Bài 1 GVBS Trần Thị Ngân Tú Bài giảng lý thuyết Khuyến nông Bài 1 VAI TRÒ NHIỆM VỤ CỦA KHUYẾN NÔNG VIÊN I VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ KHUYẾN NÔNG Cán bộ khuyến nông có trách nhiệm cung cấp thông tin, giúp nông.
Trang 1Bài 1.
VAI TRÒ NHIỆM VỤ CỦA KHUYẾN NÔNG VIÊN
I VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ KHUYẾN NÔNG
Cán bộ khuyến nông có trách nhiệm cung cấp
thông tin, giúp nông dân hiểu được và giám quyết
định về một vấn đề cụ thể Vd: áp dụng một cách
làm ăn mới, gieo trồng loại hạt giống mới…
Khi nông dân quyết định, Cán bộ khuyến nông
phải chuyển giao kiến thức để nông dân áp dụng
thành công cách làm ăn mới đó
Mặt khác, khi làm công tác khuyến nông, Cán bộ
khuyến nông phải dựa vào chính sách hiện hành
của Nhà nước và phương hướng phát triển nông
nghiệp và nông thôn
Cán bộ khuyến nông phải thường xuyên hỗ trợ và động viên nông dân phát huy những tiềmnăng và sáng kiến của họ để chủ động giải quyết lấy những vấn đề trong cuộc sống Cán bộkhuyến nông phải phân tích tình huống của nông dân trước khi quyết định cách tốt nhất đểgiúp đỡ họ
Một Cán bộ khuyến nông thực thụ sẽ có những vai trò như sau đối với nông dân
+ Người đào tạo + Người tạo điều kiện + Người tổ chức
+ Người môi giới + Người cung cấp thông tin + Người trọng tài
Kiến thức về mặt kỹ thuật: Cán bộ khuyến
thuật nông nghiệp trong phạm vi trách nhiệm
công tác của mình như: nông học, đánh giá
nhanh nông thôn có sự tham gia , lập kế hoạch,
theo dõi và đánh giá dự án, tiếp thị và chế biến
các sản phẩm nông nghiệp,…
Kiến thức xã hội học và đời sống nông thôn: Cán bộ khuyến nông phải hiểu được những
vấn đề liên quan đến xã hội nhân văn của đời sống nông thôn, vai trò của giới nơi mìnhđang công tác, chú trọng đến những phong tục, tập hoán, truyền thống văn hóa và nhữnggiá trị tinh thần của cộng đồng người dân Đặc biệt là kiến thức truyền thống của cộng
Trang 2đồng Ngày này người ta thừa nhận rằng những kiến thức của nông dân là cực kỳ quantrọng để phát triển một nền nông nghiệp bền vững Phát triển tri thức của nông dân để họ tựđưa ra quyết định đúng đán là một nhiệm vụ quan trọng của cán bộ khuyến nông vì tri thứccủa những người nông dân là nguồn lực chính của sự phát triển.
Kiến thức về đường lối và chính sách của Nhà nước: Cán bộ khuyến nông phải nắm
được đường lối và những chính sách cơ bản cảu Nhà nước về phát triển nông nghiệp vànông thôn Đồng thời, cũng phải biết được những vấn đề khác có liên quan và ảnh hưởngđến đời sống nông thôn như các chương trình phát triển, chương trình tín dụng và các thủtục về pháp lý và hành chính ở nông thôn
Kiến thức về giáo dục: Do khuyến nông là một tiến trình giáo dục mà đối tượng là nông
dân nên cán bộ khuyến nông phải biết được các kiên thức về giáo dục học, các phươngpháp dạy học để thúc đẩy sự tham gia của người dân nông thôn
2 Năng lực cá nhân:
Năng lực cá nhân phản ánh những kỹ năng tổng hợp mà một cán bộ khuyến nông cần phải
có Năng lực cá nhân cần thiết đối với một cán bộ khuyến nông là:
Năng lực tổ chức và lập kế hoạch: Cán bộ khuyến nông phải có khả năng lập kế hoạch
các hoạt động khuyến nông và tổ chức thực hiện những kế hoạch đó Cán bộ khuyến nôngphải có khả năng quản lý một cách có hiệu quả công việc của bản thân cũng như các hoạt
động có liên quan.
Năng lực truyền đạt thông tin: Cán bộ khuyến nông phải có khả năng diễn đạt và viết báo
cáo, vì họ sẽ phải sử dụng thường xuyên những kỹ năng này để giao tiếp với dân khí làmkhuyến nông
Năng lực phân tích và đánh giá: Cán bộ khuyến nông phải có khả năng phân tích và đánh
giá các tình huống nẩy sinh hàng ngày, có khả năng thương lượng và giải quyết các mâuthuẩn Nhận thức và hiểu rõ các vấn đề trong công việc để có thể đề xuất được những giảipháp kịp thời và hợp lý
Năng lực lãnh đạo: Cán bộ khuyến nông phải tự tin và biết tin tưởng vào những nông dân
mà mình phục vụ, phải gương mẫu trước quần chúng và có khả năng lãnh đạo quần chúngthực hiện các chương trình khuyến nông
Năng lực sáng tạo: Cán bộ khuyến nông thường xuyên làm việc trong những điều kiện
độc lập, ít chịu sự giám sát của cấp trên Vì vậy, phải có khả năng sáng tạo và tin tưởng vàoviệc làm của mình chứ không phải lúc nào cũng dựa vào sự chỉ đạo của cấp trên
3 Phẩm chất cá nhân:
Phẩm chất cá nhân là những đức tính tốt mà mỗi
người khuyến nông đều phải có Đó cũng là những điều
người ta cần phải đánh giá khi tuyển lựa cán bộ khuyến
nông Những phẩm chất đó bao gồm:
Sẵn sàng làm việc ở những vùng xa xôi hẻo lánh với
tinh thần vì dân
Trang 3 Luôn tin tưởng vào người nông dân Cán bộ khuyến nông phải là người mà cấp trên tínnhiệm mỗi khi giao việc và cũng được nông dân tin tưởng khi họ đưa ra những lời khuyên.
Lòng nhân đạo, tình cảm yêu mến đối với bà con nông dân, đặc biệt là đồng bào người dântộc thiểu số Có tính hài hước nhẹ nhàng trong công việc Cán bộ khuyến nông phải biếtthông cảm với những ước muốn và những tình cảm của bà con nông dân Khi làm việc vớinông dân, cán bộ khuyến nông phải biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến của họ
Tin tưởng vào năng lực của chính mình và quyết tâm hoàn thành công việc để góp phầnvào sự nghiệp phát triển nông thôn Vì làm việc trong điều kiện độc lập và có ít sự giám sátcủa cấp trên, nếu không tin tưởng vào chính bản thân mình và không có lòng quyết tâm, họ
sẽ khó có thể làm tốt vai trò của một cán bộ khuyến nông
Trang 4Bài 2.
MỘT SỐ HIỂU BIẾT VỀ KHUYẾN NÔNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHUYẾN NÔNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NÔNG DÂN
I KHUYẾN NÔNG LÀ GÌ?
Để tổ chức được các hoạt động sản xuất và đời
sống, người nông dân cần có đủ 3 điều kiện: Điều kiện
tự nhiên; Điều kiện vật chất; Điều kiện tri thức
Trong đó điều kiện vật chất và tri thức là những
điều kiện mà người nông dân không bào giờ có sẵn va
đầy đủ, họ luôn phải tìm kiếm, thu nhận thêm từ bên
ngoài, từ phía Nhà nước và xã hội Do vậy có thể nói
quá trình phát triển cần có 2 loại trợ giúp cơ bản đó là:
Trợ giúp về điều kiện vật chất như: đất đai, tư liệu
sản xuất, sức lao động, vốn và môi trường thuận lợi
cho các hoạt động sản xuất, đời sống như: chính sách, giá cả, tín dụng, bảo hộ hàng hóanông sản phẩm, chính sách thuế,… Loại trợ giúp này xét về nguồn gốc có 2 nguồn gốcchính
+ Loại trợ giúp không mất tiền từ phía Nhà nước như các khoản trợ cấp: vật tư, tiền vốn ưuđãi được hưởng thông qua chính sách đất đai, thuế, tín dụng giá cả,…
+ Nông dân tự mua bán từ các tổ chức kinh tế của Nhà nước cũng như các tổ chức kinh tếkhác như: máy móc, công cụ, vật tư, nguyên liệu từ các tổ chức kinh doanh nông nghiệp,vay vốn từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng, tiêu thụ sản phẩm của mình qua các tổ chứckinh doanh… Các hoạt động cung cấp hoặc tiêu thụ này gọi chung là các “dịch vụ kinhdoanh nông nghiệp”
Trợ giúp về tri thức: Sự hỗ trợ về kiến thức kỹ năng đến với nông dân từ hai nguồn chủyếu:
- Tự tích lũy bằng cách tự học từ thực tiễn sản xuất và học qua sách vở
- Tiếp nhận từ các tổ chức, cá nhân thông qua truyền bá thông tin, giáo dục huấn luyện,
…
Như vậy bản chất của khuyến nông là:
+ Một quá trình giáo dục, huấn luyện nông dân;
+ Cung cấp cho nông dân những kiến thức và kỹ năng cần thiết
+ Giúp nông dân tự quyết định những vấn đề của chính họ
Tóm lại, thông qua việc phân tích bản chất khuyến nông chúng ta có thể đưa ra định nghĩa vềkhuyến nông như sau:
Trang 4
Khuyến nông là một quá trình chuyển giao kiến thức, đào tạo kỹ năng và trợ giúp
những điều kiện vật chất cần thiết cho nông dân để họ có đủ khả năng tự giải quyết được những công việc của chính mình nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh
Khuyến nông là một quá trình chuyển giao kiến thức, đào tạo kỹ năng và trợ giúp
những điều kiện vật chất cần thiết cho nông dân để họ có đủ khả năng tự giải quyết được những công việc của chính mình nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh
Trang 5II KHUYẾN NÔNG LÀM NHỮNG CÔNG VIỆC GÌ?
Thúc đẩy nông dân:
Nông dân đang gặp khó khăn gì? Khó khăn đó là từ đâu?
Kỹ thuật nào, dịch vụ nào giúp nông dân vượt qua khó khăn đó?
Chuyển giao kỹ thuật mới cho nông dân thông qua các hoạt động:
Xây dựng mô hình trình diễnHội thảo đầu bờ
Tập huấn kỹ thuậtTham, quan trao đổi kinh nghiệmĐến thăm hỏi từng hộ nông dânThông tin qua đài báo, tivi, phát tờ bướm, quảng cáo áp phích,
Hướng dẫn, kiểm tra
Trang 6Căn cứ vào mức độ liện quan đến bản chất
loại chính:
ban chất của khuyến nông, đó là:
họ, phát triển các hình thức hợp tác liên kết
nhằm đạt mục tiêu phát triển nông thôn
- Cung cấp và truyền bá thông tin
- Giáo dục, huấn luyện nông dân qua các mô hình
giảng dạy, hội thảo,
- Giúp nông dân giải quyết những vấn đề phát sinh
- Phát triển các chủ đề và phương pháp khuyến nông
- Đánh giá hoạt động khuyến nông
- Trợ giúp nông dân bảo quản chế biến và tiêu thụ nông sản phẩm
- Trợ giúp nông dân và thông tin giá cả, thị trường tiêu thụ sản phẩm
Trang 7III VAI TRÒ CỦA KHUYẾN NÔNG
Trong phát triển nông thôn:
Phát triển nông thôn là cái đích của nhiều hoạt động khác nhau tác động vào những khícạnh khác nhau của nông thôn, trong đó khuyến nông là một tác nhân nhằm thúc đẩy phát triểnnong thôn Hay nói cách khác, khuyến nông là một yếu tố, một bộ phận hợp thành của toàn bộhoạt động phát triển nông thôn
Trong quá trình từ nghiên cứu đến phát triển nông thôn
Những tiến bộ kỹ thuật mới thường được nảy sinh ra từ các tổ chức nghiên cứu khoa học(viện, trường, trạm, trại,…) và những tiến bộ kỹ thuật này phải được sử dụng vào trong thựctiễn sản xuất của người nông dân Như vậy giữa nghiên cứu và phát triển nông thôn có mốiquan hệ chặt chẽ ràng buộc nhau như sản xuất – tiêu dùng, giữa người mua – người bán Vấn
đề đặt ra là làm thế nào để sử dụng được chúng? Nghĩa là giữa nghiên cứu và nông dân cần cómột trung gian làm nhiệm vụ lưu thông kiến thức và khuyến nông trong quá trình đó là chiếccầu nối giữa khoa học với nông dân, nông thôn
Khuyến nông đối với Nhà nước
- Là tổ chức giúp Nhà nước thực hiện những chính sách, chiến lược về nông dân, nôngnghiệp, nông thôn
- Vận động nông dân tiếp thu và thực hiện các chính sách nông nghiệp
- Trực tiếp cung cấp thông tin về những nhu cầu, nguyện vọng của nông dân cho Nhànước, trên cơ sở đó Nhà nước hạch định những chính sách phù hợp
Thị trườngChính sáchGiao thông
Khuyến nông
Trang 8IV KHUYẾN NÔNG LÀM THẾ NÀO?
Thông qua tiếp xúc cá nhân:
- Khuyến nông viên đến thăm
- Xây dựng mô hình trình diễn
- Hội thảo đầu bờ
- Tham quan học tập kinh nghiệm
- Hội thi nông dân đua tài
Thông qua truyền thông đại
Trang 9Các phương pháp khuyến nông được chia làm 3 nhóm, dựa vào phương thức tác động giữakhuyến nông viên với nông dân, đó là: phương thức tác động giữa khuyến nông viên với nôngdân, Đó là:
- Phương pháp truyền thông đại chúng
- Phương pháp tiếp xúc cá nhân
- Phương pháp tiếp xúc nhóm
1 Phương pháp thông tin đại chúng:
Là phương pháp sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng như: đài, tivi, báo, tờ gấp,lịch, ấp phích, để cung cấp những thông tin cần thiết cho nông dân tại cùng một thời điểm
+ Không thể thay thế được công việc của một khuyến nông viên
+ Không dạy được kỹ năng thực hành và khong trả lời được những câu hỏi mà nông dânyêu cầu ngay
Vì vậy chỉ sử dụng phương pháp này trong những trường hợp:
+ Cung cấp cho nông dân những nhận thức mới và tạo sự chú tâm của họ về một tiên vềmột tiến bộ kỹ thuật mới nào đó
+ Thông báo kịp thời về một loại bệnh dịch và cung cấp những biện pháp phòng ngừa.+ Chia sẻ những kinh nghiệm của những nông dân làm ăn giỏi với những nông dân kháctrong cộng đồng
2 Phương pháp tiếp xúc cá nhân:
Là phương pháp mà khuyến nông viên tiếp xúc trực tiếp với từng cá nhân, hộ nông dânnhằm tìm hiểu, giải đáp và tư vấn cho họ giải quyết những vấn đề nảy sinh
Phương pháp tiếp xúc cá nhân được sử dụng rộng rãi nhất trong khuyến nông dưới các hìnhthức như:
- Đến thăm hộ nông dân
- Nông dân đến thăm cơ quan khuyến nông
- Gửi thư riêng
- Gọi điện thoại
Ưu điểm:
Trang 10+ Những cuộc gặp gỡ giữa khuyến nông viên với hộ nông dân thường rất thoải mái Nó biểu lộ
sự quan tâm của khuyến nông viên với từng người dân nên nó là yếu tố bậc nhất để củng cốlòng tin và tình cảm giữa người dân và khuyến nông viên
+ Do tiếp xúc trực tiếp với từng hộ nông dân nên khuyến nông viên có thể đưa ra những lờikhuyên cần thiết sát với thực tế của người nông dân hơn
Nhược điểm:
+ Tốn nhiều thời gian, đòi hỏi phải cần nhiều khuyến nông viên
+ Quá trình phổ biến thông tin chậm
- Xây dựng mô hình trình diễn
- Hội thảo đầu bờ
- Tham quan học tập kinh nghiệm
- Hội thi nông dân đua tài
+ Tiêu tốn ít thời gian hơn phương pháp tiếp xúc cá nhân
Nhược điểm:
+ Chi phí cao
+ Chỉ giải quyết những vấn đề chung của nhóm, chưa đi sâu vào những vấn đề của từng cánhân
Trang 11Bài 3.
LẬP KẾ HOẠCH KHUYẾN NÔNG
I KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN TẮC LẬP KẾ HOẠCH
1 Khái niệm:
Kế hoạch khuyến nông là tập hợp các hoạt động
khuyến nông nhằm giải quyết những khó khăn trong sản
xuất nông nghiệp mà nông dân đang phải đối mặt
Kế hoạch khuyến nông sẽ nói lên để giải quyết
khó khăn đó thì cần phải làm gì và làm như thế nào
2 Phân loại: kế hoạch khuyến nông được chia thành 2
loại
- Kế hoạch chung (bao gồm các hoạt động của một năm
hoặc nhiều hơn)
- Kế hoạch chi tiết (chi tiết cho từng hoạt động của kế hoạch chung) Riêng kế hoạch hoạt độngchi tiết phải được lập kèm theo bảng dự tính về quy mô và tài chính cho hoạt động đó cũng nhưngười đảm nhiệm
3 Nguyên tắc lập kế hoạch
- Phải được xuất phát từ khó khăn chung của nông dân địa phương;
- Các hoạt động trong kế hoạch nhằm giải quyết khó khăn mà nông dân địa phương đang phảiđối mặt;
- Người dân phải được tham gia vào quá trình lập và thực hiện kế hoạch khuyến nông
II CÁC BƯỚC LẬP KẾ HOẠCH
1 Phân tích khó khăn – Đánh giá thực trạng nông thôn
Để phát triển sản xuất thì việc trước hết phải xác
định cho được những khó khăn gặp phải là gì? Nguyên
nhân nào dẫn đến khó khăn đó? Dựa vào đó, những
biện pháp can thiệp thích hợp có thể được xác định để
tháo gỡ
Người dân cần phải tự xác định khó khăn mà mình
đang phải đối mặt đó là gì vì chính họ mới hiểu rõ hơn
ai hết những khó khăn đó Trình tự tiến hành như sau:
- Xác định phạm vi chủ đề để phân tích khó khăn:
Hoạt động sản xuất của người của người nông dân
rất đa dạng và phức tạp Hoạt động này có thể rất khác
nhau tùy thuộc vào đặc điểm của mỗi địa phương Trên thực tế không thể cùng lúc có thể quan
Trang 12tâm giải quyết các khó khăn trong tất cả các hoạt động sản xuất của người dân địa phương bởivậy cần phải xác định được phạm vi chủ thể phân tích Việc chọn chủ đề dựa theo các tiêu chísau:
♦ Là hoạt động được thực hiện với quy mô lớn hay có tiềm năng phát triển địa bàn;
♦ Là hoạt động mưu sinh có khả năng tồn tại bền vững;
♦ Là hoạt động phát huy được nguồn lực của địa phương như khí hậu, đất đai, tính truyềnthống, nhân lực,…
♦ Kết quả đạt được còn dưới mức tiềm năng khá lớn do có những khó khăn gặp phải
- Đối tượng tham gia
Đối tượng tham gia phải là những người:
♦ Trực tiếp triển khai hoạt động liên quan đến chủ đề được chọn
♦ Có khả năng tham dự từ đầu đến khi kết thúc cuộc họp
♦ Có mong muốn áp dụng các khuyến cáo để cái thiện tình hiện tại
Nếu có vài chủ đề được xác định thì phải tổ chức từng cuộc họp riêng biệt cho mỗi chủ
đề Đối tượng tham dự cho mỗi chủ đề cũng có thể khác nhau
- Người dân đang gặp những khó khăn gì?
Xác định khó khăn là bước đầu tiên phải làm trước
khi lập kế hoạch hoạt động khuyến nông Các xã, các
xóm có thể tổ chức các buổi họp để xác định khó khăn
và lập kế hoạch giải quyết khó khăn Yêu cầu trong việc
xác định khó khăn bao gồm:
♦ Khó khăn phải có tính đại diện: nghĩa là được xác
định bởi nhiều người chứ không phải là ý kiến của
- Nguyên nhân của những khó khăn đó là gì?
Một khó khăn có nhiều nguyên nhân, khó khăn này là nguyên nhân của khó khăn kia Vấn đềquan trong là sắp xếp các khó khăn đã được xác định theo mối quan hệ nhân quả với nhau.Cách làm cụ thể như sau:
♦ Chọn ra ít nhất 3 khó khăn có mối quan hệ qua lại với nhau
♦ Sắp xếp ba khó khăn này theo mối quan hệ nhân quả
♦ Dựa vào đó tìm kiếm những khó khăn khác trong số còn lại có mối quan hệ tương tự vớikhó khăn trong sơ đò vừa được thiết lập
Trang 13♦ Trong khi sắp xếp các khó khăn theo mối quan hệ trên, nên phân định khó khăn theo cấp.Vd: Khó khăn “Năng suất lúa thấp” do một trong các nguyên nhân gây ra là sâu bệnh hại lúanhiều Nguyên nhân này được coi là nguyên nhân cấp 1 (nguyên nhân trực tiếp dẫn đến năngsuất lúa thấp).
Các nguyên nhân (khó khăn) cấp 2 có thể như sau
- Dân không nhận biết được loại sâu bệnh hại lúa
- Dân không biết được cách phòng trừ
- Tổ chức phòng trừ không đồng loạt
- Sử dụng giống chống chịu kém với sâu bệnh …
Các nguyên nhân (khó khăn cấp 3 có thể như sau
- Dân không được tập huấn
- Dân không áp dụng được kiến thức tập huấn
- Cấy nhiều trà lúa trên một cánh đồng
- Chiến dịch phòng trừ không được tổ chức tốt,…
Có thể có những nguyên nhân (khó khăn) ở cấp thấp hơn,……
Trang 142 Xây dựng mục tiêu của kế hoạch khuyến nông
Từ cây khó khăn, ta có thể chuyển sang cây mục tiêu bằng cách viết các khó khăn đótheo hướng ngược lại (hướng tích cực) Mục tiêu cao nhất “năng suất cao hơn” cũng là kết quảmong đợi
3 Xác định và ưu tiên các lĩnh vực can thiệp
Việc xác định các lĩnh vực can thiệp được tiến hành như sau:
♦ Rà soát bộ cây mục tiêu rồi nhóm các mục tiêu cùng liên quan đến một lĩnh vực vào mộtnhóm
♦ Đặt tên cho nhóm đó
Xếp ưu tiên cho các nhóm được tiến hành như sau:
♦ Thống nhất các tiêu chí và thang điểm để xếp ưu tiên
Tính khẩn cấp/mức độ bức xúc
Tầm quan trọng của lĩnh vực khác còn lại
Mức độ ảnh hưởng/hiệu quả có thể có nếu triển khai
Tính sẵn có và tính khả thi của giải pháp
Trang 15 Nguồn lực để triển khai
♦ Tiến hành xếp ưu tiên theo các tiêu chí đã thống nhất
Kết quả được trình bày dạng bảng
TỔNGĐIỂM
ƯUTIÊN
Như ví dụ trên, lúc đầu chúng ta xếp thứ từ thủy lợi đến cây ăn quả, nhưng sau khi sosánh thì có kết quả như bảng trên: ưu tiên số 1 là giống lúa, đến cây ăn quả và cuồi cùng làthủy lợi
4 Lập kế hoạch hoạt động/khung công việc
Trong quá trình lập kế hoạch hoạt động cần chú ý
♦ Hoạt động/giải pháp do cộng đồng tự thực hiên (ví du: hoạt động tinh chất tổ chức nộinên chỉ tác động về mặt tăng cường tổ chức)
♦ Hoạt động/giải pháp yêu cầu sự trợ giúp từ bên ngoài Đối với loại này cần xác định cụthể dạng kỹ thuật hay khâu kỹ thuật cần trợ giúp
♦ Các giả định nếu có Chẳng hạn nếu điều này không xảy ra (hay xảy ra) thì hoạt động sẽkhông thu được kết quả gì hay không thể tiến hành được hoạt động Vd: Nếu chính phủkhông giao đất/chủ quyền đất cho nông dân thì không thể triển khai được hoạt động trồnglúa Hay nếu giá heo không tăng thì người nuôi heo sẽ không có lãi
Trang 16Khó khăn/nguyên nhân ở cấp cuối cùng sẽ biến thành hành động Trong giai đoạn nàycần lưu ý:
♦ Ra soát xem những hoạt động như vậy đã đủ đạt được kết quả mong đợi chưa? Nếu chưathì có thể có hoạt động nào khác nữa không?
♦ Nếu có giả định thì cần phải thảo luận tiếp xem
•Có cách nào để khắc phục hay không? Nếu có thì cách ấy là gì? Cách này sẽ là hoạtđộng bổ sung vào kế hoạt khuyến nông
•Nếu không thì giải pháp thay thế là gì? Nếu có giải pháp thay thế sẽ thêm vào kế hoạchhoạt động khuyến nông và sẽ phải điều chỉnh lại mục tiêu cho phù hợp hoặc bổ sungmục tiêu
•Nếu không có giải pháp thay thế thì kế hoạch khuyến nông hay một mục tiêu nào đócủa kế hoạch phải hủy bỏ
Loại kế hoạch này thường được lập cho ít nhất là một năm Sau một năm rà soát lại cùngvới nông dân để xem có gì chỉnh lý, bổ sung Dựa vào kế hoạch chung, các khuyến nông viên
sẽ phối hợp với cộng đồng lập kế hoạch chi tiết Thời gian cho kế hoạch chi tiết có thể từ 1 đến
6 tháng tùy theo tính chất của từng hoạt động Kết quả được trình bày trong bảng sau:
KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG KHUYẾN NÔNG CHI TIẾTMỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG THỜITHỰC HIỆNGIAN ĐỊA BÀN NGƯỜI CHỊUTRÁCH NHIỆM
Trang 17BẢNG DỰ TÍNH VỀ QUY MÔ VÀ TÀI CHÍNH CHO HOẠT ĐỘNG
Trang 18Bài 4.
THEO DÕI, GIÁM SÁT VIỆC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH
I VÌ SAO PHẢI THEO DÕI VIỆC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH
Theo dõi giúp chúng ta có được những thông tin sau:
- Ai đã thực hiện những công việc gì?
- Ai tham gia thực hiện?
- Khi thực hiện có gặp phải vấn đề gì không?
- Kết quả các hoạt động đó như thế nào?
Những thông tin thu được từ quá trình theo dõi sẽ giúp
chúng ta phân tích hiệu quả của công tác lập kế hoạch, đề ra
những hoạt động mới hoạt điều chỉnh những hoạt động hiện tại
để làm cho kế hoạch sẽ được thực hiện tốt hơn
Ai làm nhiệm vụ theo dõi?
Thông thường, khuyến nông viên sẽ là người trực tiếp
theo dõi tiến trình thực hiện kế hoạch Cũng có thể cử thêm một
người đại diện của thôn, xóm ấp cùng làm việc đó
Sử dụng công cụ gì để theo dõi kế hoạch
- Sổ ghi chép là công cụ theo dõi quan trọng nhất của cán bộ khuyến nông và ban quản lý ấp,xóm Sổ được dùng để ghi lại thông tin về các hoạt động xảy ra trong xóm, ấp và để báocáo Việc ghi ghép đòi hỏi kịp thời, trung thực, chính xác Cán bộ khuyến nông là ngườichịu trách nhiệm về việc ghi chép và quản lý sổ ghi chép
- Trong điều kiện cho phép có thể dùng tư liệu ảnh để ghi lại các hoạt động (đặc biệt là cáchoạt động về xây dựng mô hình qua từng thời gian) để làm cơ sở cho công tác đánh giá saunày
II ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH
1 Khái niệm:
Đánh giá là so sánh những gì chúng ta dự định thực hiện bằng các nguồn lực của ấp, xám
và những hỗ trợ từ bên ngoài với những gì đã thực sự đạt được
Đánh giá giúp chúng ta biết kế hoạch có thực hiện tốt hay không
Những kết quà đạt được có đúng như chúng ta mong đợi hay không
Qua đánh giá chúng ta sẽ khẳng định được:
• Những hoạt động trong kế hoạch có phù hợp với điều kiện của ấp, xóm hay không?
• Các hoạt động đó được thực hiện tốt hay không?