nhau; giáo viên có nhận xét cách ghi chép khi đọc văn bản cũng như cách vận dụng các kĩ thuật dạy học khi học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập; khen ngợi, bổ sung, định hướng lại kiến thức cho học sinh
3.3.4 Hướng dẫn người học cách kết hợp việc ghi chép nhật kí đọc sách khi soạn văn bản ở
nhà với các kĩ thuật dạy học tích cực để người học thực hiện trình bày nhiệm vụ học tập trên lớp học
Khi dạy học tác phẩm văn học, người dạy hướng đến dạy theo đặc trưng thể loại Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn nghiên cứu để tìm ra hướng dạy học sao cho người học tiếp cận
bộ môn một cách dễ dàng Và trong quá trình nghiên cứu, tôi nhận thấy có sự tương đồng giữa 10 bài tập thực hiện với nhật kí đọc sách và cách dạy truyện ngắn theo đặc trưng thể loại Cho nên tôi mạnh dạn kết nối chúng để giao nhiệm vụ học tập cho học sinh thực hiện ở nhà Bên cạnh đó, qua nhiều năm giảng dạy những học sinh trung bình yếu, tôi nhận thấy
Trang 6các em có sự chịu khó học tập nhưng thường lúng túng trong cách trình bày nhiệm vụ học tập của mình do chưa biết kĩ thuật trình bày như thế nào Vì thế, để giúp người học biết cách tìm kiến thức ở nhà, biết cách trình bày kiến thức đã tìm trên lớp nên tôi đã hướng dẫn các
em cách kết hợp vận dụng cách viết nhật kí đọc sách để tìm kiến thức ở nhà và vận dụng các
kĩ thuật dạy học tích cực để trình bày nhiệm vụ học tập được giao Qua thời gian thực nghiệm, tôi nhận thấy người học thực hiện nhiệm vụ học tập rất thuận lợi, hiệu quả và rất hứng thú khi nhận nhiệm vụ từ người dạy Còn gì tốt bằng bản thân người học hiểu cách làm, vận dụng chúng đúng mục đích Điều này không chỉ giúp người học tự tìm kiến thức, biết cách chia sẽ kiến thức cùng các bạn; mà còn giúp các em biết cách sắp xếp trong quá trình tìm kiến thức và tự tin khi trình bày
Sự kết hợp giữa 10 bài tập thực hiện với nhật kí đọc sách và kĩ thuật dạy học tích cực được tôi gợi ý cho người học như sau:
10 BÀI TẬP THỰC HIỆN
VỚI NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH KHI ĐỌC TRUYỆN NGẮN (HS THỰC HIỆN Ở NHÀ) KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC (GỢI Ý CHO
HS CHỌN THỰC HIỆN TRÊN LỚP)
TRÌNH TỰ SỰ KIỆN
Đôi khi trật tự các sự kiện trong
truyện tỏ ra đáng ghi nhớ Tôi có
thể vẽ một sơ đồ chuỗi các hành
động và giải thích vì sao trật tự đó
đáng nhớ.
Trình bày về tác giả Tóm tắt tác phẩm theo trình
tự sự kiện trong tác phẩm
-Vẽ sơ đồ tư duy
- Cây thông tin
HỒ SƠ NHÂN VẬT
Nghĩ về một nhân vật yêu thích
(không yêu thích hoặc lí thú), vẽ
sơ đồ thể hiện cách thức tôi nghĩ:
về hình dáng, hành động, cách cư
xử, điểm thú vị hay nổi bật của
nhân vật đó.
Tóm tắt tác phẩm theo nhân vật
Trình bày về nhân vật
-Vẽ sơ đồ tư duy
- Cây thông tin
HÌNH ẢNH
Mỗi khi đọc, tôi phải lưu giữ một
hình ảnh trong đầu về câu chuyện
Tôi có thể vẽ nó ra trong nhật kí
đọc sách và chia sẻ với các bạn
trong nhóm Khi vẽ hình, tôi cần
ghi chú hình ảnh đó từ đâu đến,
điều gì làm tôi nghĩ ra nó, và tại
Vẽ 1 lát cắt về cuộc đời nhân vật
Vẽ toàn bộ tác phẩm dựa theo cuộc đời nhân vật
Kể chuyện bằng tranh Triển lãm tranh
Vẽ tranh
Trang 7sao tôi lại muốn vẽ hình ảnh đó.
QUAN ĐIỂM
Khi tôi đọc về một nhân vật, tôi
nghĩ tác giả đã không xem xét các
quan điểm hay ý kiến nào đó
Trong nhật kí, tôi có thể viết ra
quan điểm của nhân vật mà tác
giả đã không đề cập đến.
Đồng sáng tác cùng tác giả Talkshow về tác phẩm hoặc
1 phần của tác phẩm Phỏng vấn sau khi thuyết trình
Kĩ thuật khăn trải bàn Trình bày 1 phút
TỪ HAY
Tìm ra những từ thực hay- các từ
mới, ngộ nghĩnh, có khả năng
miêu tả cao mà tôi muốn sử dụng
khi viết; các từ dễ nhầm lẫn… viết
ra và chia sẻ trong nhóm Tôi
cũng ghi chú lí do chọn từ này và
số trang chúng xuất hiện để dễ tìm
lại chúng
Từ, ngữ mới lạ, có sự kết hợp độc đáo
Thuyết trình Tia chớp
GIẢI THÍCH
Khi đọc, tôi luôn suy nghĩ xem tác
giả muốn nói với tôi điều gì, muốn
tôi ghi nhớ điều gì qua câu
chuyện Tôi có thể viết ra cách
giải thích của mình trong nhật kí
và chia sẻ với các bạn những suy
nghĩ đó Tôi cần lắng nghe cách
giải thích của các bạn khác, để so
sánh các điểm giống nhau, tương
tự và khác nhau.
Thông điệp, bài học, ý nghĩa văn bản
-Trình bày 1 phút -Kĩ thuật khăn trải bàn -Kĩ thuật mảnh ghép
PHẦN ĐẶC SẮC
CỦA TRUYỆN
Tôi sẽ ghi lại số trang để nhớ đâu
là phần đặc sắc của câu chuyện
Ghi các từ mở đầu và các từ kết
thúc của đoạn này để gợi nhớ và
chia sẻ trong nhóm, Sau đó viết
giải thích tại sao tôi cho rằng
đoạn đó thú vị và đặc biệt.
- Đặc sắc về nghệ thuật
- Đặc sắc về nội dung
- Đặc sắc về chi tiết trong tác phẩm
-Trình bày 1 phút -Talkshow về nghệ thuật -Talkshow về nội dung
NGHỆ THUẬT VÀ THỦ PHÁP Nghệ thuật kể chuyện -Trình bày 1 phút
Trang 8ĐẶC BIỆT CỦA TÁC GIẢ
Đôi khi tác giả sử dụng từ ngữ
đặc biệt, khắc họa rõ nét chúng
trong đầu người đọc, làm tôi ước
viết được như vậy, dung ngôn ngữ
vui nhộn, viết những cuộc đối
thoại thật hay… Trong nhật kí đọc
sách, tôi sẽ ghi lại các ví dụ về
những điều đặc biệt như thế mà
tác giả đã dung trong truyện.
Nghệ thuật miêu tả Tình huống truyện
-Kĩ thuật khăn trải bàn
ĐIỂM SÁCH /
PHÊ BÌNH
Khi đọc, đôi lúc tôi tự nghĩ: “hoàn
toàn tuyệt vời!!!” Có lúc tôi nghĩ:
“nếu là tác giả, tôi sẽ viết khác
hơn” Tôi sẽ ghi ra những điểm
hay của tác giả và những nhược
điểm cần khắc phục
Viết tiếp đoạn kết Đưa ra hướng giải quyết khác
So sánh với những kết thúc của các tác phẩm khác
so sánh với cách viết của các tác giả khác cùng viết về đề tài đó
Trình bày 1 phút
BẢN THÂN
VÀ TRUYỆN
Đôi lúc, những gì đọc được từ
nhân vật hay sự kiện nào đó khiến
tôi nghĩ về cuộc sống cá nhân
mình Tôi sẽ viết trong nhật kí và
kể lại cho các bạn, về việc nhân
vật, sự kiện hay ý tưởng nào đó đã
làm cho tôi suy nghĩ về cuộc đời
của mình.
Tính chân thực của truyện -Trình bày 1 phút
TÁC DỤNG CỦA NHỮNG HOẠT ĐỘNG TRÊN
Rèn kĩ năng đọc, ghi chép,
sắp xếp thông tin khoa học
cho học sinh, phát triển kĩ
năng đọc sách văn học, sách
ngoài văn học, góp phần
hình thành thói quen đọc
sách, yêu sách và thấy được
tác dụng của sáng đối với
Rèn kĩ năng sắp xếp, cách trình bày nhiệm vụ học tập một cách phù hợp, linh hoạt, sáng tạo cho người học Từ
đó tạo thói quen sắp xếp khoa học, nhạy bén, sáng tạo
Giúp người đọc tự tin, bản lĩnh trong giao tiếp, trong thuyết trình và nhất là mạnh dạn khi tham gia cách hoạt động liên quan đến sách như: hội thi vẽ tranh, hội thi giới
Trang 9bản thân người học “Sách
vừa là bạn vừa là thầy”
khi sắp xếp công việc sau này trong nghề nghiệp của người học Đồng thời còn rèn cho người học kĩ năng làm bài tập đọc hiểu như giải thích nghĩa của từ hay rút ra thông điệp, hay trình bày suy nghĩ…
thiệu sách, hội thi sáng tác, hội thi Đại sứ văn hóa đọc…
3.3.5 Minh họa qua tác phẩm Chí Phèo - Nam Cao trong chương trình Ngữ Văn 11
* Đặc điểm lớp dạy: lớp dạy 11a3 năm học 2019 - 2020; lớp có năng lực học tập trung bình yếu
*Định hướng giảng dạy của giáo viên và các bước tiến hành của học sinh
Căn cứ vào thời lượng cho phép trong phân phối chương trình chung của bộ môn Ngữ Văn Trường THPT Nguyễn Khuyến (tác phẩm Chí phèo dạy 3 tiết, trong đó tác giả Nam Cao 1 tiết và đọc hiểu văn bản về tác phẩm 2 tiết); căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn 11 của Bộ Giáo Dục - Đào Tạo về giảng dạy tác phẩm chí Phèo, Người dạy tiến hành giao nhiệm vụ học tập cho học sinh và học sinh đã thực hiện nhiệm vụ như sau:
Tiết
phân
phối
chương
trình
Định hướng cho học sinh soạn bài bằng hệ thống
câu hỏi gắn với nhật kí đọc sách của giáo viên
Học sinh chuẩn bị và thể hiện trên tiết học đọc hiểu văn bản có sử dụng kĩ thuật dạy học tích cực
hiện chung
Nhóm chịu trách nhiệm trình bày TIẾT 1 1.Xem lại kiến thức về
các tác giả văn xuôi đã
học để tham gia trò
chơi khỏi động
2.Tìm hiểu về nhan đề
Chí Phèo kết hợp với
giới thiệu sách về Chí
Phèo, bình luận văn
học, về Nam Cao
Cả lớp Nhóm 2 Hình thức: Thuyết trình
(không bảng phụ, ghi thẳng lên bảng ) + giới thiệu sách (Chí Phèo, Truyện ngắn Nam
Trang 10Cao,…) 3.Đọc văn bản Chí
Phèo, tóm tắt văn bản
Cả lớp Nhóm 4 Thuyết trình, tóm tắt bằng
cây thông tin (Phụ lục video clip)
4 Khi đọc văn bản,
hình ảnh nào đọng lại
trong suy nghĩ của các
em Các em hãy viết
ra suy nghĩ đó Và em
nào có năng khiếu vẽ
thì hãy vẽ vào giấy A4
và gởi cho cô
Cả lớp Học sinh có
năng khiếu
vẽ - nhóm 3
02 học sinh vẽ tranh, có thuyết trình tranh và có trao đổi ý kiến với độc giả xem tranh (Phụ lục video clip)
5 Tìm hiểu về làng
Vũ Đại
Cả lớp Nhóm 1 Tranh và video clip
TIẾT 2 Đọc văn bản Chí
phèo, có gợi cho em
nhớ đến kinh nghiệm
sống hay 1 kỉ niệm
nào không? Hãy viết
khoảng 07 dòng trình
bày về kinh nghiệm
sống hay kỉ niệm đó
Cả lớp Cả lớp Kĩ thuật khăn trải bàn,
Trình bày 1 phút
1.Tìm hiểu về nhân
vật Chí Phèo: con quỹ
dữ của làng Vũ Đại
Cả lớp Nhóm 2 Thuyết trình, có treo bảng
phụ, có phản biện của các nhóm khác
2.Tìm hiểu về nhân
vật Chí Phèo: bi kịch
bị cự tuyệt quyền làm
người
Cả lớp Nhóm 3 Talkshow mỗi tuần 1
nhân vật văn học: học sinh biên soạn kịch bản phân vai các bạn trong nhóm thực hiện nhiệm vụ giao lưu và mời giáo viên cùng tham gia làm