kinh tế phát triển,trịnh thu thủy,dhbkhn

kinh tế phát triển,trịnh thu thủy,dhbkhn 1 EM3150 KINH TẾ PHÁT TRIỂN 1 Tên học phần Kinh tế phát triển 2 Mã số EM3150 3 Khối lƣợng 2(2 0 0 4)  Lý thuyết 30 tiết  Bài tập/BTL 0 tiết  Thí nghiệm 0 4[.]

EM3150 KINH TẾ PHÁT TRIỂN

1 Tên học phần: Kinh tế phát triển

 Lý thuyết: 30 tiết

 Bài tập/BTL: 0 tiết

 Thí nghiệm: 0

4 Đối tượng tham dự: Sinh viên đại học các ngành Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, Quản lý Công

nghiệp, Kinh tế công nghiệp, Tài chính – Tiền tệ

5 Điều kiện học phần:

 Học phần tiên quyết:

 Học phần học trước: EM 310 Kinh tế vi mô và EM3110 Kinh tế vĩ mô

 Học phần song hành:

6 Mục tiêu học phần và kết quả mong đợi

Học phần Kinh tế phát triển giúp người học hiểu:

Những lý thuyết và mô hình phát triển, thực trạng các vấn đề phát triển tại các nước đang phát triển trong đó có Việt nam

Hiểu đúng vai trò các nguồn lực phát triển, các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển kinh tế của các nước đang phát triển

Tìm hiểu những nhân tố, nguồn lực và chính sách phát triển của Việt nam

Vì vậy, nội dung trong từng tiết học sẽ là: nghe giảng, trao đổi về vấn đề phát triển, sinh viên về nhà tìm hiểu và liên hệ thực tế phát triển kinh tế và chính sách phát triển kinh tế của Việt nam

Mức độ đóng góp cho các tiêu chí đầu ra của chương trình đào tạo:

Tiêu chí 1.1 1.2 1.3 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 3.1 3.2 3.3 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 Mức độ GT GD GT GD GD GD GT GT GT GT GT GT GD SD GD GD GD

7 Nội dung vắn tắt học phần:

Tăng trưởng, phát triển kinh tế và phát triển bền vững; các sự kiện phát triển trên thế giới; đặc điểm các nước đang phát triển; các mô hình tăng trưởng và phát triển kinh tế; nguồn lực phát triển của các nước đang phát triển và Việt Nam: dân số và lạo động, vốn trong và ngoài nước, đầu tư và tài trợ nước ngoài; vai trò của ngoại thương và cân đối thanh toán quốc tế đối với phát triển kinh tế tại các nước đang phát triển; các chương trình và chính sách phát triển và thực trạng phát triển của Việt Nam hiện nay

8 Tài liệu học tập:

 Sách giáo trình:

1 Bài giảng bằng slides về Kinh tế phát triển, ThS Phạm Thị Hạnh Nhân, Khoa Kinh tế và Quản lý,

Đại học Bách khoa Hà Nội,

Tài liệu tham khảo:

Tài liệu tham khảo tiếng Việt

1 Giáo trình tham khảo chính: Kinh tế phát triển, Khoa kế hoạch và Phát triển, Bộ môn Kinh tế

phát triển, Trường đại học Kinh tế quốc dân, NXB Thống kê, 2008

2 Giáo trình dịch: Kinh tế học phát triển (Development Economics), Michael Todaro, MIT, 1997

3 Các báo cáo phát triển hàng năm của Ngân hàng Thế giới, Quỹ tiền tệ quốc tế, ADB và UNDP về các nước nói chung và Việt nam

4 Các bài nghiên cứu đánh giá về kinh tế Việt nam cập nhật nhất

5 Các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Việt nam đến năm 2010 và triển vọng 2020

6 Trang web của WB và UNDP, Chủ đề: Các nghiên cứu phát triển

7 Số liệu thống kê Việt nam, Tổng cục Thống kê

Tài liệu tham khảo tiếng Anh

8 Human Development Report, UNDP, báo cáo hàng năm

9 The World Development Report, WB, báo cáo hàng năm

9 Phương pháp học tập và nhiệm vụ của sinh viên:

 Lên lớp nghe giảng đầy đủ

 Phần tự học: Làm đủ bài tập tìm hiểu thực tế và đọc tài liệu tham khảo thêm theo yêu cầu của giáo viên trên lớp

10 Đánh giá kết quả:

 Điểm quá trình (mức độ chuyên cần và kết quả tham gia trả lời câu hỏi trên lớp và tìm hiểu thực tế): 0,3

 Điểm kết thúc học phần (tự luận hoặc vấn đáp): 0,7

1

Những vấn đề cơ

bản của Kinh tế

phát triển

CHƯƠNG 1: TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ 1.1 Giới thiệu chung và các yêu cầu của môn học 1.2 Tăng trưởng, phát triển kinh tế và phát triển bền vững

1.2.1 Khái niệm 1.2.2 Những quan điểm cơ bản về tăng trưởng, phát triển

kinh tế và phát triển bền vững 1.2.3 Chỉ tiêu đánh giá tăng trưởng kinh tế 1.2.4 Chỉ tiêu đánh giá Phát triển kinh tế 1.2.5 Chỉ tiêu đánh giá Phát triển bền vững

2

Các sự kiện phát

triển và đặc điểm

LDC

CHƯƠNG 1: TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ (TIẾP) 1.3 Các nước đang phát triển (LDC) và sự lựa chọn con đường phát triển

1.3.1 Phân loại các nước và các nhóm LDC 1.3.2 Đặc điểm chung của LDC

1.3.3 Những đặc thù riêng của LDC 1.3.4 Lịch sử các sự kiện phát triển kinh tế của các nước

trên thế giới

3

Các lý thuyết và

mô hình tăng

trưởng kinh tế

CHƯƠNG 2: LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT

TRIỂN KINH TẾ 2.1 Lý thuyết tăng trưởng qua các giai đoạn

2.1.1 Cơ sở hình thành lý thuyết 2.1.2 Các giai đoạn tăng trưởng của ROSTOW 2.1.3 Điều kiện để các nước cất cánh

2.2 Mô hình tăng trưởng Harrod – Domar

2.2.1 Nội dung của mô hình 2.2.2 Ý nghĩa nghiên cứu và ứng dụng của mô hình 2.2.3 Hạn chế của mô hình

2.2.4 Những nghiên cứu tiếp về các mô hình tăng trưởng

dựa vào hàm sản xuất

4

Các lý thuyết và

mô hình phát

triển kinh tế

2.3 Các mô hình chuyển đổi cơ cấu kinh tế

2.3.1 Quy luật Engel 2.3.2 Mô hình kinh tế nhị nguyên (Lewis) 2.3.3 Mô hình OSHIMA

2.4 Lý thuyết đổi mới của Schumpeter

2.4.1 Khái niệm ‘đổi mới’

2.4.2 Những tác nhân đổi mới 2.5 Những xu hướng nghiên cứu hiện nay về các vấn đề phát triển

5

Các vấn đề về

dân số với phát

triển kinh tế của

LDC

CHƯƠNG 3: DÂN SỐ VÀ LAO ĐỘNG VỚI CÁC VẤN ĐỀ PHÁT

TRIỂN 3.1 Thực trạng dân số thế giới

3.1.1 Tăng trưởng dân số thế giới 3.1.2 Nguyên nhân bùng nổ dân số thế giới 3.1.3 Mối quan hệ tăng dân số và phát triển kinh tế 3.2 Thực trạng dân số Việt nam

3.2.1 Đặc điểm biến động dân số Việt nam 3.2.2 Vai trò dân số đối với phát triển kinh tế Việt nam

6

Các vấn đề về lao

động với phát

triển kinh tế của

LDC

3.3 Thị trường lao động tại LDC và Việt nam

3.3.1 Đặc điểm cung lao động LDC và Việt nam 3.3.2 Đặc điểm về cầu lao động LDC và Việt nam 3.3.3 Những chính sách phát triển liên quan tới giải quyết

các vấn đề dân số và lao động Việt nam 3.4 Hiện tượng di dân và di chuyển lao động tại LDC và Việt nam

7

Thực trạng và vai

trò của khoa học

công nghệ với

phát triển kinh tế

của LDC và Việt

Nam

CHƯƠNG 4: KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ (KHCN) VỚI PHÁT

TRIỂN KINH TẾ 4.1 Khái niệm, vai trò khoa học công nghệ với tăng trưởng và phát triển kinh tế

4.1.1 Khái niệm: KHCN, chuyển giao công nghệ và đổi

mới công nghệ

4.1.2 Vai trò của KHCN và đổi mới công nghệ, chuyển

giao công nghệ đối với phát triển kinh tế 4.2 Thực trạng hoạt động nghiên cứu triển khai và hoạt động chuyển giao công nghệ tại Việt Nam

4.2.1 Thực trạng hoạt động nghiên cứu triển khai tại Việt

Nam 4.2.2 Hoạt động chuyển giao công nghệ tại Việt Nam

8

Thực trạng và vai

trò của nguồn tài

nguyên thiên

nhiên với phát

triển kinh tế của

LDC và Việt Nam

CHƯƠNG 5: TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN (TNTN) VÀ MÔI TRƯỜNG

VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ 5.1 Đặc điểm và phân loại TNTN

5.1.1 Đặc điểm tài nguyên thiên nhiên 5.1.2 Phân loại tài nguyên thiên nhiên 5.1.3 Sở hữu tài nguyên thiên nhiên 5.2 Vai trò tài nguyên thiên nhiên với phát triển kinh tế

5.2.1 Vai trò TNTN với phát triển kinh tế 5.2.2 Căn bệnh Hà lan – bài học trong khai thác tài

nguyên 5.3 Phát triển bền vững

5.3.1 Những yêu cầu cơ bản trong phát triển bền vững 5.3.2 Các vấn đề ổn định kinh tế thế giới liên quan đến

khai thác TNTN thế giới

9

Thực trạng và

chính sách ngoại

thương tại các

nước LDC và Việt

Nam

Kiểm tra giữa kỳ: 15 phút – nội dung chương 1 – chương 5 CHƯƠNG 6: NGOẠI THƯƠNG (NT) ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ

LDC 6.1 Thực trạng ngoại thương tại LDC

6.1.1 Vai trò NT với tăng trưởng và phát triển kinh tế LDC 6.1.2 Đặc điểm ngoại thương của LDC

6.1.3 Thực trạng NT của Việt Nam trong thời kỳ đổi mới 6.2 Các chiến lược phát triển kinh tế dựa vào phát triển ngoại thương

6.2.1 Chiến lược sản xuất thay thế nhập khẩu 6.2.2 Chiến lược sản xuất hướng ngoại (đẩy mạnh xuất

khẩu) 6.2.3 Liên hệ chính sách phát triển ngoại thương tại Việt

Nam trong quá trình công nghiêjp hóa

10

Thực trạng và vai

trò vốn đầu tư

trong nước đối

với phát triển kinh

tế của LDC và

Việt Nam

CHƯƠNG 6: NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ

CỦA LDC 6.1 Đặc điểm các nguồn vốn cho phát triển kinh tế của LDC 6.2 Các loại vốn trong nước của LDC và Việt Nam

6.2.1 Các loại vốn trong nước của LDC

6.2.2 Thực trạng đầu tư vốn trong nước cho phát triển

kinh tế của Việt Nam hiện nay

11

Thực trạng và vai

trò đầu tư trực

tiếp nước ngoài

đối với phát triển

kinh tế của LDC

và Việt Nam

CHƯƠNG 6: NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ

CỦA LDC 6.3 Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

6.3.1 Thực trạng FDI trên thế giới và tại LDC 6.3.2 Mối quan hệ giữa FDI và các tập đoàn đa quốc gia

(MNC) 6.3.3 Ảnh hưởng của FDI và MNC tới LDC và Việt Nam

12

Thực trạng và vai

trò tài trợ nước

ngoài đối với phát

triển kinh tế của

LDC và Việt Nam

CHƯƠNG 7: TÀI TRỢ VÀ NỢ NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN

KINH TẾ CỦA LDC 7.1 Tài trợ nước ngoài cho LDC

7.1.1 Bản chất của tài trợ nước ngoài 7.1.2 Thực trạng của tài trợ nước ngoài trên thế giới 7.1.3 Vai trò của tài trợ đối với phát triển kinh tế của LDC 7.1.4 Thực trạng và vai trò tài trợ nước ngoài đối với phát

triển kinh tế Việt nam

13

Thanh toán quốc

tế và đánh giá nợ

nước ngoài của

một nước và liên

hệ LDC

CHƯƠNG 7: TÀI TRỢ VÀ NỢ NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN

KINH TẾ CỦA LDC 7.2 Nợ nước ngoài của LDC

7.2.1 Thực trạng cán cân thanh toán quốc tế của LDC 7.2.2 Các loại nợ nước ngoài của LDC

7.2.3 Thực trạng nợ nước ngoài của LDC 7.2.4 Các chỉ số đánh giá khả năng thanh toán quốc tế

của một nước

14

Chương trình

điều tiết kinh tế

trong giai đoạn

khủng hoảng tài

chính, liên hệ nợ

nước ngoài Việt

Nam hiện nay

CHƯƠNG 7: TÀI TRỢ VÀ NỢ NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI LDC

7.2.5 Đặc điểm khủng khoảng tài chính và nợ tại một số

nước LDC 7.2.6 Chương trình ổn định kinh tế của Quỹ tiền tệ Quốc

tế (IMF) 7.2.7 Thực trạng nợ nước ngoài của Việt nam, vai trò của

các tổ chức tài chính quốc tế tại Việt nam

15

Đánh giá thực

trạng và chính

sách phát triển

kinh tế - xã hội

Việt Nam giai

đoan 2010 - 2020

CHƯƠNG 8: ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT VỀ THỰC TRẠNG VÀ CHIẾN

LƯỢC, CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CỦA VIỆT NAM 8.1 Các giai đoạn phát triển kinh tế Việt nam

8.2 Các chiến lược và chính sách phát triển kinh tế Việt Nam qua các thời kỳ khác nhau

8.4 Phân tích SWOT về thực trạng các nguồn lực và điều kiện phát triển Việt Nam 2010 - 2020

6.5 Những đề xuất về định hướng phát triển Việt nam từ 2010 đến 2020 – liên hệ chính sách phát triển kinh tế xã hội Việt Nam 2010 -2011

15

Ôn tập và hướng

dẫn nội dung thi 1 Tổng hợp nội dung giảng dạy từ tuần 1 – 14

2 Giải thích – giới hạn nội dung thi và cách trả lời câu hỏi thi

3 Trả lời câu hỏi học viên

12 Nội dung các bài thí nghiệm (thực hành, tiểu luận, bài tập lớn)

NHÓM BIÊN SOẠN ĐỀ CƯƠNG

ThS Phạm Thị Hạnh Nhân ThS Trịnh Thị Thu Thủy

Ngày tháng năm

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG KH&ĐT KHOA/VIỆN

(Họ tên và chữ ký)