SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ KIỂM TRA HỌC KÌ II TT GDTX QUẢNG ĐIỀN NĂM HỌC 2015 2016 Môn Ngữ văn Lớp11 Thời gian làm bài 90 phút ĐỀ CHÍNH THỨC MA TRẬN ĐỀ A XÁC ĐỊNH CHUẨN KIẾN THỨC,[.]
Trang 1SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Thời gian làm bài: 90 phút
ĐỀ CHÍNH THỨC
MA TRẬN ĐỀ
A XÁC ĐỊNH CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
- Hiểu được nội dung của một ngữ liệu văn học, biết xác định ý nghĩa tư tưởng từ ngữ liệu đó
- Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm văn học trong nền văn học hiện đại được học trong chương trình Ngữ văn 11 (chương trình chuẩn)
- Biết cách đọc hiểu một văn bản văn học Việt Nam thuộc giai đoạn này
- Vận dụng những tri thức đã học vào làm văn nghị luận
- Vận dụng được những hiểu biết về văn học giai đoạn này để đọc hiểu một số tác phẩm ngoài chương trình
- Từ đó, bồi dưỡng cho học sinh các năng lực sau:
+ Năng lực đọc hiểu văn bản văn học Việt Nam giai đoạn văn học hiện đại
+ Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về nội dung, ý nghĩa của văn bản
+Năng lực lựa chọn một quan niệm sống, lý tưởng sống đúng đắn, phù hợp với bản thân
- Thái độ:
+ Trân trọng yêu quý các giá trị văn học
+ Bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào về dân tộc
+ Bồi dưỡng lòng yêu thiên nhiên, con người, đất nước
B BẢNG MÔ TẢ
Vận dụng thấp Vận dụng cao
Nhận biết phong
cách ngôn ngữ,
phương pháp hành
văn trong ngữ liệu
được cho
Hiểu được nội dung của ngữ liệu đã cho
Hiểu thông điệp của ngữ liệu
Anh/chị cho biết
vài nét về cuộc đời,
sự nghiệp văn học
của Tố Hữu
- Thấy được niềm vui, tâm trạng bừng ngộ, quyết tâm của người thanh niên yêu nước khi tìm ra
lí tưởng sống qua nghệ thuật thể hiện giàu hình ảnh, cảm xúc và đầy ấn tượng của nhà thơ
Vận dụng những hiểu biết
về vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
để viết thành các đoạn văn
Viết bài văn hoàn chỉnh theo yêu cầu đề ra
Trang 2C MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA Mức độ
Chủ đề
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
I Đọc hiểu Kiểm tra
kiến thức về PCNN và phương pháp hành văn
Kiểm tra kiến thức của học sinh
về nội dung ngữ liệu văn học
Hiểu thông điệp của ngữ liệu
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
1 1.0 10%
1 1.0 10%
1 1.0 10%
1 3.0 30%
II Làm văn Nhận diện
đúng kiểu bài, nội dung, thao tác nghị luận
Khái quát được hệ thống luận điểm
Vận dụng các thao tác nghị luận để triển khai luận điểm
Vận dụng kiến thức đọc hiểu và kỹ năng tạo lập văn bản, kỹ năng kết hợp các thao tác nghị luận để tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm văn học
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
1 7.0 70%
1 7.0 70% Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ
1 1.0 10%
1 1.0 10%
1 1.0 10%
1 7.0 70%
4 10.0 100%
Trang 3SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Thời gian làm bài: 90 phút
ĐỀ CHÍNH THỨC
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm) Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
“Người ta chẳng qua là một cây sậy, cây sậy mềm yếu nhất trong tạo hóa nhưng là một cây sậy có tư tưởng.
Cần gì cả vũ trụ phải tòng hành nhau (hùa vào nhau) mới đè bẹp cây sậy ấy? Một chút hơi, một giọt nước cũng đủ làm chết được người Nhưng dù vũ trụ có đè bẹp người ta, người ta so với vũ trụ vẫn cao hơn vì khi chết thì biết rằng mình chết chứ không như vũ trụ kia, khỏe hơn người nhiều mà không tự biết rằng mình khỏe.
Vậy thì giá trị chúng ta là ở tư tưởng”.
(Theo Pa-xcan, bản dịch của Nghiêm Toản, trong Luận văn thị phạm)
Câu 1 (1.0 điểm): Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên
Câu 2 (1.0 điểm): Xác định câu chủ đề của văn bản.
Câu 3 (1.0 điểm): Nội dung chính của văn bản là gì?
PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời”
(Trích Từ ấy- Tố Hữu - Theo Sách Ngữ văn 11- tập hai – NXB Giáo dục, 2008)
Cảm nhận của em về tâm trạng của nhân vật trữ tình được thể hiện trong đoạn thơ trên Từ tâm trạng người thanh niên khi giác ngộ lí tưởng của Đảng, em hãy trình
bày suy nghĩ về lẽ sống của tuổi trẻ ngày nay
HẾT
- Thí sinh không được sử dụng tài liệu khi làm bài.
- Giám thị không giải thích gì thêm.
Trang 4SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Thời gian làm bài: 90 phút
ĐỀ CHÍNH THỨC
HƯỚNG DẪN CHẤM PHẦN I: ĐỌC HIỂU
Câu 1: (1.0 điểm):
Phong cách ngôn ngữ chính luận
Câu 2: (1.0 điểm):
“Người ta chẳng qua là một cây sậy, cây sậy mềm yếu nhất trong tạo hóa nhưng là một cây sậy có tư tưởng”.
Hoặc: “Vậy thì giá trị của chúng ta là ở tư tưởng”.
Câu 3: (1.0 điểm): Một số gợi ý:
+ Con người nhỏ yếu nhưng có tư thế lớn lao trong vũ trụ vì con người có tư tưởng + Điều làm nên giá trị của con người là ở tư tưởng chứ không phải là sự giàu có của không gian, đất cát
+ Giá trị đích thực của con người chính là ở tư tưởng
+ Tầm vóc lớn lao, bao trùm vũ trụ của con người là ở tư tưởng
PHẦN II: LÀM VĂN
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm thơ hướng đến làm rõ nội dung và tư tưởng chính của tác phẩm
- Hiểu đề, phân tích sâu sắc, bố cục đầy đủ, rõ ràng, mạch lạc
- Hạn chế lỗi chính tả, lỗi dùng từ, lỗi viết câu và lỗi diễn đạt
2 Yêu cầu về kiến thức: HS có thể trình bày nhiều cách, sau đây là những ý cơ bản:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, đoạn trích
- Về nội dung:
+ Đó là giây phút giác ngộ lí tưởng cộng sản – giây phút thiêng liêng nhất trong cuộc đời nhà thơ – đã đem đến cho người thanh niên trẻ tuổi niềm vui lớn, niềm hạnh phúc lớn
+ Tâm trạng bừng ngộ và quyết tâm của người thanh niên yêu nước khi tìm ra lẽ sống của cuộc đời mình: giác ngộ lập trường giai cấp, tự nguyện gắn cá nhân mình với cái
Trang 5ta chung, gắn cuộc đời mình với quần chúng lao khổ trong ý thức đoàn kết giai cấp để
tạo nên sức mạnh đấu tranh Lẽ sống cao đẹp ấy làm nên sức mạnh tinh thần to lớn cho người thanh niên cộng sản
- Về nghệ thuật:
+ Hình ảnh thơ tươi sáng, rực rỡ, tràn đầy sức sống, các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so
sánh, điệp từ, … (nắng hạ, mặt trời chân lí, vườn hoa lá, hương thơm, tiếng chim, khối đời…); các động từ, tính từ với sắc thái và mức độ mạnh (bừng, chói, đậm, rộn, buộc, trang trải); từ ngữ giàu sức gợi cảm (tôi- mọi người, hồn tôi – bao hồn khổ); lối vắt dòng (Hồn tôi là một vườn hoa lá – Rất đậm hương…) thơ sảng khoái, nhịp
điệu sôi nổi, đầy hăm hở… Tất cả góp phần thể hiện tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình một cách sinh động và ấn tượng
- Suy nghĩ của bản thân về lí tưởng sống của tuổi trẻ ngày nay:
+ Lý tưởng sống là mục đích tốt đẹp mà mỗi con người muốn hướng tới, là lí do, mục đích mà mỗi con người mong đạt được Người có lý tưởng sống cao đẹp là người luôn suy nghĩ và hành động để hoàn thiện mình hơn, giúp ích cho mình, gia đình xã hội và đất nước
+ Thanh niên cần hướng tới lẽ sống đẹp: sống có lí tưởng, sống có bản lĩnh vững vàng, có đạo đức trong sáng, có mục đích rõ ràng…
+ Thời đại hội nhập quốc tế mở ra nhiều cơ hội và không ít thách thức, việc xác định
lí tưởng sống của thanh niên là rất cần thiết Lí tưởng sống giúp thanh niên xác định hướng đi cho đời mình, có bản lĩnh vững vàng, có ý thức học tập phấn đấu vươn lên + Phê phán lối sống buông xuôi, thiếu ý chí, không định hướng tương lai
+ Lí tưởng phải phù hợp thời đại, thiết thực, phù hợp năng lực bản thân…
- Đánh giá và kết luận chung
* Biểu điểm:
- Điểm 6-7: đáp ứng tốt các yêu cầu trên, có thể còn vài sai sót về diễn đạt
- Điểm 4-5: đáp ứng phần lớn các yêu cầu trên, có thể còn một số sai sót về diễn đạt, chính tả
- Điểm 2-3: đáp ứng một phần các yêu cầu trên, mắc nhiều lỗi về diễn đạt, dùng từ, viết câu, chính tả
- Điểm 1: chưa hiểu đề, không đáp ứng được các yêu cầu trên, kĩ năng làm bài yếu
- Điểm 0: không làm bài