Lịch sử phát triển nghệ thuật cắm hoa

Cắm hoa phương Đông: Cắm hoa theo nghệ thuật phương Đông mà đại biểu là Trung Quốc và Nhật Bản với đặc điểm nổi bật là chọn hoa khá ít, nhấn mạnh tính thẩm mỹ từ những đường nét của hoa

CẮM HOA

I Lịch sử phát triển nghệ thuật cắm hoa:

A Cắm hoa phương Tây:

Cắm hoa theo phong cách phương Tây chủ yếu chú trọng sự đốixứng, hoa nhiều và xum xuê, màu sắc sặc sỡ để đạt được hiệu quả muônmàu muôn vẻ Đồng thời cắm hoa Tây Phương luôn luôn nhấn mạnh vào cácmàu sắc và số lượng của vật liệu, hướng sự chú tâm vào vẻ đẹp của các bônghoa

B Cắm hoa phương Đông:

Cắm hoa theo nghệ thuật phương Đông mà đại biểu là Trung Quốc

và Nhật Bản với đặc điểm nổi bật là chọn hoa khá ít, nhấn mạnh tính thẩm

mỹ từ những đường nét của hoa, tạo bố cục đơn giản, thanh nhã, thoát tục.Cắm theo phong cách phương Đông đòi hỏi giữa hoa và bình cắm phải có tỉ

lệ tương xứng, thông thường độ cao của cành chính bằng 1,5 lần độ cao củabình

C Cắm hoa Nhật Bản:

1/ Ý nghĩa và nội dung của Nghệ Thuật Ikebana

Ikebana ra đời vào 14 thế kỷ trước, được nghĩ ra để tượng trưng chomột số quan niệm triết học của Phật Giáo tại Nhật Bản

Trong cách cắm hoa, cần tới sự hiểu biết về dòng thời gian và ngườinào có con mắt phân biệt có thể dễ nhận ra được điều này Sự cắm hoa phải

biểu hiện được thời gian, tháng, mùa, cũng như sự tăng trưởng liên tục củavật liệu sử dụng

- Quá khứ: dùng hoa nở hết, trái cây khô hay lá cây khô

- Hiện tại: dùng hoa nở nửa chừng hay lá cây hoàn hảo

- Tương lai: dùng nụ hoa, nụ lá để hứa hẹn sự tăng trưởng sắp tới

Sự cân nhắc về vật liệu sử dụng cũng cần phải đi đôi với cách xếp đặt,trình bày:

- Mùa Xuân: cách xếp đặt đầy sức sống với các đường cong biểu hiện sinh lực

- Mùa Hạ: cách xếp đặt tỏa ra và tràn đầy

- Mùa Thu: cách xếp đặt mỏng và thưa thớt

- Mùa Đông: cách xếp đặt đượm buồn và lắng nghỉ

2/ Ikebana với đời sống và thiên nhiên

Người Nhật Bản ít khi dùng loại lá hay loại hoa đã nở hết tầm cỡ, bởi vì các hoa lá được cắm vào lúc nở rộ nhất sẽ mau héo tàn, rủ xuống, diễn

tả sự suy tàn hay chấm dứt Các cành cây có lá lớn hay các bụi cây nhiều lá cũng không được dùng đến, mà nụ lá, nụ hoa được ưa thích hơn

Nghệ Thuật Cắm Hoa Nhật Bản đặt căn bản trên màu sắc, đườngnét, sự nhịp nhàng hài hòa để cố gắng diễn tả cách tăng trưởng của hoa.Nhật Bản đặt nặng về các đường nét của cách xếp đặt, lối bố cục, và họ đãphát triển nghệ thuật cắm hoa bao gồm cả cành, cuống, lá cũng như hoa

3/ Triết Lý tiềm ẩn trong Nghệ Thuật Cắm Hoa Nhật Bản

Cách cắm hoa Nhật Bản gồm ba nhóm hoa hay cành lá xếp đặt theohình tam giác

 Nhóm chính ở giữa, thẳng đứng

 Nhóm thứ hai nghiêng về một bên so với nhóm chính

 Nhóm thứ ba ngược lại, nghiêng về phía đối so với nhóm thứ hai Thêm vào đó, ba đường nét chính trong bình hoa hay lẵng hoa làthứ tượng trưng cho Trời – Đất – Người (Thiên, Địa, Nhân) Chính trong cấutrúc này mà cách cắm hoa được tạo nên

Đường nét quan trọng nhất là cành hoa tượng trưng cho “Trời”(shin) Đây là đường trung tâm của toàn thể bình hoa, lẵng hoa, vì thế người

ta đã chọn cành hoa nào mạnh nhất làm công việc này Tiếp theo cành chính

là cành thứ (soe), đại diện cho con người (Nhân) Cành này phải được xếpđặt thế nào để diễn tả rõ đường hướng phát triển, bung ra từ đường trung

tâm Chiều cao của cành thứ bằng 2/3 chiều cao của cành chính, lại có phầnhơi nghiêng về cành chính.

Cành thứ ba (hikae) tượng trưng cho “Đất” (Địa), là phần ngắnnhất, được đặt xoay về phía trước hay hơi đối nghịch với phía gốc của haicành kia Tất cả ba phần lại được cột chặt vào một bộ phận giữ và lại phảidiễn tả cho thấy sự xuất phát từ một nguồn cội Sau đó, các bông hoa khácđược thêm vào mỗi phần nhưng cách bố cục khéo léo của ba phần chính kểtrên được coi là quan trọng nhất

4/ Nghệ thuật bảo dưỡng Hoa khi trưng bày

Sau khi các vật liệu cắm hoa đã được chọn lựa, bước kế tới là tỉa bớt

Để giữ cho hoa tươi mát, người ta dùng tới các phương thức vật lý

và hóa học Cách dễ nhất và đơn giản nhất là cắt cuống hoa trong nước(mizukiri) Phương thức này tránh cho cành hoa không bị cắt ngoài khôngkhí làm kém đi sự hút nước Về phương thức hóa học, một dung dịch loãnghydrochloric acid hay sulphuric acid sẽ làm sống lại hay làm tươi mát cácbông hoa Việc chà xát một chút muối vào đầu cuống hay cành hoa cũngmang lại kết quả tốt

II Kiến thức cắm hoa cơ bản:

 Ý nghĩa của đường nét:

 Nét thẳng: Sự hùng mạnh, cứng rắn, cương quyết

 Nét nghiêng: Sự mềm mại dịu dàng

 Nét ngang: Trạng thái cân bằng

* Ý nghĩa màu sắc:

 Màu nóng (đỏ,cam, vàng) thể hiện ý mạnh

mẽ, hoạt động

 Màu lạnh (xanh, trắng, tím) thể hiện chiều

sâu nội tâm, tình cảm

Các vật dụng phụ trợ:

 Nến, quà, thiệp: dùng cho sinh nhật

 Quả tim, vòng nhẫn: dùng cho đám cưới

* Phương pháp: Giữ hoa lâu tàn

1 - Thay nước bình hoa mỗi ngày

2 - Rửa sạch bình và đế ghim trước khi cắm

3 - Tránh để bình hoa nơi có nắng, gió dưới quạt, bên bệ cửa sổ

4 - Nếu hoa bị mất nước nhiều, dùng bình xịt phun nước lên hoa Ngoại

trừ hoa Lys và Cúc trắng phải phun phần lưng hoa

5 - Chọn hoa tươi, màu sắc đậm, đài hoa xanh tốt, cuống hoa không bi thối rửa

* Một số loại hoa, lá thường dùng trong cắm hoa:

Hoa bi Trắc bá điệp

Phát tài Lá Chân vịt : độ bền cao, rất dễ cắm, đặc

biệt có thể dùng lá chân vịt để tạo dáng

Lá cọ Lá dương xỉ Pháp: độ

bền cao, dễ sử dụng Lá Kim thủy tùng :

dễ sử dụng, độ bền trung bình

Lá Chanh : độ bền rất cao, thân thẳng nên khó uốn cong, phù hợp với hoa hình đứng

(Hoa Cúc Nhật có nhuỵ màu xanh)

Có rất nhiều loại Cúc như Cúc Đại đoá, Cúc Nhật, Cúc Mai, Cúc Kim tiền, Cúc Ngũ sắc,

Cúc Mâm sôi, Cúc Bách nhật, Cúc Bất tử, Cúc Magic,

Đặc điểm chung của hoa Cúc có độ bền cao, không rụng cánh như hoa hồng và nhiều loài hoa khác, đa số các giống cúc hoa đều có màu sắc thanh nhã và dịu dàng.

HOÀNG ANH - SAO TÍM - SAO VÀNG

Hoàng Anh - Sao Tím - Sao Vàng thường được dùng làm hoa phụ, tuỳ theo màu sắc của

hoa chính ta sẽ chọn màu hoa phụ.

Một số lưu ý khi cắm hoa phụ :

- Hoa phụ luôn thấp hơn hoa chính

- Cắt tỉa rời từng cành nhỏ, không để nguyên cành và bỏ lá

- Có thể cắm nhiều nếu ta chọn hoa phụ làm nền

Đặc điểm của hoa Sao tím :

Sau khi cắm hoa tươi, ta có thể dùng Sao tím làm hoa khô cắm chung với những cành khô

Nhược điểm của hoa Sao vàng : thân hoa rất yếu, thao tác cắm hoa khó

HOA HỒNG

Hoa hồng là loài hoa đại diện cho ngôn ngữ của tình yêu,

chủng loại hoa hồng hiện nay rất đa dạng và phong phú kể

Nhược điểm của hoa hồng : độ bền không cao

Đặc điểm : Hoa cẩm chướng có nhiều màu sắc rất đẹp, độ bền rất cao.

HOA ĐỒNG TIỀN

Cách chọn và bảo quản Hoa đồng tiền

Cuống hoa : hoa mới gốc sẽ còn phần lông

tơ mịn màu trắng, cứng cáp không bị thối nhũn

Cánh và nhuỵ hoa : không dập, không mất

cánh, nhụy hoa chưa bung nở nhiều,

thường hoa đồng tiền có nhuỵ màu đen sẽ

có cánh hoa đẹp hơn, nhưng đường kính hoa không lớn.

Bảo quản thân hoa : do thân hoa đồng tiền

rổng, khi mua về nên dùng kẽm và băng keo sáp quấn thân hoa bắt đầu từ phần đài hoa xuống thân hoa, và chỉ quấn vừa đủ độ dài ta cần sử dụng.

HOA LAN

Cách chọn : cánh hoa nguyên vẹn, không bị thâm màu, không bị mất hoặc rách cánh, các

nụ hoa có màu xanh tươi, không úa héo, cành dài nhiều hoa.

Đặc điểm : hoa Lan có độ bền rất lâu nếu ta cắm vào xốp cắm hoa, trường hợp cắm vào

bình không dùng xốp thì phải ít nước vì thân hoa Lan rất dễ bị úng nước.

Ứng dụng : ngoài việc chọn hoa Lan để cắm trang trí, hoa Lan thường được sử dụng vào

hoa cài áo, hoa cài tóc cho Cô dâu hoặc các lễ hội

 Hoa hồng:

Đây là loại hoa được ưa thích trong các dịp lễ, hoa hồng được nhắc đến khác nhiều trên báo chí Cách cắm hoa hồng thì vô cùng phong phú, có thể cắm đơn giản với hoa bi trắng hay cầu kỳ trong lẵng, bó Muốn hoa tươi lâu, bạn gái nên cắt gốc hoa mỗi ngày một lần Buổi tối, đem hoa ra sương cho hoa "hít" khí trời Bạn nên ngắt bớt cánh hoa bị úa màu

để luôn có một bình hoa tươi mới.

Hoa hồng

Là loại hoa không chịu được gió nên tránh để những nơi đón gió như cửa sổ, ban công Yêu cầu quan trọng nhất để hoa tươi lâu chính là nước phải sạch Muốn vậy, khi cắm hoa, bạn nên tỉa hết lá dưới gốc, rửa thật sạch Khi hoa héo, có thể dốc ngược lại để giữ thành đóa hoa hồng khô.

 Cẩm chướng

Loại hoa này khá bền, cách chăm sóc tương tự hoa hồng Các bước cơ bản là cắt gốc, tỉa lá Tương tự, bạn có thể áp dụng cách chăm sóc này với hoa cúc và một số loại hoa khác.

 Hoa loa kèn (a rum)

Khi cắm hoa, cắt gốc, lấy băng keo quấn sơ ở dưới gốc hoa để tránh gốc bị toe ra Vì thân hoa loe kèn là thân ống (thân rỗng) nên thân rất dễ bị dập nát Nếu bảo quản tốt, hoa loa kèn có thể cắm được rất bền Ngoài ra, bạn cũng nên thay nước hàng ngày.

IV.Công cụ hỗ trợ chuyên dùng cắm hoa:

- Bình phun nước: dùng phun nước để giữ hoa có độ tươi được lâu

- Dây kẽm : Dùng để chỉnh hình cành, nhánh hoa cỏ, thường sử dụng dây kẽm số 18- số 28, số càng lớn thì sợi kẽm càng nhỏ

- Giấy bạc : dùng bọc miếng xốp nước để cắm hoa hoặc sử dụng khi thiết kế đặc biệt

- Giấy gói hoa : dùng để gói bó hoa hoặc sử dụng khi làm một sự biến hóa

- Miếng xốp nước cắm hoa : cũng gọi là bọt biển hút nước, là nền móng của hoa

- Bàn chông : là một dụng cụ cố định khi cắm hoa, dùng như miếng xốp

nước

- Dây ribbon : dùng để làm nổi bật tác phẩm tạo hình hoa hoặc dùng để gói, cột

- Kìm : dùng để cắt hoặc cố định dây kẽm

- Dao : dùng để cắt, gọt lá càng của cây, cỏ

- Dao thủ công : cắt miếng xốp, nước hoặc giấy gói hoa

- Kéo thủ công : cắt dây ribbon hoặc các loại giấy

- Kéo cắt hoa : cắt những loại cây khá to

- Băng keo tự dính dùng trong nghệ thuật cắm hoa: dùng để che phủ hoặc nối dài sợi dây kẽm Khi dùng cần kéo nhẹ và quấn ép chặt thì mới có tính dính

- Băng keo trong : cố định miếng xốp nước hoặc giấy gói hoa

- Băng keo dính 2 mặt : dùng khi cần phải dán dính 2 bên

- Băng keo hút nước : dùng khi đóa hoa hoặc chiếc lá bị rơi ra, có thể cung cấp nước

V Kỹ thuật xử lý hoa :

- Cách tỉa cành:

Tỉa bỏ những lá sâu, lá úa, lá dập trên cành để giữ vẽ tươi mát trên bình hoa, cần chú ý tỉa bỏ những lá nằm sát gốc hoa, để những lá này không thối rửa làm hư nước cắm hoa.

- Cách cắt cành:

Cắt cành hoa trong nước để kích thích việc dẫn nước lên hoa, cắt ngang cuống hoa đối với những cành thân mềm, cắt xéo hoặc chẽ cuống làm 2, 4 đối với những hoa cứng.

- Cách uốn cành:

Cành hoa hay lá không có những đường nét như mong muốn,

ta phải tự tạo ra đường nét bằng cách uốn hoa theo hình dạng tùy thích, nếu đơn giản có thể uốn bằng tay, nếu phức tạp có thể uốn bằng kẽm.

VI Nghệ thuật cắm hoa phương Đơng:

 Qui tắc:

Cành chính ( C1) = 1,5 – 2(D + h)

Cành phụ ( C2) = 2/3 C1

Cành phụ (C3) = 2/3 C2

B Dạng nghiêng:

 Qui tắc:

VII Nghệ thuật cắm hoa phương Tây:

A Dạng hình bán cầu:

B Dạng hình xòe ngang:

C Dạng hình tam giác cân

D Dạng hình tam giác vuông:

E Dạng hình chữ T ngược:

F Dạng hình chữ L:

G Dạng hình bán nguyệt

H Dạng hình chữ S

MỘT SỐ MẪU VẬN DỤNG

 Chỉ thực hiện cắm bình nhỏ

Ghi chú: trên đây là những mầu Tham khảo, tùy theo giá cả và số lượng hoa mua, GVHD sẽ vận dụng theo mẫu, không nhất thiết phải cắm đúng mẫu 100%