Skkn kinh nghiệm sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực có hiệu quả trong dạy học phần kĩ thuật điện môn công nghệ 8

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI KINH NGHIỆM SỬ DỤNG MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ HIỆU QUẢ TRONG DẠY HỌC PHẦN KĨ THUẬT ĐIỆN MÔN CÔNG NGHỆ 8[.]

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đơn vị công tác: Trường THCS Cẩm Tân SKKN thuộc lĩnh vực: Công nghệ

THANH HOÁ, NĂM 2022

skkn

Nội dung Trang

1 – MỞ ĐẦU

2 – NỘI DUNG

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN 3-52.3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề 6-14 2.3.1 Sử dụng kĩ thuật " KWL" 6-8 2.3.2 Sử dụng kĩ thuật " khăn trải bàn" 8-12 2.3.3 Sử dụng kĩ thuật " Sơ đồ tư duy" 12-14

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài.

Hiện nay, cùng với việc thay đổi sách giáo khoa trong chương trình giáodục phổ thông thì việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực và các kỹthuật dạy tích cực một cách sáng tạo vào trong dạy học học là việc làm vô cùngcần thiết đối với giáo viên trong chương trình giáo phổ thông hiện hành vàchương trình giáo dục phổ thông mới Chương trình giáo dục phổ thông mớiđược xây dựng dựa trên quan điểm phát triển phẩm chất và năng lực người học.Theo đó trong dạy học giáo viên cần lựa chọn và sử dụng linh hoạt các phươngpháp dạy học và kĩ thuật dạy học có thế mạnh để phát triển các thành phần nănglực theo các năng lực đã được xác định trong môn học và hoạt động giáo dụcđồng thời góp phần phát triển các năng lực chung và phẩm chất chủ yếu củachương trình giáo dục phổ thông mới

Dựa trên các quan điểm đó trong những năm gần đây sở GD-ĐT ThanhHoá, phòng GD-ĐT Cẩm Thủy đã triển khai đến giáo viên nhiều chuyên đề vềđổi mới phương pháp dạy học Và đặc biệt tháng 11 năm 2020 toàn bộ giáo viêntrong toàn huyện đã được tập huấn modul 2 "sử dụng phương pháp dạy học vàgiáo dục phát triển phẩm chất và năng lực học sinh THCS" thông qua hình thứctrực tiếp và trực tuyến Ban giám hiệu trường THCS Cẩm Tân nơi tôi đang côngtác đã và đang tạo điều kiện, động viên, khuyến khích giáo viên tích cực đổi mớiphương pháp dạy học, vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực vào thực tiễngiảng dạy hàng ngày Tuy nhiên, việc lựa chọn và sử dụng các phương pháp, kỹthuật dạy học phát triển phẩm chất và năng lực trong môn học nói chung và đốivới môn Công nghệ nói riêng sao cho hiệu quả không phải là vấn đề đơn giản,nó phụ thuộc khá nhiều vào yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, thiết bị dạyhọc… và yếu tố chủ quan như năng lực tổ chức các hoạt động học tập của giáoviên Vì vậy, với giáo viên ở nhiều trường, nhiều địa phương thì việc ứng dụngđổi mới phương pháp dạy học, các kỹ thuật dạy học tích cực vẫn là vấn đề khámới mẻ, việc vận dụng vào thực tiễn chưa thật thường xuyên và chưa đạt hiệuquả, nhiều nơi còn mang tính hình thức chỉ sử dụng trong các tiết thao giảnghoặc các hội thi giáo viên giỏi Qua thực tế giảng dạy và dự giờ đồng nghiệp tôinhận thấy rằng việc lựa chọn và vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong cáctiết dạy đối với nhiều giáo viên còn rất lúng túng, kết hợp chưa nhuần nhuyễn,khoa học do đó chưa mang lại hiệu quả cao

Mặt khác, với tâm lí của nhiều học sinh là không chú trọng những môn họcphụ mà chỉ chú trọng vào những môn học chính Nên các tiết học mà giáo viênkhông tạo hứng thú, không tạo động lực cho các em học sinh thì làm cho tiết họccàng trở nên nhàm chán thì chất lượng các môn học như môn Công nghệ càng đixuống

Vì vậy, để đóng góp một phần nhỏ trong công cuộc đổi mới chương trìnhgiáo dục phổ thông tôi đã lựa chọn đề tài " Kinh nghiệm sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực có hiệu quả trong dạy – học phần kĩ thuật điện môn

skkn

Công nghệ 8 " với hy vọng cùng chia sẻ kinh nghiệm dạy học với đồng nghiệp,

đồng thời cùng nhau vận dụng vào thực tiễn dạy học, giúp học sinh phát triểnđược các năng lực và phẩm chất cốt lõi cũng như các năng lực, phẩm chất riêngcủa môn học Từ đó nâng cao chất lượng, hiệu quả bộ môn

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm tìm ra các giải pháp tối ưu để sử dụng có hiệu quả một số kĩ thuậtdạy học tích cực trong dạy học môn Công nghệ 8

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu việc sử dụng có hiệu quả một số kĩ thuật dạy học tích cựctrong dạy học môn Công nghệ 8

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

Nghiên cứu tài liệu: Đọc tài liệu có liên quan đến đề tài: Các phương

pháp dạy học và kĩ thuật dạy học tích cực; Sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩnkiến thức kĩ năng môn Công nghệ 8, modul 1,2 bồi dưỡng giáo viên THCS,chương trình phổ thông mới

Điều tra thực tế : thông qua các bài kiểm tra môn Công nghệ 8 trước và

sau thực hiện đề tài

Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Sử dụng trong việc thống kê, xử lí

kết quả bài kiểm tra của học sinh trước và sau khi thực hiện đề tài

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trình giáo dục phổ thôngmới theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh theo đó có 5 phẩmchất chủ yếu và 10 năng lực cốt lõi cần phát triển cho học sinh Trong các mônhọc thuộc chương trình giáo dục phổ thông thì mỗi môn học đều có thế mạnhriêng để phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung, năng lực đặc thùmôn học Đối với môn Công nghệ, ngoài việc phát triển các phẩm chất và cácnăng lực chung như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác,năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thì môn Công nghệ còn phát triển cácnăng lực đặc thù như năng lực thực hành, năng lực tính toán, năng lực tìm hiểu

và vận dụng kiến thức vào thực tế Chính vì vậy để phát triển các năng lực đóngười giáo viên cần sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực, có

ưu thế

Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của giáo viên

và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiểnquá trình dạy học Các kĩ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của phươngpháp dạy học Các kĩ thuật dạy học tích cực là những kĩ thuật dạy học có ý nghĩađặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của học sinh vào quá trình dạyhọc, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của học sinh [ Trích tài liệu tập huấn phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực sử dụng trong nhà trường THCS]

Có nhiều kĩ thuật dạy học khác nhau mà giáo viên có thể áp dụng trongquá trình dạy học như: kĩ thuật " khăn trải bàn", kĩ thuật " các mảnh ghép", kĩthuật "KWL", kĩ thuật "sơ đồ tư duy", kĩ thuật " chia sẻ nhóm đôi", kĩ thuật "bểcá" Trong phạm vi đề tài này tôi chỉ đề cập đến 3 kĩ thuật dạy học mà tôithường áp dụng và đã đạt hiệu quả cao đó là kĩ thuật "KWL", kĩ thuật " khăntrải bàn", kĩ thuật "sơ đồ tư duy”

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Thuận lợi

- Trường THCS Cẩm Tân nơi tôi đang công tác là trường được trang bịkhá đầy đủ về trang thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học nhưcó phòng học chức năng bộ môn Lý – Công nghệ, các dụng cụ thiết bị thực hànhđược cấp và nhà trường mua sắm bổ sung hàng năm đầy đủ Ngoài ra, các phònghọc đều được trang bị Tivi màn hình cỡ lớn để giáo viên tăng cường ứng dụngcông nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới phươngpháp dạy học

- Ban giám hiệu nhà trường coi việc đổi mới phương pháp dạy học là mộttrong những nội dung quan trọng hàng đầu Thường xuyên chỉ đạo tổ chuyênmôn và giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp trong các tiết dạy

- Tổ chuyên môn thường xuyên đưa nội dung đổi mới phương pháp dạyhọc vào các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn để họp bàn, tháo gỡ các khó khăn

skkn

trong quá trình giảng dạy Tăng cường thao giảng, hội giảng để các tổ viên họchỏi kinh nghiệm lẫn nhau.

- Bản thân giáo viên được tập huấn khá kĩ về sử dụng phương pháp và kĩthuật dạy học tích cực

- Phần lớn học sinh rất tích cực, hào hứng trong các tiết dạy có sử dụng cáckĩ thuật dạy học tích cực

Khó khăn

- Về phía giáo viên:

+ Để chuẩn bị các tiết dạy có vận dụng kĩ thuật dạy học tích cực giáo viênphải chuẩn bị thật chu đáo, công phu từ kế hoạch dạy học, đồ dùng dạy học, đếncách thức tổ chức các hoạt động vì vậy nhiều giáo viên ngại vận dụng phươngpháp, kĩ thuật dạy học mới Do đó việc dạy học vẫn là truyền thụ một chiều,thông báo kiến thức, nặng về lí thuyết Việc vận dụng các kĩ thuật dạy học tíchcực chưa thật sự thường xuyên

+ Nhiều giáo viên chưa rèn luyện cho học sinh thói quen tự học, tự khámphá kiến thức, phát triển năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề,năng lực hợp tác nhóm dẫn tới khi thực hiện các tiết dạy có vận dụng kĩ thuậtdạy học mới học sinh rất thụ động

+ Tuy giáo viên đã được tập huấn nhiều lần về lựa chọn, sử dụng các kĩthuật dạy học tích cực nhưng trong thực tế nhiều giáo viên chưa nắm vững cáchtiến hành các kĩ thuật dạy học, khi vận dụng còn cứng nhắc, chưa linh hoạt, sángtạo dẫn tới hiệu quả các tiết học chưa cao

+ Hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập chủ yếu là đánh giá sự ghinhớ của học sinh mà chưa đánh giá được khả năng vận dụng sáng tạo, kĩ năngthực hành và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh

- Về phía học sinh :

+ Đối với học sinh trường THCS Cẩm Tân nơi tôi đang công tác là trườngnằm trên địa bàn nông thôn, kinh tế còn khó khăn, nhiều em có học lực trungbình, yếu; các em chưa có sự say mê trong học tập, về nhà nhiều em khôngchuẩn bị bài, đến lớp các em không tập trung, năng lực tự học, tự nghiên cứu,năng lực giải quyết vấn đề còn hạn chế

+ Một số học sinh có tâm lí trông chờ vào các bạn giỏi hơn nên trong quátrình hoạt động nhóm các em rất thờ ơ và không làm gì cả Một số học sinh khá,giỏi lại làm việc thay cho các bạn khác, quyết định kết quả hoạt động nhóm,chưa đề cao sự hợp tác, bình đẳng của các thành viên

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do:

- Một bộ phận giáo viên còn chưa nhận thức được tầm quan trọng của

việc đổi mới phương pháp dạy học và việc vận dụng các kĩ thuật dạy học tíchcực Giáo viên còn ngại khó, ngại thay đổi, vẫn muốn dạy theo kiểu truyền

thống, lối mòn Bởi nếu thay đổi phương pháp dạy học thì giáo viên phải đầu tưcả thời gian, tâm trí, tiền bạc; trong khi thời gian chi phối vào những việc khôngphải chuyên môn của giáo viên còn nhiều như: công tác phổ cập giáo dục, côngtác chủ nhiệm, hồ sơ sổ sách, Mặt khác, năng lực vận dụng các kĩ thuật dạyhọc, sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin của một số giáoviên còn hạn chế

- Còn nhiều học sinh chưa hình thành cho mình tính tự giác, tích cực, chủđộng trong hoạt động học tập để tự chiếm lĩnh kiến thức Tinh thần hợp táctrong nhóm , năng lực giải quyết vấn đề còn nhiều hạn chế

Trên đây là thực trạng việc dạy học môn Công nghệ tại trường THCSCẩm Tân nơi tôi đang công tác Là một giáo viên với sự trăn trở, nhiệt huyết,yêu nghề tôi đã khảo sát thực trạng để minh chứng cho nguyên nhân vì sao họcsinh không thích học môn Công nghệ, chất lượng bộ môn còn thấp so với yêucầu Cụ thể như sau:

Thông qua khảo sát sơ bộ các học sinh ở hai lớp 8A, 8B năm học 2020- 2021với mức độ hứng thú học tập và khả năng tư duy học tập đã thu được kết quảnhư sau:

pháp, kỹ thuật dạy học phù hợp để cuốn hút học sinh học môn học này.

Đồng thời với kết quả khảo sát thăm dò trên tôi tiến hành cho học sinhlàm bài kiểm tra vào đầu năm học 2020-2021 đối với học sinh khối 8 trườngTHCS Cẩm Tân nơi tôi công tác và thu được kết quả sau:

Kết quả thực trạng ban đầu khi GV tổ chức cho HS làm bài kiểm tra

giảng dạy giúp học sinh hứng thú, đam mê, tìm tòi và vận dụng những kiến thức

đã học, đã biết vào trong các bài học để giải quyết các vấn đề và khắc sâu kiếnthức

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Đứng trước yêu cầu thực tiễn bản thân tôi nhận thức được vai trò, ý nghĩa

và tầm quan trọng của việc sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực Vậy, làm sao

để các kĩ thuật này phát huy được hiệu quả tối đa? Bản thân tôi đã rút ra đượcmột số kinh nghiệm từ thực tế giảng dạy Sau đây tôi xin trình bày một số kĩthuật dạy học mà tôi đã sử dụng thường xuyên trong môn Công nghệ 8 và kinhnghiệm phát huy hiệu quả của các kĩ thuật đó Các kĩ thuật dạy học tích cực màtôi thường sử dụng là:

2.3.1 Kĩ thuật KWL

Kĩ thuật KWL (Know – Want - Learn) là cách thức tổ chức hoạt động họctập trong đó bắt đầu bằng việc học sinh sử dụng bảng KWL để viết tất cả nhữngđiều đã biết và muốn biết liên quan đến vấn đề, chủ đề học tập Trong và sau quátrình học tập, học sinh sẽ tự trả lời về những câu hỏi muốn biết và ghi nhận lạinhững điều đã học vào bảng

- Bước 1: Giáo viên chuẩn bị bài đọc

- Bước 2: Giáo viên tạo bảng KWL trên bảng lớn và yêu cầu mỗi học sinh

hoặc mỗi nhóm có 1 bảng KWL của các em

- Bước 3: Sau khi giới thiệu tổng quan và mục tiêu của vấn đề, chủ đề,

giáo viên yêu cầu học sinh điền những điều đã biết về vấn đề, chủ đề đó vào cột

K của bảng

- Bước 4: Giáo viên khuyến khích học sinh suy nghĩ và viết vào cột W

những điều muốn tìm hiểu về vấn đề, chủ đề dưới dạng các câu hỏi

- Bước 5: Giáo viên yêu cầu các em đọc bài đọc và tự điền câu trả lời vào

cột L những điều vừa học được

- Bước 6: Cuối cùng học sinh sẽ so sánh với những điều đã ghi tại cột K

và cột W để kiểm chứng tính chính xác của những điều đã biết (cột K), mức độđáp ứng nhu cầu của những điều muốn biết ( cột W) ban đầu

Ví dụ: Vận dụng kĩ thuật "KWL" trong tổ chức dạy học hoạt động nội dung cấu tạo của đèn sợi đốt thuộc chủ đề " Đồ dùng loại điện - quang" phần kĩ thuật điện môn Công nghệ 8

Lớp dạy là 2 lớp 8A, 8B (8A: 31 HS; 8B: 30 HS)

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của đèn sợi đốt 10p

- Mục tiêu: Trình bày lại được những kiến thức về tác dụng nhiệt của

dòng điện mà các em đã được học ở môn Vật lí 7 và trong thực tế Nêu những điều mà các em muốn biết thêm về cấu tạo của đèn sợi đốt qua chủ đề

- Thời gian: 10 phút

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: KWL

- Năng lực cần đạt: Tự chủ và tự học, quan sát, tái hiện, giao tiếp và hợp

tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, phát triển ngôn ngữ công nghệ, năng lực tìm hiểu tự nhiên

- Phẩm chất: Chăm chỉ, trách nhiệm

GV: Giao nhiệm vụ

- GV chia nhóm HS, phát phiếu học tập KWL cho các nhóm và nêunhiệm vụ : Em hãy nêu tất cả những điều đã biết và muốn biết về cấu tạo củađèn sợi đốt

K (Điều đã biết) W ( Điều muốn biết) L (Những điều đã học

được)

Yêu cầu các nhóm HS viết vào cột K những điều các em đã được biết vềcấu tạo của đèn sợi đốt và cột W những điều các em muốn biết về cấu tạo củađèn sợi đốt

HS: Thực hiện nhiệm vụ ( 7 phút)

Dựa vào các kiến thức về cấu tạo các bộ phận của đèn sợi đốt các em đãđược học ở Vật lí lớp 7, Công nghệ 8 và trong thực tiễn; học sinh tham gia thảoluận nhóm điền vào cột K Sau đó viết vào cột W những điều các em muốn biếtthêm về cấu tạo đèn sợi đốt

HS: Báo cáo kết quả ( 3 phút)

GV gọi 1 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét và bổ sung Sauđó GV cho HS giữ lại phiếu học tập KWL và hoàn thành cột L khi bài học kếtthúc HS so sánh những điều đã ghi tại cột K và W để kiểm chứng tính chính xáccủa những điều đã biết (cột K), mức độ đáp ứng nhu cầu của những điều muốnbiết (cột W) ban đầu

skkn

HS hoạt động nhóm theo kĩ thuật KWL Học sinh báo cáo kết quả về bảng KWL của

- Sợi đốt thường bằng

vonfram Tại đây,

điện năng được biến

đổi thành quang năng

- Bóng được làm bằng

thủy tinh chịu nhiệt

Tại sao sợi đốt củađèn không làm bằngđồng ?

2 Cấu tạo đèn sợi đốt.

- Sợi đốt làm bằng vonframdạng lò xo xoắn ( để tăng chiều dài sợi đốt mà không chiếm diện tích làm ảnh hưởng đến bóng đèn) Sợi đốt là bộ phậnquan trọng nhất của đèn Tạiđây, điện năng biến đổi thànhquang năng

- Bóng thủy tinh chịu nhiệttruyền được ánh sáng Người tarút hết không khí và bơm khí

trơ để chống hiện tượng oxy hóa sợi đốt giúp tăng tuổi thọ

sợi đốt

- Đuôi đèn có hai cực tiếp xúcvới hai dây là dây pha và dâytrung hòa

( Nội dung hoàn thành được thể hiện như bảng bảng trên)

Đánh giá hiệu quả và một số kinh nghiệm của cá nhân tôi khi thực hiện kĩ thuật "KWL":

Kĩ thuật KWL có nhiều ưu điểm như tạo điều kiện cho học sinh phát triểnnăng lực tự chủ và tự học, tạo hứng thú học tập cho học sinh, phù hợp với nhucầu nhận thức thực tế của học sinh để góp phần phát triển năng lực tìm hiểu tựnhiên Tiết học sôi nổi, học sinh được khám phá, trải nghiệm và thể hiện những

gì mình biết; được nói lên ý kiến của mình dù câu trả lời của các em có thể đúng

hoặc sai Đây là điều mà các giáo viên nên hướng tới trong các tiết dạy, từ đóhọc sinh được thể hiện bản thân, yêu thích các tiết học và giúp giáo viên đánhgiá được thái độ học tập, kết quả học tập của học sinh; học sinh tự đánh giá kếtquả học tập, định hướng cho các hoạt động học tập kế tiếp

Nhưng kĩ thuật này cũng có hạn chế đó là tại cột K học sinh có thể gặpkhó khăn khi diễn đạt điều các em đã biết một cách rõ ràng và chính xác; tại cột

W có thể gặp phải tình huống học sinh trả lời "em không biết hoặc em khôngmuốn biết thêm gì" Để khắc phục những điều này trong thực tế giảng dạy khihọc sinh thực hiện cột K và L thì tôi thường có những câu hỏi gợi mở như câuhỏi gợi mở ở cột K của ví dụ trên là: Hãy nêu những gì các em đã biết về đèn sợiđốt? ( môn Vật lí lớp 7) hay câu hỏi gợi mở cột W là các em có muốn tìm hiểuthêm điều gì đó về đèn sợi đốt không?

* Ngoài kĩ thuật KWL, giáo viên còn có thể vận dụng kĩ thuật KWLH dựatrên kĩ thuật KWL đã nêu ở trên để khuyến khích sự tìm tòi, khám phá củanhững học sinh khá, giỏi Từ đó có những sáng tạo, đột phá mà các em học sinhkhá, giỏi học được để có thể vận dụng vào thực tiễn Từ sự tìm tòi, khám phá đógiúp các em mạnh dạn đề xuất những ý tưởng hay những khám phá của bản thân

để tham gia vào các cuộc thi như cuộc thi khoa học kĩ thuật dành cho học sinhTHCS Đó là những động lực giúp các em đam mê học tập các môn học khoahọc tự nhiên nói chung và môn Công nghệ nói riêng

K ( What we

know)

W ( What we want to learn)

L ( What we learned)

H ( How can we learn more)

2.3.2 Kĩ thuật "khăn trải bàn"

Khái niệm: Kĩ thuật khăn trải bàn là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập mang tính hợp tác, kết hợp giữa hoạt động cá nhân và nhóm của học sinh thông qua sử dụng phiếu học tập được bố trí như khăn trải bàn

Trước tiên giáo viên cần nắm vững cách tiến hành kĩ thuật dạy học này

Cách tiến hành:

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

- Chia học sinh thành các nhóm ( 4- 6 học sinh/nhóm), mỗi học sinh ngồi vào vị trí đã đánh số trên phiếu học tập

- Giáo viên giao nhiệm vụ thảo luận có tính mở và phát cho mỗi nhóm một phiếu học tập ( dạng một tờ giấy A0, A1)

Ý kiến cá nhân Ý kiến cá nhân Ý kiến cá nhân

Ý kiến cá nhân

Ý kiến chung của

cả nhóm về chủ đề

skkn

Bước 2: Làm việc cá nhân

Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, ghi câu trả lời vàophần giấy của mình trên phiếu học tập

Bước 3: Thảo luận, thống nhất ý kiến chung

Trên cơ sở ý kiến cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận, thống nhất ýkiến và viết vào phần chính giữa của phiếu học

Ví dụ: Vận dụng kĩ thuật " khăn trải bàn" trong tổ chức dạy học nội dung tìm hiểu cấu tạo máy biến áp một pha thuộc bài " Máy biến áp một pha" môn Công nghệ 8

Lớp dạy là 2 lớp 8A, 8B (8A: 31 HS; 8B: 30 HS)

Hoạt động 1: Cấu tạo của máy biến áp một pha

- Mục tiêu: Học sinh biết được cấu tạo của máy biến áp một pha kiểu cảm ứng:

- Thời gian: 25 phút

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: Khăn trải bàn

- Năng lực cần đạt: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, quan sát, thu thập

thông tin, giải quyết vấn đề và sáng tạo, phát triển ngôn ngữ công nghệ

- Phẩm chất: Chăm chỉ, trách nhiệm

Hoạt động của GV và HS Nội dung

Bước 1: Giao nhiệm vụ

GV chia nhóm HS thành các nhóm

nhỏ (4HS/ nhóm) Phát cho mỗi nhóm

một tờ giấy khổ lớn và mô hình máy

biến áp một pha Yêu cầu HS quan sát

mô hình máy biến áp một pha; nghiên

cứu thông tin trong SGK Công nghệ

mục 1- trang 158 quan sát hình ảnh

trên ti vi và trong SGK, học sinh hoàn

thiện thông tin về cấu tạo của máy

biến áp một pha Thời gian thảo luận

(Giáo viên hướng dẫn: lõi thép máy

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm

vụ

-Mỗi thành viên làm việc độc lập, suy

nghĩ và viết câu trả lời vào ô của mình

trong thời gian (5 phút)

- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân,

các thành viên chia sẻ, thảo luận và

thống nhất câu trả lời Đại diện nhóm

ghi các câu trả lời được thống nhất

vào phần trung tâm của " khăn trải

bàn" (5 phút"

Bước 3: Báo cáo kết quả ( 5p)

- GV chọn 1 nhóm trưng bày sản

phẩm gắn lên bảng đen và đại diện

nhóm lên bảng thuyết trình về sản

phẩm

- GV yêu cầu các nhóm khác lấy bút

khác màu đánh dấu "tích " vào những

kết quả trùng lặp Nếu ý nào thiếu thì

bổ sung vào kết quả nhóm mình, nếu

ý nào có mà nhóm trưng bày chưa có

thì đánh dấu để bổ sung cho nhóm

Gv nhận xét tinh thần làm việc, kết

quả sảm phẩm của các nhóm và tuyên

dương những nhóm thực hiện tốt

GV chốt lại kiến thức

biến áp không đúc liền một khối để tránh tạo thành dòng điện xoáy làm nóng lõi thép MBA.)

- Dây quấn điện từ làm bằng dâyđồng, sơn cách điện và quấn quanh lõithép Có hai loại dây quấn:

+ Dây quấn sơ cấp: là dây quấn có N1

vòng dây, nối với nguồn điện có điện

áp U1.+ Dây quấn thứ cấp: có số vòng dây

N2 lấy điện áp ra U2 để sử dụng

skkn

Học sinh thảo luận nhóm theo

kĩ thuật "khăn trải bàn" Học sinh trình bày kết quả

Đánh giá hiệu quả và một số kinh nghiệm của cá nhân tôi khi thực hiện

kĩ thuật "khăn trải bàn":

Kĩ thuật "khăn trải bàn" là kĩ thuật dạy học mà giúp học sinh phát triểncác năng lực như năng lực tự chủ và tự học (mỗi học sinh đều phải đưa ra ý kiếncủa mình về chủ đề thảo luận, không ỷ lại trông chờ vào những học sinh họckhá, giỏi; tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân); biết quan sát và thuthập thông tin từ nhiều kênh ( kênh hình, kênh chữ ); năng lực giao tiếp và hợptác, năng lực giải quyết vấn đề ( các thành viên trong nhóm phải trao đổi, hợptác để đưa ra kết quả chung cho cả nhóm, thông qua việc hợp tác sẽ huy độngđược trí tuệ tập thể của nhóm trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ) Kếtquả làm việc của cá nhân và của nhóm được lưu lại trên sản phẩm nên đây làcông cụ để giáo viên đánh giá từng cá nhân và của cả nhóm

Tuy nhiên sử dụng kĩ thuật này rất tốn kém vì phải chuẩn bị giấy khổ lớn.Mặt khác nếu bàn hẹp sẽ không đủ chỗ cho các thành viên trong nhóm viết ýkiến Để khắc phục điều này trong thực tế tôi thay thế giấy khổ lớn bằng phátcho mỗi nhóm tờ giấy A4 hoặc A3, mỗi cá nhân một tờ giấy dán nhớ Mỗi cánhân có thể viết ý kiến cá nhân vào tờ giấy dán nhớ sau đó dán vào tờ A4 Saukhi thống nhất ý kiến nhóm sẽ trình bày ý kiến chung vào tờ giấy A4 ( thiết kếnhư sau)

Khi tổ chức nhận xét, đánh giá kết quả để tiết kiệm thời gian cho các hoạtđộng khác tôi thường cho 1 nhóm trưng bày và trình bày trên bảng, các nhómkhác lấy bút khác màu đánh dấu "tích" vào những kết quả trùng lặp Nếu ý nàothiếu thì bổ sung vào kết quả nhóm mình, nếu ý nào có mà nhóm trưng bàychưa có thì đánh dấu để bổ sung cho nhóm bạn

2.3.3 Kĩ thuật "sơ đồ tư duy"

HS3 HS2

HS1 Ý kiến cả nhóm